Dario Salvi của tạp chí AsiaNews ngày 17 tháng 3, 2026 có bài viết đề cập đến nhiều vấn đề liên quan tới Đất Thánh: việc đóng cửa các địa điểm linh thiêng là “một hình thức chết mà mọi người đang trải qua”. Từ COVID-19 đến Gaza và chiến tranh Iran, một bức tranh về “đại dịch” dai dẳng hiện ra. Điều này đang ảnh hưởng đến trẻ em trong khi các vấn đề nghiêm trọng vẫn tồn tại trong xã hội Israel, đặc biệt là trong cộng đồng Ả Rập, bị xé nát bởi bạo lực và giết người. Tại các giáo xứ, mọi người muốn đến nhà thờ và cầu nguyện, nhiều người trong số họ còn trẻ. Ở Israel, đã có “thiệt hại trên diện rộng”, nhưng “nó không được thảo luận rộng rãi”. Khoảng 80 nhóm Do Thái và Ả Rập đã ký một bức thư ngỏ kêu gọi hòa bình.



Milan (AsiaNews) – Việc đóng cửa Nhà thờ Mộ Thánh (và tất cả các địa điểm linh thiêng) ở Giêrusalem có “giá trị biểu tượng mạnh mẽ” và “nói lên nhiều điều về thực trạng hiện tại”, trong đó “người dân không thể di chuyển dễ dàng” do “chiến tranh, các báo động liên tục, tiếng còi báo động và sự chen chúc tìm nơi trú ẩn”, Đức cha Rafic Nahra, Giám Mục Phụ Tá của Tòa Thượng phụ Latinh Giêrusalem (LPJ) và đại diện của Tòa Thượng phụ tại Israel từ năm 2021, cho biết.

Đức cha đã nói chuyện với AsiaNews về tình hình hiện tại hơn hai tuần sau khi cuộc chiến mới với Iran bắt đầu, diễn ra sau “cuộc chiến 12 ngày” hồi tháng 6 năm ngoái.

Nhà thờ Mộ Thánh “phản ảnh tình hình này”, ở chỗ nó đại diện cho “một hình thức chết mà mọi người đang trải qua”, Đức cha nói, khi họ chờ đợi xem điều gì sẽ xảy ra “trong Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh. Trước đó cũng có Lễ Vượt Qua; chúng ta sẽ chờ xem phải hành động như thế nào.”

Đại dịch chiến tranh

Cuộc sống thường nhật ở Israel ngày nay dường như phản ánh những gì đã xảy ra trong đại dịch COVID-19, khi người dân buộc phải dành phần lớn thời gian ở nhà hoặc trong các nơi trú ẩn, việc học hành bị gián đoạn.

Giám mục Nahra nói: “Người dân của chúng tôi đang gặp khó khăn trong việc đối phó với toàn bộ chuỗi sự kiện này; kể từ năm 2020, với virus corona, mọi thứ đã dừng lại. Hai năm đầu là do đại dịch, sau đó chúng tôi đã có gần một năm cuộc sống bình thường trước khi chiến tranh ở Gaza nổ ra. Giờ đây, giai đoạn khốc liệt nhất (của cuộc chiến đó) dường như đã qua, thì cuộc chiến khác với Iran lại gây ra tác động rất nghiêm trọng.”

Vị giám mục bày tỏ sự cảm thông “với các em nhỏ, những người, ngoại trừ một số ít trường hợp, đã học trực tuyến qua Zoom kể từ năm 2020. Các em dành phần lớn thời gian học trên màn hình, và đó không phải là một phương pháp hữu hiệu (về lâu dài), đặc biệt là đối với các em nhỏ nhất,” mặc dù điều tương tự “cũng áp dụng cho người lớn.”

“Thiếu sự liên lạc với bạn bè, thầy cô và bạn học,” vị giám mục giải thích, vì vậy “về mặt con người, đây là một thời điểm rất khó khăn.” Đó là lý do tại sao, đặc biệt trong Mùa Chay, “mọi người cầu nguyện rất nhiều. Chúng tôi đã nhận thấy điều này kể từ khi chiến tranh ở Gaza bắt đầu. Ở tất cả các giáo xứ, không chỉ một số, các linh mục sốt sắng có thể thu hút được tín hữu.”

Tuy nhiên, ngài nhấn mạnh, cuối cùng “Chính người dân muốn đến thường xuyên hơn, cầu nguyện sốt sắng hơn. Tất cả các giáo xứ, không có sự khác biệt lớn, đều chật kín, ngay cả người trẻ. Sống gần Vương cung thánh đường Na-da-rét, bản thân tôi thấy rất nhiều người trẻ đến tìm kiếm sự giúp đỡ và hỗ trợ trong lời cầu nguyện, nơi Chúa, và một nơi nương náu trong Giáo hội.”

Giám mục Nahra nói thêm: Tòa Thượng phụ Latinh hoan nghênh dòng người này “biết rằng hiện nay, với chiến tranh, việc tụ họp không dễ dàng, và có những giới hạn về số lượng người” mà người ta có thể gặp gỡ.

Ngài giải thích: “Chúng tôi đang rất cẩn thận, nhưng đồng thời, chúng tôi không yêu cầu họ ở nhà, bởi vì cũng giống như các siêu thị đang chật kín người dân tìm kiếm nhu yếu phẩm vật chất, việc các nhà thờ mở cửa để cung cấp sự nuôi dưỡng và an ủi tinh thần cũng quan trọng không kém.

“Mối quan hệ với Chúa, giống như thức ăn, cũng rất quan trọng, đó là lý do tại sao chúng tôi chào đón họ trong khi vẫn tôn trọng các quy định.”

Thảm kịch nhân đạo

Hôm qua, Bộ Giáo hội Đông phương đã đưa ra lời kêu gọi thay mặt cho Quỹ quyên góp cho Kitô hữu ở Đất Thánh, một sáng kiến thiết yếu để hỗ trợ cuộc sống của một cộng đồng, hơn những cộng đồng khác, phụ thuộc vào các cuộc hành hương và du lịch tôn giáo, và đang phải gánh chịu hậu quả của chiến tranh.

“Bắt đầu từ Gaza, ngay cả khi không còn được nhắc đến nhiều nữa, tình hình vẫn không thay đổi và vẫn bi thảm, với việc Israel chặn nhập khẩu các nhu yếu phẩm cơ bản vì Hamas được cho là đang áp đặt thuế.”

“Chúng tôi cố gắng giúp đỡ mọi người nhiều nhất có thể, để mọi người có thể có thức ăn và thuốc men,” vị giám mục nói, nhưng thực tế ở vùng lãnh thổ này “thật thảm khốc.” Ngay cả ở Bờ Tây, cũng có những vấn đề nghiêm trọng, bởi vì họ không thể đến làm việc ở Israel trong khi chi phí sinh hoạt đang tăng vọt, vì chi phí chiến tranh phải được trả bằng cách này hay cách khác.”

Hơn nữa, một số khu vực dễ bị tổn thương hơn trước các cuộc tấn công tên lửa của Iran hoặc của Hezbollah ở Lebanon, chẳng hạn như Tel Aviv hoặc phía bắc đất nước. Ở đây, họ “dễ bị tấn công hơn, và không thể làm việc một cách hòa bình và các vấn đề nghiêm trọng hơn.”

Cảnh quan bị chiến tranh tàn phá này cũng bao gồm bạo lực của những người định cư Do Thái ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng, được hỗ trợ và giúp đỡ bởi chính phủ cánh cực hữu do Thủ tướng Benyamin Netanyahu lãnh đạo, bao gồm cả các bộ trưởng ủng hộ việc định cư.

Taybeh là một trong những nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Ngôi làng duy nhất hoàn toàn theo Ki-tô giáo ở Bờ Tây đã chứng kiến “một cuộc tấn công mới của những người định cư ở khu vực phía tây”, theo lời Cha Bashar Fawadleh, linh mục giáo xứ địa phương.

“Họ nhắm vào tài sản công cộng, bao gồm một nhà máy xi măng và một mỏ đá. Họ cũng treo cờ Israel trên các bể chứa của nhà máy trong một hành động khiêu khích khiến người dân tức giận”, cha nói với AsiaNews.

Trong bối cảnh chiến tranh và bạo lực của những người định cư, những tiếng nói hòa bình yếu ớt cũng đang được lắng nghe, bằng chứng là một bức thư ngỏ được công bố hôm qua bởi 80 tổ chức Do Thái và Ả Rập của Israel kêu gọi Netanyahu và Tổng thống Mỹ Donald Trump “chấm dứt chiến tranh với Iran”.

Các tổ chức ký tên vào bức thư là một phần của liên minh “Đã đến lúc”, một liên minh rộng lớn vì hòa bình và hòa giải ở Israel. Vào ngày 30 tháng 4, liên minh sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh vì hòa bình cấp cơ sở tại Tel Aviv, sự kiện phản chiến lớn nhất được lên kế hoạch ở Israel trong năm 2026.

Giám mục Nahra lưu ý: "Điều quan trọng là các nhà hoạt động và các nhóm xã hội dân sự phải lên tiếng vì hòa bình", đáp lại "tiếng trống chiến tranh đang vang vọng khắp nơi xung quanh chúng ta."

"Tất nhiên, các chính trị gia không quyết định bằng cách lắng nghe những lời kêu gọi này, nhưng dù sao chúng ta cũng phải làm cho tiếng kêu của những người nói 'đủ rồi' với chiến tranh được lắng nghe, nếu không, ấn tượng cho rằng mọi người đều đồng ý với việc leo thang quân sự sẽ chiếm ưu thế."

Chữa lành vết thương

"Ít người nói về hòa bình" hoặc "nhấn mạnh chiến tranh là xấu như thế nào, vì quan điểm chung của người Do Thái, hoặc ít nhất là người Do Thái Israel, là coi Iran là mối đe dọa hiện hữu."

Mặc dù không phải ai cũng đồng ý "với cách thức tiến hành cuộc chiến này," quan điểm phổ biến là "coi đó là một nghĩa vụ, cần phải tự vệ trước khi họ tấn công." Đây là quan điểm chung của cộng đồng người Do Thái ở Israel.

Trong khi đó, đất nước đang trải qua những ngày khó khăn, với sân bay gần như đóng cửa, rất ít người được phép rời đi, thiệt hại lan rộng, dù không được bàn luận rộng rãi, với nhiều người chết và bị thương. Rõ ràng tình hình rất nguy kịch và chiến tranh là một thảm họa đối với tất cả mọi người.

Rồi còn vấn đề bạo lực trong cộng đồng người Ả Rập ở Israel, một nhóm thiểu số khoảng 20% so với đa số người Do Thái là 80%, nơi số vụ giết người đang gia tăng.

“Đây là một con số khủng khiếp, dù hiện nay ít được nhắc đến hơn chính vì cuộc chiến với Iran, nhưng cho đến một tuần trước, số người bị sát hại kể từ đầu năm đã lên tới 59 người”, vị linh mục phụ trách giáo xứ cho biết.

Ngài giải thích: “Có một vấn đề trong xã hội Ả Rập, và chúng ta cần phải nỗ lực trong giáo dục và văn hóa. Cảnh sát cũng phải làm tròn bổn phận của mình. Không đủ chỉ nói rằng người Ả Rập bạo lực; chúng ta phải giải quyết vấn nạn bạo lực này và bảo vệ những người vô tội, những người chiếm đa số.” Hơn nữa, “ở mức độ tổng quát hơn, có điều gì đó không ổn trong cả nước, và hiện tại, chính phủ cực hữu hiện tại không giúp giảm bạo lực và hàn gắn vết thương.”

Khi Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh đến gần, nhu cầu cử hành, lắng nghe Chúa Giê-su càng trở nên cấp thiết hơn, khi Người nói rằng Người “đến để làm ánh sáng trong bóng tối. Chúng ta phải tìm thấy ánh sáng trong mối quan hệ của mình với Chúa Kitô, trong các bí tích, trong sự hỗ trợ lẫn nhau, trong việc khơi dậy thông điệp Phục Sinh với sự khẩn thiết hơn bao giờ hết. Và chúng ta phải giúp mọi người duy trì đức tin và niềm hy vọng của họ.”