Giáo hoàng Lêô XIV tông du Argentina dưới “hình ảnh” của Đức Giáo Hoàng Phanxicô
Chuyến thăm kéo dài bốn ngày của Giáo hoàng sẽ khơi gợi lại ký ức về vị tiền nhiệm người Argentina, trong bối cảnh số lượng tín đồ Công Giáo tại quốc gia này đang suy giảm và công chúng có những phản ứng trái chiều về chuyến đi.
(Tin Ateleia - Camille Dalmas)
Ngày 8 tháng 11 năm 2026, Giáo hoàng Lêô XIV sẽ đặt chân đến Argentina, chưa đầy hai năm sau khi Giáo hoàng Phanxicô – vị giáo hoàng đầu tiên đến từ quốc gia này và từ châu Mỹ – qua đời. Chuyến thăm kéo dài bốn ngày của ngài chắc chắn sẽ gợi nhớ về vị cựu Tổng giám mục Buenos Aires (1998–2013), người từng đóng vai trò quan trọng trong nước Argentina. Ngày nay, đất nước này vẫn đang bị chia rẽ sâu sắc, trong khi Công Giáo tiếp tục trên đà suy giảm.
“Sự xuất hiện của Giáo hoàng Lêô XIV mang đến niềm vui lớn, khơi dậy trong lòng nhiều người Argentina những ký ức và tình cảm dành cho D9ức Giáo hoàng Phanxicô,” một thành viên trong ban tổ chức chuyến thăm chia sẻ khi ngài đang thăm viếng Rome.
Giáo hoàng Phanxicô vẫn là một nhân vật quan trọng đối với cả Giáo Hội Công Giáo lẫn xã hội Argentina. Dù mức độ phổ biến đã giảm đáng kể, ngài vẫn nhận được cái nhìn thiện cảm từ đa số người Argentina. Năm 2013, tỷ lệ ủng hộ dành cho ngài từng vượt mốc 90%, nhưng đến năm 2025, một số cuộc thăm dò cho thấy con số này chỉ còn khoảng 50%.
Đối với Giám mục Alejandro Musolino, Giám Mục Phụ Tá giáo phận Córdoba, chuyến thăm này là dịp để “dành thời gian tri ân Giáo hoàng Phanxicô và cảm ơn những đóng góp của ngài”. Tại buổi giới thiệu về chuyến tông du tới, vị giám mục cùng những người khác dự đoán rằng Giáo hoàng Lêô XIV sẽ được chào đón nồng nhiệt với đám đông khổng lồ tại Buenos Aires, Córdoba và Luján – ba thành phố mà ngài sẽ ghé thăm.
Một quốc gia chia rẽ về chuyến thăm của Giáo hoàng
Tuy nhiên, sự hào hứng của công chúng không đồng nhất. Vào ngày 26 tháng 10, hai tuần trước khi chuyến công du Nam Mỹ của Giáo hoàng bắt đầu, Đại học Buenos Aires đã công bố một cuộc khảo sát cho thấy 51% người Argentina coi chuyến thăm này là “không mấy quan trọng” hoặc “hoàn toàn không quan trọng”.
Chỉ 40% thanh niên trong độ tuổi từ 16 đến 29 cho rằng chuyến thăm này quan trọng, mặc dù Giáo hoàng Phanxicô chính là vị giáo hoàng đã định hình nên trải nghiệm của họ về chức vị giáo hoàng. Tại thủ đô Buenos Aires – nơi Đức Hồng Y Jorge Mario Bergoglio từng phục vụ với tư cách là tổng giám mục – con số này chỉ còn 36%.
Trớ trêu thay, kể từ khi Argentina mang đến cho thế giới vị giáo hoàng đầu tiên, quốc gia này lại chứng kiến sự sụt giảm đáng kể về số lượng người theo Công Giáo. Theo các cuộc khảo sát, vào năm 2008, người Công Giáo chiếm khoảng 76% dân số, nhưng đến năm 2026, con số này chỉ còn 58%. Trong khi đó, tỷ lệ người Argentina không theo tôn giáo nào đã tăng lên 22%, và các tín hữu Tin Lành hiện chiếm 17%.
Sự tương phản càng trở nên rõ rệt hơn khi nhìn lại chuyến thăm Argentina gần nhất của một vị giáo hoàng – chuyến thăm của Đức Gioan Phaolô II vào năm 1987. Khi đó, Công Giáo phổ biến hơn nhiều; một cuộc khảo sát vào giữa thập niên 1980 cho thấy khoảng 80% dân số theo Công Giáo.
Di sản của Đức Phanxicô: Sự quan tâm đến người nghèo
Dẫu vậy, triều đại giáo hoàng của Đức Phanxicô – vốn được xã hội Argentina theo dõi sát sao – đã để lại dấu ấn sâu đậm tại quốc gia này.
Trong cùng cuộc khảo sát của Đại học Buenos Aires, những người tham gia đã xác định nghèo đói là vấn đề mà Đức Giáo Hoàng nên ưu tiên giải quyết trong chuyến thăm của mình. Quan điểm này đặc biệt phổ biến ở giới trẻ (49%) và cư dân tại khu vực đô thị Buenos Aires (51%).
Vấn đề nghèo đói là trọng tâm trong triều đại của Đức Phanxicô. Ngài thường xuyên nhắc đến “sự ưu tiên dành cho người nghèo” và từng đưa ra tuyên bố nổi tiếng: “Tôi mong muốn một Giáo hội nghèo và vì người nghèo!”
Khi còn là Tổng giám mục Buenos Aires, ngài được biết đến với sự quan tâm đặc biệt dành cho những người túng thiếu, chú trọng đến các khu dân cư nghèo khổ (được gọi là *villas miseria*) và tích cực tham gia vào các vấn đề xã hội của đất nước.
Khía cạnh này trong di sản của ngài lại ít được thể hiện rõ trong lịch trình chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng, vốn không bao gồm việc ghé thăm các khu ổ chuột. Tuy nhiên, thông qua chuyến thăm đến *Pequeño Cottolengo Don Orione* ở Claypole – một cơ sở Công Giáo chăm sóc người khuyết tật – Đức Giáo Hoàng sẽ gửi một thông điệp đến chính phủ của ông Javier Milei. Cơ sở này từng lên tiếng chỉ trích sự hỗ trợ không thỏa đáng từ phía chính phủ dành cho các dịch vụ hỗ trợ người khuyết tật. Khát vọng về hòa bình quốc tế
Mong muốn về hòa bình quốc tế
Điều thú vị là cùng cuộc khảo sát đó cho thấy hòa bình quốc tế là ưu tiên cao thứ hai đối với người dân Argentina, được một phần năm số người tham gia khảo sát đề cập đến. Xét đến vị trí địa lý của Argentina – nơi tách biệt khỏi các cuộc xung đột lớn trên thế giới – thì điều này có vẻ đáng ngạc nhiên. Tuy nhiên, mối quan tâm này có thể tương đồng với quan điểm của Giáo hoàng Lêô XIV về một nền hòa bình “không vũ trang và hướng tới giải trừ vũ khí”.
Điều này cũng có thể phản ánh ký ức vẫn còn rất rõ nét về sự tủi hổ mà Argentina phải gánh chịu sau thất bại trước Vương quốc Anh trong cuộc chiến tranh Falkland năm 1982.
Chuyến tông du của chính Giáo hoàng Lêô XIV
Tuy nhiên, các nhà tổ chức nhấn mạnh rằng chuyến đi này được thiết kế dành riêng cho Giáo hoàng Lêô XIV, chứ không nhằm mục đích tái hiện chuyến thăm mà Giáo hoàng Phanxicô có thể đã thực hiện trên quê hương mình. Giáo hoàng sẽ khánh thành một tấm bia tưởng niệm vị tiền nhiệm tại Nhà thờ chính tòa Buenos Aires; đây được cho là sự kiện duy nhất mang tính chất tưởng niệm rõ rệt. Dẫu vậy, trong các bài phát biểu của mình, Giáo hoàng nhiều khả năng vẫn sẽ nhắc đến Giáo hoàng Phanxicô.
“Giáo hoàng Lêô XIV chính là bất ngờ cuối cùng của Giáo hoàng Phanxicô,” Elisabetta Piqué, một người bạn thân của vị Giáo hoàng người Argentina này, nhận định. Bà dự đoán rằng Giáo hoàng Lêô XIV sẽ nhận được sự chào đón đặc biệt nồng nhiệt.
Trong cuốn sách “Việc bầu chọn Giáo hoàng Lêô XIV: Bất ngờ cuối cùng của Giáo hoàng Phanxicô”, bà Piqué – phóng viên của tờ báo Argentina *La Nación* – cùng chồng là nhà báo Gerard O’Connell lập luận rằng vị Giáo hoàng đương nhiệm từng là “một trong những ứng viên” được vị tiền nhiệm của mình ủng hộ.
Chuyến thăm kéo dài bốn ngày của Giáo hoàng sẽ khơi gợi lại ký ức về vị tiền nhiệm người Argentina, trong bối cảnh số lượng tín đồ Công Giáo tại quốc gia này đang suy giảm và công chúng có những phản ứng trái chiều về chuyến đi.
(Tin Ateleia - Camille Dalmas)
Ngày 8 tháng 11 năm 2026, Giáo hoàng Lêô XIV sẽ đặt chân đến Argentina, chưa đầy hai năm sau khi Giáo hoàng Phanxicô – vị giáo hoàng đầu tiên đến từ quốc gia này và từ châu Mỹ – qua đời. Chuyến thăm kéo dài bốn ngày của ngài chắc chắn sẽ gợi nhớ về vị cựu Tổng giám mục Buenos Aires (1998–2013), người từng đóng vai trò quan trọng trong nước Argentina. Ngày nay, đất nước này vẫn đang bị chia rẽ sâu sắc, trong khi Công Giáo tiếp tục trên đà suy giảm.
“Sự xuất hiện của Giáo hoàng Lêô XIV mang đến niềm vui lớn, khơi dậy trong lòng nhiều người Argentina những ký ức và tình cảm dành cho D9ức Giáo hoàng Phanxicô,” một thành viên trong ban tổ chức chuyến thăm chia sẻ khi ngài đang thăm viếng Rome.
Giáo hoàng Phanxicô vẫn là một nhân vật quan trọng đối với cả Giáo Hội Công Giáo lẫn xã hội Argentina. Dù mức độ phổ biến đã giảm đáng kể, ngài vẫn nhận được cái nhìn thiện cảm từ đa số người Argentina. Năm 2013, tỷ lệ ủng hộ dành cho ngài từng vượt mốc 90%, nhưng đến năm 2025, một số cuộc thăm dò cho thấy con số này chỉ còn khoảng 50%.
Đối với Giám mục Alejandro Musolino, Giám Mục Phụ Tá giáo phận Córdoba, chuyến thăm này là dịp để “dành thời gian tri ân Giáo hoàng Phanxicô và cảm ơn những đóng góp của ngài”. Tại buổi giới thiệu về chuyến tông du tới, vị giám mục cùng những người khác dự đoán rằng Giáo hoàng Lêô XIV sẽ được chào đón nồng nhiệt với đám đông khổng lồ tại Buenos Aires, Córdoba và Luján – ba thành phố mà ngài sẽ ghé thăm.
Một quốc gia chia rẽ về chuyến thăm của Giáo hoàng
Tuy nhiên, sự hào hứng của công chúng không đồng nhất. Vào ngày 26 tháng 10, hai tuần trước khi chuyến công du Nam Mỹ của Giáo hoàng bắt đầu, Đại học Buenos Aires đã công bố một cuộc khảo sát cho thấy 51% người Argentina coi chuyến thăm này là “không mấy quan trọng” hoặc “hoàn toàn không quan trọng”.
Chỉ 40% thanh niên trong độ tuổi từ 16 đến 29 cho rằng chuyến thăm này quan trọng, mặc dù Giáo hoàng Phanxicô chính là vị giáo hoàng đã định hình nên trải nghiệm của họ về chức vị giáo hoàng. Tại thủ đô Buenos Aires – nơi Đức Hồng Y Jorge Mario Bergoglio từng phục vụ với tư cách là tổng giám mục – con số này chỉ còn 36%.
Trớ trêu thay, kể từ khi Argentina mang đến cho thế giới vị giáo hoàng đầu tiên, quốc gia này lại chứng kiến sự sụt giảm đáng kể về số lượng người theo Công Giáo. Theo các cuộc khảo sát, vào năm 2008, người Công Giáo chiếm khoảng 76% dân số, nhưng đến năm 2026, con số này chỉ còn 58%. Trong khi đó, tỷ lệ người Argentina không theo tôn giáo nào đã tăng lên 22%, và các tín hữu Tin Lành hiện chiếm 17%.
Sự tương phản càng trở nên rõ rệt hơn khi nhìn lại chuyến thăm Argentina gần nhất của một vị giáo hoàng – chuyến thăm của Đức Gioan Phaolô II vào năm 1987. Khi đó, Công Giáo phổ biến hơn nhiều; một cuộc khảo sát vào giữa thập niên 1980 cho thấy khoảng 80% dân số theo Công Giáo.
Di sản của Đức Phanxicô: Sự quan tâm đến người nghèo
Dẫu vậy, triều đại giáo hoàng của Đức Phanxicô – vốn được xã hội Argentina theo dõi sát sao – đã để lại dấu ấn sâu đậm tại quốc gia này.
Trong cùng cuộc khảo sát của Đại học Buenos Aires, những người tham gia đã xác định nghèo đói là vấn đề mà Đức Giáo Hoàng nên ưu tiên giải quyết trong chuyến thăm của mình. Quan điểm này đặc biệt phổ biến ở giới trẻ (49%) và cư dân tại khu vực đô thị Buenos Aires (51%).
Vấn đề nghèo đói là trọng tâm trong triều đại của Đức Phanxicô. Ngài thường xuyên nhắc đến “sự ưu tiên dành cho người nghèo” và từng đưa ra tuyên bố nổi tiếng: “Tôi mong muốn một Giáo hội nghèo và vì người nghèo!”
Khi còn là Tổng giám mục Buenos Aires, ngài được biết đến với sự quan tâm đặc biệt dành cho những người túng thiếu, chú trọng đến các khu dân cư nghèo khổ (được gọi là *villas miseria*) và tích cực tham gia vào các vấn đề xã hội của đất nước.
Khía cạnh này trong di sản của ngài lại ít được thể hiện rõ trong lịch trình chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng, vốn không bao gồm việc ghé thăm các khu ổ chuột. Tuy nhiên, thông qua chuyến thăm đến *Pequeño Cottolengo Don Orione* ở Claypole – một cơ sở Công Giáo chăm sóc người khuyết tật – Đức Giáo Hoàng sẽ gửi một thông điệp đến chính phủ của ông Javier Milei. Cơ sở này từng lên tiếng chỉ trích sự hỗ trợ không thỏa đáng từ phía chính phủ dành cho các dịch vụ hỗ trợ người khuyết tật. Khát vọng về hòa bình quốc tế
Mong muốn về hòa bình quốc tế
Điều thú vị là cùng cuộc khảo sát đó cho thấy hòa bình quốc tế là ưu tiên cao thứ hai đối với người dân Argentina, được một phần năm số người tham gia khảo sát đề cập đến. Xét đến vị trí địa lý của Argentina – nơi tách biệt khỏi các cuộc xung đột lớn trên thế giới – thì điều này có vẻ đáng ngạc nhiên. Tuy nhiên, mối quan tâm này có thể tương đồng với quan điểm của Giáo hoàng Lêô XIV về một nền hòa bình “không vũ trang và hướng tới giải trừ vũ khí”.
Điều này cũng có thể phản ánh ký ức vẫn còn rất rõ nét về sự tủi hổ mà Argentina phải gánh chịu sau thất bại trước Vương quốc Anh trong cuộc chiến tranh Falkland năm 1982.
Chuyến tông du của chính Giáo hoàng Lêô XIV
Tuy nhiên, các nhà tổ chức nhấn mạnh rằng chuyến đi này được thiết kế dành riêng cho Giáo hoàng Lêô XIV, chứ không nhằm mục đích tái hiện chuyến thăm mà Giáo hoàng Phanxicô có thể đã thực hiện trên quê hương mình. Giáo hoàng sẽ khánh thành một tấm bia tưởng niệm vị tiền nhiệm tại Nhà thờ chính tòa Buenos Aires; đây được cho là sự kiện duy nhất mang tính chất tưởng niệm rõ rệt. Dẫu vậy, trong các bài phát biểu của mình, Giáo hoàng nhiều khả năng vẫn sẽ nhắc đến Giáo hoàng Phanxicô.
“Giáo hoàng Lêô XIV chính là bất ngờ cuối cùng của Giáo hoàng Phanxicô,” Elisabetta Piqué, một người bạn thân của vị Giáo hoàng người Argentina này, nhận định. Bà dự đoán rằng Giáo hoàng Lêô XIV sẽ nhận được sự chào đón đặc biệt nồng nhiệt.
Trong cuốn sách “Việc bầu chọn Giáo hoàng Lêô XIV: Bất ngờ cuối cùng của Giáo hoàng Phanxicô”, bà Piqué – phóng viên của tờ báo Argentina *La Nación* – cùng chồng là nhà báo Gerard O’Connell lập luận rằng vị Giáo hoàng đương nhiệm từng là “một trong những ứng viên” được vị tiền nhiệm của mình ủng hộ.