Là một chuyên gia về các tiến trình phong thánh, Đức ông Robert Sarno chia sẻ những điều ngài đúc kết được từ công việc gắn liền với cả cuộc đời ngài.

Caitlin Bootsma, trong bản tin ngày 30/10/2026 của tạp chí Aleteia và dựa vào nguồn của Đền thánh Seton (Seton Shrine), đã cho biết: Đức ông Robert Sarno đã dành nhiều thập niên làm việc trong các tiến trình phong thánh. Ngài từng gặp gỡ những người hiện đã được công nhận là thánh, đồng thời nắm rõ tường tận các tiến trình phong thánh cho nhiều nam nữ tín hữu – những người có thể sẽ được tuyên thánh trong tương lai. Gần đây, tại sự kiện thường niên lần thứ hai mang tên “Các vị thánh trên hành trình tiến về Thiên quốc” (Saints on Their Way) do Đền thánh Seton tổ chức, ngài đã chia sẻ về chủ đề được gọi là “thần học về việc phong thánh”.

Các vị thánh cho thấy chúng ta hoàn toàn có thể “đạt tới đích”

Là một linh mục đã nghỉ hưu thuộc Giáo phận Brooklyn và từng là viên chức tại Bộ Phong Thánh (Dicastery for the Causes of Saints), Đức ông Sarno cho biết có hai lý do khiến chúng ta nên hướng về các vị thánh trong suốt cuộc đời mình. Thứ nhất là sự noi gương – họ là những tấm gương về những con người từng đối diện với vô vàn thử thách nhưng vẫn sống một cuộc đời đầy nhân đức anh hùng. Thứ hai là sự chuyển cầu – các vị thánh mang những lời cầu nguyện của chúng ta đến với Thiên Chúa.

Đức ông Sarno nhấn mạnh: “Chúng ta không nói về những con người hoàn hảo”. Ngài lấy ví dụ về Thánh Padre Pio, vị thánh vốn được biết đến là đôi khi có tính khí nóng nảy. Tuy nhiên, nhìn chung, các vị thánh chính là những hình mẫu về sự thánh thiện – một sự thánh thiện độc đáo như chính mỗi cá nhân họ vậy – được thể hiện ngay tại nơi họ sống, trong bất cứ ơn gọi nào mà họ được mời gọi dấn thân. “Sự thánh thiện chính là thực hiện những gì bạn cần phải làm, với đức tin, tình yêu và sự kiên trì.”

Các vị thánh không có một cuộc đời dễ dàng, và khác với Đức Trinh Nữ Maria, họ cũng từng phạm tội. Tuy nhiên, theo ngài, đó là “những dấu chỉ cho thấy rằng bạn hoàn toàn có thể đạt đến sự thánh thiện, ngay cả khi bạn vẫn là chính con người thật của mình.”

Một kiểu thánh “mới”

Theo truyền thống, chúng ta thường biết đến hai nhóm thánh: các vị tử đạo và những người sống nhân đức anh hùng. Các vị tử đạo là những người đã thực sự hy sinh mạng sống vì đức tin – trong lịch sử Kitô giáo, có rất nhiều tấm gương tử đạo, từ những Kitô hữu bị bách hại thời sơ khai cho đến tận ngày nay.

Bên cạnh đó, còn có những nam nữ tín hữu đã sống một cuộc đời đầy nhân đức anh hùng. Họ sống ơn gọi của mình với sự kiên trì và tình yêu thương như cách Đức ông Sarno mô tả; chẳng hạn như Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu hay Chân phước Pier Giorgio Frassati. (Lưu ý: Còn một con đường khác dẫn đến sự thánh thiện, trong đó một vị thánh được Giáo hội công nhận mà không cần thông qua quy trình phong thánh chính thức. Đó là phong thánh theo cách thức tương đương (equipollent canonization).

Tuy nhiên, Đức ông Sarno giải thích rằng còn có một con đường thứ ba dẫn đến sự thánh thiện: đó là con đường của những người “hiến dâng mạng sống”. Hạng mục này được Đức Giáo Hoàng Phanxicô chính thức công nhận vào năm 2017, dành cho những nam nữ tín hữu đã tự nguyện hiến dâng trọn vẹn cuộc đời mình vì người khác, mà hệ quả thường là cái chết sớm. Đức ông Sarno nêu ví dụ về Tôi tớ Chúa Joseph Dutton, người đã dành 44 năm phục vụ tại khu điều trị bệnh phong ở Molokai, Hawaii. Ngài cũng nhắc đến Linh mục Vincent Capodanno, một nhà truyền giáo kiêm tuyên úy Hải quân tại Việt Nam, người đã đặt mạng sống mình vào vòng nguy hiểm để phục vụ tha nhân.

Thiên Chúa muốn nhắn nhủ điều gì qua các vị thánh?

Những suy tư của Đức ông Sarno về việc phong thánh đúc kết từ hàng thập niên làm việc với các án phong thánh trên khắp thế giới. Ngài đã làm việc cùng các chuyên gia để xác minh các phép lạ, đồng thời chứng kiến những án phong thánh diễn ra nhanh chóng, trong khi một số khác lại cần nhiều thời gian hơn.

Từ kinh nghiệm đó, ngài chia sẻ về lý do tại sao chúng ta lại phong thánh. Theo ngài, việc phong thánh “không phải vì lợi ích của chính các vị thánh, mà là vì lợi ích của chúng ta.” Thông qua sự chuyển cầu và tấm gương của các ngài, chúng ta có cơ hội theo đuổi sự thánh thiện trong chính cuộc đời mình. Ngài cũng nhận xét rằng việc phong thánh cho những cá nhân khác nhau có thể cho thấy điều Thiên Chúa đang muốn nhắn nhủ với Giáo hội.

Các vị thánh được phong hiển thánh hôm nay xuất thân từ nhiều hoàn cảnh khác nhau và có nhiều cách thế khác nhau để sống một cuộc đời thánh thiện. Tuy nhiên, Bí tích Thánh Thể luôn giữ vị trí trung tâm trong cuộc đời các ngài.

Cuối cùng, Đức ông Sarno nhắc nhở rằng dù các vị thánh không còn ở cùng chúng ta trên trần gian này, các ngài vẫn hiện diện. “Chúng ta cầu nguyện với những con người đang sống trong Đức Giêsu Kitô.”

Phong thánh theo cách “tương đương” (equipollent canonization) là gì và có điểm gì khác biệt?

Philip Kosloski, trong bản tin ngày 13/02/2024 của Aleteia, cho biết: Việc phong thánh theo cách “tương đương” không tuân theo các thủ tục phong thánh thông thường, và thường được áp dụng đối với những vị thánh vốn đã được tôn kính rộng rãi trong lịch sử.

Thông thường, khi Vatican tuyên bố một cá nhân là thánh, sẽ có một quy trình phong thánh tiêu chuẩn cần được thực hiện.

Cuộc đời của cá nhân đó cần được xem xét kỹ lưỡng để xác định xem họ có sống một cuộc đời với các nhân đức anh hùng hay không; đồng thời, cần có bằng chứng về hai phép lạ có thể kiểm chứng được để củng cố thêm cho sự chuyển cầu của vị thánh đó từ trên trời....phải được ghi lại bằng văn bản.

Quy trình này thường kéo dài nhiều năm mới hoàn tất, và các phép lạ cần phải trải qua quá trình thẩm định khoa học kỹ lưỡng.

Tuy nhiên, nếu vị thánh đó đã qua đời từ hàng trăm năm trước, quy trình thông thường sẽ khó thực hiện hơn; vì vậy, Vatican có thể chọn cách tuyên thánh thông qua hình thức "phong thánh tương đương" (tiếng Latinh: canonizatio aequipollens).

Quy trình phong thánh "tương đương"

Như đã giải thích trong một bài viết trước đây trên Aleteia, với hình thức phong thánh "tương đương", việc ghi tên một vị thánh vào sổ bộ các thánh được thực hiện thông qua một sắc lệnh đơn giản của Đức Giáo Hoàng, thay vì tuân theo quy trình thông thường vốn đòi hỏi phải xác minh một phép lạ. Các vị thánh này "phải được tôn kính lâu dài và liên tục, đồng thời có danh tiếng về các dấu lạ và ân huệ". Việc phong thánh cho họ được đề nghị lên Đức Giáo Hoàng bởi một đại diện đông đảo từ phía Giáo hội.

Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI đã áp dụng hình thức công nhận này đối với Thánh Hildegard thành Bingen – vị thánh cũng được tôn phong là Tiến sĩ Hội thánh.

Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XIV đã chính thức hóa quy trình của thế kỷ 18 này. Thông qua đó, Đức Giáo Hoàng mời gọi toàn thể Giáo hội (thay vì chỉ giới hạn ở địa phương nơi vị thánh từng sinh sống hoặc dòng tu mà vị đó từng thuộc về) cùng cử hành lễ kính vị thánh đó, thông qua Thánh lễ và các Giờ kinh Phụng vụ.

Điều này xác nhận rằng Giáo hội đã đưa ra phán quyết về sự thánh thiện của một cá nhân, ngay cả khi quy trình phong thánh thông thường không được áp dụng.

Việc phong thánh "tương đương" vẫn là một trường hợp rất hiếm gặp và chỉ áp dụng cho một tỷ lệ rất nhỏ các vị thánh.