Trích dẫn một nghiên cứu từ Bệnh viện Nhi đồng Lurie tại Chicago, McCloskey chỉ ra rằng hiện nay, một phần ba các bậc cha mẹ cho biết họ tin tưởng vào lời khuyên nuôi dạy con cái từ AI hơn là trực giác của chính mình.
Alyssa Murphy, trong bản tin National Catholic Register ngày 27 tháng 10 năm 2026, cho hay: Trong khi các cuộc thảo luận quốc gia về trí tuệ nhân tạo chủ yếu tập trung vào các rào cản kỹ thuật để bảo vệ trẻ em, thì Abby McCloskey – một nhà nghiên cứu chính sách kiêm chuyên gia bình luận cho Bloomberg Opinion – cho rằng xã hội đang bỏ lỡ một sự thay đổi thầm lặng nhưng sâu sắc không kém: cách AI đang tái định hình căn bản trải nghiệm làm mẹ trong thời hiện đại.
Trong một bài bình luận gần đây, McCloskey phân tích cách các công cụ thuật toán – vốn đang được khoảng 80% các bậc cha mẹ sử dụng – làm xói mòn sự tự tin của người mẹ, thúc đẩy chủ nghĩa hoàn hảo, đồng thời thay thế các mạng lưới hỗ trợ giữa con người với con người vốn vô cùng thiết yếu.
“Dựa dẫm nhận thức” và sự xói mòn bản năng
Trọng tâm của vấn đề nằm ở một hiện tượng được gọi là “Dựa dẫm nhận thức” (cognitive offloading) – xu hướng tìm đến AI tạo sinh để đưa ra các quyết định hàng ngày thay vì dựa vào phán đoán nội tâm hay lời khuyên từ cộng đồng xung quanh.
Trích dẫn một nghiên cứu từ Bệnh viện Nhi đồng Lurie tại Chicago, McCloskey chỉ ra rằng hiện nay, một phần ba các bậc cha mẹ cho biết họ tin tưởng vào lời khuyên nuôi dạy con cái từ AI hơn là trực giác của chính mình.
“Theo thời gian, điều này sẽ dần dần xói mòn niềm tin của người mẹ vào cách họ cho là tốt nhất để chăm sóc hoặc đối xử với con mình; từ đó, họ lại càng phụ thuộc nhiều hơn vào AI trong việc nuôi dạy con cái,” McCloskey giải thích.
Ngay cả với những vấn đề sinh hoạt đơn giản trong gia đình – chẳng hạn như việc liệu các anh chị em có nên ở chung phòng ngủ hay không – thì sự tiện lợi, trơn tru mà AI mang lại lại tạo ra một “con dốc trơn trượt” đầy rủi ro.
“Không có câu trả lời chính xác, cũng chẳng có đúng hay sai về việc ai nên chia sẻ phòng ngủ với ai, hay khi nào và tại sao lại như vậy. Nhưng khi bạn luôn có sẵn một người để hỏi ngay bên cạnh — chỉ cần với tay là tới — thì bạn chẳng cần phải gọi điện hay thực hiện bất cứ tương tác nào khác... Theo thời gian, khi việc đặt câu hỏi và nhận câu trả lời nhanh chóng trở nên ngày càng dễ dàng, bạn có thể thấy điều đó bắt đầu làm xói mòn các mạng lưới hỗ trợ giữa những người mẹ, cũng như các mạng lưới kết nối giữa những người đồng trang lứa.”
Sự phi bản vị và việc đánh mất túi khôn nữ giới
Trước tình trạng cô lập ngày càng gia tăng này, Ashley McGuire — người dẫn chương trình trên đài EWTN và là thành viên cấp cao tại The Catholic Association — đã cảnh báo trên tờ Register rằng việc dựa vào các thuật toán đồng nghĩa với việc bỏ qua cả thiết kế sinh học lẫn cộng đồng tự nhiên:
“Thiên Chúa tạo ra phụ nữ để làm mẹ; Người không những ban cho chúng ta những bản năng tự nhiên giúp ích cho gia đình, mà còn đặt bên cạnh chúng ta biết bao người phụ nữ khác — như chị em gái, mẹ, bà — những người có thể truyền đạt túi khôn và kinh nghiệm sống để hỗ trợ chúng ta trong những khoảnh khắc hoài nghi,” McGuire nhấn mạnh. “Vì vậy, trí tuệ nhân tạo (AI) không chỉ tước đi sự tự tin của người mẹ vào bản năng làm mẹ của chính mình, mà còn làm cho thiên chức làm mẹ trở nên phi bản vị hóa và ngày càng cô lập hơn.”
Khoảng trống văn hóa: Chủ nghĩa nữ quyền, AI và sự trưởng thành về tâm linh
Xu hướng dựa dẫm vào công nghệ này không diễn ra trong một môi trường biệt lập. Carrie Gress, một tác giả và triết gia Công Giáo, lưu ý rằng việc hạ thấp vai trò làm mẹ trong văn hóa suốt nhiều thập niên qua đã khiến nhiều phụ nữ cảm thấy thiếu chuẩn bị trước những đòi hỏi của việc nuôi dạy gia đình trong một thế giới ngày càng phức tạp.
“Một trong những hệ quả từ việc chủ nghĩa nữ quyền hạ thấp vai trò làm mẹ là phụ nữ không được đào tạo bài bản về nghệ thuật làm mẹ,” Gress nhận xét. “Dễ hiểu vì sao AI lại trở nên hấp dẫn như một công cụ hỗ trợ hoặc giải pháp tạm thời, đặc biệt là trong thế giới quá đỗi phức tạp như hiện nay. Hầu hết chúng ta không có mẹ, dì hay một người phụ nữ từng trải nào đó để tìm đến khi đối mặt với khó khăn. Thật dễ hiểu nếu chúng ta cảm thấy hoảng loạn.” Tuy nhiên, Gress cảnh báo rằng việc phó mặc những quyết định làm mẹ cho các công cụ kỹ thuật số có nguy cơ kìm hãm sự phát triển bản thân, cảm xúc và tâm linh của người phụ nữ:
“Làm mẹ giống như một nghệ thuật hơn. Nó mang đến cho phụ nữ cơ hội thực sự để trưởng thành trong sự khôn ngoan — giống như Đức Mẹ Maria, ‘ghi nhớ tất cả những điều ấy trong lòng’ — thay vì sống trong sự lệ thuộc liên tục vào kỹ thuật. Khi để người khác đảm nhận vai trò làm mẹ mà thiếu đi việc phân định hay không tự phát triển bản năng làm mẹ của chính mình, người phụ nữ dễ rơi vào trạng thái bị kẹt cứng ở giai đoạn vị thành niên, thay vì tiến tới sự trưởng thành trọn vẹn về mặt cảm xúc và tâm linh.”
Lời nói dối về sự tối ưu hóa
Trên đài EWTN Radio, McCloskey cũng bày tỏ mối lo ngại tương tự về áp lực tâm lý mà các bà mẹ ngày nay phải đối diện. Khi bà đặt câu hỏi với Gemini (trí tuệ nhân tạo của Google) về việc AI có thể làm thay đổi vai trò làm mẹ tại Mỹ như thế nào, hệ thống này đã phác họa ra một viễn cảnh: sự cô lập mang tính cá nhân hóa cực đoan, chủ nghĩa hoàn hảo bị đẩy lên cao, và một môi trường mà trong đó, mọi lựa chọn thường nhật đều trở thành những ngã rẽ mang tính quyết định đầy căng thẳng.
Thay vì mang lại sự nhẹ nhõm cho các bà mẹ — những người vốn đã phải xoay xở trong một nền văn hóa mà 41% trong số họ cho biết mình đang quá căng thẳng đến mức không thể duy trì các hoạt động bình thường — thì AI lại như “đổ thêm dầu vào lửa”, khiến “cuộc đua” hướng tới sự hoàn hảo vốn đã khốc liệt nay càng trở nên gay gắt hơn.
McCloskey chia sẻ: “Tôi nghĩ quan điểm cho rằng việc nuôi dạy con cái cần phải được ‘tối ưu hóa’ — rằng nếu kiểm soát mọi khía cạnh trong gia đình thì con cái sẽ đi đúng hướng — thực chất chỉ là một lời nói dối. Và tôi thấy điều đó làm ta kiệt quệ.”
Ảo tưởng của Nguồn thông tin và các Ảo giác
Ngoài những tổn hại về mặt tâm lý và tâm linh, việc dựa vào AI để tìm kiếm lời khuyên trong đời sống gia đình còn tiềm ẩn những rủi ro thực tế ngay trước mắt. Khác với việc tham khảo ý kiến từ một bác sĩ đáng tin cậy, một người bà hay một người hàng xóm, các thuật toán hoạt động như những hộp đen thường xuyên “ảo giác hóa” các thông tin sai lệch hoặc đưa ra những lời khuyên không phù hợp với các giá trị đạo đức của gia đình.
“AI vẫn ảo giác hóa. Qua quá trình sử dụng AI trong công việc, tôi thấy rõ những lỗi sai rất cơ bản; chẳng hạn, khi hỏi về số lượng thượng nghị sĩ thuộc Đảng Cộng hòa tại Thượng viện Hoa Kỳ, nó vẫn có thể đưa ra câu trả lời sai,” McCloskey cảnh báo trên đài EWTN Radio. “Nếu AI đưa ra thông tin sai lệch về những sự kiện mà bạn biết rõ là không đúng, thì đó đã là một vấn đề. Nhưng nếu bạn lại dùng nó để hỗ trợ việc chăm sóc y tế cho con cái, đưa ra quyết định về tiêm chủng hay chọn trường học... trong đó AI ngẫu nhiên gây ảo giác hoặc đưa ra khẳng định thiếu cơ sở, thì đó thực sự là điều vô cùng đáng lo ngại.”
Làm nổi bật các nghiên cứu của Tiến sĩ Dana Suskind, McCloskey nhấn mạnh rằng trong khi AI tạo sinh (generative AI) vẫn còn là kỹ thuật mới mẻ và chưa được kiểm chứng, thì “bản năng làm mẹ đã được tôi luyện qua hàng thiên niên kỷ và vẫn luôn là yếu tố cốt lõi trong việc nuôi dạy con trẻ.”
Khôi phục niềm tin vào sự kết nối giữa con người với con người
Trong bối cảnh xã hội đang phải đối diện với sự hoài nghi đối với các định chế cùng tình trạng quá tải kỹ thuật số, các chuyên gia này cảnh báo các bà mẹ không nên tìm kiếm sự an tâm nơi các thuật toán – những thứ vốn không phải là con người.
“Điều khiến tôi ngạc nhiên nhất trong toàn bộ vấn đề này là khi cân nhắc xem nên tin tưởng vào đâu hay ai, thì thứ mà chúng ta tìm đến – AI – thực chất là thực thể thiếu trách nhiệm nhất và là một ‘hộp đen’ khó hiểu nhất,” McCloskey nhận định. “Theo quan điểm của tôi, cách để khôi phục niềm tin – đặc biệt là niềm tin vào chính bản thân mình – không phải là ngày càng phó mặc các hoạt động tư duy cho máy móc. Làm như vậy chỉ khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn theo thời gian, thay vì cải thiện nó.”