Nicole Winfield của Associated Press, trong bản tin ngày 10 tháng 4 năm 2026 của Crux, cho rằng: Khi Giáo hoàng Leo XIV tự xưng là “con trai của Thánh Au-gus-ti-nô” vào đêm đắc cử, một số người Algeria hiểu điều đó có nghĩa là tổ tiên của ngài đến từ quốc gia Bắc Phi nơi vị thánh thế kỷ thứ 5 sống và qua đời.
Dòng dõi của Leo, tất nhiên, có ý nói đến linh đạo Au-gus-ti-nô của ngài. Nhưng mối liên hệ của ngài với Thánh Au-gus-ti-nô, nhân vật vĩ đại của Kitô giáo, người được biết đến rộng rãi trong cộng đồng Hồi giáo Sunni đa số ở Algeria, ít nhất cũng giúp giới thiệu Leo một cách tích cực đến một quốc gia sẽ chào đón ngài vào thứ Hai trong chuyến thăm giáo hoàng đầu tiên. Chuyến thăm hai ngày của Đức Giáo Hoàng Leo mở đầu cho một cuộc hành trình đầy tham vọng xuyên suốt bốn quốc gia châu Phi — Algeria, Angola, Cameroon và Guinea Xích đạo — với sự phức tạp về hậu cần đến mức khiến người ta choáng váng, gợi nhớ đến những chuyến đi vòng quanh thế giới của Thánh Gioan Phaolô II trong những năm đầu triều giáo hoàng.
Đức Giáo Hoàng Leo, 70 tuổi, sẽ di chuyển hơn 17,700 km (khoảng 11,000 dặm) trên 18 chuyến bay trong 11 ngày, bắt đầu từ thứ Hai, và sẽ có các bài phát biểu và bài giảng bằng tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Anh. Ngài ưu tiên một khu vực trên thế giới rất quan trọng đối với sự phát triển liên tục của Giáo Hội Công Giáo, nhưng cũng đặt ra những thách thức độc đáo.
Với sự đa dạng về văn hóa và lịch sử, các chủ đề mà ngài sẽ nêu ra rất phong phú, bao gồm vấn đề di cư và việc khai thác tài nguyên thiên nhiên và con người trong một khu vực sản xuất phần lớn dầu mỏ của thế giới, nhưng nơi mà một tỷ lệ đáng kể dân số sống trong cảnh nghèo đói. Tòa Thánh Vatican cho biết Giáo hoàng Leo cũng sẽ nói về nạn tham nhũng trong các chế độ độc tài và vai trò của các nhà lãnh đạo chính trị ở những quốc gia mà hai trong số các tổng thống đã nắm quyền hàng chục năm.
Dự kiến sẽ có đám đông khổng lồ ở Cameroon, nơi 29% dân số là người Công Giáo và 600,000 người dự kiến sẽ tham dự một trong những Thánh lễ của Giáo hoàng Leo. Giáo hoàng Leo sẽ chủ trì một “cuộc gặp gỡ hòa bình” tại thành phố Bamenda ở phía tây bắc Cameroon, nơi đang bị tàn phá bởi bạo lực ly khai.
Simon Pierre Ngombo, một người Công Giáo Cameroon, nói: “Việc được chứng kiến Đức Thánh Cha Leo XIV đến Cameroon, đối với chúng tôi là những người Công Giáo, càng củng cố thêm đức tin của chúng tôi, càng củng cố thêm mối liên hệ của chúng tôi với Thiên Chúa. Đây là một khoảnh khắc hoàn hảo để chạm đến trái tim nhau.”
Thông điệp về sự chung sống hòa bình
Algeria sẽ tạo cơ hội cho Giáo hoàng người Mỹ thúc đẩy sự chung sống hòa bình giữa Kitô giáo và Hồi giáo, trong bối cảnh căng thẳng hoàn cầu do cuộc chiến tranh Mỹ-Israel ở Iran. Bất chấp chiến tranh, Vatican cho biết không có kế hoạch áp dụng thêm biện pháp an ninh nào.
Đức Giáo Hoàng Leo, người đã tự định vị mình như một đối trọng của Mỹ với Tổng thống Donald Trump, sẽ đến thăm Thánh đường Hồi giáo Lớn ở Algiers, và dự kiến sẽ có cuộc đối thoại liên tôn, theo lời Đức Tổng Giám Mục Algiers, Hồng Y Jean-Paul Vesco.
Nằm trên bờ biển phía bắc châu Phi, Algeria đã trải qua một cuộc nội chiến tàn khốc vào những năm 1990, được biết đến trong nước là "thập niên đen tối", khi khoảng 250,000 người thiệt mạng trong cuộc chiến chống lại phiến quân Hồi giáo. Mới đây, vào năm ngoái, Algeria vẫn đang giải quyết những vết thương của di sản thuộc địa, với việc các nhà lập pháp bỏ phiếu tuyên bố việc Pháp đô hộ quốc gia Bắc Phi này là một tội ác và kêu gọi trả lại tài sản bị Pháp chiếm đoạt trong suốt 130 năm cai trị.
Đức Hồng Y Vesco nói với hãng thông tấn chính thức của Algeria, APS: Chuyến thăm “đóng vai trò như một cầu nối giữa thế giới Kitô giáo và Hồi giáo, đồng thời phản ánh sự phong phú của lịch sử đất nước”.
Tuy nhiên, chính quyền Algeria đã từ chối yêu cầu của Vatican về việc Đức Giáo Hoàng Leo đến thăm Médéa (cách Algiers 50 km về phía nam) để cầu nguyện tại tu viện Tibhirine, nơi bảy tu sĩ dòng Trappist người Pháp bị bắt cóc và giết hại vào ngày 21 tháng 5 năm 1996 bởi các chiến binh Hồi giáo trong cuộc nội chiến.
“Algeria không có ý định khơi lại một chương đau thương trong lịch sử của mình”, nhật báo El Moudjahid của chính phủ viết để ủng hộ quyết định của chính phủ.
Đức Giáo Hoàng Leo dự kiến sẽ đề cập đến sự hy sinh của các tu sĩ, những người nằm trong số 19 linh mục, nữ tu và các tín hữu Công Giáo khác bị giết trong chiến tranh. Họ đã được phong chân phước vào năm 2018 với tư cách là những người tử đạo vì đức tin trong một buổi lễ phong chân phước đầu tiên như vậy trong thế giới Hồi giáo.
Một Giáo Hội đang phát triển, với những thách thức ngày càng lớn
Theo số liệu thống kê mới nhất của Vatican, toàn bộ châu Phi đóng góp hơn một nửa trong số 15.8 triệu người Công Giáo mới được rửa tội vào năm 2023, tương đương 8.3 triệu người Công Giáo châu Phi mới.
Lục địa này cũng đóng góp hàng ngàn người đàn ông cho chức linh mục và phụ nữ cho các dòng tu mỗi năm, biến một lục địa từ lâu là nơi tiếp nhận các nhà truyền giáo phương Tây thành một lục địa xuất khẩu các linh mục và nữ tu ra nước ngoài.
Theo số liệu thống kê của Vatican, Angola và Cameroon luôn sản xuất ra một trong những số lượng chủng sinh lớn nhất lục địa mỗi năm. Ví dụ, tính đến tháng 12 năm 2024, Angola có 2,366 ứng viên linh mục tại các chủng viện lớn và Cameroon có 2,218, chỉ đứng sau các cường quốc về ơn gọi linh mục ở châu Phi như Nigeria, Congo và Tanzania.
Nhưng sự tăng trưởng theo cấp số nhân cũng mang lại những thách thức. Khi các giáo hoàng trước đây nói chuyện với giáo sĩ châu Phi, cá ngài thường nhắc nhở họ về sự cần thiết phải tuân thủ lời thề độc thân. Khi Giáo hoàng Bê-nê-đic-tô XVI đến thăm Angola và Cameroon năm 2009, chuyến đi của ngài bị lu mờ bởi những bình luận trên đường đi rằng bao cao su có thể làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng AIDS, gây ra sự lên án từ một loạt các chuyên gia y tế công cộng.
Một vấn đề lớn mà Tòa Thánh hiện đang phải đối diện là sự cạnh tranh sắc tộc đang len lỏi trong đời sống Giáo hội. Điều đó đặc biệt đúng trong việc bổ nhiệm các giám mục, những người thường chịu trách nhiệm về các vùng lãnh thổ rộng lớn bao gồm nhiều nhóm sắc tộc khác nhau, và thấy mình bị các linh mục hoặc tín hữu từ chối, Cha Fortunatus Nwachukwu, người đứng thứ 2 trong văn phòng truyền giáo của Vatican, cho biết. Vấn đề này được gọi là “hội chứng con của đất”, khi Tòa Thánh nhấn mạnh “giáo hội nên nói về ‘con của giáo hội’”, cha nói.
Một vấn đề khác mà giáo hội châu Phi đang phải đối diện là việc thực hành chế độ đa thê, một vấn đề đã được các giám mục châu Phi nêu lên một cách kiên quyết như một vấn đề quan trọng trong nhiều năm qua đến nỗi Tòa Thánh năm ngoái đã xuất bản toàn bộ một văn kiện giáo lý về giá trị của chế độ một vợ một chồng và thành lập một nhóm nghiên cứu đặc biệt về vấn đề này.
Giáo lý Công Giáo cho rằng hôn nhân là một sự kết hợp trọn đời, một vợ một chồng giữa một người đàn ông và một người đàn bà. Quan điểm đó tạo ra sự căng thẳng và không tương thích với các chuẩn mực văn hóa ở một số vùng của châu Phi, đặc biệt là trong các xã hội nông nghiệp và du mục, nơi việc có nhiều vợ và sinh nhiều con được coi là cần thiết cho sự sinh tồn.
Đức Giáo Hoàng Leo sẽ có nhiều cuộc gặp gỡ với các giáo sĩ, giám mục và tín hữu Công Giáo, trong đó ngài có thể nhấn mạnh giá trị của gia đình Công Giáo, người phát ngôn của Vatican, Matteo Bruni, cho biết.
Ngành kỹ nghệ khai khoáng và tham nhũng
Một số quốc gia mà Giáo hoàng Leo sẽ đến thăm, tất cả đều là thuộc địa cũ của châu Âu, nằm trong số những nhà sản xuất dầu mỏ và khoáng sản lớn nhất thế giới, bao gồm vàng, kim cương và sắt, việc khai thác các khoáng sản này đã làm thay đổi nền kinh tế của họ trong những năm gần đây.
Nhưng Giáo hoàng Leo dự kiến sẽ nhấn mạnh những tác động tiêu cực của việc khai thác tài nguyên thiên nhiên và con người của châu Phi, vốn chỉ mang lại lợi ích cho một số ít người trong khi gây hại cho môi trường.
Điều đó đặc biệt đúng ở Guinea Xích đạo, nơi Tổng thống Teodoro Obiang Nguema Mbasogo đã nắm quyền từ năm 1979 và cùng với gia đình mình bị cáo buộc tham nhũng và độc đoán tràn lan.
Đây là vấn đề mà Giáo hoàng Phanxicô đã ưu tiên trong suốt triều đại của mình và được nêu rõ trong thông điệp về môi trường năm 2015, “Hãy Ca Ngợi”, mà Giáo hoàng Leo đã mạnh mẽ ủng hộ và thúc đẩy.