Thiên Chúa kêu gọi mỗi người đã được rửa tội loan báo Tin Mừng, giao phó sứ mệnh truyền giáo này cho tất cả mọi người. Trong Giáo hội truyền giáo của chúng ta, các đặc sủng đã phát triển trong lịch sử để sống sứ mệnh này, đáp ứng nhu cầu của các thời đại và nền văn hóa khác nhau. Trong thời điểm lịch sử hiện tại, Văn kiện cuối cùng của Phiên họp Toàn thể thường lệ lần thứ XVI của Thượng hội đồng Giám mục (FD), nay là một phần của Huấn quyền thường kỳ của Đức Giáo Hoàng, đã công nhận môi trường kỹ thuật số như một nền văn hóa, với động lực, ngôn ngữ và phương thức tương tác riêng. Từ quan điểm này, Thượng Hội đồng khẳng định rằng:

“Văn hóa kỹ thuật số cấu thành một chiều kích quan trọng trong chứng nhân của Giáo hội trong nền văn hóa đương đại và là một lĩnh vực truyền giáo đang nổi lên” (FD, số 149).

Tất cả chúng ta, với tư cách là những người đã được rửa tội, được mời gọi mang Tin Mừng đến cho những người chúng ta gặp gỡ trong môi trường này thông qua các phương pháp truyền giáo đáp ứng những đặc điểm riêng của nó, nắm bắt các cơ hội đồng thời trực tiếp đối diện với những thách thức và rủi ro của nó.

Tiếp nối con đường do vị tiền nhiệm mở ra, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã mời gọi những người tham gia Đại hội các Nhà truyền giáo kỹ thuật số và Người có ảnh hưởng Công Giáo “làm mới cam kết của các bạn trong việc nuôi dưỡng niềm hy vọng Kitô giáo trên mạng xã hội và không gian trực tuyến”. (1) Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã khẳng định rằng “chúng ta cần những môn đệ truyền giáo, những người mang ơn Chúa Phục Sinh đến thế giới; những người loan báo đến tận cùng trái đất niềm hy vọng mà Chúa Giêsu đã ban cho chúng ta (xem Công vụ 1:3-8); và những người đi đến bất cứ nơi nào có một trái tim đang chờ đợi, tìm kiếm và cần giúp đỡ. […] Hãy luôn tìm kiếm “da thịt đau khổ của Chúa Kitô” trong mỗi anh chị em mà bạn gặp gỡ trực tuyến”.(2) Đức Giáo Hoàng cũng nhấn mạnh rằng “chúng ta cần phân định cách sử dụng các nền tảng kỹ thuật số để truyền giảng tin mừng, hình thành cộng đồng và thách thức những thần giả của chủ nghĩa tiêu dùng, quyền lực và sự tự mãn”.(3)

Trong suốt cả hai Kỳ họp, Thượng Hội đồng đã xác định một lời kêu gọi ngày càng tăng để hiểu cách thức tốt nhất để sống trọn vẹn sứ mệnh của Giáo hội trong kỷ nguyên kỹ thuật số này. Chủ đề này đã được nêu rõ trong Chương 17 của Báo cáo Tổng hợp của Kỳ họp thứ nhất của Phiên họp thường kỳ lần thứ 16 của Thượng hội đồng Giám mục (SR, số 17), và cụ thể hơn, trong các đoạn 58, 59, 113 và 149 của Văn kiện cuối cùng.

Nhóm Nghiên cứu 3 được giao nhiệm vụ xác định những cách thức cụ thể để thực hiện sứ mệnh kỹ thuật số của Giáo hội một cách trung thành. Công việc của chúng tôi tập trung vào cách thức Giáo hội đang làm chứng và có thể tiếp tục làm chứng cho Tin Mừng của Chúa Giêsu Kitô một cách hiệu quả nhất trong một thời đại trong đó môi trường kỹ thuật số và vật lý được kết nối chặt chẽ trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là trong giới trẻ. Cuộc cách mạng kỹ thuật số này nằm ở trung tâm của một sự chuyển đổi mang tính thời đại, một sự chuyển đổi thách thức chúng ta phải đáp lại một cách trung thành và thực hiện sứ mệnh Tin Mừng của mình trong bối cảnh mới này.(4)

Theo đuổi nhiệm vụ này, Nhóm chúng tôi đã tìm cách giải quyết các câu hỏi (5) do Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng đặt ra (6) liên quan đến việc Giáo hội có thể học hỏi, tham gia và tiếp tục sứ mệnh của mình trong môi trường kỹ thuật số như thế nào. Nhóm chúng tôi đã chia sẻ những câu hỏi này với nhiều nhóm và cá nhân khác nhau trên khắp thế giới, phản ảnh cam kết không ngừng của Giáo hội trong việc lắng nghe và đối thoại.

Điều quan trọng cần thừa nhận ngay từ đầu là ngay cả với cuộc tham vấn rộng rãi này, kết luận của chúng tôi vẫn chỉ là sơ bộ. Giáo hội đã tham gia vào môi trường kỹ thuật số ngay từ khi thành lập, nhưng việc thúc đẩy sự tham gia này trên tất cả các bình diện của Giáo hội cần thời gian. Khi kỹ thuật kỹ thuật số tiếp tục phát triển, sự phân định của Giáo hội về cách sống sứ mệnh của mình vẫn là một hành trình liên tục chứ không phải là một nhiệm vụ đã hoàn thành.

Đồng thời, chúng tôi đã học được rất nhiều điều trong quá trình tham vấn và lắng nghe rộng rãi của Thượng Hội đồng. Báo cáo này xác định nhiều biểu thức hiện tại của sứ mệnh trong thời đại được đặc trưng bởi kỹ thuật kỹ thuật số và những đổi mới liên tục, và rút ra từ đó những bài học quý giá đã được đúc kết cho đến nay. Dựa trên những hiểu biết này, chúng tôi đưa ra những đề xuất cụ thể về cách Giáo hội có thể tiếp tục thúc đẩy sứ mệnh rao giảng Tin Mừng trong thế giới kỹ thuật số và sống trọn vẹn chương mới này trong lịch sử truyền giáo của mình. Năm chủ đề làm nền tảng cho các khuyến nghị của chúng tôi:

1. Thứ nhất, môi trường kỹ thuật số không chỉ đơn thuần là một tập hợp các công cụ cần phải thành thạo; nó là một nền văn hóa. Hiểu được nó bao gồm việc hiểu cách chúng ta liên hệ với nhau, cách chúng ta hình thành cộng đồng và cuối cùng là cách chúng ta chia sẻ Tin Mừng trong một thế giới ngày càng được trung gian hóa bằng kỹ thuật số (xem FD, số 113a).

2. Thứ hai, sự tham gia kỹ thuật số cho phép lắng nghe, đồng hành và nâng cao tiếng nói của những người không được lắng nghe, và là một biểu thức của sứ mệnh xã hội của Giáo hội. Chúng ta luôn nghe nói môi trường kỹ thuật số có thể là nơi mà mọi người thực sự tìm kiếm Thiên Chúa và bày tỏ những nhu cầu tâm linh sâu sắc (xem SR, số 17b). Do đó, nó có thể là một cách để sống trọn vẹn sứ mệnh xã hội của Giáo hội, và là một chiều kích mới của việc ưu tiên chọn người nghèo.

Tầm nhìn của Đức Giáo Hoàng Phanxicô về một Giáo hội “bệnh viện dã chiến” đi đến vùng ngoại vi được phản ảnh trong công việc của các nhà truyền giáo trong môi trường kỹ thuật số, sẵn sàng đáp ứng những cá nhân đang đau khổ. Các không gian kỹ thuật số lúc đó có thể trở thành nơi kết nối con người đích thực, chứ không chỉ là trao đổi thông tin. Ở mức tốt nhất, sự tham gia kỹ thuật số không thay thế các cuộc gặp gỡ trực tiếp mà thay vào đó có thể dẫn đến chúng, làm phong phú thêm các mối quan hệ và cộng đồng. Như Đức Giáo Hoàng Leo nhấn mạnh, “sứ mệnh của chúng ta – sứ mệnh của các bạn – là nuôi dưỡng một nền văn hóa nhân bản Kitô giáo, và cùng nhau thực hiện điều đó. Đây là vẻ đẹp của “mạng lưới” dành cho tất cả chúng ta”.(7)

3. Thứ ba, nền văn hóa kỹ thuật số này đòi hỏi cùng một ý định, sự đào tạo và tinh thần truyền giáo mà chúng ta mang đến cho bất cứ hoạt động mục vụ xuyên văn hóa nào. Cũng như các nhà truyền giáo trong suốt lịch sử đã học ngôn ngữ, hiểu phong tục và điều chỉnh cách tiếp cận của họ trong khi vẫn duy trì tính toàn vẹn của Tin Mừng, tất cả những người đã được rửa tội đều được mời gọi trở thành muối và men trong nền văn hóa mới này, luôn bám rễ trong chân lý, sự tốt lành và vẻ đẹp của đức tin Công Giáo của chúng ta (xem FD, số 59).

4. Thứ tư, ở mức tốt nhất, sự tham gia kỹ thuật số tự nhiên thúc đẩy các yếu tố của tính hiệp hành: lắng nghe, tham gia và trách nhiệm chung. Ở khía cạnh tốt nhất, sự tham gia trực tuyến mang lại những cơ hội chưa từng có để lắng nghe nhiều tiếng nói đa dạng từ các nền tảng, khu vực địa lý và quan điểm khác nhau – đặc biệt là những người thường bị gạt ra ngoài lề trong các bối cảnh Giáo hội truyền thống. Ở khía cạnh tốt nhất, văn hóa kỹ thuật số có thể phản ảnh phần nào bản sắc của chính Giáo hội như một mạng lưới các mạng lưới, phản ảnh sự thống nhất trong đa dạng là dấu ấn của thân thể Chúa Kitô (xem FD, số 149). (8)

5. Thứ năm, đồng thời, môi trường kỹ thuật số đặt ra những thách thức to lớn. Nó tiềm ẩn những rủi ro lớn, và được định hình bởi các thuật toán có thể cô lập chúng ta trong các buồng vọng âm và thao túng chúng ta; bởi các mô hình kinh doanh kiếm tiền từ sự chú ý của chúng ta và theo dõi hành động của chúng ta; và bởi các động lực thúc đẩy sự phân cực hơn là sự hiệp thông, và có thể dẫn đến chủ nghĩa hư vô và bạo lực. Chính những nền tảng cho phép kết nối cũng có thể cho phép sự phi nhân hóa. Đây là lý do tại sao trong thời đại kỹ thuật số, chúng ta được kêu gọi sống đức tin một cách trưởng thành và đầy cầu nguyện trong các cộng đồng gặp gỡ trực tiếp, được nuôi dưỡng bởi các bí tích, và thúc đẩy các tương tác trực tiếp và kỹ thuật số tôn trọng phẩm giá con người, khuyến khích sự gặp gỡ chân thực và làm chứng cho chân lý trong tình yêu. Điều này đặc biệt đúng đối với những người trẻ tuổi, những người thường tiếp cận đức tin lần đầu tiên trên mạng. Như Đức Giáo Hoàng Leo XIV từng cảnh báo, một đức tin chỉ được khám phá trong không gian kỹ thuật số có nguy cơ trở nên “thiếu thân thể”, không bao giờ bén rễ trong các mối quan hệ thực sự hoặc đời sống của Giáo hội, và có thể khiến các cá nhân “cô đơn với chính mình” trong sự cô lập do thuật toán tạo ra. (9)

Những sự hội tụ này là kết quả của công việc hiệp hành của chúng tôi trong việc lắng nghe và đối thoại với nhiều cá nhân và nhóm, bao gồm các hội đồng giám mục, những người tham gia vào các tiến trình hiệp hành, các học giả và chuyên gia, những người trẻ tuổi và những người chủ động tham gia vào sứ mệnh kỹ thuật số. Cuộc tham vấn hiệp hành này đã dẫn đến một loạt các hiểu biết và khuyến nghị cụ thể hơn mà chúng tôi tóm tắt chi tiết trong báo cáo đầy đủ. Giống như bất cứ con đường mới nào, sứ mệnh chung trong môi trường kỹ thuật số là một hành trình đang tiếp diễn.

Giáo hội đang học hỏi trên con đường này những thách thức, cơ hội và ngôn ngữ được nền văn hóa mới nổi này mang lại.

Các khái niệm như sứ mệnh kỹ thuật số, tính hiệp hành trực tuyến, quyền tài phán, và sự đồng hành và phân định kỹ thuật số cần được nghiên cứu sâu hơn để làm sáng tỏ ý nghĩa thần học, mục vụ và giáo luật của chúng. Cần tiếp tục suy gẫm về việc đào tạo và sự tham gia của những người trong sứ mệnh kỹ thuật số này. Quá trình học tập và phân định này, tự nó, là một kinh nghiệm hiệp hành, khi chúng ta cùng nhau phân định cách Chúa Thánh Thần tiếp tục hướng dẫn Giáo Hội thể hiện Tin Mừng một cách trung tín và sáng tạo, biến văn hóa kỹ thuật số thành không gian gặp gỡ, làm chứng và hiệp thông. Sứ mệnh trong môi trường kỹ thuật số là một phần của quá trình hoán cải mục vụ, truyền giáo và hiệp hành mà Chúa Thánh Thần đang kêu gọi Giáo Hội ngày nay hướng tới. Nó không chỉ đơn thuần là việc sử dụng các công cụ kỹ thuật số để rao giảng Tin Mừng, mà còn là việc thể hiện lời rao giảng này trong sự tiến hóa văn hóa trong môi trường kỹ thuật số, nơi các mối quan hệ, ngôn ngữ và hình thức cộng đồng mang những cấu hình mới và đặc thù. Sự hiện diện của Giáo hội trong không gian kỹ thuật số có thể là dấu hiệu của sự hiệp thông và là chứng nhân của niềm hy vọng, có khả năng phản ảnh dung mạo thương xót của Chúa Kitô. Mong rằng sự phân định này sẽ giúp củng cố một Giáo hội mang tính hiệp thông, tham gia và truyền giáo hơn, trung thành với ơn gọi loan báo Tin Mừng một cách sáng tạo và trung tín.

________________________________________

Ghi chú

(1) LEO XIV, Bài phát biểu trước các nhà truyền giáo và người có ảnh hưởng kỹ thuật số Công Giáo, ngày 29 tháng 7 năm 2025.

(2) Ibid.

(3) LEO XIV, Bài phát biểu trước các Bề trên cao cấp của Dòng Tên, ngày 24 tháng 10 năm 2025.

(4) Ibid.

(5) (1) Một Giáo hội truyền giáo hiệp hành có thể học được gì từ việc hòa mình sâu sắc hơn vào môi trường kỹ thuật số; (2) Làm thế nào để sứ mệnh kỹ thuật số có thể được tích hợp thường xuyên hơn vào đời sống của Giáo hội và các cấu trúc giáo hội của Giáo hội, làm sâu sắc thêm ý nghĩa của biên giới truyền giáo kỹ thuật số mới đối với việc đổi mới các cấu trúc giáo xứ và giáo phận hiện có (xem SR,số 17j); (3) Khái niệm về quyền tài phán chủ yếu gắn liền với một lãnh thổ địa lý cần phải thích ứng với môi trường kỹ thuật số như thế nào; (4) Có những khuyến nghị hoặc đề xuất thực tiễn nào liên quan đến sứ mệnh của Giáo hội trong môi trường kỹ thuật số; (5) Bạn có muốn chia sẻ bất cứ đóng góp hoặc thực tiễn tốt nào khác về chủ đề này không? Hoặc có lẽ thêm bất cứ vấn đề hoặc thách thức nào khác cần được giải quyết trong hành trình nghiên cứu và suy gẫm này?

(6) Văn Phòng Tổng Thư Ký Thượng Hội Đồng, Nhóm Nghiên cứu các câu hỏi được nêu ra trong kỳ họp thứ nhất của Phiên họp Thường kỳ XVI Thượng Hội đồng Giám mục sẽ được nghiên cứu phối hợp với các Thánh Bộ của Giáo triều Roma. Đề cương công việc, ngày 14 tháng 3 năm 2024, phần 3: “Sứ mệnh trong môi trường kỹ thuật số”.

(7) LEO XIV, Bài phát biểu với Các Nhà Truyền giáo Kỹ thuật số, trích dẫn.

(8) Một ví dụ xuất sắc về điều này là sáng kiến “Xây dựng cầu nối” được khởi xướng vào năm 2022 giữa nhiều văn phòng của Vatican và các trường đại học ở Bắc và Nam Mỹ, nơi sinh viên được mời tham gia các phiên lắng nghe theo kiểu hiệp hành giữa các châu lục và cuối cùng bao gồm một cuộc trò chuyện ảo với Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Mô hình này sau đó đã được mở rộng và nhân rộng để bao gồm sinh viên, giáo sư, linh mục và các trường đại học ở Châu Phi và Châu Á Thái Bình Dương. Cf.Giáo hoàng khuyến khích sinh viên từ Châu Mỹ xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn, ngày 24 tháng 2 năm 2022, Tin tức Vatican, https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2022-02/pope-encourages-students-from-the-americas-to-build-betterworld.html.

(9) LEO XIV, Bài phát biểu trước các thành viên của Cơ quan Tư vấn Thanh niên Quốc tế, ngày 31 tháng 10 năm 2025.