Theo tin Tòa Thánh, tại Hội trường Phaolô VI, Thứ Tư, ngày 28 tháng 1 năm 2026, nhân buổi tiếp kiến chung, Đức Leo XIV đã có bài giáo lý sau đây, theo bản Tiếng Anh của Tòa Thánh:
Giáo lý. Các Văn kiện của Công đồng Vatican II. I. Hiến chương Tín lý Dei Verbum. 3. Một kho tàng thánh thiêng duy nhất. Mối quan hệ giữa Thánh Kinh và Truyền thống.
Anh chị em thân mến, chào buổi sáng và chào mừng!
Tiếp tục đọc Hiến chế Dei Verbum của Công đồng về Mặc Khải Thiên Chúa, hôm nay chúng ta sẽ suy niệm về mối quan hệ giữa Thánh Kinh và Truyền thống. Chúng ta có thể lấy hai cảnh trong Tin Mừng làm bối cảnh. Trong cảnh thứ nhất, diễn ra tại phòng trên lầu, trong bài giảng tuyệt vời dành cho các môn đệ, Chúa Giêsu khẳng định: “Ta đã nói những điều này với các con khi Ta còn ở với các con. Nhưng Đấng An ủi, là Chúa Thánh Thần, mà Cha sẽ sai đến nhân danh Ta, Người sẽ dạy dỗ các con mọi sự, và nhắc nhở các con nhớ lại mọi điều Ta đã nói với các con… Khi Thánh Thần Chân Lý đến, Người sẽ dẫn các con vào trong mọi sự chân lý” (Ga 14:25-26; 16:13).
Cảnh thứ hai đưa chúng ta đến những ngọn đồi ở Ga-li-lê. Chúa Giêsu phục sinh hiện ra với các môn đệ, những người ngạc nhiên và nghi ngờ, và Người khuyên bảo họ: “Vậy hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ… dạy họ giữ mọi điều Ta đã truyền cho các con” (Mt 28:19-20). Trong cả hai cảnh này, mối liên hệ mật thiết giữa những lời Chúa Kitô phán ra và sự lan truyền của chúng qua các thế kỷ là điều hiển nhiên.
Công đồng Vatican II khẳng định điều này bằng một hình ảnh gợi cảm: “Có một mối liên hệ mật thiết và sự giao thoa giữa truyền thống thánh và Thánh Kinh. Bởi vì cả hai, cùng chảy từ một mạch nguồn thần linh, nên theo một cách nào đó, chúng hòa làm một và hướng tới cùng một mục đích” (Dei Verbum, 9). Truyền thống thánh của Giáo Hội lan tỏa suốt chiều dài lịch sử qua Giáo Hội, nơi gìn giữ, giải thích và thể hiện Lời Chúa. Sách Giáo Lý của Giáo Hội Công Giáo (xem số 113) đề cập đến một phương châm của các Giáo Phụ: “Thánh Kinh được viết chủ yếu trong lòng Giáo Hội hơn là trong các bản văn và hồ sơ”, nghĩa là trong bản văn thánh.
Dựa trên lời Chúa Kitô đã trích dẫn ở trên, Công đồng khẳng định rằng “thánh truyền này, xuất phát từ các Tông đồ, phát triển trong Giáo Hội nhờ sự trợ giúp của Chúa Thánh Thần” (Dei Verbum, 8). Điều này xảy ra với sự hiểu biết đầy đủ thông qua “sự chiêm niệm và học hỏi của những người tin”, thông qua “sự hiểu biết sâu sắc về những thực tại thiêng liêng mà họ trải nghiệm” và, trên hết, với sự rao giảng của những người kế vị các tông đồ, những người đã nhận được “ân tứ chắc chắn của chân lý”. Tóm lại, “Giáo hội, trong giáo huấn, đời sống và sự thờ phượng của mình, duy trì và truyền lại cho tất cả các thế hệ tất cả những gì chính Giáo hội là, tất cả những gì Giáo hội tin” (ibid.).
Về phương diện này, câu nói nổi tiếng của Thánh Grêgôriô Cả là: “Kinh Thánh phát triển cùng với người đọc chúng”. [1] Và Thánh Augustinô đã nhận xét rằng “chỉ có một Lời của Thiên Chúa được mở ra qua Kinh Thánh, và chỉ có một Lời vang lên trên môi của nhiều vị thánh”. [2] Như vậy, Lời của Thiên Chúa không phải là hóa thạch, mà đúng hơn là một thực tại sống động và hữu cơ phát triển và lớn lên trong Truyền thống. Nhờ Chúa Thánh Thần, Truyền thống hiểu được Lời ấy trong sự phong phú của chân lý và thể hiện nó trong những tọa độ thay đổi của lịch sử.
Về vấn đề này, đề xuất của Thánh Tiến sĩ Giáo hội John Henry Newman trong tác phẩm có tựa đề Sự phát triển của Giáo lý Kitô giáo rất đáng chú ý. Ngài khẳng định rằng Kitô giáo, cả với tư cách là một kinh nghiệm cộng đồng và một giáo lý, là một thực tại năng động, theo cách mà chính Chúa Giêsu đã chỉ ra trong các dụ ngôn về hạt giống (xem Mác 4:26-29): một thực tại sống động phát triển nhờ một sức sống nội tại. [3]
Thánh Tông đồ Phaolô nhiều lần khuyên môn đệ và cộng sự của mình là Ti-mô-thê: “Hỡi Ti-mô-thê, hãy giữ gìn điều đã được giao phó cho con” (1 Ti-mô-thê 6:20; xem 2 Ti-mô-thê 1:12-14). Hiến chế Tín lý Dei Verbum lặp lại bản văn của Thánh Phaolô này khi nói rằng: “Truyền thống thánh và Thánh Kinh tạo thành một kho tàng thánh của lời Chúa, được giao phó cho Giáo hội”, được giải thích bởi “chức vụ giảng dạy sống động của Giáo hội, mà thẩm quyền được thực thi nhân danh Chúa Giêsu Kitô” (số 10). “Kho tàng” là một thuật ngữ, theo nghĩa gốc, mang tính chất pháp lý và đặt lên người giữ kho tàng nghĩa vụ bảo tồn nội dung, trong trường hợp này là đức tin, và truyền lại nguyên vẹn.
“Kho tàng” Lời Chúa vẫn còn nằm trong tay Giáo hội ngày nay, và tất cả chúng ta, trong các sứ vụ khác nhau của mình trong Giáo hội, phải tiếp tục bảo tồn nó trong sự toàn vẹn, như một ngọn hải đăng dẫn đường cho hành trình của chúng ta xuyên suốt sự phức tạp của lịch sử và sự hiện hữu.
Các bạn thân mến, tóm lại, chúng ta hãy cùng lắng nghe lại một lần nữa thông điệp Dei Verbum, thông điệp đề cao sự đan xen giữa Thánh Kinh và Truyền thống: thông điệp khẳng định rằng chúng “liên kết và gắn bó chặt chẽ đến nỗi không thể đứng độc lập, và cùng nhau, mỗi bên theo cách riêng của mình, dưới sự tác động của một Chúa Thánh Thần, chúng góp phần hữu hiệu vào…” ơn cứu rỗi các linh hồn” (x. số 10).
___________________________________
[1] Homiliae in Ezechielem I, VII, 8: PL 76, 843D.
[2] Các lời tường thuật trong Thánh Vịnh 103, IV, 1
[3] Xem. J.H. Newman, Một tiểu luận về sự phát triển học thuyết Kitô giáo, Milan 2003, tr. 104.