Edgar Beltrán, trong bản tin của The Pillar ngày 07/01/2026, viết: Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ tổ chức công nghị Hồng Y đầu tiên trong triều đại của ngài vào ngày 7-8 tháng 1, được dự đoán là biến cố lên chương trình lớn đầu tiên trong triều đại của ngài.
Công nghị Hồng Y đặc biệt này diễn ra sau một triều đại mà vị tiền nhiệm của Đức Leo, tức Đức Giáo Hoàng Phanxicô, hầu như tự hạn chế không tổ chức các cuộc gặp gỡ lớn với các Hồng Y, một điều bị nhiều vị phàn nàn trong các cuộc họp tiền Mật nghị Hồng Y năm ngoái.
Công nghị Hồng Y là gì?
Điều 353§1 của Bộ Giáo luật quy định: “Các Hồng Y đặc biệt hỗ trợ vị mục tử tối cao của Giáo hội thông qua hoạt động tập thể trong các công nghị mà họ được triệu tập theo lệnh của Đức Giáo Hoàng chủ tọa. Các công nghị có thể là thường kỳ hoặc bất thường.”
Các công nghị thường kỳ được triệu tập để tham khảo ý kiến về “một số vấn đề trọng đại xảy ra khá thường xuyên hoặc để thực hiện một số hành động rất long trọng.” Các công nghị này thường được triệu tập để bỏ phiếu về việc phong thánh hoặc phong chức Hồng Y mới.
Bất cứ Hồng Y nào cũng có thể tham gia công nghị thường kỳ, nhưng chỉ những người hiện diện tại Rome mới được mong đợi tham gia.
Các công nghị thường kỳ có thể được tổ chức công khai, và Đức Giáo Hoàng thậm chí có thể cho phép sự tham dự của các giám mục, linh mục và giáo dân—ví dụ, gia đình của các Hồng Y mới được phong chức khi công nghị được tổ chức để phong chức cho họ.
Ngược lại, các công nghị bất thường được tổ chức riêng tư “khi nhu cầu đặc biệt của Giáo hội hoặc việc xử lý các vấn đề trọng đại hơn đòi hỏi điều đó.” Tất cả các Hồng Y đều được kỳ vọng tham gia các công nghị bất thường, kể cả những vị trên 80 tuổi, những người không đủ điều kiện bỏ phiếu trong mật nghị Hồng Y.
Công nghị tuần này sẽ là một công nghị bất thường, vì vậy các thủ tục sẽ không được công khai.
Bộ Giáo luật không đề cập đến bất cứ quy định nào về tính thường xuyên đối với các công nghị thường kỳ hay bất thường. Thánh Gioan Phaolô II đã tổ chức sáu công nghị bất thường trong 26 năm trị vì của ngài; Đức Benedict XVI không tổ chức công nghị nào, ngài thích có những cuộc gặp gỡ không chính thức với các Hồng Y trước các công nghị thường kỳ; và Đức Phanxicô chỉ tổ chức hai công nghị trong 12 năm trị vì của ngài.
Tại sao Đức Giáo Hoàng lại triệu tập công nghị này?
Trong các cuộc họp trước mật nghị Hồng Y, được biết có nhiều lời phàn nàn rằng các Hồng Y không được Đức Giáo Hoàng Phanxicô tham khảo ý kiến thường xuyên về các vấn đề giáo hội – và nhiều vị trong số các vị thậm chí không biết nhau.
Đức Giáo Hoàng Leo đã đề cập đến vấn đề này trong bài phát biểu trước các Hồng Y sau khi được bầu chọn vào tháng Năm, nói rằng nhiều Hồng Y đã yêu cầu “đối thoại… để nghe lời khuyên, đề xuất, ý kiến và các vấn đề cụ thể.”
Các cuộc gặp gỡ với toàn thể Hồng Y đoàn rất hiếm trong suốt triều đại của Đức Giáo Hoàng Phanxicô.
Công nghị thường kỳ đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Phanxicô diễn ra trước Thượng Hội đồng Gia đình năm 2014. Tại đó, Hồng Y Walter Kasper đã có một bài phát biểu dài, trong đó ngài đề xuất rằng các cặp vợ chồng ly hôn và tái hôn có thể được rước lễ.
Bài phát biểu này đã gây ra sự phẫn nộ trong số nhiều Hồng Y, với Hồng Y Gerhard Müller, khi đó là người đứng đầu Thánh Bộ Giáo lý Đức tin, đã công khai tuyên bố rằng “Tín điều của Giáo hội không chỉ là bất cứ lý thuyết nào do một số nhà thần học đưa ra, mà đó là giáo lý của Giáo hội, không gì khác hơn là lời của Chúa Giêsu Kitô, một điều rất rõ ràng.”
Sau đó, Đức Giáo Hoàng Phanxicô thích tổ chức các cuộc gặp với nhóm “C-9” – một nhóm gồm chín Hồng Y được đích thân ngài lựa chọn để làm cố vấn chính thức – hoặc gặp riêng từng Hồng Y hoặc theo nhóm nhỏ thay vì gặp toàn thể Hồng Y đoàn.
Cuộc gặp duy nhất khác của Đức Giáo Hoàng Phanxicô với toàn thể Hồng Y đoàn là vào năm 2022 để thảo luận về Praedicate evangelium, tông hiến cải cách Giáo triều Rôma. Ngay cả khi đó, văn phòng báo chí Vatican cũng không gọi cuộc họp là “công nghị”, và nhiều Hồng Y phàn nàn rằng họ chỉ được triệu tập sau khi văn kiện đã được công bố, và họ không được tham khảo ý kiến trước đó.
Công nghị tuần này dự kiến sẽ là cuộc họp mang tính lên chương trình đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, diễn ra chỉ một ngày sau khi kết thúc Năm Thánh.
Theo một bức thư do Đức Giáo Hoàng gửi cho Hồng Y đoàn và được đăng tải trên một số phương tiện truyền thông, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã yêu cầu các giám mục đọc lại Evangelii gaudium, tông huấn đầu tiên trong triều đại của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, và Praedicate evangelium. Ngài cũng nói rằng tính đồng nghị và phụng vụ sẽ là hai chủ đề được thảo luận.
Mặc dù bức thư có đề cập đến phụng vụ, nhưng nó không đề cập đến Thánh lễ Latinh truyền thống, điều đó có nghĩa là cuộc thảo luận về phụng vụ rất có thể sẽ rộng hơn chứ không chỉ giới hạn ở các chủ đề liên quan đến Thánh lễ Latinh truyền thống.
Công nghị sẽ được tiến hành như thế nào?
Thông cáo của Văn phòng báo chí Vatican cho biết, công nghị sẽ bao gồm “những khoảnh khắc hiệp thông và bác ái, cũng như những thời gian dành cho suy niệm, chia sẻ và cầu nguyện”.
“Những khoảnh khắc này sẽ hướng đến việc thúc đẩy sự phân định chung và hỗ trợ, tư vấn cho Đức Thánh Cha trong việc thực thi trách nhiệm cao cả và đầy thách thức trong việc cai quản Giáo hội hoàn vũ”, thông cáo cho biết thêm.
Các báo cáo truyền thông cho biết công nghị sẽ bắt đầu lúc 3 giờ chiều ngày 7 tháng 1, với các cuộc họp trong các nhóm làm việc nhỏ thay vì phiên họp toàn thể, đây là hình thức tương tự được sử dụng trong cuộc họp năm 2022 về cải cách Giáo triều Rôma. Phiên họp sẽ kết thúc lúc 6 giờ 45 chiều, sau đó Đức Giáo Hoàng sẽ phát biểu trước toàn thể Hồng Y đoàn.
Ngày thứ hai của công nghị sẽ bắt đầu bằng Thánh lễ tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, sau đó phiên họp thứ hai sẽ bắt đầu. Các nhóm làm việc dự kiến sẽ trình bày báo cáo về các cuộc thảo luận của họ và, vào buổi trưa, các Hồng Y có thể phát biểu công khai cho đến giờ ăn trưa.
Sau bữa trưa với Đức Giáo Hoàng, phiên họp thứ ba và cũng là phiên cuối cùng sẽ bắt đầu lúc 3:15 chiều, dự kiến kết thúc lúc 6:45 chiều với bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng và lời cầu nguyện Te Deum.