Vào lúc 5h chiều Thứ Tư 31 tháng 12, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã chủ sự buổi hát kinh chiều tạ ơn Te Deum bên trong Đền Thờ Thánh Phêrô cùng với tất cả các vị trong giáo triều Rôma trong đó có 36 Hồng Y, đặc biệt là Đức Hồng Y Baldassare Reina, Giám Quản Roma, 7 Giám Mục Phụ Tá và 40 Giám Mục khác, 150 linh mục và khoảng 8 ngàn tín hữu. Hiện diện trong buổi lễ cũng có đông đảo các vị trong Ngoại Giao Đoàn cạnh Tòa Thánh.
Đây là một truyền thống đã được Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô thứ 16 giải thích như sau: “Giáo Hội gợi ý rằng chúng ta không nên kết thúc năm cũ mà không bày tỏ lời cám tạ Chúa, vì những ơn lành Ngài ban cho chúng ta”.
Phụng Vụ ngày hôm nay nhắc nhớ chúng ta những lời của Thánh Gioan Tông đồ: “Hỡi các con, giờ đã tận” (1 Ga 2:18), và lời của Thánh Phaolô về “sự viên mãn của thời gian” (Gl 4: 4). Và tất cả điều này khiến chúng ta suy tư về sự kết thúc của cuộc hành trình dương thế, sự kết thúc cuộc lữ hành của chúng ta. Đã có bắt đầu tất sẽ có hồi kết thúc, “một thời để được sinh ra và một thời để chết” (Quoleth 3: 2). Sự thật này rất đơn giản và cơ bản nhưng lại thường bị lờ đi và lãng quên, Mẹ Thánh Giáo Hội dạy chúng ta kết thúc một năm và mỗi ngày trong đời chúng ta với một sự tự vấn lương tâm, trong đó chúng ta nhìn lại những gì đã xảy ra: chúng ta cảm ơn Chúa vì mọi điều thiện hảo chúng ta đã nhận được hay đã có thể làm được, đồng thời chúng ta cũng suy nghĩ về những thất bại và tội lỗi của chúng ta - để biết ơn Chúa và cầu xin sự tha thứ của Ngài.
Đó cũng là những gì chúng ta làm hôm nay vào ngày cuối năm này. Chúng ta ca ngợi Chúa với Thánh Thi Te Deum và đồng thời chúng ta cầu xin Ngài tha thứ. Thái độ tạ ơn của chúng ta dẫn chúng ta đến tấm lòng khiêm cung, để nhận biết và đón nhận ân sủng của Thiên Chúa.
Trong bài giảng Đức Thánh Cha nói:
Anh chị em thân mến,
Phụng vụ Kinh Chiều Thứ Nhất Kính Mẹ Thiên Chúa vô cùng phong phú, xuất phát từ cả mầu nhiệm kỳ diệu mà nó cử hành và từ vị trí của nó vào cuối năm dương lịch. Các bài thánh vịnh và bài ca Magnificat nhấn mạnh sự kiện nghịch lý về một Thiên Chúa sinh ra từ trinh nữ, hay nói cách khác, về thiên chức làm Mẹ của Đức Mẹ Maria. Đồng thời, lễ trọng này, kết thúc Tuần Bát Nhật Giáng Sinh, bao trùm sự chuyển giao từ năm này sang năm khác và trải dài trên đó lời chúc phúc của Đấng “đã có, đang có và sẽ đến” (Khải Huyền 1:8). Hơn nữa, hôm nay chúng ta cử hành nó vào cuối Năm Thánh, tại trung tâm thành Rôma, gần Mộ Thánh Phêrô, và vì vậy bài Thánh Ca Te Deum sắp vang vọng trong Vương cung thánh đường này sẽ mong muốn lan tỏa để cất lên tiếng nói của tất cả những trái tim và khuôn mặt đã đi qua dưới những mái vòm này và trên những con phố của thành phố này.
Trong đoạn Kinh Thánh vừa đọc, chúng ta đã nghe một trong những lời tóm tắt đáng kinh ngạc của Tông đồ Phaolô: “Khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con mình tới, sinh làm con một người đàn bà, và sống dưới Lề Luật,5 để chuộc những ai sống dưới Lề Luật, hầu chúng ta nhận được ơn làm nghĩa tử.” (Gal 4:4-5). Cách trình bày mầu nhiệm về Chúa Kitô này gợi ý một kế hoạch, một kế hoạch vĩ đại cho lịch sử nhân loại. Một kế hoạch huyền bí, nhưng có một trung tâm rõ ràng, giống như một ngọn núi cao được mặt trời chiếu sáng giữa khu rừng rậm rạp: trung tâm này chính là “thời kỳ viên mãn”.
Và chính từ này – “kế hoạch” – được lặp lại trong bài ca của Thư gửi tín hữu Êphêsô: “Ý định của Ngài là hiệp nhất mọi sự trong Ngài, / những sự trên trời và những sự dưới đất. / Trong thánh ý tốt lành của Ngài, Ngài đã định điều đó trong Ngài, / để thực hiện trong thời kỳ viên mãn” (Êphêsô 1:9-10).
Thưa anh chị em, trong thời đại này chúng ta cảm thấy cần một kế hoạch khôn ngoan, nhân từ và thương xót. Mong rằng đó sẽ là một kế hoạch tự do và giải phóng, hòa bình và trung tín, giống như kế hoạch mà Đức Trinh Nữ Maria đã loan báo trong bài ca ngợi khen của Người: “Lòng thương xót của Người ngự trên những kẻ kính sợ Người từ đời này sang đời khác” (Luca 1:50).
Tuy nhiên, những kế hoạch khác, ngày nay cũng như ngày xưa, đang bao trùm thế giới. Chúng thực chất là những chiến lược nhằm chinh phục thị trường, lãnh thổ và phạm vi ảnh hưởng. Những chiến lược vũ trang, được che đậy bằng những lời lẽ đạo đức giả, những tuyên bố mang tính ý thức hệ và những động cơ tôn giáo sai trái.
Nhưng Đức Mẹ Maria, người nhỏ bé nhất và cao cả nhất trong các tạo vật, nhìn mọi sự bằng con mắt của Thiên Chúa: Mẹ thấy rằng với quyền năng cánh tay của Ngài, Đấng Tối Cao đã giơ tay biểu dương sức mạnh, dẹp tan phường lòng trí kiêu căng. Chúa hạ bệ những ai quyền thế, Người nâng cao mọi kẻ khiêm nhường. Kẻ đói nghèo, Chúa ban của đầy dư, người giàu có, lại đuổi về tay trắng. (Lc 51-53)
Mẹ Maria là người phụ nữ mà Thiên Chúa, vào thời điểm viên mãn, đã viết nên Lời mặc khải mầu nhiệm. Ngài không áp đặt điều đó: trước hết, Ngài đã đề nghị điều đó trong lòng Mẹ và, sau khi nhận được lời “xin vâng” của Mẹ, Ngài đã viết nên điều đó với tình yêu vô bờ bến trong xác thịt Mẹ. Như vậy, niềm hy vọng của Thiên Chúa đã hòa quyện với niềm hy vọng của Mẹ Maria, một hậu duệ của Ápraham theo huyết thống và trên hết là theo đức tin.
Chúa yêu thích việc gieo hy vọng qua trái tim của những người bé nhỏ, và Ngài làm điều đó bằng cách cho họ tham gia vào kế hoạch cứu rỗi của Ngài. Kế hoạch càng đẹp đẽ, niềm hy vọng càng lớn lao. Và quả thật, thế giới vẫn tiếp diễn như vậy, được thúc đẩy bởi niềm hy vọng của rất nhiều người bình dị, vô danh đối với thế gian nhưng không phải đối với Chúa, những người, bất chấp mọi hoàn cảnh, vẫn tin vào một ngày mai tốt đẹp hơn, bởi vì họ biết rằng tương lai nằm trong tay Đấng ban cho họ niềm hy vọng lớn lao nhất.
Một trong những người đó là Simon, một ngư dân đến từ Galilê, người mà Chúa Giêsu gọi là Phêrô. Chúa Cha đã ban cho ông đức tin chân thành và quảng đại đến nỗi Chúa có thể xây dựng cộng đồng của Ngài trên nền tảng đó (xem Mt 16:18). Và ngày nay chúng ta vẫn ở đây cầu nguyện tại mộ của Ngài, nơi các tín hữu hành hương từ khắp nơi trên thế giới đến để đổi mới đức tin của họ vào Chúa Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa. Điều này đã diễn ra một cách đặc biệt trong Năm Thánh sắp kết thúc.
Năm Thánh là dấu hiệu trọng đại của một thế giới mới, được đổi mới và hòa giải theo kế hoạch của Chúa. Và trong kế hoạch này, Chúa Quan phòng đã dành một vị trí đặc biệt cho thành phố Rôma. Không phải vì vinh quang, không phải vì quyền lực của nó, mà vì tại đây, Phêrô, Phaolô và rất nhiều vị tử đạo khác đã đổ máu vì Chúa Kitô. Đó là lý do tại sao Rôma là thành phố của Năm Thánh.
Chúng ta có thể mong ước điều gì cho Rôma? Mong Rôma xứng đáng với những người thân yêu của mình. Những đứa trẻ, những người già cô đơn và yếu đuối, những gia đình đang chật vật mưu sinh, những người đàn ông và phụ nữ đến từ phương xa với hy vọng có được một cuộc sống đàng hoàng.
Hôm nay, anh chị em rất thân yêu, chúng ta tạ ơn Chúa vì hồng ân Năm Thánh, một dấu hiệu tuyệt vời về kế hoạch hy vọng của Ngài dành cho nhân loại và thế giới. Và chúng ta cảm ơn tất cả những người, trong những tháng ngày của năm 2025, đã làm việc để phục vụ khách hành hương và làm cho Rôma trở nên hiếu khách hơn. Một năm trước, đó chính là niềm hy vọng của Đức Giáo Hoàng Phanxicô kính yêu. Tôi mong muốn điều đó sẽ lại được như vậy, và tôi muốn nói rằng điều đó càng được mong muốn hơn nữa sau thời gian ân sủng này. Nguyện xin thành phố này, được thúc đẩy bởi niềm hy vọng Kitô giáo, phục vụ kế hoạch yêu thương của Chúa dành cho gia đình nhân loại. Xin lời cầu bầu của Đức Mẹ Maria, là Phần Rỗi của Dân Thành Rôma, giúp chúng ta đạt được điều này.
Kính thưa quý vị và anh chị em,
Cuối kinh chiều, có nghi thức đặt Mình Thánh Chúa và hát kinh Te Deum tạ ơn Thiên Chúa. Thánh thi Te Deum, nghĩa là Lạy Thiên Chúa, chúng con xin ca ngợi hát mừng, tuyên xưng Ngài là Ðức Chúa, là một bài thánh thi Latinh cổ xưa bằng văn xuôi có nhịp điệu tương tự như nhịp điệu của bài Gloria in Excelsis Deo, tức là Kinh Vinh Danh: Vinh danh Thiên Chúa trên các tầng trời.
Nội dung thánh thi Te Deum như sau:
Lạy Thiên Chúa, / Chúng con xin ca ngợi hát mừng, / Tuyên xưng Ngài là Ðức Chúa. / Chúa là Cha, Ðấng trường tồn vạn đại, / Hoàn vũ này kính cẩn suy tôn. / Trước nhan Chúa, các tổng thần phủ phục, / Mọi thiên thần và đạo binh thiên quốc, / Ðều cảm tạ và cung chúc tôn thờ, / Chẳng khi ngừng vang dậy tiếng tung hô: / Thánh! Thánh! Chí Thánh! / Chúa tể càn khôn là Ðấng Thánh! / Trời đất rạng ngời vinh quang Chúa uy linh. / Bậc Tông Ðồ đồng thanh ca ngợi Chúa, / Bao vị ngôn sứ tán tụng Ngài. / Ðoàn tử đạo quang huy hùng dũng, / Máu đào đổ ra minh chứng về Ngài, / Và trải rộng khắp nơi trần thế, / Hội Thánh Ngài hoan hỷ tuyên xưng: / Chúa là Cha lẫm liệt uy hùng, / Và Con Một Ngài chí tôn chí ái, / Cùng Thánh Thần, Ðấng an ủi yêu thương.
“Lạy Ðức Kitô, Con Chúa Trời hằng sống, / Ngài là Chúa hiển vinh / Ðã chẳng nề mặc lấy xác phàm / Nơi cung lòng Trinh Nữ / Hầu giải phóng nhân loại lầm than. / Ngài đã ra tay chiến thắng tử thần, / Mở cửa trời cho những ai tin tưởng. / Ngài hiển trị bên hữu Chúa Cha, / Ngày cuối cùng sẽ giáng lâm thẩm phán. / Cúi lạy Chúa, xin phù hộ bề tôi / Ngài cứu chuộc bằng bửu huyết tuôn tràn. / Xin được hợp đoàn cùng muôn thần thánh, / Phúc miên trường vui hưởng ánh vinh quang.”