1. Tổng thống Trump hoàn tất chuyến thăm Bắc Kinh
Trong ngày cuối cùng của chuyến thăm cấp quốc khách, Tổng thống Trump đã đến thăm Trung Nam Hải. Đó là một khu phức hợp được canh gác nghiêm ngặt vì là trụ sở của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Sau chuyến thăm và cuộc hội đàm với Tập Cận Bình tại Trung Nam Hải, đoàn xe hộ tống đã đưa Tổng thống Trump đến phi trường quốc tế Thủ đô Bắc Kinh, nơi ông bước lên cầu thang để vào chuyên cơ Air Force One.
Đây là một buổi tiễn biệt long trọng dành cho Tổng thống Trump, khi ông bước qua hàng ngũ binh sĩ Trung Quốc đứng nghiêm chào và các sinh viên cùng nhau vẫy cờ Trung Quốc và Mỹ.
Khi chào tạm biệt các chủ nhà Trung Quốc, Tổng thống Trump đã nắm lấy vai Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và vỗ nhẹ vào vai ông ấy một cách thân thiện.
2. Ông Rubio cho biết quân đội Ukraine hiện là “mạnh nhất, hùng mạnh nhất” ở Âu Châu.
Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News được công bố ngày 14 tháng 5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gọi quân đội Ukraine là quân đội “mạnh nhất, hùng mạnh nhất” ở Âu Châu.
“Nếu nhìn vào thực tế, người Nga đang mất số binh lính gấp năm lần so với người Ukraine mỗi tháng, trong khi Ukraine là một quốc gia nhỏ hơn và quân đội cũng nhỏ hơn”, Rubio nói.
Ông nói thêm: “Cuộc chiến này đã khiến người Ukraine phải phát triển các chiến thuật, kỹ thuật, trang thiết bị và công nghệ mới, tạo ra một dạng chiến tranh bất đối xứng lai ghép”.
Ông Rubio cho biết năng lực quân sự của Ukraine được hình thành nhờ sự hỗ trợ của phương Tây và nhiều năm chiến đấu chống lại lực lượng Nga.
Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tiếp tục thúc đẩy việc mở rộng hợp tác quân sự với Tổng thống Trump, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ máy bay điều khiển từ xa.
Kyiv đã đề xuất chia sẻ kinh nghiệm về máy bay điều khiển từ xa đã được thử nghiệm trên chiến trường với Washington, đặc biệt là các hệ thống được thiết kế để chống lại máy bay điều khiển từ xa tấn công kiểu Shahed do Iran sản xuất. Đề xuất này trở nên cấp thiết hơn khi Mỹ phải đối mặt với các mối đe dọa tương tự trong cuộc xung đột ở Trung Đông.
Bất chấp sự thúc đẩy của Kyiv, Washington cho đến nay dường như vẫn còn do dự trong việc tiến hành đề xuất này.
Ông Rubio cũng cho biết chính quyền Trump vẫn cam kết chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga, ngay cả khi các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian đã bị đình trệ hơn hai tháng.
“Chúng tôi đã sẵn sàng, Tổng thống đã sẵn sàng, và đội ngũ của ông ấy cũng đã sẵn sàng để tạo điều kiện thuận lợi cho một giải pháp ngoại giao chấm dứt chiến tranh,” Rubio nói. “Chúng ta đã mất đi một phần động lực trong vài tháng qua.”
“Hy vọng chúng ta sẽ sớm đạt đến điểm mà cả hai bên nối lại đối thoại.”
[Kyiv Independent: Ukraine's military now 'strongest, most powerful' in Europe, Rubio says]
3. Vì sao Đài Loan là điểm nóng chính trong quan hệ Mỹ - Trung Quốc khi Tổng thống Trump gặp ông Tập Cận Bình?
Trong khi Tổng thống Trump tham dự hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh tuần này với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, không vấn đề nào quan trọng hơn vấn đề Đài Loan đối với ông Tập.
Bắc Kinh coi Đài Loan là trọng tâm các lợi ích cốt lõi của Trung Quốc, và việc thống nhất Đài Loan, thậm chí bằng vũ lực, là trọng tâm trong chương trình nghị sự của ông Tập Cận Bình.
Về nhiều mặt, Trung Quốc và Đài Loan có nhiều điểm tương đồng. Hai nước có chung lịch sử, ngôn ngữ và văn hóa. Nhưng trong gần 80 năm qua, Đài Loan đã trở thành nhiều thứ mà Trung Quốc không phải. Đài Loan, một hòn đảo tự trị, là một nền dân chủ thịnh vượng với nền kinh tế tư bản năng động. Đó là nơi người dân có thể tự do bày tỏ quan điểm mà không phải lo lắng.
Theo các cuộc khảo sát, chưa đến 10% dân số Đài Loan ủng hộ việc thống nhất với Trung Quốc, và nỗi lo sợ Đài Loan rơi vào tay chế độ Cộng sản đang ngày càng gia tăng.
“Kể từ khi dân chủ hóa, chúng tôi đã được hưởng tự do ngôn luận, tự do dân chủ và một xã hội đa dạng”, Thứ trưởng Ngoại giao Đài Loan Trần Minh Chi nói với đài CBS News trong một cuộc phỏng vấn hồi đầu tháng này. “Chúng tôi đã trải qua một quá khứ độc tài. Chúng tôi coi dân chủ là điều chúng tôi đã đạt được. Người dân Đài Loan rất trân trọng điều đó. Vì vậy, chúng tôi sẽ không bao giờ chấp nhận mô hình “một quốc gia, hai chế độ”.
Đài Loan cũng là một trong những điểm nóng tiềm tàng lớn nhất giữa Mỹ và Trung Quốc, là nơi duy nhất mà chiến tranh công khai giữa hai lực lượng quân sự hùng mạnh này có thể xảy ra. Trung Quốc thường xuyên tiến hành các cuộc tập trận quân sự xung quanh Đài Loan như một hành động phô trương sức mạnh.
Trong nhiều thập niên, các tổng thống Mỹ vẫn kiên định bảo vệ đồng minh nhỏ bé ở Á Châu này trước người láng giềng khổng lồ của nó. Nhưng ngày càng có nhiều lo ngại rằng Tổng thống Trump có thể thay đổi điều đó, và điều này sẽ có những tác động trên toàn thế giới.
Đài Loan đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với nền kinh tế Mỹ. Nước này sản xuất hơn 90% các chất bán dẫn tiên tiến nhất thế giới, rất cần thiết cho trí tuệ nhân tạo và quốc phòng, khiến nó trở thành một phần không thể thiếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
“Có rất nhiều điều quan trọng đang bị đe dọa trong mối quan hệ này,” Jonathan Czin, một chuyên gia tại Trung tâm John L. Thornton về Trung Quốc thuộc Viện Brookings, nhận xét về mối quan hệ Mỹ-Đài Loan. “Và tôi nghĩ rằng nói như vậy không phải là phóng đại.”
Trung Quốc đã coi Đài Loan là một tỉnh ly khai kể từ năm 1949, khi Quốc dân đảng thất bại trong cuộc Nội chiến Trung Quốc trước phe Cộng sản và phải chạy trốn khỏi lục địa.
Ngày nay, Đài Loan là một cường quốc kinh tế với GDP bình quân đầu người thuộc hàng cao nhất thế giới.
Trong nhiều thập niên, Mỹ đã từ chối công nhận chủ quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc đối với hòn đảo này và cung cấp cho Đài Loan hàng tỷ đô la vũ khí mỗi năm, bao gồm cả gói viện trợ 10 tỷ đô la được công bố vào tháng 12 năm ngoái.
Nhưng gói vũ khí trị giá 14 tỷ đô la mới dành cho Đài Loan đã chờ chữ ký của Tổng thống Trump trong nhiều tháng. Và nhiều người ở Đài Loan lo ngại ông Tập Cận Bình sẽ sử dụng các thỏa thuận thương mại để làm suy yếu sự hỗ trợ của Mỹ hoặc thay đổi hiện trạng. Điều làm dấy lên những lo ngại đó là những bình luận gần đây của Tổng thống Trump rằng ông sẵn sàng thảo luận về việc bán vũ khí cho Đài Loan với ông Tập Cận Bình.
“Chắc chắn có lo ngại rằng Tổng thống Trump sẽ đánh đổi thương vụ bán vũ khí đó để đổi lấy thứ gì đó khác, chẳng hạn như việc Trung Quốc không viện trợ cho Iran, hoặc một số nhượng bộ kinh tế,” Czin nói. “Đường lối giao dịch của Tổng thống Trump là mọi thứ đều có thể thương lượng.”
Thứ trưởng Trần Minh Chi nói với đài CBS News rằng ông coi Mỹ là một “đồng minh đáng tin cậy” và không lo ngại rằng nước này sẽ bỏ rơi Đài Loan.
“Mỹ có thể trông cậy vào chúng ta cũng như chúng ta có thể trông cậy vào Mỹ,” Chen nói. “Chúng ta có tin tưởng vào cam kết của Mỹ không? Có. Họ là đối tác đáng tin cậy của chúng ta. Có lẽ là đối tác đáng tin cậy nhất.”
[CNN: Why Taiwan is a major flashpoint between the U.S. and China as Trump meets with Xi]
4. ‘Hoàn toàn không ngờ tới’: Các quan chức Ngũ Giác Đài sửng sốt trước quyết định của Hegseth hủy bỏ việc điều quân đến Ba Lan.
Quyết định vào phút chót của Pete Hegseth về việc hủy bỏ kế hoạch triển khai 4.000 binh sĩ đến Ba Lan đã khiến các nhân viên Ngũ Giác Đài và các đồng minh Âu Châu bất ngờ — đây là ví dụ mới nhất về một động thái thay đổi nhân sự đột ngột từ Bộ trưởng Quốc phòng, gây chấn động cả hai bờ Đại Tây Dương.
Theo ba quan chức quốc phòng quen thuộc với vấn đề này, vẫn chưa rõ chính xác lý do tại sao Hegseth lại ra lệnh như vậy. Tổng thống Trump đã nhiều lần bày tỏ sự tức giận và thất vọng với các đồng minh Âu Châu vì đã không giúp đỡ trong cuộc chiến chống Iran, mặc dù Tổng thống Trump đã gọi Ba Lan là “đồng minh kiểu mẫu” vì chi tiêu quốc phòng cao của nước này.
Quyết định này càng gây bất ngờ hơn vì quân đội và trang thiết bị đã bắt đầu được chuyển đến nước này. Nó làm dấy lên những làn sóng lo ngại mới tại các thủ đô Âu Châu và bên trong Ngũ Giác Đài hôm thứ Năm về việc liệu những động thái như vậy có thể khuyến khích Nga hay không — và đồng minh nào có thể trở thành mục tiêu tiếp theo.
“Chúng tôi hoàn toàn không biết điều này sẽ xảy ra,” một trong những quan chức Mỹ cho biết, đồng thời nói thêm rằng các quan chức Âu Châu và Mỹ đã dành 24 giờ qua để gọi điện thoại nhằm hiểu rõ quyết định này và tìm hiểu xem liệu còn điều bất ngờ nào nữa hay không.
Động thái này diễn ra sau tuyên bố của Hegseth hồi đầu tháng rằng Ngũ Giác Đài sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi các căn cứ ở Đức. Nhưng quyết định đó được thực hiện theo lời đe dọa mà Tổng thống Trump đưa ra sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rằng Mỹ đang “tự làm nhục” mình với cuộc xung đột ở Iran.
4.000 binh sĩ đóng tại Texas đang chuẩn bị lên đường tham gia đợt luân chuyển kéo dài chín tháng tại Ba Lan theo kế hoạch từ lâu, bao gồm cả huấn luyện với các đồng minh NATO, thì lệnh dừng lại được ban hành. Việc hủy bỏ nhiệm vụ thường lệ này đặc biệt bất thường, nhất là khi quân đội Mỹ đóng tại Âu Châu là một yếu tố răn đe quan trọng đối với Nga. Tổng thống Trump đã khẳng định rằng Âu Châu sẽ phải tự lo liệu cho mình - ngay cả khi ông chỉ trích sự phản đối của các đồng minh đối với cuộc xung đột Iran - và mệnh lệnh mới nhất này cho thấy tổng thống đang nghiêm chỉnh trong việc giảm bớt sự hiện diện của Mỹ trên lục địa này.
Vai trò của quân đội Mỹ ở Âu Châu “chủ yếu là để răn đe người Nga, bảo vệ lợi ích chiến lược của Mỹ và trấn an các đồng minh”, theo lời Trung tướng Ben Hodges, cựu chỉ huy quân đội Mỹ tại Âu Châu. “Và giờ đây, một tài sản rất quan trọng vốn sẽ trở thành một phần của sự răn đe đó đã biến mất.”
Chiến lược tổng thể vẫn chưa rõ ràng. Việc rút quân của Đức vẫn đang trong giai đoạn lập kế hoạch, theo hai quan chức Mỹ quen thuộc với vấn đề này, những người cũng như một số người khác, được yêu cầu giấu tên để thảo luận về các cuộc đàm phán nội bộ. Điều này tương đương với việc rút quân tương đối nhỏ trong tổng số 38.000 binh sĩ Mỹ tại nước này, nhưng gửi tín hiệu đến các đồng minh Âu Châu rằng họ có thể phải trả giá nếu công khai bất đồng với Tòa Bạch Ốc.
“Người Ba Lan chắc chắn chưa bao giờ chỉ trích Tổng thống Trump, và họ làm tất cả những điều mà các đồng minh tốt nên làm,” Hodges nói. “Thế mà, điều này lại xảy ra.”
Ngũ Giác Đài bảo vệ động thái này, cho rằng đó là một quá trình được cân nhắc kỹ lưỡng. “Quyết định rút quân được đưa ra sau một quá trình toàn diện, nhiều tầng lớp, bao gồm quan điểm từ các lãnh đạo chủ chốt trong quân đội Mỹ tại Âu Châu và trên toàn bộ chuỗi chỉ huy,” thư ký báo chí tạm quyền của Ngũ Giác Đài, Ge Valdez, cho biết. “Đây không phải là một quyết định bất ngờ, vào phút chót.”
Tòa Bạch Ốc không phản hồi yêu cầu bình luận.
Các quan chức Ba Lan đã lên mạng xã hội để bảo vệ quyết định này hoặc bày tỏ sự bức xúc về tác động của nó đối với liên minh. Một số người hy vọng quân đội sẽ thay thế lực lượng luân phiên này bằng một lực lượng thường trực đã được triển khai ở Âu Châu. Những người khác lại cố gắng giảm nhẹ tác động tiềm tàng.
Phó Thủ tướng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội: “Vấn đề này không liên quan đến Ba Lan. Nó liên quan đến việc tái bố trí một phần lực lượng quân sự Mỹ tại Âu Châu đã được công bố trước đó”, ám chỉ những nỗ lực đang diễn ra của Mỹ nhằm đánh giá lại sự hiện diện của quân đội Mỹ trên lục địa này.
Theo các cuộc thăm dò gần đây, đa số người Ba Lan ủng hộ việc Mỹ cho phép căn cứ quân sự của mình trên lãnh thổ nước họ, trái ngược với nhiều quốc gia Âu Châu khác. Và chi tiêu quốc phòng của Ba Lan dự kiến sẽ tăng lên 4,7% GDP trong năm nay, con số cao nhất trong số các đồng minh NATO.
Ngũ Giác Đài gần đây đã tiến hành một cuộc đánh giá về sự hiện diện của quân đội Mỹ trên toàn cầu, mặc dù kết quả dự kiến sẽ không được công bố rộng rãi. Các quan chức cho biết nghiên cứu này không kêu gọi rút quân quy mô lớn khỏi Âu Châu. Tuy nhiên, một tài liệu quan trọng khác được công bố năm nay, Chiến lược Quốc phòng Quốc gia, cam kết sẽ dành nhiều nguồn lực quân sự hơn cho các khu vực khác và để lại an ninh Âu Châu cho các quốc gia Âu Châu tự quản lý.
Vào tháng 10, Ngũ Giác Đài thông báo sẽ không thay thế một lữ đoàn quân đội dự kiến rời Rumani vào cuối năm ngoái, một động thái khiến các nhà hoạch định chính sách quốc phòng cứng rắn tại Quốc hội thất vọng.
“Đây là một thách thức lớn đối với an ninh Âu Châu và là một cách thức gây xáo trộn nghiêm trọng khi chuyển trách nhiệm sang cho người Âu Châu”, ông Ge Linnainmäki, một cựu quan chức Phần Lan, cho biết. “Đối với các đồng minh bên cạnh Nga, điều này sẽ buộc họ phải thay đổi tính toán của mình.”
Tuy nhiên, một số thành viên trong liên minh đã cố gắng giảm nhẹ tác động của việc lữ đoàn Mỹ không xuất hiện ở Ba Lan. Một quan chức cao cấp của NATO cho biết các lực lượng luân chuyển, chẳng hạn như việc triển khai quân đội Mỹ đến Ba Lan, không nằm trong kế hoạch dài hạn của liên minh nhằm xây dựng sự hiện diện quân sự trên lục địa để răn đe Nga.
“Chúng tôi biết rằng Mỹ đang nỗ lực điều chỉnh lập trường của mình ở Âu Châu,” vị quan chức này cho biết. “Và chúng ta đã thấy sự hiện diện ngày càng tăng ở sườn phía đông từ Canada và Đức, tất cả đều góp phần làm cho NATO mạnh mẽ hơn về tổng thể.”
Quan chức này cho biết Pháp và Đức có tổng cộng 5.000 binh sĩ đóng quân ở sườn phía Đông của NATO, con số này sẽ tăng thêm hàng ngàn binh sĩ nữa vào cuối năm tới.
[Politico: ‘No idea it was coming’: Pentagon officials stunned by Hegseth decision on troops in Poland]
5. Quân đội Mỹ cho biết họ đã cho phép 15 tàu “hỗ trợ viện trợ nhân đạo” đi qua kể từ khi lệnh phong tỏa đối với Iran được áp dụng.
Kể từ khi lệnh phong tỏa các cảng của Iran bắt đầu, quân đội Mỹ đã cho phép 15 tàu thương mại “vận chuyển hàng viện trợ nhân đạo” đi qua, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Tư.
Theo lời Đại tá Tim Hawkins, phát ngôn nhân của bộ chỉ huy, các tàu này bao gồm cả tàu buôn được phép cập cảng Iran cũng như các tàu được phép rời cảng Iran ra vùng biển mở.
Bài đăng trên mạng xã hội cho biết kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu vào ngày 13 tháng 4, lực lượng Mỹ đã chuyển hướng 67 tàu thương mại và vô hiệu hóa thêm 4 tàu khác “để bảo đảm tuân thủ” các hạn chế.
[CBSNews: U.S. military says it has allowed 15 ships “supporting humanitarian aid” to pass through since blockade on Iran]
6. Tư lệnh CENTCOM thông báo với các Thượng Nghị Sĩ rằng sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz đã suy yếu, nhưng các mối đe dọa vẫn còn đó.
Nhà lãnh đạo lực lượng Mỹ tại Trung Đông nói với các Thượng Nghị Sĩ rằng chiến dịch ném bom nhằm vào Iran, mang tên Chiến dịch Epic Fury, đã đạt được tất cả các mục tiêu nhằm “làm suy yếu đáng kể” khả năng quân sự của nước này, ngay cả khi Tehran vẫn nói tiếp rằng kiểm soát eo biển Hormuz.
Đô đốc Brad Cooper thuộc Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết trước Ủy ban Quân sự Thượng viện rằng lực lượng Mỹ đã phá hủy hơn 90% trong số 8.000 quả thủy lôi của Iran để ngăn chặn việc triển khai chúng ở eo biển. Tuy nhiên, ông thừa nhận Iran vẫn duy trì một số khả năng đe dọa tàu thuyền.
Đo Đốc Cooper cho biết hôm thứ Năm: “Khả năng ngăn chặn thương mại qua eo biển của Iran đã bị suy giảm đáng kể, nhưng tiếng nói của họ vẫn rất lớn, và những lời đe dọa đó rõ ràng được ngành thương mại và ngành bảo hiểm nghe thấy”.
Trả lời các câu hỏi từ các Thượng Nghị Sĩ thuộc cả hai đảng, Cooper cho biết Mỹ có các lựa chọn để mở lại eo biển Hormuz bằng biện pháp quân sự, nhưng nói rằng đó là quyết định của các nhà hoạch định chính sách, thừa nhận rằng tuyến đường thủy quan trọng này là trọng tâm của các cuộc đàm phán đang diễn ra nhằm hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Khi được hỏi cuộc xung đột dự kiến sẽ kéo dài bao lâu, Cooper chỉ ra rằng thỏa thuận ngừng bắn đạt được vào ngày 7 tháng 4 vẫn còn hiệu lực, bất chấp việc Hải quân Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran và các cuộc đấu súng tuần trước. Chính quyền đã thông báo với Quốc hội rằng “các hành động thù địch” với Iran đã “chấm dứt”.
Trong bản lời khai bằng văn bản, Thượng Nghị Sĩ Cooper cho biết Chiến dịch Epic Fury đã gây thiệt hại hoặc phá hủy hơn 85% cơ sở công nghiệp hỏa tiễn đạn đạo, máy bay điều khiển từ xa và hải quân của Iran thông qua hơn 1.450 cuộc tấn công vào các cơ sở sản xuất vũ khí. Ông nói với các Thượng Nghị Sĩ rằng Iran sẽ mất “cả một thế hệ” để xây dựng lại hải quân và nhiều năm để sản xuất máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn phục hồi.
Ông cho biết các báo cáo gần đây nói rằng Iran vẫn giữ khoảng 70% kho hỏa tiễn đạn đạo của mình là không chính xác, nhưng từ chối đi vào chi tiết cụ thể vì thông tin đó được giữ bí mật. CBS News đưa tin hồi tháng 4 rằng Iran vẫn giữ ít nhất một nửa số hỏa tiễn đạn đạo và bệ phóng của mình.
Đo Đốc Cooper cho biết, từ tháng 11 đến tháng 12 năm 2025, Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ bắt đầu “nhận thấy sự gia tăng về khả năng và ý định” sản xuất thêm hỏa tiễn đạn đạo của Iran. Ông nói điều này tạo ra “một rủi ro rất đáng kể” và là yếu tố ảnh hưởng đến các mục tiêu của Chiến dịch Epic Fury.
Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Tim Kaine của bang Virginia lưu ý rằng Ủy ban Quân sự Thượng viện chưa được xem ý kiến do Văn phòng Cố vấn Pháp lý của Bộ Tư pháp đưa ra, trong đó biện minh cho quyền hạn của tổng thống trong việc phát động các cuộc tấn công chống lại Iran.
“Chúng tôi được yêu cầu phê duyệt ngân sách 1,5 ngàn tỷ đô la, nhưng yêu cầu của chúng tôi gửi đến Bộ Tư pháp về việc xem xét ý kiến của Văn phòng Cố vấn Pháp lý, gọi tắt là OLC biện minh cho cuộc chiến này – họ đã từ chối cho phép các thành viên của Ủy ban Quân sự xem xét,” Kaine nói. “Nếu họ không cho phép chúng tôi xem lý lẽ pháp lý cho cuộc chiến, thì họ đang che giấu điều gì?”
Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Roger Wicker của Mississippi, chủ tịch ủy ban, lưu ý rằng Cooper không phải là người thích hợp để đưa ra ý kiến đó vì ông không phải là nhà hoạch định chính sách.
Đo Đốc Cooper đã lảng tránh các câu hỏi từ Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Elissa Slotkin của bang Michigan về việc liệu Trung Quốc và Nga có đang cung cấp thông tin tình báo cho Iran hay không, nói rằng họ nên thảo luận vấn đề này trong một cuộc họp kín.
Đo Đốc Cooper cho biết cuộc điều tra của quân đội về vụ tấn công nhằm vào một trường nữ sinh Iran hồi đầu chiến dịch ném bom, khiến khoảng 150 người thiệt mạng, vẫn đang tiếp diễn. Đài CBS News đưa tin hồi đầu tháng 3 rằng đánh giá sơ bộ của Mỹ cho thấy Mỹ “có khả năng” chịu trách nhiệm về vụ tấn công chết người này nhưng không cố ý tấn công vào trường học và có thể đã tấn công nhầm.
Đô đốc nói với các Thượng Nghị Sĩ rằng ông “rất quan tâm” đến việc ngăn ngừa thương vong cho dân thường và mời họ đến trụ sở Bộ Tư lệnh Trung ương ở Tampa để xem cách thức hoạt động của hệ thống tấn công của bộ tư lệnh.
Đo Đốc Cooper cũng được hỏi về một bài báo trên tờ New York Times hồi tháng Tư cho biết 22 trường học đã bị tấn công kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu. Ông nói rằng không có dấu hiệu nào cho thấy bài báo đó chính xác, nhưng khi bị Dân biểu đảng Dân chủ Kirsten Gillibrand của New York chất vấn, ông nói rằng quân đội chưa điều tra những vụ việc đó. Ông cho biết sẽ tiến hành một báo cáo về việc liệu các bệnh viện hoặc trường học có bị phá hủy trong các cuộc tấn công của quân đội Mỹ hay không.
[CBSNews: CENTCOM chief tells senators Iran's hold on Strait of Hormuz has weakened, but threats remain]
7. Đài Loan trở thành điểm nóng trong cuộc đàm phán giữa Tổng thống Trump và Tập Cận Bình.
Vấn đề nhạy cảm về Đài Loan đã xen vào cuộc gặp quan trọng giữa Tổng thống Donald Trump và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh hôm thứ Năm.
Trong một tuyên bố được đưa ra sau cuộc gặp kéo dài, các quan chức Trung Quốc cho biết ông Tập Cận Bình “nhấn mạnh với Tổng thống Trump rằng vấn đề Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung Quốc-Mỹ.”
Ngược lại, các quan chức Tòa Bạch Ốc đã không hề đề cập đến Đài Loan trong tuyên bố với giới truyền thông, đồng thời lưu ý rằng các nhà lãnh đạo đã thảo luận về việc giữ cho eo biển Hormuz thông thoáng, cũng như việc Trung Quốc mua các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ và chấm dứt việc buôn lậu các tiền chất fentanyl.
Các đồng minh của Mỹ lo ngại rằng Tổng thống Trump có thể sẽ từ bỏ sự ủng hộ của Mỹ đối với Đài Loan, thậm chí có thể là vô tình, trong cuộc gặp thượng đỉnh với ông Tập Cận Bình. Chính sách của Mỹ đối với Đài Loan từ lâu đã là công nhận Đài Loan là một thực thể riêng biệt với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, trong khi Trung Quốc khăng khăng tuyên bố hòn đảo này là lãnh thổ của mình. Ngành công nghiệp bán dẫn của hòn đảo này rất quan trọng đối với nỗ lực của chính quyền Trump trong việc tạo ra một chuỗi cung ứng an toàn cho ngành công nghệ của Mỹ.
“Nếu được giải quyết đúng cách, quan hệ song phương sẽ ổn định lâu dài. Ngược lại, hai nước sẽ xảy ra xung đột, thậm chí là mâu thuẫn, gây nguy hiểm lớn cho toàn bộ mối quan hệ”, tuyên bố của Trung Quốc cho biết như trên khi cảnh báo về Đài Loan.
Ngoài vấn đề Đài Loan, những bình luận của Bắc Kinh nhấn mạnh sự cân bằng khó khăn mà nước này đang thực hiện đối với Iran, quốc gia mà Mỹ và Israel đã tấn công vào cuối tháng Hai, dẫn đến việc Tehran đóng cửa một tuyến đường thủy quan trọng làm tắc nghẽn dòng chảy dầu khí.
Trung Quốc vẫn là một trong những huyết mạch kinh tế của Tehran và là một khách hàng lớn mua dầu của Iran, nhưng nước này cũng phụ thuộc rất nhiều vào dòng chảy năng lượng ổn định qua eo biển Hormuz và đã tìm cách tránh một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn có thể làm gián đoạn thương mại toàn cầu và đe dọa lợi ích kinh tế của chính mình.
Quan chức Tòa Bạch Ốc, người gọi cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Tập Cận Bình tại Đại lễ đường ở Bắc Kinh là “tuyệt vời”, cho biết ông Tập “đã làm rõ lập trường phản đối của Trung Quốc đối với việc quân sự hóa eo biển và bất kỳ nỗ lực nào nhằm thu phí sử dụng eo biển”, “bày tỏ sự quan tâm đến việc mua thêm dầu của Mỹ để giảm sự phụ thuộc của Trung Quốc vào eo biển trong tương lai”, và “đồng ý rằng Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Theo quan chức Mỹ, trong cuộc gặp kéo dài hơn hai giờ, các nhà lãnh đạo cũng đã thảo luận về việc tăng cường hợp tác kinh tế, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho các doanh nghiệp Mỹ tại Trung Quốc và đầu tư của Trung Quốc vào các ngành công nghiệp của Mỹ.
[Politico: Taiwan emerges as flash point in Trump-Xi talks]
8. Draghi nhận định: Âu Châu ‘thực sự đơn độc và đoàn kết’ trong thời đại Tổng thống Trump
Cựu Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Âu Châu Mario Draghi đã đưa ra lời cảnh báo gay gắt đối với Âu Châu tại Aachen, Đức, hôm thứ Năm.
“Lần đầu tiên trong ký ức của những người còn sống, chúng ta thực sự ở bên nhau,” ông Draghi nói khi nhận Giải thưởng Quốc tế Charlemagne, giải thưởng vinh danh những người có đóng góp cho sự thống nhất Âu Châu.
Ông Draghi tiếp tục nhấn mạnh thông điệp rằng Âu Châu cần phải đoàn kết lại để đối phó với thực tế địa chính trị mới - một thực tế mà Mỹ đã trở nên “hung hăng và khó đoán hơn” và “có thể không còn bảo đảm an ninh cho chúng ta nữa”.
Lời cảnh báo của ông được đưa ra trong bối cảnh Âu Châu đang phải vật lộn với tăng trưởng yếu và khoảng cách năng suất ngày càng gia tăng so với Mỹ. Những áp lực này càng trở nên gay gắt hơn khi Tổng thống Trump trở lại nắm quyền, với việc Washington có lập trường đối đầu hơn về thương mại và an ninh.
Ông Draghi, cựu thủ tướng Ý, đã trở lại chính trường Liên Hiệp Âu Châu sau khi trình bày một kế hoạch vào năm 2024 nhằm đảo ngược sự suy thoái kinh tế của khối – một kế hoạch mà theo đó chi phí hàng năm đã tăng lên 1,2 ngàn tỷ euro để thực hiện các khuyến nghị.
Ông nói với khán giả, trong đó có Thủ tướng Đức Friedrich Merz; người kế nhiệm ông làm Chủ tịch ECB, Christine Lagarde; và Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis, rằng “mọi sự phụ thuộc chiến lược giờ đây phải được xem xét lại”, đồng thời cảnh báo rằng “nếu sự cởi mở vẫn là câu trả lời duy nhất của chúng ta, thì đó sẽ là sự thiếu quyết đoán”.
Ông Draghi nhấn mạnh trí tuệ nhân tạo và quốc phòng là hai lĩnh vực quan trọng mà Âu Châu cần nhanh chóng tăng cường đầu tư, đồng thời nhấn mạnh rằng cơ sở hạ tầng năng lượng là yếu tố thiết yếu đối với cả khả năng cạnh tranh và an ninh của Âu Châu.
Ông cũng chỉ trích sự tiến bộ chậm chạp của Âu Châu trên hành trình đó, than thở rằng việc ra quyết định của Liên Hiệp Âu Châu thường “làm suy yếu và trì hoãn” hành động cho đến khi nó không đáp ứng được những gì cần thiết.
“Việc thực thi yếu kém làm xói mòn tính chính đáng, và tính chính đáng yếu kém lại càng khiến việc thực thi trở nên khó khăn hơn. Chúng ta phải phá vỡ vòng luẩn quẩn đó”, ông nói thêm.
[Politico: Draghi: Europe is ‘truly alone together’ in the age of Trump]
9. Lời cảnh báo gay gắt của Tập Cận Bình gửi tới Mỹ: Đừng thách thức Trung Quốc về vấn đề Đài Loan.
Các cuộc đàm phán giữa lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump cho đến nay nhìn chung mang tính tích cực, với việc Tổng thống Trump gọi Chủ tịch Trung Quốc là “người bạn”, và hai nhà lãnh đạo đồng ý thiết lập một “mối quan hệ mang tính xây dựng, chiến lược và ổn định” mới, theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc.
Tuy nhiên, giữa những lời bàn tán về hợp tác và phối hợp, một tuyên bố nổi bật hơn cả: lời cảnh báo gay gắt từ ông Tập Cận Bình về những hậu quả nếu Mỹ vượt qua “lằn ranh đỏ” của mình về vấn đề nhạy cảm Đài Loan.
Theo bản tóm tắt cuộc gặp, ông Tập Cận Bình cho biết nếu vấn đề này bị “giải quyết sai cách”, Washington và Bắc Kinh có thể “gặp khó khăn hoặc thậm chí dẫn đến xung đột, đẩy toàn bộ quan hệ Trung Quốc-Mỹ vào tình thế vô cùng nguy hiểm”.
Vấn đề Đài Loan là lằn ranh đỏ nổi bật nhất trong số nhiều lằn ranh đỏ của Bắc Kinh, và thường làm gia tăng căng thẳng địa chính trị. Đảng Cộng sản cầm quyền của Trung Quốc tuyên bố Đài Loan là lãnh thổ chủ quyền của mình, mặc dù chưa bao giờ kiểm soát nền dân chủ tự trị với 23 triệu dân này.
“Về cơ bản, ông Tập muốn Tổng thống Trump biết rằng Đài Loan là vấn đề có thể ‘làm nên hoặc phá vỡ’ quan hệ Mỹ-Trung, và lời kêu gọi Tổng thống Trump phải ‘thận trọng hơn’ không nên bị xem nhẹ”, William Yang, nhà phân tích cao cấp tại International Crisis Group, cho biết.
Tuy nhiên, ông nói thêm, bản tóm tắt cuộc gặp của Tòa Bạch Ốc đã bỏ qua bất kỳ đề cập nào về Đài Loan – điều này cho thấy hai nhà lãnh đạo “không đạt được bất kỳ sự đồng thuận có ý nghĩa nào về vấn đề này”.
Theo chính sách “Một Trung Quốc”, Mỹ thừa nhận lập trường của Trung Quốc rằng Đài Loan là một phần của Trung Quốc, nhưng chưa bao giờ chính thức công nhận chủ quyền của Đảng Cộng sản đối với hòn đảo này.
Washington duy trì mối quan hệ không chính thức mạnh mẽ với Đài Loan và theo luật định phải cung cấp vũ khí phòng thủ cho Đài Loan, nhưng vẫn cố tình giữ thái độ mơ hồ về việc liệu họ có can thiệp quân sự trong trường hợp Trung Quốc tấn công hay không.
Ông Tập Cận Bình đã đưa ra cảnh báo tương tự hồi tháng 6 năm ngoái trong cuộc điện đàm với Tổng thống Trump, nói rằng “Mỹ nên giải quyết vấn đề Đài Loan một cách thận trọng để tránh một nhóm nhỏ những người ly khai đòi độc lập cho Đài Loan kéo Trung Quốc và Mỹ vào tình huống xung đột và đối đầu nguy hiểm”, theo hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã.
Lập trường của Tổng thống Trump: Chính quyền Trump đã đưa ra những thông điệp trái chiều về Đài Loan – nhấn mạnh tầm quan trọng về địa chính trị và kinh tế của hòn đảo này trong một văn kiện chính sách đối ngoại gần đây, trong khi lại làm dịu giọng điệu ở những khía cạnh khác.
Một điểm căng thẳng khác là ngôn ngữ chính thức của Bộ Ngoại giao Mỹ về lập trường đối với Đài Loan. Tháng 2 năm ngoái, bộ này đã loại bỏ cụm từ “chúng tôi không ủng hộ độc lập của Đài Loan” – một lập trường mà Washington đã giữ vững từ lâu – khỏi trang web của mình, khiến Bắc Kinh kịch liệt yêu cầu đưa cụm từ này trở lại.
[CBSNews: Xi's stark warning to America: Don't test China when it comes to Taiwan]
10. Tư lệnh Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa cho biết Nga đang “ăn cắp” thành công của lực lượng máy bay điều khiển từ xa Ukraine.
Mạc Tư Khoa đang học theo ví dụ về việc mở rộng lực lượng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, với số lượng nhân viên trong các đội và đơn vị máy bay điều khiển từ xa của Nga dự kiến sẽ vượt quá 100.000 người vào mùa xuân năm 2026, theo lời chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa Robert “Magyar” Brovdi.
Khi chiến trường ngày càng bị chi phối bởi các hệ thống điều khiển từ xa qua từng năm trong cuộc chiến toàn diện của Nga, việc giành và duy trì ưu thế trong cuộc chiến máy bay điều khiển từ xa trở nên vô cùng quan trọng đối với thành công chiến lược.
Ông Brovdi cho biết trong một cuộc phỏng vấn với tờ Ukrainska Pravda được đăng tải ngày 14 tháng 5 rằng, vào đầu năm, số lượng máy bay điều khiển từ xa của Nga chỉ ở mức 86.000 chiếc và đến ngày 1 tháng 5, con số này đã tăng lên 114.000 chiếc.
Ông Brovdi nói thêm, đến cuối năm nay, lực lượng máy bay điều khiển từ xa dự kiến sẽ đạt được mục tiêu 168.000 chiếc mà Mạc Tư Khoa đặt ra.
Ông Brovdi cho biết: “Về cơ bản, họ đang sao chép mô hình nhượng quyền thương mại hiện có của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine.”
“Họ có kinh nghiệm riêng trong một số lĩnh vực nhất định, nhưng phần lớn họ đang cố gắng đánh cắp thứ gì đó từ chúng ta, ăn cắp ý tưởng, đi theo con đường đã được vạch sẵn và giải quyết xong xuôi.”
[Kyiv Independent: Russia 'ripping off' Ukraine's drone forces success, Unmanned Systems Forces commander says]
11. ‘Giáo viên nói với trẻ em rằng Ukraine không tồn tại’ — Kyiv đưa 8 trẻ em trở về từ các vùng lãnh thổ bị Nga xâm lược.
Tổ chức phi chính phủ nhân đạo Save Ukraine cho biết Ukraine đã đưa 8 trẻ em từ các vùng lãnh thổ bị Nga xâm lược trở về các khu vực do nước này kiểm soát trong tuần qua.
“Tuy nhiên, hàng ngàn trẻ em vẫn đang bị mắc kẹt, bị buộc phải quên đi cội nguồn của mình trong khi bị chuẩn bị cho chiến tranh một cách công khai. Nhưng chúng tôi sẽ không dừng lại”, tổ chức này tuyên bố trên mạng xã hội.
Trong số những người được giải cứu có Kseniia, 15 tuổi, người cho biết khi đang học tại một trường học ở Nga, cô được bảo rằng “Ukraine không tồn tại”, theo Save Ukraine đưa tin.
Lev, 16 tuổi, quyết định rời khỏi vùng lãnh thổ bị tạm chiếm sau khi nhận được giấy gọi nhập ngũ tại nhà. Cậu cũng cho biết một ứng dụng di động đã được cài đặt trên điện thoại của học sinh tại trường để theo dõi và kiểm soát họ.
Ukraine cũng đã trả lại Maria, một cô bé 15 tuổi, người đã từ chối đến trường học ở Nga trong hai năm cho đến khi chính quyền bắt đầu đe dọa mẹ cô bằng việc tước quyền làm cha mẹ. Theo tổ chức Save Ukraine, nỗi sợ hãi và sự cô lập từ bạn bè đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của cô bé.
Những đứa trẻ đã được hồi hương nhờ sự giúp đỡ của các đối tác, nằm trong khuôn khổ sáng kiến “Đưa trẻ em trở về Ukraine” của tổng thống Ukraine.
[Kyiv Independent: 'Teachers told children Ukraine does not exist' — Kyiv brings back 8 children from Russian-occupied territories]
12. Ông Bessent thảo luận về hội đồng đầu tư và việc mở rộng thương mại Mỹ-Trung với Tổng thống Trump tại Bắc Kinh.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết ông đang thảo luận về việc thành lập một hội đồng đầu tư với Trung Quốc vào thứ Năm để tăng cường mối quan hệ kinh tế với Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Trump đang tăng cường và mở rộng các mục tiêu thương mại với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh trong tuần này.
Trong cuộc phỏng vấn với CNBC phát sóng hôm thứ Năm, ông Bessent cho biết một hội đồng đầu tư sẽ giúp “quyết định trước những lĩnh vực phi chiến lược, không nhạy cảm nào mà Trung Quốc có thể đầu tư”, đồng thời giải quyết những lo ngại về an ninh vốn có khi kết thân với một đối thủ địa chính trị lớn. Các quan chức chính quyền cũng đang thảo luận về một hội đồng thương mại với Bắc Kinh.
Những bình luận của ông được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Trump và Tập Cận Bình đang tiến hành các cuộc đàm phán quan trọng về các vấn đề bao gồm tiếp cận thị trường cho các doanh nghiệp Mỹ tại Trung Quốc, việc mở lại eo biển Hormuz và việc Trung Quốc tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ. Tổng thống đã bay đến Trung Quốc cùng với một nhóm các giám đốc điều hành doanh nghiệp, bao gồm cả cựu nhân viên Tòa Bạch Ốc Elon Musk và Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang.
Tòa Bạch Ốc, vốn theo đuổi chính sách đối ngoại theo chủ nghĩa trọng thương rõ rệt kể từ khi Tổng thống Trump trở lại Tòa Bạch Ốc năm ngoái, nhìn thấy rất nhiều cơ hội kinh tế ở Trung Quốc, quốc gia xuất khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới.
“Có rất nhiều lĩnh vực mà người Trung Quốc có thể đầu tư vào Mỹ,” Bessent nói. “Và chúng tôi đang cố gắng thúc đẩy điều tương tự ở Mỹ. Tổng thống Trump hôm nay đã nói với Tập Cận Bình rằng ông ấy muốn mở cửa Trung Quốc. Và Trung Quốc nên mở cửa.”
Ông Bessent nhấn mạnh rằng một trong những mục tiêu của tổng thống là thiết lập lại sự cân bằng thương mại lớn giữa hai nền kinh tế, điều mà Tòa Bạch Ốc coi là vấn đề nan giải.
“Ông ấy đang tập trung cao độ vào việc cân bằng tình hình,” ông nói. “Đó là mục tiêu ở đây. Và điều đó có thể được thực hiện theo hai cách: Hoặc Mỹ nhập khẩu ít hàng hơn từ Trung Quốc, hoặc chúng ta bán nhiều hàng hơn cho Trung Quốc. Và chúng ta đang cố gắng cân bằng điều đó.”
Ông Bessent cũng cho biết hôm thứ Năm rằng Trung Quốc sẽ hợp tác với Iran để mở lại eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 20% lượng dầu thô của thế giới.
“Việc mở lại eo biển rất có lợi cho họ,” Bessent nói. “Tôi nghĩ họ sẽ làm việc hậu trường đến mức có ai đó có thể can thiệp vào quyết định của giới lãnh đạo Iran.”
[Politico: Bessent discusses investment board, expanding US-China trade with Trump in Beijing]
NewsUKMor16May2026