1. Ukraine cho biết đã phá hủy máy bay ném bom của Nga ở Crimea bị tạm chiếm.
Hôm Thứ Năm, 17 Tháng Chín, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, phát ngôn nhân Bộ Tổng tham mưu Ukraine, cho biết lực lượng nước này đã phá tan tành một máy bay chiến đấu Su-24 của Nga tại căn cứ không quân Saky ở Crimea bị tạm chiếm, cùng với các mục tiêu khác trong các cuộc tấn công diễn ra từ ngày 15 đến ngày 16 tháng 9.
Chuẩn tướng Oleksii Hromov cho biết máy bay Su-24 của Nga đã bị trúng đạn, và các không ảnh sau đó cho thấy chiếc máy bay đã bị phá hủy nghiêm trọng.
Sukhoi Su-24 là máy bay ném bom chiến thuật hai động cơ do Liên Xô phát triển, hiện vẫn đang được cả lực lượng Ukraine và Nga sử dụng.
Theo Bộ Tổng tham mưu, gần thành phố Donetsk, lực lượng Ukraine cũng đã tấn công một địa điểm phóng và cất giữ máy bay điều khiển từ xa của Nga.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết, lực lượng Ukraine tiếp tục tấn công ba trạm điều khiển mặt đất dành cho máy bay điều khiển từ xa của Nga tại Staromlynivka và Pokrovsk thuộc tỉnh Donetsk và tại Pokrovske thuộc tỉnh Zaporizhzhia.
Ngoài ra, Bộ Tổng tham mưu báo cáo đã tấn công một kho đạn dược ở tỉnh Luhansk, cũng như các kho chứa nhiên liệu và chất bôi trơn ở các tỉnh Luhansk và Zaporizhzhia.
[Kyiv Independent: Ukraine hits Russian bomber in occupied Crimea, General Staff says]
2. Cựu Ngoại trưởng Landsbergis cho rằng Âu Châu phải đáp trả các cuộc tấn công "hỗn hợp" của Nga.
Phóng viên Kateryna Denisova của tờ Kyiv Independent đã có cuộc phỏng vấn với ông Gabrielius Landsbergis, cựu Ngoại trưởng Lithuania, về cuộc xâm lược Ukraine của Nga, áp lực ngày càng gia tăng đối với các quốc gia Baltic và phản ứng của Âu Châu trước các cuộc tấn công hỗn hợp của Nga.
Cựu Ngoại trưởng Landsbergis khẳng định rằng NATO và các nước Âu Châu phải đáp trả kiên quyết trước các cuộc tấn công "hỗn hợp" của Nga. Tình hình sẽ ngày càng khó khăn nếu chúng ta không đáp lại các hoạt động thăm dò của Nga như các vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, phá hoại cáp ngầm dưới đáy biển, tung tin giả, tấn công mạng, và tấn công vào các cơ sở sản xuất vũ khí hay tàng trữ vũ khí.
Tổng thống Donald Trump hôm Chúa Nhật đã kêu gọi Ukraine ngừng tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga trong bối cảnh giá nhiên liệu diesel trên toàn thế giới đang tăng vọt.
Tổng thống Trump, người đang có chuyến thăm hai ngày tới Ái Nhĩ Lan, đã đưa ra những nhận xét này với các phóng viên ở hạt Clare, nơi đang diễn ra giải đấu Irish Open.
Khi được hỏi về sự tăng vọt hiện tại của giá nhiên liệu toàn cầu, đặc biệt là dầu diesel - loại dầu đã phá kỷ lục 6 đô la một gallon tại Mỹ vào thứ Sáu - Tổng thống Trump khẳng định sự tăng vọt này là do Ukraine chứ không phải do cuộc chiến của ông với Iran, bất kể sự thật là eo biển Hormuz đã hạn chế mạnh mẽ việc vận chuyển dầu từ Trung Đông.
Tổng thống Trump cho biết các quan chức trong chính quyền của ông đã yêu cầu Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy ngừng ngay các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn vào bất kỳ cơ sở sản xuất dầu diesel nào của Nga.
"Tổng thống Zelenskiy phải làm một việc. Ông ấy phải ngừng việc triệt phá nguồn cung nhiên liệu diesel ở Nga," Tổng thống Trump nói trong lúc tạm dừng chuyến tham quan sân golf Doonbeg của ông trên bờ biển phía tây Ái Nhĩ Lan. "Ông ấy có thể nhắm vào các mục tiêu khác, nhưng đừng nhắm vào nhiên liệu diesel, vì ông ấy đang gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu diesel."
Tổng thống Mỹ khẳng định cuộc xung đột mà Washington khởi xướng với Iran hơn sáu tháng trước không phải là nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu hụt này. "Đây không phải là lỗi của Trung Đông," Tổng thống Trump nói. "Mà là do những gì đang xảy ra với Nga và Ukraine. Vì vậy, chúng tôi đã nói chuyện với Tổng thống Zelenskiy về vấn đề này. Có rất nhiều mục tiêu khác. Đừng tấn công vào nhiên liệu diesel, vì điều đó đang gây hại cho thế giới."
Khi được hỏi về lời kêu gọi của Tổng thống Trump, cựu Ngoại trưởng Landsbergis cho rằng: Thứ nhất, ông không nghĩ rằng Ukraine sẽ ngừng tấn công vào các nhà máy lọc dầu Nga theo yêu cầu của Tổng thống Trump. Các cuộc tấn công tầm xa ngày càng gia tăng của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga được xem là một phần quan trọng trong chiến lược hiệu quả của Ukraine. Ngừng tấn công là tự sát. Thứ hai, trong bối cảnh Ukraine vẫn tiếp tục tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, ông không tin rằng Tổng thống Trump sẽ thực hiện các hoạt động chống lại Ukraine như cắt đứt tin tình báo, chẳng hạn, để ép Ukraine phải chiều theo các yêu sách của ông. Thứ ba, ông tin rằng Tổng thống Trump nghĩ rằng Ukraine chắc chắn sẽ tiếp tục tấn công, và ông sẽ lợi dụng điều đó để đổ lỗi cho Ukraine gây ra khó khăn về nhiên liệu khiến giá cả tăng cao. Tóm lại, Tổng thống Trump đang cần một con dê tế thần để biện minh cho các sai lầm trong cuộc chiến của chính ông ta với Iran; hơn là cần Ukraine chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga.
[Kyiv Independent: Europe must respond to Russia’s ‘hybrid’ attacks, Landsbergis says]
3. Dân biểu đảng Cộng hòa đệ trình các điều khoản luận tội chống lại Hegseth.
Một Dân biểu đảng Cộng hòa từ bang Kentucky hôm thứ Ba đã đệ trình các điều khoản luận tội chống lại Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, một phần vì cuộc chiến tranh với Iran.
"Bằng việc tham gia vào các hoạt động thù địch ở Iran trong hơn 90 ngày mà không có sự cho phép của Quốc hội, Ngoại trưởng Hegseth đã vi phạm pháp luật và phải chịu trách nhiệm," Dân biểu Thomas Massie nói trong một tuyên bố.
Massie cho biết ông sẽ buộc Hạ viện phải tiến hành bỏ phiếu luận tội Hegseth.
Một nỗ lực nhằm chỉ trích Tổng thống Trump về cuộc chiến đã được Hạ viện và Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát thông qua vào tháng Sáu. Chính quyền Trump khi đó lập luận rằng Mỹ không tham gia vào các cuộc xung đột với Iran.
Ông Massie đã là thành viên Hạ viện từ năm 2012, nhưng đã thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ hồi đầu năm nay trước một đối thủ được Tổng thống Trump ủng hộ.
[CBSNews: GOP congressman introduces articles of impeachment against Hegseth]
4. Nhà lãnh đạo an ninh Iran khẳng định không có cuộc đàm phán nào với Mỹ bất chấp việc Tổng thống Trump "mở lòng" với ý tưởng đó.
Nhà lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran khẳng định sẽ không có cuộc đàm phán nào để chấm dứt chiến tranh với Mỹ cho đến khi các điều kiện của Tehran được đáp ứng, bác bỏ bình luận của Tổng thống Trump trước đó cùng ngày, người nói rằng ông sẵn sàng xem xét "khả năng" đàm phán.
" Đừng để bị phân tâm bởi những tín hiệu mâu thuẫn của tổng thống Mỹ - từ ‘không đàm phán’ đến ‘chúng tôi sẵn sàng đàm phán’", Mohsen Rezaee nói tối thứ Hai.
"Tình hình xung quanh dầu mỏ và các eo biển đã thay đổi," ông nói thêm, dường như ám chỉ đến việc Iran tuyên bố kiểm soát các tuyến đường vận chuyển quan trọng ở eo biển Hormuz và ảnh hưởng của nước này, thông qua các đồng minh Houthi ở Yemen, đối với eo biển Bab el-Mandeb.
"Sẽ không có đàm phán nào cho đến khi các điều kiện của Iran được đáp ứng. Chấm hết!" ông nói. Chính phủ Iran đã nhiều lần kêu gọi Mỹ quay trở lại các nguyên tắc của bản ghi nhớ được ký kết giữa Tổng thống Trump và người đồng cấp Iran vào giữa tháng Sáu. Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngay sau khi ký kết bằng cách duy trì lệnh phong tỏa quân sự đối với các cảng và tàu thuyền liên quan của Iran, và thỏa thuận - cùng với lệnh ngừng bắn mà nó thiết lập - đã đổ vỡ vào đầu tháng Bảy.
Tổng thống Trump đã đăng tải trên Truth Social vào đầu ngày thứ Hai rằng Iran muốn "đạt được một thỏa thuận, nhanh chóng và quyết liệt", đồng thời nói thêm rằng ông sẽ "quyết định liệu Mỹ có lựa chọn tham gia hay không - một ý tưởng mà chúng tôi sẵn sàng xem xét".
[CBSNews: Iran's security head insists no talks with U.S. despite Trump being "open" to the idea]
5. Điện Cẩm Linh đe dọa Ba Lan: "Warsaw sẽ biến mất trong 2 hoặc 3 ngày".
Một quan chức cao cấp của Điện Cẩm Linh đe dọa rằng nền độc lập của Ba Lan có thể bị phá hủy trong vòng "hai hoặc ba ngày" nếu Warsaw tham gia vào một cuộc xung đột quân sự với Nga, làm leo thang cuộc khẩu chiến sau khi ngoại trưởng Ba Lan nói rằng NATO có thể nhanh chóng đánh bại Mạc Tư Khoa.
Theo hãng thông tấn nhà nước TASS, Nikolai Patrushev, trợ lý của Putin và cựu thư ký Hội đồng An ninh Nga, đã đưa ra lời đe dọa này trong một cuộc phỏng vấn với tờ báo Nga Argumenty i Fakty.
"Nếu Ba Lan tiến hành hành động quân sự chống lại Nga, đất nước chúng ta sẽ sử dụng toàn bộ kho vũ khí và phương tiện mà mình có, và Warsaw sẽ không còn tồn tại trong vòng hai hoặc ba ngày", Patrushev nói.
Nga sở hữu một trong những kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, nhưng ông Patrushev không đề cập rõ ràng đến vũ khí hạt nhân trong những phát biểu được trích dẫn.
Những bình luận của ông được đưa ra để đáp trả phát biểu của Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski, người đã nói trong hội nghị Chiến lược Âu Châu Yalta thường niên ở Kyiv vào ngày 12-13 tháng 9 rằng NATO sẽ đánh bại Nga "khá nhanh chóng" nếu Mạc Tư Khoa tấn công liên minh.
"Nếu Nga tấn công chúng ta và chúng ta không nương tay, tôi nghĩ chúng ta sẽ đánh bại Nga khá nhanh chóng," Sikorski nói.
Bộ trưởng Ba Lan đã chỉ ra sức mạnh không quân của NATO, ước tính rằng các thành viên Âu Châu của liên minh này có khoảng 2.500 máy bay quân sự và mô tả ưu thế của họ so với Nga là áp đảo.
Patrushev cáo buộc Sikorski đánh giá năng lực quân sự của Nga một cách "nghiệp dư", hay không chuyên nghiệp. Ông cũng cho rằng lực lượng Nga chưa sử dụng hết tiềm năng của mình trong cuộc chiến của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine, mà Điện Cẩm Linh tiếp tục mô tả là một "chiến dịch quân sự đặc biệt".
Quân đội Nga đã thất bại trong việc chinh phục Ukraine bất chấp hơn bốn năm chiến tranh toàn diện và tổn thất nặng nề về nhân lực và trang thiết bị.
Ba Lan là một trong những nước ủng hộ chính về quân sự và chính trị chủ yếu của Ukraine kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022. Nước này có chung biên giới với Ukraine, vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga và Belarus, đồng minh khu vực thân cận nhất của Mạc Tư Khoa.
[Kyiv Post: ‘Warsaw Will Disappear in 2 or 3 Days’: Kremlin Threatens Poland]
6. JD Vance cho rằng thế giới sẽ rơi vào khủng hoảng năng lượng nếu Mỹ rút khỏi Trung Đông.
Phó Tổng thống JD Vance cho rằng thế giới sẽ rơi vào khủng hoảng năng lượng nếu Mỹ quyết định chấm dứt sự can thiệp vào cuộc chiến ở Iran và rút khỏi khu vực này.
"Điều tôi muốn nói với bất kỳ ai đang cảm thấy thất vọng lúc này là, lựa chọn thay thế ở đây, đó là việc Hoa Kỳ nói với Trung Đông rằng ‘Các bạn tự lo liệu lấy’, điều đó nhất thiết sẽ dẫn đến một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, chừng nào người Iran còn tiếp tục bắn vào tàu thuyền, điều mà chúng ta biết chắc chắn họ sẽ làm", Vance nói khi tham gia cuộc gọi vào sáng thứ Tư tại Hội nghị thượng đỉnh All-In, một hội nghị dành cho "các nhà tư tưởng, nhà đầu tư, người sáng lập và các nhà lãnh đạo", theo như nhóm này cho biết.
Iran chỉ bắt đầu tấn công vào các tàu thuyền ở eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch ném bom vào ngày 28 tháng 2. Cho đến thời điểm đó, eo biển vẫn tự do lưu thông, và chính phủ Iran đã trả đũa các cuộc tấn công bằng cách đóng cửa hiệu quả giao thông qua điểm nghẽn này, nơi vận chuyển 20% lượng dầu khí của thế giới.
"Tôi nghĩ tổng thống đang có những hành động đúng đắn," Vance nói. "Ông ấy đang bảo vệ các tài sản của Mỹ trong khu vực đồng thời bảo đảm thị trường năng lượng thế giới tiếp tục được cung cấp dầu và khí đốt tự nhiên."
Giá dầu và khí đốt tự nhiên đã tăng vọt kể từ khi Mỹ bắt đầu cuộc chiến với Iran. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn quốc tế cho dầu mỏ, đã đạt mức 107 đô la một thùng vào thứ Tư sau khi giảm xuống còn 87 đô la vào ngày 25 tháng 8. Giá một thùng dầu đã từng tăng lên 120 đô la trong những tuần đầu của cuộc chiến.
[CBSNews: World would be plunged into energy crisis if U.S. leaves Middle East, JD Vance says]
7. Ngoại trưởng Nga Lavrov đe dọa Âu Châu bằng một cuộc chiến "rất ngắn".
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho rằng một cuộc chiến giữa Nga và Âu Châu sẽ "rất ngắn" nếu các nước Âu Châu tấn công Nga.
Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, Lavrov phát biểu hôm thứ Tư rằng: "Nếu Âu Châu tấn công Nga, đó sẽ là một cuộc chiến hoàn toàn khác và sẽ rất ngắn."
Ngoại trưởng Nga khẳng định Mạc Tư Khoa không chuẩn bị cũng như không quan tâm đến một cuộc đối đầu quân sự với các nước phương Tây. Phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh các chính phủ Âu Châu ngày càng thảo luận về việc tăng cường khả năng phòng thủ trước nguy cơ gây hấn tiềm tàng từ Nga.
Lavrov cũng nhắc lại lời cảnh báo của Putin rằng Mạc Tư Khoa sẽ coi việc triển khai lực lượng quân sự nước ngoài đến Ukraine là một lời tuyên chiến.
Một số đồng minh Âu Châu của Ukraine đã thảo luận về khả năng thành lập một lực lượng quốc tế như một phần của các bảo đảm an ninh trong tương lai.
Lavrov cho biết bất kỳ giải pháp nào cho cuộc chiến ở Ukraine đều đòi hỏi phải hoàn thành những gì Mạc Tư Khoa gọi là các mục tiêu ban đầu của "chiến dịch quân sự đặc biệt", thuật ngữ mà Điện Cẩm Linh dùng để chỉ cuộc xâm lược toàn diện của Nga phát động vào tháng 2 năm 2022.
Nga đã nhiều lần sử dụng các mục tiêu thay đổi và được định nghĩa một cách chung chung để biện minh cho cuộc xâm lược. Lavrov lại một lần nữa đổ lỗi cho các chính sách của phương Tây về cuộc chiến, mặc dù Nga đã đưa quân vượt qua biên giới được quốc tế công nhận của Ukraine.
Ông cũng cáo buộc Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tìm cách xóa bỏ tiếng Nga và văn hóa Nga khỏi Ukraine. Tuy nhiên, Kyiv bác bỏ những cáo buộc này và cho rằng Mạc Tư Khoa sử dụng lý do bảo vệ người nói tiếng Nga để biện minh cho hành động gây hấn của mình.
Tình báo quân sự Ukraine cho biết mực nước trong hồ làm mát giảm, tình trạng mất điện liên tục và thiếu nhân lực đang đe dọa sự an toàn tại nhà máy điện hạt nhân lớn nhất Âu Châu.
Lavrov cũng cáo buộc các nước phương Tây tìm cách can thiệp vào cuộc bầu cử Duma Quốc gia Nga, cả trong và ngoài nước. Ông không đưa ra bằng chứng nào để chứng minh cáo buộc này.
Ba Lan và NATO chống lại Nga
Hôm thứ Ba, trợ lý Điện Cẩm Linh Nikolai Patrushev tuyên bố rằng nền độc lập của Ba Lan sẽ chấm dứt trong vòng "hai hoặc ba ngày" nếu Warsaw tham gia vào một cuộc xung đột quân sự với Nga.
"Nếu Ba Lan tiến hành hành động quân sự chống lại Nga, đất nước chúng tôi sẽ sử dụng toàn bộ kho vũ khí và phương tiện mà mình có, và Warsaw sẽ không còn tồn tại trong vòng hai hoặc ba ngày", Patrushev nói.
Nga sở hữu một trong những kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, nhưng ông Patrushev không đề cập rõ ràng đến vũ khí hạt nhân trong những phát biểu được trích dẫn.
Những bình luận của ông được đưa ra để đáp trả phát biểu của Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski, người đã nói trong hội nghị Chiến lược Âu Châu Yalta thường niên ở Kyiv vào ngày 12-13 tháng 9 rằng NATO sẽ đánh bại Nga "khá nhanh chóng" nếu Mạc Tư Khoa tấn công liên minh.
"Nếu Nga tấn công chúng ta và chúng ta không nương tay, tôi nghĩ chúng ta sẽ đánh bại Nga khá nhanh chóng," Sikorski nói.
Bộ trưởng Ba Lan đã chỉ ra sức mạnh không quân của NATO, ước tính rằng các thành viên Âu Châu của liên minh này có khoảng 2.500 máy bay quân sự và mô tả ưu thế của họ so với Nga là áp đảo.
Patrushev cáo buộc Sikorski đánh giá năng lực quân sự của Nga một cách "nghiệp dư". Ông cũng cho rằng lực lượng Nga không sử dụng hết tiềm năng của mình trong cuộc chiến của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine, mà Điện Cẩm Linh tiếp tục mô tả là một "chiến dịch quân sự đặc biệt".
[Kyiv Post: Russia’s Lavrov Threatens Europe With a ‘Very Short’ War]
8. Qatar cảnh báo việc đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb sẽ là "thảm họa cho toàn thế giới".
Hôm thứ Ba, Qatar cảnh báo không nên đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb, sau nhiều tháng phong tỏa eo biển Hormuz và những thắng lợi gần đây của lực lượng Houthi trên bờ biển Biển Đỏ.
"Thế giới đang phải chịu đựng đủ khó khăn do việc đóng cửa eo biển Hormuz, vì vậy chúng ta không thể để thêm việc đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb vào tình hình đó nữa", quan chức Bộ Ngoại giao Qatar, Ibrahim Al Hashmi, nói với các phóng viên.
Ông nói rằng việc đóng cửa lối vào phía nam Biển Đỏ sẽ là "thảm họa cho toàn thế giới. Và chúng ta đã và đang chứng kiến hậu quả... vì vậy Qatar đang thúc đẩy ngoại giao, đối thoại."
[CBSNews: Qatar warns closure of Bab el-Mandeb Strait would be "catastrophic for the entire world"]
9. Một tổ chức giám sát cho biết Mỹ đã chi 22,3 tỷ đô la cho vũ khí trong 4 tháng đầu tiên của cuộc chiến với Iran.
Hôm thứ Hai, tổng thanh tra Bộ Quốc phòng đã công bố các ước tính về chi phí của cuộc chiến tranh Iran trong bốn tháng đầu tiên, tính toán chi phí đạn dược đã sử dụng, thiệt hại đối với các cơ sở ngoại giao của Mỹ và thiết bị bị phá hủy.
Theo báo cáo, tính đến ngày 29 tháng 6, cuộc chiến với Iran đã tiêu tốn của Bộ Quốc phòng khoảng 33,4 tỷ đô la. Con số này bao gồm 22,3 tỷ đô la cho đạn dược đã sử dụng và 3,7 tỷ đô la cho thiết bị bị mất, cùng với 7,4 tỷ đô la chi phí phát sinh, chủ yếu để tài trợ cho các hoạt động thường nhật của quân đội.
Theo cơ quan giám sát chính phủ, con số 33,4 tỷ đô la không bao gồm chi phí sửa chữa các căn cứ của Mỹ bị hư hại do các cuộc phản công của Iran. Các cơ sở quân sự đã bị hư hại ở Kuwait, Bahrain, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Ả Rập Xê Út, Iraq, Oman và Jordan.
Báo cáo cho biết, trích dẫn Văn phòng Thứ trưởng phụ trách Mua sắm và Duy trì của Bộ Quốc phòng, số đạn dược đã sử dụng "đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt kho dự trữ chiến lược và bộc lộ những nút thắt cổ chai trong cơ sở công nghiệp cung cấp đạn dược". Những lo ngại rằng cuộc chiến với Iran đã làm cạn kiệt kho dự trữ đạn dược của Mỹ đã được lan truyền trong nhiều tháng qua.
[CBSNews: U.S. expended $22.3 billion worth of munitions in Iran war's first 4 months, watchdog finds]
10. Đức triển khai máy bay Eurofighter đến Latvia trước thềm bầu cử trong bối cảnh nguy cơ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa.
Đức cam kết triển khai bốn máy bay chiến đấu Eurofighter đến Latvia nhằm bảo đảm an ninh không phận nước này trước thềm cuộc bầu cử quốc hội, trong bối cảnh các vụ việc liên quan đến máy bay điều khiển từ xa tiếp tục làm dấy lên những lo ngại về an ninh dọc theo sườn phía đông của NATO.
Theo Politico đưa tin ngày 16 tháng 9, Bộ Quốc phòng Đức cho biết máy bay này sẽ đóng quân tại căn cứ không quân Lielvārde ở miền trung Latvia trong khoảng một tuần, từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10.
Các máy bay phản lực – do Không đoàn Chiến thuật 74 của Đức đóng tại Neuburg an der Donau vận hành – sẽ tham gia Sứ mệnh Tuần tra Không phận phía Bắc tăng cường của NATO, một phần của hệ thống phòng không và phòng thủ hỏa tiễn tích hợp của liên minh. Theo báo cáo, Đức cũng sẽ cử vài chục nhân viên đến Latvia.
Việc triển khai này diễn ra sau yêu cầu trước đó của Latvia về việc nhận được sự hỗ trợ bổ sung từ NATO trước cuộc bỏ phiếu của quốc hội ngày 3 tháng 10.
Các vụ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa gần đây
Chỉ riêng trong năm 2026, Latvia đã báo cáo một số vụ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa nước ngoài, phản ánh mối lo ngại từ các thành viên Liên Hiệp Âu Châu, những người liên tục cảnh báo rằng cuộc chiến của Nga có thể lan ra ngoài biên giới Ukraine, đặc biệt là khi Nga tăng cường các cuộc tấn công hỗn hợp và các chiến dịch phá hoại nhằm vào các đồng minh phương Tây của Ukraine.
Theo Politico, các máy bay chiến đấu thuộc Lực lượng Tuần tra Không phận Baltic của NATO đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa nước ngoài trên vùng Latgale phía đông Latvia vào tháng 6. Chiếc máy bay này được tường trình đã xâm nhập không phận nước này do hoạt động tác chiến điện tử của Nga.
Một chiếc máy bay điều khiển từ xa thứ hai đã bị phá hủy vào tháng 8, tại đô thị Balvi. Các máy bay chiến đấu của liên quân đã chặn được chiếc máy bay này sau khi nó xâm nhập không phận Latvia.
"Chừng nào Nga còn tiếp tục gây hấn với Ukraine, các sự việc tương tự liên quan đến máy bay điều khiển từ xa, gọi tắt là UAV nước ngoài xâm nhập hoặc tiếp cận không phận Latvia có thể xảy ra", Bộ Quốc phòng Latvia cho biết sau vụ xâm phạm.
Cuối tháng 8, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo rằng Nga đang tích cực chuẩn bị cho một sự leo thang căng thẳng trong khu vực.
Sau khi một cuộc tấn công của Nga nhằm vào đoàn tàu chở các nhà ngoại giao phương Tây từ Kyiv đến Warsaw gần biên giới Ba Lan, Thủ tướng Tusk một lần nữa cảnh báo rằng sự leo thang của Nga "đang trở thành hiện thực" và cuối cùng có thể ảnh hưởng đến lãnh thổ Ba Lan và NATO.
Cũng trong ngày thứ Tư, Tổng thống Lithuania Gitanas Nausėda xác nhận rằng một máy bay điều khiển từ xa Gerbera của Nga đã xâm nhập không phận nước này từ Belarus vào thứ Ba, ngày 15 tháng 9, mang theo một thiết bị nổ.
[Kyiv Post: Germany to Deploy Eurofighters to Latvia Ahead of its Elections Amid Drone Incursions Risks]
11. Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan cho biết Ả Rập Xê Út chưa yêu cầu giúp đỡ.
Các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ quan trọng là phép thử đầu tiên của một hiệp ước quốc phòng mới giữa Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ (thành viên NATO) và Pakistan (cường quốc hạt nhân). Tuy nhiên, các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan nói với hãng tin AP rằng họ chưa nhận được yêu cầu hỗ trợ nào từ phía Ả Rập Xê Út để đáp trả sự leo thang của lực lượng Houthi.
Quan chức Thổ Nhĩ Kỳ cho biết cần phải hoàn tất các nỗ lực "thể chế hóa" liên minh trước khi hiệp ước có hiệu lực. Các quan chức này phát biểu với điều kiện giấu tên vì họ không được phép công khai ý kiến về vấn đề này.
Trong bối cảnh lên án vụ tấn công bất thành vào Mecca, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tuyên bố đất nước ông và Ả Rập Xê Út "sát cánh bên nhau". Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ bày tỏ sự đoàn kết và nói rằng không quốc gia nào có thể "làm ngơ", theo hãng thông tấn nhà nước Anadolu đưa tin.
Tổ chức Hợp tác Hồi giáo, gọi tắt là OIC, đại diện cho hơn 57 quốc gia Hồi giáo, cũng lên tiếng chỉ trích, cho rằng hành động này vi phạm "sự thiêng liêng của các địa điểm tôn giáo".
Lực lượng Houthi lập tức bác bỏ các cáo buộc về việc tấn công vào Mecca.
Lãnh đạo lực lượng Houthi, Mehdi Al-Mashat, nói với kênh truyền hình Al-Masirah, thuộc sở hữu của lực lượng Houthi, rằng: "Những tuyên bố sai sự thật của chính quyền Saudi về việc Yemen tấn công vào Mecca là một nỗ lực tuyệt vọng nhằm kích động người dân."
Đây là cuộc tấn công thứ hai của lực lượng Houthi nhằm vào Mecca sau khi phiến quân phóng hỏa tiễn đạn đạo về phía thành phố vào năm 2017, theo Đại tá Turki al-Maliki, phát ngôn nhân của liên minh quân sự do Ả Rập Xê Út dẫn đầu chống lại phiến quân.
[CBSNews: Turkey and Pakistan say the Saudis haven't asked for help]
12. Có một vấn đề lớn với lý thuyết về giá dầu diesel của Tổng thống Trump tại Ukraine.
Tổng thống Donald Trump có một giải pháp rất đơn giản cho vấn đề thực tế về giá dầu diesel tăng cao. "Giải pháp của Tổng thống là rất đơn giản, thậm chí là quá đơn giản cho một vấn đề phức tạp," Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Sky News.
Ông Donald Trump nói: "Tổng thống Volodymyr Zelenskiy phải làm một việc - ông ấy phải ngừng việc triệt phá nguồn cung nhiên liệu diesel ở Nga," ông nói với các phóng viên vào ngày 13 tháng 9. "Hãy để ông ấy nhắm vào các mục tiêu khác nhưng đừng nhắm vào nhiên liệu diesel, bởi vì ông ấy đang gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu diesel… điều đó đang gây hại cho thế giới."
Ý đồ của Tổng thống Trump rất rõ ràng — việc chấm dứt chiến dịch tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa kéo dài của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga sẽ giúp giảm đáng kể giá dầu diesel đang ở mức cao kỷ lục tại các trạm xăng ở Mỹ, điều mà chính quyền đang chịu áp lực từ giá xăng cao trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 sẽ rất hoan nghênh.
Tuy nhiên, có một vấn đề lớn trong lý thuyết của Tổng thống Trump.
"Dĩ nhiên điều này không đúng," Giáo sư Clarke nói.
Nguyên nhân khiến giá dầu diesel toàn cầu tăng vọt nằm ở chỗ khác.
Câu trả lời nằm ở phần thứ hai trong tuyên bố của Tổng thống Trump với các phóng viên, là điều mà ông đã nhắc lại vài ngày sau đó trong một bài đăng trên Truth Social.
"Giá dầu diesel trên thế giới tăng chủ yếu là do chiến tranh Nga/Ukraine, chứ không phải chiến tranh Mỹ với Iran," ông nói trong một bài đăng trong đó ông cũng đưa ra tuyên bố sai sự thật rằng Ukraine và Nga đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn năng lượng.
Giáo sư Clarke cho biết có rất ít bằng chứng để chứng minh tuyên bố của Tổng thống Trump, và "hầu hết" sự tăng vọt giá dầu diesel là do cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran, việc đóng cửa eo biển Hormuz và sự gián đoạn năng lực lọc dầu ở vùng Vịnh.
Các con số đã nói lên tất cả — vào đầu cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran vào cuối tháng Hai, giá dầu diesel tại Mỹ trung bình khoảng 3,60 đô la mỗi gallon, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, gọi tắt là EIA. Hiện nay, giá tại các trạm xăng đã tăng vọt lên 6,23 đô la mỗi gallon, là mức cao nhất từ trước đến nay.
Giá dầu diesel đang tăng vọt trên toàn thế giới do sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm giá dầu thô tăng cao và thiếu hụt công suất lọc dầu. Kết quả là, các nhà máy lọc dầu ở Mỹ, nước xuất khẩu nhiên liệu lớn nhất, đang hoạt động hết công suất khi nhu cầu mùa đông đạt đỉnh điểm và lượng dự trữ cạn kiệt.
Điều quan trọng cần lưu ý là, vào tháng 2 năm 2026, khi giá dầu diesel tại Mỹ bắt đầu tăng vọt, chiến dịch tấn công sâu vào lãnh thổ của Ukraine đã được triển khai mạnh mẽ và góp phần gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu trầm trọng ở Nga kể từ tháng 8 năm 2025.
"Các cuộc tấn công rất quy mô, được phối hợp và lặp đi lặp lại; chúng diễn ra theo từng đợt, và các nhà máy lọc dầu đơn giản là không có thời gian để sửa chữa thiệt hại do cuộc tấn công trước đó gây ra trước khi cuộc tấn công tiếp theo xảy ra," Giáo sư Clarke nói.
Ông nhấn mạnh rằng: Nhà máy lọc dầu Ryazan của Nga, một trong những cơ sở lớn nhất nước này, đã bị ảnh hưởng tới chín lần chỉ riêng trong năm 2025, buộc phải tạm ngừng hoạt động nhiều lần.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, gọi tắt là EIA, giá dầu diesel tại Mỹ trung bình vào tháng 8 năm 2025 ở mức khoảng 3,70 đô la.
Một nghiên cứu của Viện KSE của Ukraine, được chia sẻ với Financial Times, đánh giá rằng cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran có tác động lớn hơn nhiều đến nguồn cung dầu diesel và dầu diesel toàn cầu so với các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine. Nghiên cứu ước tính xuất khẩu từ vùng Vịnh Ba Tư đã giảm 152 triệu thùng từ tháng 3 đến tháng 8, so với mức giảm 68 triệu thùng xuất khẩu của Nga trong cùng kỳ.
"Do đó, tổng thiệt hại tích lũy từ vùng Vịnh Ba Tư lớn hơn khoảng 2,2 lần," Giáo sư Clarke nhấn mạnh.
Ông nói: "Hầu hết nhiên liệu tinh chế được sản xuất tại các nhà máy lọc dầu của Nga đều được sử dụng trong nước." Ông nói thêm: "Đó là lý do tại sao chiến lược của Quân đội Ukraine lại hợp lý đến vậy."
Các cuộc tấn công của Ukraine có tác động như thế nào đến giá cả toàn cầu?
Điều này không có nghĩa là các cuộc tấn công của Ukraine không ảnh hưởng đến giá cả toàn cầu.
"Lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của Nga đã có tác động đáng kể trên toàn cầu vì Nga, cùng với Mỹ, từ lâu đã là một trong những nước xuất khẩu dầu diesel hàng đầu thế giới"
Các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu đã leo thang trong mùa hè, khiến Nga phải vật lộn để theo kịp việc sửa chữa. Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, chỉ riêng trong tháng 8, 12 nhà máy lọc dầu lớn của Nga đã bị tấn công, với tổng công suất thiết kế khoảng 100 triệu tấn sản phẩm dầu mỏ mỗi năm. Các nhà máy lọc dầu vẫn tiếp tục bị tấn công trong tháng 9.
Giáo sư Clarke nói thêm rằng: "Khi các nhà máy lọc dầu ven biển hoặc có đường ống dẫn dầu hướng đến xuất khẩu bị ảnh hưởng, lượng dầu diesel tiêu thụ giảm buộc người mua toàn cầu phải cạnh tranh để mua dầu thay thế từ vùng Vịnh Mexico của Mỹ, Ấn Độ và Trung Đông, làm gia tăng biên lợi nhuận lọc dầu trên toàn thế giới"
"Xuất khẩu sản phẩm đường biển của Nga đã giảm 21% từ Tháng Giêng đến tháng 7, gấp đôi mức giảm trên thị trường đường biển toàn cầu, nhưng Nga vẫn chỉ chiếm khoảng một phần năm trong sự sụt giảm đó,"
Sự sụt giảm này chủ yếu là do dầu diesel, chiếm phần lớn lượng xuất khẩu các sản phẩm lọc dầu của Nga. "Xuất khẩu của Nga đã giảm một phần ba và mức giảm này tương đương với khoảng 4% tổng lượng dầu diesel và dầu diesel vận chuyển bằng đường biển trên thế giới".
"Điều đó quan trọng vì dầu diesel là một trong những loại nhiên liệu có giá bán lẻ tiếp tục tăng trong khi giá dầu thô giảm", ông nói thêm.
Tất cả những điều này có ý nghĩa gì đối với Nga?
Trong khi tình hình năng lượng toàn cầu vẫn còn nhiều biến động, thì tình hình ở Nga lại đặc biệt nghiêm trọng. Triển vọng kinh tế Nga có vẻ ảm đạm, khi chi phí khổng lồ của cuộc chiến gây áp lực lên ngân sách nhà nước trong khi các doanh nghiệp ngày càng bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công của Ukraine và các lệnh trừng phạt của phương Tây.
Giáo sư Clarke cho biết: "Trong tình thế tuyệt vọng, Nga đã bắt đầu nhập khẩu nhiên liệu, điều này thực sự là mới mẻ: từ năm 2023 đến năm 2025, nước này hầu như không mua gì bằng đường biển, và không có lô hàng nào đến trong 13 trong số 36 tháng đó."
"Trong tháng 8 năm 2026, nước này đã nhập khẩu 172.000 tấn, gấp ba lần lượng nhập khẩu trong cả năm 2025, và tỷ lệ xăng dầu nhập khẩu tăng từ 6% lên 74%", ông nói thêm.
"Khối lượng này không đáng kể đối với thị trường thế giới, nhưng một quốc gia từng là nhà xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ lớn thứ hai thế giới năm ngoái giờ lại phải trả tiền để dầu thô của chính mình được tinh chế ở nước ngoài và vận chuyển về nước."
Kể từ đầu năm 2026, giá xăng tại Nga đã tăng 21,16% lên mức trung bình 78,25 ruble (0,93 Mỹ Kim)/lít, trong khi giá dầu diesel tăng 18,4% lên mức trung bình 88,44 ruble (1 Mỹ Kim)/lít, theo số liệu thống kê chính thức do hãng tin Interfax công bố.
Và tâm lý công chúng Nga dường như ngày càng ảm đạm khi các cuộc thăm dò dư luận hàng tuần cho thấy các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và tình trạng thiếu nhiên liệu đang làm gia tăng lo lắng khi chiến tranh làm ảnh hưởng đến cuộc sống thường nhật — điều này càng làm tăng thêm mối lo ngại của Điện Cẩm Linh trước thềm cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên kể từ cuộc xâm lược năm 2022.
[Kyiv Independent: There's one massive problem with Trump's Ukraine diesel price theory]
13. Bộ Tài chính Mỹ tập hợp các tổ chức tài chính toàn cầu để thúc đẩy các biện pháp trừng phạt Iran.
Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Tư cho biết Mạng lưới Chống tội phạm Tài chính, gọi tắt là FCN của họ đã triệu tập một cuộc họp của các tổ chức tài chính toàn cầu để thúc đẩy Chiến dịch Loại bỏ Kinh tế (Operation Economic Outcast), nỗ lực gần đây nhằm cô lập Tehran và hạn chế khả năng tài trợ cho cuộc chiến ở Trung Đông.
"Sự kiện này đã cung cấp cho các tổ chức tài chính thông tin cần thiết để cắt đứt các nguồn thu và mạng lưới mua sắm có liên quan đến chế độ Iran", Bộ Tài chính cho biết trong một tuyên bố.
Bộ Tài chính cho biết sự kiện này được tổ chức nhằm cung cấp thông tin chi tiết về những bên trung gian giúp Iran tiếp cận các mối quan hệ ngân hàng.
"Bộ Tài chính tiếp tục cắt đứt mọi đường cứu cánh kinh tế mà Tehran còn lại," Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết trong một tuyên bố. "Các tổ chức tài chính đang đồng lòng với chính phủ Mỹ trong việc hỗ trợ Chiến dịch Loại bỏ Kinh tế, và chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với khu vực tư nhân trong cuộc chiến chống lại chế độ Iran tàn bạo."
Sau cuộc gặp, Mỹ tuyên bố rằng chẳng bao lâu nữa "sẽ không còn chỗ cho chế độ Iran tái thiết khả năng gây khủng bố chống lại Mỹ và thế giới."
[CBSNews: U.S. Treasury gathers global financial institutions to advance Iran sanctions]
14. Kuwait lên án các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào Ả Rập Xê Út, bày tỏ "tình đoàn kết tuyệt đối".
Chính phủ Kuwait hôm thứ Ba đã lên án phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen vì đã tấn công các thành phố của Ả Rập Xê Út bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, gọi đó là "sự vi phạm trắng trợn chủ quyền của Vương quốc và là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế và luật nhân đạo quốc tế".
Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Kuwait đã bày tỏ "sự lên án và chỉ trích mạnh mẽ các cuộc tấn công của lực lượng dân quân Houthi vào các cơ sở dân sự và người dân", mà theo họ đã dẫn đến "nhiều người dân bị thương và nhiều nhà cửa, phương tiện bị thiệt hại về vật chất".
Bộ này cho biết Kuwait vẫn duy trì "tình đoàn kết tuyệt đối" với Ả Rập Xê Út.
Trước đó, các quan chức Saudi Arabia cho biết các cuộc tấn công của lực lượng Houthi vào ngày hôm trước nhằm vào các thành phố Khamis Mushait, Abha và Taif đã làm bị thương 13 thường dân và làm hư hại 7 ngôi nhà cùng 2 chiếc xe.
Lực lượng Houthi đã tái khởi động các cuộc giao tranh với quân đội chính phủ Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn kể từ khi nhóm này tuyên bố phong tỏa hàng hải các hải cảng Đỏ của Ả Rập Xê Út và bắt đầu tấn công vào các tàu của nước này ở Biển Đỏ.
Lực lượng Houthi thừa nhận đã tấn công Khamis Mushait, tuyên bố cuộc tấn công nhắm vào một căn cứ quân sự của Ả Rập Xê Út tại đó.
[CBSNews: Kuwait condemns Houthi attacks on Saudi Arabia, voices "absolute solidarity"]
15. Lực lượng Yemen đụng độ với lực lượng Houthi gần biên giới Ả Rập Xê Út.
Lực lượng chính phủ Yemen, được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn, đã đụng độ với các chiến binh Houthi gần biên giới Ả Rập Xê Út. Đoạn phim của AFP cho thấy binh lính trên các xe thiết giáp và xe tải di chuyển trên địa hình sa mạc dưới tiếng súng máy nổ vang trời.
Hôm thứ Tư, lực lượng Houthi cũng công bố đoạn phim ghi lại cảnh giao tranh ở khu vực Al-Jawf phía tây bắc, cũng như một video được tường trình quay cảnh bắn hạ một máy bay chiến đấu thuộc Ả Rập Xê Út, kẻ thù lâu năm của nhóm này và là nước ủng hộ chính phủ Yemen.
Nhóm này gần đây đã đạt được những thắng lợi lớn trong một cuộc tấn công chớp nhoáng mà các cuộc không kích của Ả Rập Xê Út không thể đẩy lùi, khiến chính phủ Yemen phải vội vàng tìm cách đáp trả.
"Lực lượng đặc nhiệm Sư đoàn 1 đang tiến công trên mặt trận Al-Labanat và, nếu Chúa cho phép, sẽ tiến đến các vị trí của lực lượng Houthi", Waleed Al-Mahajeri, chỉ huy tác chiến của Lữ đoàn 5 thuộc chính phủ, nói với một phóng viên AFP đang tác nghiệp tại đây hôm thứ Ba.
Đoạn phim của AFP cho thấy các binh sĩ bắn súng máy hạng nặng, pháo và súng phóng lựu RPG vào các mục tiêu ở xa, cũng như thi thể của các chiến binh Houthi và các công sự mà lực lượng chính phủ cho biết nhóm này đã bỏ lại khi rút lui.
"Đồi Al-Masariya đã được giải phóng, cũng như trại Al-Labanat, và cuộc tiến công vẫn đang tiếp diễn," binh sĩ Abu Mithaq cho biết.
[CBSNews: Yemeni forces clash with Houthis near Saudi border]