Oleksii Yukov, 40 tuổi, nhà lãnh đạo đơn vị tìm kiếm Platsdarm của Ukraine, đã qua đời vào thứ Tư, ngày 5 tháng 8, sau hai thập niên cống hiến. Yukov đang khai quật thi thể một quân nhân Ukraine tử trận thì bom nổ khiến anh mất mạng. Quân Nga đã gài mìn trong thi thể của người quân nhân Ukraine xấu số này.
Theo báo Ukrainska Pravda, Yukov lớn lên ở Sloviansk, một thành phố ở phía bắc vùng Donetsk, và đã dành gần 27 năm để tìm kiếm hài cốt của các quân nhân tử trận và mất tích.
Khi còn là một thiếu niên, anh đã lần đầu tiên tham gia một nhóm khai quật các địa điểm chiến trường Thế chiến II, một hoạt động mà sau này đã định hình hướng đi trong sự nghiệp của anh.
Sau đó, anh trở thành nhà lãnh đạo nhóm nghiên cứu tại Hiệp hội các nhà nghiên cứu về di sản quân sự và lịch sử Platsdarm vào năm 2014.
"Khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu năm 2022, không chỉ có thêm nhiều việc mà còn nhiều đau khổ hơn", Yukov nói với Ukrainska Pravda, đồng thời cho biết thêm rằng anh "không thể tưởng tượng được mọi chuyện lại như thế này, mặc dù tôi hiểu rằng chiến tranh chưa kết thúc và Nga sẽ sớm trở lại."
Là một người Công Giáo, Yukov nói với báo Ukrainska Pravda về Kinh Mười Bốn Mối: Thương người có 14 mối, thương xác 7 mối. Và anh cho biết muốn dành cuộc đời mình cho mối thứ 7, chôn xác kẻ chết.
"Nhưng hồi đó, mọi người đều cười nhạo chuyện đó," anh nói tiếp.
Theo United24Media, Yukov đã mở rộng phạm vi hoạt động sang tìm kiếm cả thương vong dân sự và quân sự, đồng thời nhóm của anh đảm nhận thêm nhiệm vụ thu hồi hài cốt binh sĩ Nga để sử dụng trong các cuộc trao đổi tù binh và hồi hương.
Trong hơn bốn năm lăn lộn trong cuộc xâm lược của Nga, nhóm của Yukov đã tìm thấy hài cốt của hơn 3.500 binh sĩ.
Anh mô tả quy trình này với tờ Ukrainska Pravda, giải thích rằng đơn vị tìm kiếm sẽ khảo sát các khu vực bằng máy bay điều khiển từ xa, rà phá bom mìn với sự hỗ trợ của các chuyên gia giải quyết bom, và chỉ sau đó mới tiến hành tìm kiếm hài cốt một cách có hệ thống.
"Chúng tôi luôn khởi hành từ sáng sớm," Yukov nói, và cho biết thêm rằng đơn vị của anh thường làm việc đến tận khuya, đôi khi thậm chí còn cắm trại qua đêm ngoài chiến trường.
"Nhiều thi thể bị động vật kéo đi," anh nói tiếp. "Chúng tôi đã tìm thấy răng, xương ngón tay và các mảnh xương" trong phân động vật - "những thứ không được tiêu hóa."
Một chấn thương suýt chết người vào năm 2023
Theo báo Ukrainska Pravda, trước đó Yukov đã thoát chết trong gang tấc sau một vết thương nguy hiểm ở vùng Kharkiv khi đang tìm kiếm hài cốt của một người lính tử trận.
"Tôi cứ tiếp tục tiến hành như mọi khi," anh nói.
"Tôi đang đi bộ thì nghe thấy một tiếng tách. Tôi lập tức nhảy sang một bên – và sau đó là tiếng nổ," Yukov nói trong một cuộc phỏng vấn trước đó, mô tả vết thương khiến anh mất một mắt.
"Ống kính bảo hộ chiến thuật đã bị đâm xuyên thủng khiến tôi bị mất một con mắt" anh nói.
Chỉ trong vòng hai tuần, anh đã trở lại làm việc ở tiền tuyến, tiếp tục liều mình trong khi quân Nga vẫn tiếp tục oanh tạc.
Cái chết của Yukov làm nổi bật một mối đe dọa vượt xa chiến tuyến, lan rộng đến hầu hết mọi giai đoạn trong quá trình hồi hương của Ukraine.
Giới chức Ukraine đã báo cáo việc tìm thấy các thiết bị nổ, bao gồm cả lựu đạn, được giấu bên trong hài cốt của các binh sĩ được hồi hương từ Nga, khiến việc kiểm tra an toàn trở thành bước bắt buộc trước khi bất kỳ công tác nhận dạng nào có thể bắt đầu.
Theo Taras Tarasenko, phó trưởng phòng điều tra thuộc sở cảnh sát quốc gia vùng Kirovohrad, các điều tra viên đôi khi nhận được tới 250 thi thể cùng một lúc, khiến việc giải quyết tất cả trong một ngày là điều không thể.
Các nhà điều tra cũng cho biết đã nhận được hài cốt lẫn lộn của nhiều cá nhân khác nhau, cần phải được phân tách thông qua xét nghiệm ADN trước khi thông báo cho bất kỳ gia đình nào, điều này có nghĩa là nhiều năm có thể trôi qua giữa thời điểm một người mất tích và thời điểm được xác định danh tính.