1. Đức Giáo Hoàng cầu xin Đức Mẹ Maria, Đấng Phù Hộ các Kitô hữu, cầu nguyện cho Giáo Hội tại Trung Quốc và các Kitô hữu ở Trung Đông.
Trong bài phát biểu trước các tín hữu hành hương tại Quảng trường Thánh Phêrô vào Chúa nhật Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã nhắc lại Ngày Cầu nguyện cho Giáo hội tại Trung Quốc và cũng cầu nguyện cho các Kitô hữu ở Trung Đông.
“Hôm nay là Ngày Cầu Nguyện cho Giáo Hội tại Trung Quốc, trùng với ngày lễ Đức Trinh Nữ Maria, Đấng Phù Hộ các Kitô hữu,” Đức Giáo Hoàng Lêô nói khi kết thúc bài huấn đức trong buổi đọc Kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng của ngài. “Mẹ được tôn kính với lòng sùng kính sâu sắc tại Đền Thánh Đức Mẹ Xà Sơn ở Thượng Hải.”
“Chúng ta hãy hiệp nhất lời cầu nguyện của mình với các tín hữu Công Giáo Trung Quốc như một dấu hiệu của sự gần gũi với họ và sự hiệp thông của họ với Giáo hội hoàn vũ và với Người kế vị Thánh Phêrô,” Đức Giáo Hoàng nói tiếp. “Xin sự chuyển cầu của Nữ Vương Thiên Quốc ban cho cộng đồng tín hữu tại Trung Quốc ơn hiệp nhất và ban cho họ sức mạnh để làm chứng cho Tin Mừng trong những nỗ lực hằng ngày, hầu cho họ trở thành những hạt giống của hy vọng và hòa bình.”
Trong thư gửi Giáo hội tại Trung Quốc năm 2007, Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã đề cập đến ngày 24 tháng 5 như là “một dịp để các tín hữu Công Giáo trên toàn thế giới hiệp nhất trong lời cầu nguyện với Giáo hội tại Trung Quốc. Ngày này được dành riêng cho lễ tưởng niệm Đức Mẹ Phù Hộ các Kitô hữu, Đấng được tôn kính hết mực tại Đền thờ Đức Mẹ Xà Sơn ở Thượng Hải” (số 19).
Sau khi cầu nguyện cho các nạn nhân của một vụ tai nạn mỏ ở miền bắc Trung Quốc, Đức Giáo Hoàng Lêô đã cầu nguyện cho các tín hữu Kitô giáo ở Trung Đông.
“Chúng con cũng phó thác các cộng đồng Kitô giáo ở Thánh Địa, Liban và toàn bộ Trung Đông, những người đang chịu đau khổ vì các cuộc xung đột đang diễn ra, cho Đức Mẹ Maria Rất Thánh, Đấng Phù Hộ các Kitô hữu”, ngài nói.
Source:Catholic World News
2. 15 câu trích dẫn từ thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, Magnifica Humanitas
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV vừa ban hành thông điệp đầu tiên của ngài — và đây có thể là văn kiện quan trọng nhất của Giáo hội trong thời đại chúng ta. Được gọi là Magnifica Humanitas, hay Nhân Loại Tuyệt Vời dài 82 trang A4, được chia thành 245 đoạn trong 5 chương,
Thông điệp này đề cập đến trí tuệ nhân tạo, phẩm giá con người, điện thoại trẻ em, vũ khí tự động, việc lướt tin tức tiêu cực, bí ẩn của linh hồn con người, và lý do tại sao không một cỗ máy nào có thể đưa ra lời phán quyết cuối cùng về ý nghĩa của việc là một con người được tạo dựng theo hình ảnh của Chúa.
Chúng tôi xin giới thiệu 15 trích dẫn đầy sức mạnh từ thông điệp của Đức Giáo Hoàng:
“Chưa bao giờ nhân loại lại có quyền lực tự chủ lớn đến thế.” (đoạn 4)
“Tuy nhiên, trên thực tế, công nghệ không bao giờ trung lập, bởi vì nó mang đặc điểm của những người thiết kế, tài trợ, điều chỉnh và sử dụng nó. Do đó, sự lựa chọn chính không phải là giữa việc nói 'có' hay 'không' với công nghệ, mà là giữa việc xây dựng tháp Babel hay xây dựng lại Giêrusalem; giữa một thế lực tự xưng thống trị trời đất và một dân tộc cùng nhau làm việc trước mặt Chúa để xây dựng lại bức tường chung sống huynh đệ.” (đoạn 9)
“Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, khi phẩm giá con người bị đe dọa bởi những hình thức phi nhân hóa mới, nhiệm vụ cấp bách của chúng ta là phải giữ vững bản chất con người sâu sắc. Chúng ta phải yêu thương gìn giữ sự cao cả của nhân loại được ban tặng và được bày tỏ trọn vẹn trong Chúa Kitô, vẻ huy hoàng mà không một cỗ máy nào có thể thay thế được.” (đoạn 15)
“Như vậy, những ‘viên đá bị loại bỏ’ — người nghèo, người bệnh, người di cư và những người thấp kém nhất trong chúng ta — sẽ trở thành viên đá góc, và một ngôi nhà chung vững chắc, ấm áp sẽ hiện ra trên trái đất, nơi tình yêu thương và lòng trung thành cuối cùng sẽ gặp nhau, và sự công chính và hòa bình sẽ ôm lấy nhau (xem Tv 85:10).” (đoạn 16)
“Phẩm giá con người không phụ thuộc vào khả năng, của cải hay địa vị xã hội của một người, cũng không phụ thuộc vào những lựa chọn đúng hay sai; thay vào đó, nó là một món quà có trước và vượt lên trên mỗi con người, được Chúa ban tặng như một biểu hiện của tình yêu thương bất diệt của Ngài.” (đoạn 50)
“Trong số những ý thức hệ này, tôi cho rằng đặc biệt nguy hiểm là ý thức hệ cho rằng mỗi người phải tự mình kiếm được hoặc chứng minh giá trị của bản thân, đến mức coi những người làm việc hiệu quả hơn hoặc có năng suất cao hơn là những người có phẩm giá cao trọng hơn những người khác.” (đoạn 51)
“Không tội lỗi, thất bại, nhục nhã hay sự loại trừ nào có thể làm giảm đi giá trị sâu sắc của một cuộc đời con người mà Chúa đã muốn và kêu gọi tạo nên.” (đoạn 52)
“Tinh thần đoàn kết đòi hỏi các quyết định liên quan đến dữ liệu, thuật toán, nền tảng và trí tuệ nhân tạo phải tính đến không chỉ lợi ích trước mắt của một số ít người, mà còn cả tác động đến tất cả mọi người và các thế hệ tương lai.” (đoạn 76)
“Đối với một thuật toán, lỗi là một khiếm khuyết cần được sửa chữa; tuy nhiên, đối với một con người, lỗi lầm có thể là chất xúc tác cho sự thay đổi sâu sắc. Tương lai của một người không thể tính toán được, mà phụ thuộc vào sự tự do của người đó — được nâng cao bởi ân sủng vô bờ bến của Chúa — và vào những mối quan hệ được vun đắp.” (đoạn 128)
“ Việc sở hữu thiết bị di động cá nhân quá sớm và sử dụng chúng mà không có sự giám sát của người lớn có thể làm trầm trọng thêm những điểm yếu của thanh thiếu niên, dẫn đến nghiện ngập và khiến họ bị cô lập, bắt nạt trên mạng, cũng như chịu áp lực phải chia sẻ hình ảnh riêng tư hoặc thông tin nhạy cảm.” (đoạn 141)
“Ngay cả trong những đêm tối tăm nhất, Chúa vẫn dấy lên những người nam và nữ không chịu bỏ cuộc, kiên trì làm điều thiện, bảo vệ những người yếu thế và mở ra con đường hòa giải. Ký ức về các vị thánh, những người công chính và những người kiến tạo hòa bình thường bị lãng quên, cho chúng ta thấy rằng ân sủng không tự nhiên xóa bỏ xung đột, mà thay vào đó, nó truyền cảm hứng cho sự kháng cự tích cực chống lại cái ác và sự sáng tạo đáng kinh ngạc trong việc làm điều thiện.” (đoạn 211)
“Nền văn minh của tình yêu sẽ không nảy sinh từ một cử chỉ đơn lẻ hay ngoạn mục, mà từ tổng thể những hành động nhỏ bé và kiên định của lòng chung thủy, đóng vai trò như một bức tường thành chống lại sự phi nhân hóa.” (đoạn 213)
“Ngôn từ có sức mạnh vô cùng lớn, là điều mà chúng ta trải nghiệm trong các tương tác hàng ngày; ví dụ, lời nói có thể thay đổi tâm trạng của chúng ta theo chiều hướng tốt hơn hoặc xấu hơn.” (đoạn 214)
“Không một hệ thống tính toán nào, dù tinh vi đến đâu, có thể tạo ra một trái tim biết cho đi, hay một lương tâm phân biệt được thiện ác. Ngay cả khi máy móc đạt hiệu quả cao nhất, một khuôn mặt con người khao khát được chiêm ngưỡng vẫn là trung tâm của lịch sử chúng ta. Khuôn mặt con người ấy chính là sự trọn vẹn mà lịch sử đang hướng tới.” (đoạn 233)
“Hãy luôn trung thành với sự thật! Sống giữa dòng chảy thông tin, ý kiến và hình ảnh không ngừng nghỉ, chúng ta biết việc tác động đến các quyết định và sở thích thông qua các thuật toán ngày càng tinh vi dễ dàng như thế nào. Trong bối cảnh này, điều cần thiết là phải nuôi dưỡng những tấm lòng yêu mến sự thật, ưu tiên điều đúng đắn bất chấp nội dung hấp dẫn nhất và theo đuổi trí tuệ hơn là kết quả trước mắt.” (đoạn 237)
Source:National Catholic Register
3. SSPX công bố tên của bốn linh mục sẽ được tấn phong giám mục vào tháng 7.
Huynh Đoàn Thánh Piô X, gọi tắt là SSPX, đã công bố tên của bốn linh mục sẽ được tấn phong giám mục vào ngày 1 tháng 7 tại chủng viện quốc tế của dòng ở Écône, Thụy Sĩ.
Các linh mục được chọn là Cha Pascal Schreiber đến từ Thụy Sĩ, Cha Michael Goldade đến từ Hoa Kỳ, Cha Michel Poinsinet de Sivry đến từ Pháp và Cha Marc Hanappier đến từ Pháp.
SSPX cho biết các lễ tấn phong này nhằm bảo đảm sự tiếp tục của chức linh mục truyền thống và các bí tích trong bối cảnh mà họ mô tả là cuộc khủng hoảng đang diễn ra trong Giáo hội.
Trong một tuyên bố, Cha Davide Pagliarani, bề trên tổng quyền của Huynh Đoàn, cho biết hồ sơ của bốn ứng cử viên đã được trình lên Đức Thánh Cha “với tinh thần tôn trọng quyền tối cao của Giáo hội hoàn vũ”, cùng với những giải thích về điều mà SSPX coi là bối cảnh đặc biệt của các lễ tấn phong.
Thông báo này được đưa ra sau khi kết thúc cuộc hành hương Lễ Ngũ Tuần thường niên của SSPX từ Chartres đến Paris. Huynh Đoàn nhấn mạnh rằng các lễ cung hiến sắp tới “không xuất phát từ bất kỳ mong muốn nào nhằm giành quyền tài phán hoặc thiết lập một quyền lực song song trong Giáo hội”.
Văn bản đó nói rằng mục đích duy nhất của chúng là “bảo đảm việc tiếp tục cử hành các bí tích Truyền chức Thánh và Thêm sức... theo nghi thức truyền thống của Giáo hội Rôma và Đức tin bất hủ”.
Ngày được chọn, ngày 1 tháng 7, là Lễ Máu Thánh Chúa Giêsu, một nghi lễ phụng vụ truyền thống đặc biệt được các tín hữu Công Giáo gắn bó với các nghi thức trước Công đồng Vatican II trân trọng.
Diễn biến này đánh dấu một thời điểm quan trọng trong những căng thẳng kéo dài giữa SSPX và Tòa Thánh. SSPX được thành lập bởi Đức Tổng Giám Mục Marcel Lefebvre vào năm 1970 và có trụ sở tại Écône, nơi dự kiến diễn ra buổi lễ vào tháng Bảy. Huynh Đoàn đã công khai tuyên bố hồi đầu năm nay rằng họ dự định tiến hành các lễ tấn phong giám mục vào ngày 1 tháng 7.
Năm 1988, Đức Tổng Giám Mục Lefebvre đã phong chức cho bốn giám mục mà không có sự phê chuẩn của Đức Giáo Hoàng, một hành động dẫn đến việc những người liên quan bị vạ tuyệt thông. Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã dỡ bỏ vạ tuyệt thông đối với bốn giám mục còn sống vào năm 2009, nhưng Huynh Đoàn này vẫn chưa đạt được sự hợp thức hóa hoàn toàn theo giáo luật.
SSPX luôn khẳng định rằng họ hành động trong tình trạng cần thiết để bảo vệ Đức tin và các bí tích. Trong bản tường thuật của chính mình về các lễ tấn phong tháng Bảy, Huynh Đoàn cho biết họ buộc phải bảo vệ chức vụ giám mục của mình “vì lợi ích của các linh hồn”.
Thông báo này được đưa ra sau những cảnh báo từ Đức Hồng Y Víctor Manuel Fernández, nhà lãnh đạo Bộ Giáo lý Đức tin, rằng việc tấn phong giám mục mà không có sự chấp thuận của Đức Giáo Hoàng sẽ cấu thành hành vi ly giáo và dẫn đến việc bị vạ tuyệt thông tiền kết. Tòa Thánh cũng đã kêu gọi Huynh Đoàn xem xét lại quyết định này.
Bốn vị linh mục được bổ nhiệm đã phục vụ ở nhiều cương vị khác nhau trong hoạt động tông đồ của SSPX trên khắp Âu Châu và Bắc Mỹ. Việc thăng chức cho họ nhằm mục đích đáp ứng nhu cầu về các bí tích của các tín hữu gắn bó với phụng vụ và giáo lý truyền thống.
Quyết định chọn hai linh mục người Pháp phản ánh sự hiện diện mạnh mẽ về mặt lịch sử của SSPX tại Pháp, quốc gia nơi Đức Tổng Giám Mục Lefebvre sinh ra. Huynh Đoàn này cũng có mối liên hệ sâu sắc với Thụy Sĩ, nơi có chủng viện Écône của họ ở vùng Valais, và với Hoa Kỳ, nơi họ duy trì một chủng viện lớn và một hoạt động tông đồ rộng lớn ở St Marys, Kansas.
Thông tin chi tiết hơn về buổi lễ tại Écône dự kiến sẽ được công bố trong những tuần tới.
Source:Catholic Herald
4. Đức Giáo Hoàng Lêô hướng đến trí tuệ nhân tạo trong khi nhiều vị lại muốn đưa Thượng Hội Đồng về tính đồng nghị trở lại vị trí trung tâm.
Giờ đây, mọi sự chú ý đều đổ dồn vào thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng, trong khi Vatican công bố các chuyến công du nước ngoài mới của Đức Giáo Hoàng Lêô trong khi nhiều vị lại muốn lặp lại Thượng Hội đồng về Tính đồng nghị.
Việc công bố văn kiện quan trọng đầu tiên của một vị Giáo hoàng mới luôn được đón nhận với sự quan tâm lớn, như một “dấu hiệu” cho thấy những ưu tiên của người kế vị Ngai tòa Thánh Phêrô, cùng với phương thức cai quản của ngài. Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã ban hành thông điệp đầu tiên của mình, Deus Caritas Est, sau tám tháng nhậm chức; Đức Thánh Cha Phanxicô đã công bố thông điệp đầu tiên, Lumen Fidei, chỉ sau ba tháng, một phần vì phần lớn nội dung đã được Bênêđíctô XVI viết xong. Thông điệp của Đức Giáo Hoàng Lêô được ban hành sau hơn một năm trị vì và do đó, phù hợp hơn với đường lối rất thận trọng, gần như chậm rãi của ngài trong việc giải quyết các vấn đề. Với tựa đề Magnifica Humanitas, văn kiện này được hiểu là một tác phẩm đồ sộ dành riêng cho “việc bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo”.
Trong cuộc gặp đầu tiên với Hồng Y đoàn vào ngày 10 tháng 5 năm ngoái, Đức Lêô đã lưu ý rằng lý do ngài được đặt tên hiệu là chủ yếu “vì Đức Giáo Hoàng Lêô XIII trong thông điệp lịch sử Rerum Novarum hay Tân Sự đã đề cập đến vấn đề xã hội trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp vĩ đại đầu tiên”.
Ngài nói thêm: “Trong thời đại của chúng ta, Giáo hội trao tặng cho mọi người kho tàng giáo huấn xã hội của mình để đáp lại một cuộc cách mạng công nghiệp khác và những phát triển trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, những điều đặt ra những thách thức mới cho việc bảo vệ phẩm giá con người, công lý và quyền lao động.”
Đức Giáo Hoàng người Mỹ không phản đối trí tuệ nhân tạo; thực tế, việc phản đối gần như là vô ích trong thế giới kỹ thuật số đang thay đổi nhanh chóng. Nhưng ngài rất muốn bảo đảm tiếng nói của Giáo hội được lắng nghe về một vấn đề có vẻ sẽ tác động mạnh mẽ đến xã hội, cuộc sống của người lao động và thậm chí cả nhận thức của con người về thực tại.
Một dấu hiệu khác cho thấy sự tham gia tích cực của Đức Giáo Hoàng vào thế giới đang thay đổi là việc ngài thành lập một cơ quan liên bộ của Vatican để nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo, các ứng dụng của nó và những rủi ro mà nó gây ra cho phẩm giá con người. Đức Hồng Y Michael Czerny, Bộ trưởng Bộ Phát triển Nhân Bản Toàn diện, sẽ lãnh đạo cơ quan này trong năm đầu tiên, sau đó các thành viên khác từ bảy văn phòng chủ chốt của Vatican tham gia sẽ luân phiên đảm nhiệm vai trò tiên phong trong công việc. Những người tham gia khác bao gồm Bộ Giáo lý Đức tin, Bộ Văn hóa và Giáo dục, Bộ Truyền thông, Học viện Giáo hoàng về Sự sống, Học viện Giáo hoàng về Khoa học và Học viện Giáo hoàng về Khoa học Xã hội.
Sự quan tâm mà Đức Giáo Hoàng dành cho vấn đề này rất đáng hoan nghênh. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để bóp méo thực tế thông qua việc tạo ra hình ảnh đã cho thấy sức mạnh của nó trong việc thay đổi nhận thức về thế giới đối với nhiều người. Trí Tuệ Nhân Tạo không chỉ là một công nghệ và thực tế mới nổi: nó đã và đang ở vị trí trung tâm.
Tuy nhiên, một số nhà quan sát Vatican đã đặt câu hỏi về thứ tự ưu tiên. Chắc chắn Giáo hội nên lên tiếng về vấn đề này, nhưng với hàng loạt các cuộc khủng hoảng về giáo lý và đạo đức đang chồng chất trong danh sách ưu tiên của Đức Giáo Hoàng Lêô, chủ đề về trí tuệ nhân tạo – đối với một số người – không phải là một ưu tiên cấp bách. Đối với nhiều người khác, chủ đề về trí tuệ nhân tạo thực sự là cấp bách vì nó đang định hình các quyết định chiến tranh.
Chắc chắn những lo ngại về tính toàn vẹn của giáo lý trong thời đại đầy rẫy những câu hỏi nghi vấn này đã được củng cố bởi những thông tin mới nhất từ Ban Thư ký Thượng Hội Đồng Giám mục tuần này. Để tiếp tục giai đoạn thực hiện của Thượng Hội đồng về Tính đồng nghị sau khi thượng hội đồng đã chính thức kết thúc vào năm 2024, Ban Thư ký đã đưa ra những kế hoạch mới cho toàn thể Giáo hội. Những kế hoạch này phần lớn phản ánh quy trình đã được thực hiện trong suốt thượng hội đồng. Bắt đầu từ tháng Giêng, các hội nghị địa phương hoặc giáo phận sẽ được tổ chức, trước khi diễn ra các hội nghị quốc gia và sau đó là các hội nghị toàn châu lục. Tất cả các sự kiện này sẽ lên đến đỉnh điểm tại Đại hội đồng được tổ chức tại Vatican vào tháng 10 năm 2028.
Tại sao điều này lại xảy ra? Theo Ban Thư ký, các đại hội đồng ba cấp phải trả lời câu hỏi sau bằng hai văn bản mỗi đại hội: “Dựa trên hành trình đã thực hiện sau khi kết thúc Thượng Hội đồng 2021-2024, và với mục đích dâng tặng những thành quả của nó cho các Giáo hội khác và cho Đức Thánh Cha: hình thức cụ thể nào của một Giáo hội hiệp thông truyền giáo và những con đường hiệp thông mới nào đang nổi lên trong cộng đồng của các vị?”
Sau một thời gian kể từ khi Thượng Hội đồng về Tính đồng nghị kết thúc, và với sự thay đổi bầu không khí kể từ khi Đức Giáo Hoàng Lêô lên ngôi, nhiều thành viên Thượng Hội đồng còn chưa hoàn toàn tin tưởng đã bày tỏ lo ngại về tiến trình này. Các quan chức hiện tại của Ban Thư ký Thượng Hội đồng rất coi trọng tính đồng nghị, mặc dù ít người có thể định nghĩa được nó. Tuy nhiên, họ có thể nhận thấy rằng các giám mục trên khắp thế giới một lần nữa lại ngần ngại dành thời gian và tiền bạc để tổ chức các sự kiện về cơ bản chỉ là sự lặp lại những sự kiện đã được tổ chức vài năm trước đó.
Một vị giám mục đặc biệt vui mừng là Hồng Y Jean-Marc Aveline, chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp. Ngày 16 tháng 5, Vatican chính thức thông báo chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô tới Pháp từ ngày 25 đến 28 tháng 9. Đây là chuyến công du cấp nhà nước đầu tiên của một Giáo hoàng tới Pháp kể từ chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 năm 2008. Chuyến đi của Đức Giáo Hoàng Lêô đến quốc gia trưởng nữ của Giáo hội có thể sẽ bao gồm Lộ Đức và thậm chí cả Nhà thờ Đức Bà Paris đã được trùng tu, mặc dù các chi tiết vẫn chưa được chính thức hóa. Phát biểu với Vatican News, Đức Hồng Y Aveline nhận xét rằng Đức Giáo Hoàng Lêô “đến để lắng nghe chúng ta, khích lệ chúng ta, và cũng cho chúng ta một lộ trình để chúng ta có thể tiếp tục sứ mệnh của mình trong sự hiệp thông với Giáo hội hoàn vũ”.
Trong khi đó, một số người trên mạng xã hội tuần này đã đưa ra giả thuyết về một sự việc ngoại giao, những người này – như thường lệ – thỉnh thoảng can thiệp vào chính trường Vatican để thu hút sự chú ý. Đại sứ Iran tại Tòa Thánh, Mohammad Hossein Mokhtari, đã được phong tước Hiệp sĩ hoặc Nữ Hiệp sĩ Đại Thập tự của Huân chương Pius IX vào ngày 12 tháng 5.
Truyền thông Iran cho rằng giải thưởng này là cách Vatican ủng hộ chế độ, mặc dù cả Vatican và Đại sứ quán Mỹ tại Tòa thánh đều bác bỏ quan điểm này. Thay vào đó, giải thưởng là một vinh dự thông thường dành cho các đại sứ sau hai năm được bổ nhiệm tại Tòa thánh, và ông Mokhtari nằm trong số 13 người nhận giải tuần này.
Mặc dù mối quan hệ hiện tại với Iran có thể đang bị xem xét kỹ lưỡng vào thời điểm này, nhưng việc Vatican không muốn làm tổn hại đến các mối quan hệ ngoại giao quốc tế của mình, cũng như không muốn sa vào những động thái chính trị mà các quốc gia khác thường thực hiện, cho thấy phương pháp ngoại giao của họ, là điều khiến quốc gia nhỏ bé này trở thành một nhân vật được kính trọng trên trường quốc tế.
Source:Catholic Herald