Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ông vừa có bài viết nhan đề “Three Great Lenten Themes”, nghĩa là “Ba chủ đề chính của Mùa Chay”.
Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.
Khi Giáo hội tiếp tục hành trình Mùa Chay, có lẽ chúng ta nên suy ngẫm về ba chủ đề lớn định hình nhịp điệu tâm linh của mùa sám hối cao quý này.
Loại đầu tiên trong số này có thể được gọi là khóa học giáo lý dự tòng hàng năm.
Một trong những thành tựu đáng chú ý của cuộc cải cách phụng vụ do Công đồng Vatican II ban hành là việc khôi phục lại giai đoạn dự tòng như một thời kỳ riêng biệt trong đời sống tâm linh, bao gồm nhiều hơn việc “học Giáo lý” của những người “dự tòng” — những người được rửa tội vào Lễ Phục Sinh hoặc được rước vào sự hiệp thông trọn vẹn với Giáo Hội. Việc tiếp cận các chân lý của đức tin Kitô giáo dĩ nhiên là rất quan trọng, nhưng việc học tập đó giờ đây được bổ sung bằng một chế độ cầu nguyện, bác ái và sự hòa nhập dần dần của những người dự tòng vào đời sống phụng vụ của Giáo Hội thông qua một loạt các nghi lễ Mùa Chay.
Quá trình “Khai tâm Kitô giáo”, mặc dù chủ yếu dành cho những người sẽ gia nhập Giáo hội vào Lễ Phục Sinh, cũng có ý nghĩa thực sự đối với những người “đã được gia nhập”. Bởi vì những người đã được rửa tội có thể sống Mùa Chay như một thời gian đặc biệt để suy ngẫm về ý nghĩa của phép rửa tội, là thời điểm chúng ta được kết hợp vào thân thể Chúa Kitô, là Giáo hội, và nhận được từ Chúa Kitô Đại Mệnh Lệnh: “Hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ” (Mt 28:19). Việc tự vấn lương tâm trong Mùa Chay có thể tập trung vào những câu hỏi này: Trong năm qua, tôi đã sống đời sống môn đệ truyền giáo mà tôi được kêu gọi khi chịu phép rửa tội tốt đến mức nào? Đâu là những tạp chất trong tâm hồn tôi cần được thanh tẩy nếu tôi muốn sống sứ mệnh đó hiệu quả hơn trong năm tới?
Một chủ đề lớn thứ hai của Mùa Chay đã từng được Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 mô tả trong một bài giảng năm 2010 là “cuộc phiêu lưu của Thiên Chúa, sự vĩ đại của những gì Ngài đã làm cho chúng ta”. Cuộc “phiêu lưu” đó là gì? Đức Bênêđíctô nói, nó nằm ở chỗ “Thiên Chúa không ở mãi trong chính mình, Ngài đã bước ra khỏi chính mình” — và Ngài đang làm điều đó ngay bây giờ.
Cuộc phiêu lưu thiêng liêng bắt đầu từ Công trình Sáng tạo, và tiếp tục cho đến ngày nay khi sự sáng tạo bền bỉ của Thiên Chúa duy trì mọi sự hiện hữu (Cl 1:17). Cuộc phiêu lưu ấy càng thêm mãnh liệt khi Thiên Chúa bước vào lịch sử: trước hết là qua sự mặc khải chính Ngài và các giao ước của Ngài với dân Israel; sau đó, và một cách dứt khoát, là qua Ngôi Con, Đấng đã nhập thể trong lịch sử và tỏ mình là Đấng Cứu Chuộc trong Mầu nhiệm Phục Sinh; và giờ đây, là qua sự tuôn đổ của Chúa Thánh Thần, Đấng thánh hóa thế giới qua Giáo Hội.
Mùa Chay nhắc nhở chúng ta rằng lịch sử cứu rỗi không nằm ở việc nhân loại tìm kiếm Thiên Chúa, mà nằm ở việc Thiên Chúa bước vào lịch sử để nhân loại có thể học cách bước đi trên cùng con đường mà Thiên Chúa đang đi vào tương lai. Lịch sử cứu rỗi không song hành với “lịch sử thế giới”. Lịch sử cứu rỗi là lịch sử thế giới được đọc ở chiều sâu nhất và trong bối cảnh thích hợp của nó.
Hay nói cách khác, chúng ta không đơn độc; lịch sử có mục đích và hướng đến một nơi nào đó; và nơi đó không phải là sự lãng quên. Suy ngẫm về cách chúng ta nhìn thực tại dưới nhãn quan Kinh Thánh tốt đến mức nào định hình cuộc sống hàng ngày và nỗ lực của chúng ta với tư cách là những môn đệ truyền giáo là một điểm khác để suy ngẫm trong Mùa Chay.
Thứ ba, một chủ đề trọng đại của Mùa Chay là việc vun đắp tình bạn sâu sắc với Chúa Kitô. Trong chu kỳ phụng vụ Chúa Nhật năm nay, chủ đề đó được thể hiện rõ nét nhất trong các bài đọc Tin Mừng Chúa Nhật. Từ câu chuyện về Chúa Giêsu và người phụ nữ bên giếng, chúng ta học được rằng việc làm môn đệ bắt đầu từ khát khao của Thiên Chúa dành cho chúng ta. Từ câu chuyện về Chúa Giêsu và người mù bẩm sinh, chúng ta được nhắc nhở hãy nhìn nhận ơn gọi làm môn đệ của mình qua đôi mắt được mở ra nhờ những cuộc gặp gỡ với Chúa. Cuối cùng, việc Chúa Giêsu làm cho Lagiarô sống lại mời gọi chúng ta củng cố niềm tin rằng Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa, có quyền năng chiến thắng sự chết và giải thoát chúng ta khỏi xiềng xích của nó.
Thật khó tin rằng đã 15 năm trôi qua kể từ Mùa Chay năm 2011, khi tôi bắt đầu suy ngẫm về những chủ đề này trong khi làm việc với Elizabeth Lev và con trai tôi, Stephen, ở Rôma — một chuyến phiêu lưu đã cho ra đời cuốn sách của chúng tôi, Hành hương Rôma: Các Nhà thờ Trạm dừng chân. Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về những điều phong phú của Mùa Chay đồng thời trải nghiệm vẻ đẹp kiến trúc và thẩm mỹ tráng lệ của Mùa Chay ở Rôma, tôi khuyên bạn nên mua cuốn sách phiên bản Kindle, trong đó tất cả 175 hình ảnh đều có màu sắc tuyệt đẹp.
Source:National Catholic Register