1. Israel tuyên bố đã phá hủy chiếc máy bay từng được cố lãnh đạo tối cao của Iran sử dụng.
Quân đội Israel cho biết lực lượng không quân nước này đã phá hủy chiếc máy bay từng được cố lãnh đạo tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei sử dụng trong một “cuộc tấn công chính xác” tại phi trường Mehrabad ở Tehran vào đêm thứ Hai.
“Việc phá hủy máy bay làm gián đoạn khả năng phối hợp của lãnh đạo chế độ Iran với các nước thuộc phe Trục, nỗ lực xây dựng lực lượng quân sự và khả năng phục hồi năng lực của họ”, phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Đề Đốc Daniel Hagari, nói.
Ông cũng cho biết không quân Israel đã phá hủy khu phức hợp ở Tehran được sử dụng để phát triển chương trình không gian quân sự của Iran.
Đề Đốc Hagari nhấn mạnh rằng “trong một cuộc tấn công quan trọng vào trung tâm Tehran, chúng tôi đã phá hủy một khu phức hợp được sử dụng để phát triển khả năng tấn công vệ tinh trong không gian”.
Israel cho biết lực lượng không quân của họ, dựa trên thông tin tình báo quân sự “chính xác”, đã “phá hủy” khu phức hợp gây “mối đe dọa đối với các vệ tinh của Israel và các tài sản không gian của các quốc gia khác trên thế giới”.
“Khu phức hợp này được sử dụng để phát triển các chương trình không gian quân sự, bao gồm cả việc phát triển vệ tinh 'Chamran-1', được chế tạo bởi các ngành công nghiệp điện tử thuộc Bộ Quốc phòng Iran và được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo phóng vào không gian vào tháng 9 năm 2024”, ông nói..
Ông cho biết thêm rằng cuộc tấn công mới nhất diễn ra sau “cuộc tấn công được thực hiện vào tuần trước (thứ Sáu) nhằm vào một khu phức hợp nghiên cứu liên quan đến không gian khác thuộc Tổ chức Vũ trụ Iran ở Tehran”.
[Times Of Israel: Israel claims to have destroyed plane used by Iran’s late supreme leader]
2. Chỉ huy an ninh của lực lượng Kataeb Hezbollah ở Iraq đã thiệt mạng trong một cuộc không kích.
Phát ngôn nhân chính phủ Iraq, Basim Al-Awadi, cho biết nhóm vũ trang hùng mạnh Kataeb Hezbollah của Iraq đã xác nhận rằng chỉ huy an ninh cao cấp của họ, Abu Ali al-Askari, đã thiệt mạng, nhưng không cung cấp chi tiết về hoàn cảnh cái chết của ông.
Lãnh đạo nhóm, Ahmad al-Hamidawi, còn được biết đến với tên Abu Hussein al-Hamidawi, tuyên bố: “Chúng tôi thông báo về sự tử đạo của Haj Abu Ali al-Askari”, nhưng không cung cấp thêm bất kỳ chi tiết nào.
Ông Al-Awadi cho biết “Abu Ali al-Askari chính là Abu Ali al-Amiri, vị chỉ huy đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công vào Baghdad hôm thứ Bảy.”
Abu Ali al-Askari cũng là phát ngôn nhân chịu trách nhiệm đưa ra tất cả các tuyên bố quan trọng nhân danh nhóm. Tuyên bố cuối cùng được đưa ra vào ngày 7 tháng 3, sau vụ ám sát lãnh đạo tối cao của Iran.
Ông Al-Awadi cho biết Askari sẽ được thay thế bởi ông Abou Moujahed al-Assaf làm nhà lãnh đạo lực lượng an ninh mới.
Nhóm này được Iran hậu thuẫn, đã bị Washington liệt vào danh sách tổ chức khủng bố, là một phần của phong trào ô dù được gọi là Kháng chiến Hồi giáo ở Iraq, vốn đang liên tục nhận trách nhiệm về các cuộc tấn công hàng ngày nhằm vào các lợi ích của Mỹ ở Iraq và khu vực.
Kể từ khi cuộc chiến hiện tại ở Iran bắt đầu, một số vụ tấn công nhắm vào các thành viên của những nhóm này trên khắp Iraq đã bị đổ lỗi cho Mỹ và Israel. Israel được tường trình không tiến hành bất kỳ cuộc tấn công nào bên trong Iraq, nhưng lực lượng Mỹ đã tấn công các mục tiêu ở đó, khi các nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn tấn công vào các địa điểm của Mỹ và người Kurd trong nước.
Kataeb Hezbollah là nhóm chịu trách nhiệm bắt cóc công dân Israel Elizabeth Tsurkov ở Baghdad vào tháng 3 năm 2023 và giam giữ bà làm con tin cho đến khi bà được thả vào tháng 9 năm 2025.
Phản ứng trước tin tức hôm thứ Hai, Tsurkov nói rằng Askari “đã trực tiếp tham gia vào việc giam giữ tôi và lan truyền những lời dối trá nực cười về tôi, ngay cả sau khi tôi được thả.”
Bà ta nói rằng ông ta “bị Mỹ giết vì Kataeb Hezbollah tấn công vào các lợi ích của Mỹ ở Iraq và các nước láng giềng. Kataeb Hezbollah cũng đã giết hàng trăm binh sĩ Mỹ. Nhưng phần lớn máu mà người đàn ông này vấy trên tay là của người Ả Rập: người Iraq và người Syria.”
[Times Of Israel: Security commander of Iraq’s Kataeb Hezbollah said killed in airstrike]
3. Quá sức mỉa mai khi Nga chế giễu Mỹ vì “tính toán sai” trong cuộc chiến với Iran.
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết Hoa Kỳ và Israel đã đánh giá sai triển vọng của một chiến dịch quân sự nhanh chóng ở Iran, đồng thời lập luận rằng Washington và Giêrusalem giờ đây hiểu rằng họ đã “nhầm lẫn”.
Những phát biểu của Lavrov được đưa ra trong bối cảnh Nga tiếp tục bảo vệ Tehran - một trong những đối tác thân cận nhất của nước này kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine - đồng thời chỉ trích các hành động quân sự của phương Tây.
Ông Lavrov nói về chiến dịch của Mỹ và Israel: “Nếu họ nghĩ rằng họ có thể khuất phục Iran trong một ngày hoặc vài giờ, thì giờ đây họ có lẽ đã nhận ra mình đã tính toán sai lầm nghiêm trọng đến mức nào, họ đã sai lầm ra sao”.
Những bình luận này đã thu hút sự chú ý đến những tính toán sai lầm ban đầu của chính Nga tại Ukraine.
Ban đầu, các quan chức Nga, các nhà tuyên truyền và một số đánh giá tình báo phương Tây dự đoán rằng Ukraine có thể sụp đổ trong vòng vài ngày hoặc vài tuần, với việc chiếm được Kyiv được xem là mục tiêu chính.
Năm 2021, nhà tuyên truyền người Nga Margarita Simonyan từng nổi tiếng với câu nói: “Trong chiến tranh, chúng ta sẽ đánh bại Ukraine trong hai ngày”, một tuyên bố mà sau này đã trở thành biểu tượng cho những tính toán sai lầm của Mạc Tư Khoa.
Tháng 2 năm 2026, cuộc chiến của Mạc Tư Khoa bước sang năm thứ năm mà vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng về chiến thắng.
Nga đã mô tả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran là hành động gây hấn vô cớ. Bộ Ngoại giao Nga lên án chiến dịch này ngay cả khi Nga vẫn đang tiếp tục cuộc chiến của riêng mình chống lại Ukraine.
Ông Lavrov cũng khẳng định rằng các hành động quân sự chống lại Iran bắt buộc phải bị bị đáp trả.
Chính phủ Iran từ lâu đã bị các quan chức Washington mô tả là một trong những quốc gia tài trợ khủng bố hàng đầu, bị cáo buộc tài trợ và trang bị vũ khí cho các nhóm phiến quân trên khắp Trung Đông.
Iran cũng là một trong những đối tác thân cận nhất của Nga kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu. Tehran đã cung cấp cho Mạc Tư Khoa các máy bay điều khiển từ xa tấn công kiểu Shahed, mà sau này Nga đã cải tiến thành các máy bay điều khiển từ xa dòng Geran của riêng mình để thực hiện các cuộc tấn công liên tiếp vào các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine.
Trong cuộc xung đột với Iran, các quan chức Mỹ cáo buộc Nga đã cung cấp cho Tehran thông tin tình báo về các vị trí quân sự của Mỹ trong khu vực, bao gồm cả chiến hạm và máy bay.
[Kyiv Independent: Without a hint of irony, Russia mocks US for 'miscalculating' Iran war]
4. Ngoại trưởng Iran tuyên bố sẵn sàng tiến hành chiến tranh với Israel và Mỹ “đến mức” cần thiết.
Ngoại trưởng Iran Araghchi cho biết Tehran đã thể hiện sự sẵn sàng đẩy cuộc chiến với Israel và Mỹ đi xa đến mức cần thiết.
“Tôi nghĩ đến giờ họ đã học được một bài học quý giá và hiểu rõ họ đang đối phó với một quốc gia như thế nào, một quốc gia không ngần ngại tự vệ và sẵn sàng tiếp tục cuộc chiến đến bất cứ đâu, thậm chí là đi xa đến mức cần thiết”, ông Araghchi phát biểu trong cuộc họp báo hàng tuần của Bộ Ngoại giao.
Không quốc gia nào được phép sử dụng eo biển Hormuz để phát động các cuộc tấn công vào Iran: Bộ Ngoại giao
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, tuyên bố eo biển Hormuz sẽ không mở cửa cho bất kỳ quốc gia nào tìm cách tấn công Iran.
Ông Baghaei cho biết việc tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy quan trọng này sẽ diễn ra trong những điều kiện đặc biệt do tình trạng bất ổn mà ông mô tả là do Israel và Mỹ gây ra trong khu vực. Ông nói thêm rằng quân đội Iran kiểm soát tuyến đường này và không quốc gia nào có thể sử dụng nó để tấn công Iran.
Ông nói thêm rằng Iran, với tư cách là một quốc gia ven biển, có quyền thực hiện các biện pháp cần thiết ở eo biển để bảo đảm an ninh quốc gia và ngăn chặn những kẻ mà ông mô tả là những kẻ xâm lược lạm dụng tuyến đường thủy này.
Ông Baghaei cho biết Iran từ trước đến nay luôn là người bảo vệ sự an toàn của tuyến đường thủy qua eo biển, nhưng đổ lỗi cho Mỹ và Israel đã tạo ra tình hình hiện tại.
Trong một diễn biến khác, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã cảm ơn Pakistan về “sự đoàn kết và ủng hộ” trong một thông điệp trên tài khoản mạng xã hội của ông vào ngày X.
Trong một thông điệp viết bằng tiếng Urdu, Araghchi bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với “chính phủ và nhân dân Pakistan vì đã thể hiện sự đoàn kết và ủng hộ mạnh mẽ đối với nhân dân và chính phủ Cộng hòa Hồi giáo Iran” trước các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.
Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh nhịp độ ngoại giao hối hả giữa Pakistan và các nước trong khu vực, với việc Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã có cuộc điện đàm với lãnh đạo Iran tuần trước trước chuyến thăm Ả Rập Xê Út của ông.
Ngày 12 tháng 3, ông Sharif và Tư lệnh quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir, đã có chuyến thăm chớp nhoáng tới Riyadh để gặp gỡ Mohammed bin Salman, thái tử Ả Rập Xê Út.
Tuần trước, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cũng đã có cuộc gặp với các ngoại trưởng của Trung Quốc, Ả Rập Xê Út, Kuwait và Oman về “tình hình nghiêm trọng và đang diễn biến phức tạp ở Trung Đông và khu vực rộng lớn hơn”.
Hãng tin Bloomberg hôm thứ Hai đưa tin rằng một tàu của Pakistan đã đi qua eo biển Hormuz và đang hướng về phía Pakistan, theo dữ liệu theo dõi tàu.
Al Jazeera đã liên hệ với Bộ Thông tin và quân đội Pakistan để xác nhận thông tin, nhưng không nhận được phản hồi.
Chúng ta đang chứng kiến sự leo thang với việc tiếp tục các cuộc không kích.
Cho đến nay, hơn 200 thành phố ở Iran đã bị tấn công bằng các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Iran đang cố gắng sử dụng mọi ảnh hưởng của mình để trả đũa và xây dựng một phản ứng quân sự.
Việc đóng cửa eo biển Hormuz là một phần của kế hoạch đó. Họ tuyên bố tàu thuyền và tàu chở dầu sẽ không được phép đi qua eo biển này, và họ đang sử dụng những lời lẽ ngày càng gay gắt, đặc biệt là sau vụ tấn công vào đảo Kharg, một hòn đảo có vị trí chiến lược quan trọng.
Tại Iran, những tuyên bố của Tổng thống Trump đang được hiểu là dấu hiệu của sự yếu đuối. Nhưng phản ứng rõ ràng từ Iran là bất kỳ quốc gia thứ ba nào can thiệp sẽ phải đối mặt với hậu quả.
[Al Jazeera English: Ready to take war with Israel, US ‘as far as’ necessary: Iran FM]
5. Đừng ‘tống tiền’ chúng tôi: Âu Châu bác bỏ yêu cầu của Tổng thống Trump về việc giúp giải quyết vấn đề tắc nghẽn eo biển Hormuz.
Thông điệp mà Âu Châu gửi tới Ông Donald Trump hôm thứ Hai rất rõ ràng: Chúng tôi sẽ không giúp ông bảo đảm an ninh eo biển Hormuz.
Các Ngoại trưởng của 27 quốc gia Liên Hiệp Âu Châu đã tập trung tại Brussels để thảo luận về lời kêu gọi của tổng thống Mỹ đối với các nước Âu Châu nhằm bảo đảm an ninh cho tuyến đường thủy hẹp này, một kênh vận chuyển dầu mỏ quan trọng mà Iran đã phong tỏa phần lớn để trả đũa các cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Trong số những ý tưởng được đưa ra, có ý tưởng mở rộng nhiệm vụ của sứ mệnh hải quân Liên Hiệp Âu Châu - Aspides - để cho phép các chiến hạm Âu Châu được cử đi tuần tra eo biển giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman.
Nhưng sau nhiều giờ đàm phán kín về cuộc chiến ở Iran, các Bộ Trưởng ngoại giao của Âu Châu đã nói rõ rằng họ coi đây là vấn đề mà Mỹ cần giải quyết.
Tối thứ Hai sau cuộc họp, nhà ngoại giao hàng đầu của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, cho biết: “Âu Châu không có lợi ích gì trong một cuộc chiến tranh không hồi kết. Đây không phải là cuộc chiến của Âu Châu, nhưng lợi ích của Âu Châu đang bị đe dọa trực tiếp.”
Mặc dù các bộ trưởng “rất mong muốn” tăng cường sứ mệnh hải quân của Liên Hiệp Âu Châu ở Trung Đông, nhưng “không ai muốn thay đổi nhiệm vụ”, Kallas nói, đề cập đến việc điều chiến hạm đến eo biển.
“Việc mở rộng nhiệm vụ này để bao trùm eo biển Hormuz… không có quốc gia thành viên nào muốn làm điều đó cả,” bà nhắc lại. “Không ai muốn chủ động tham gia vào cuộc chiến này.”
Tổng thống Trump nói với tờ Financial Times rằng sẽ “rất tệ cho tương lai của NATO” nếu các nước Âu Châu không đáp lại lời kêu gọi giúp đỡ của ông. Ông viết trên mạng xã hội rằng ông đang liên lạc với bảy quốc gia về việc bảo đảm an ninh eo biển, nhưng không nêu tên cụ thể những quốc gia nào.
Và hôm thứ Hai, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông tin tưởng Pháp sẽ hỗ trợ Mỹ. “Tôi nghĩ ông ấy sẽ giúp đỡ. Ý tôi là, tôi sẽ cho các bạn biết, tôi đã nói chuyện với ông ấy hôm qua rồi”, tổng thống Mỹ nói, đề cập đến Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Tổng thống Trump cũng cho biết ông “không hài lòng” với phản ứng từ Anh và “rất ngạc nhiên” sau khi Thủ tướng Keir Starmer tuyên bố sẽ không bị cuốn vào một “cuộc chiến rộng lớn hơn” liên quan đến Iran.
Tưởng cũng nên nhắc lại là ngày 7 tháng 3, Tổng thống Trump đã chế giễu Anh vì đã đặt hai Hàng Không Mẫu Hạm của mình trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu, và nói rằng, “Chúng ta không cần những người tham gia vào các cuộc chiến sau khi chúng ta đã giành chiến thắng!”
Tổng thống Trump khẳng định chắc chắn rằng “chúng ta không cần ai cả” và “chúng ta là quốc gia mạnh nhất thế giới”, nhưng yêu cầu hỗ trợ của ông là một phép thử về tinh thần đoàn kết, để xem các nước Âu Châu sẽ phản ứng như thế nào, khi việc Iran đóng cửa eo biển đẩy giá dầu lên cao.
“Tôi đã nói điều này trong nhiều năm nay rằng nếu chúng ta thực sự cần đến họ, họ sẽ không còn ở đó nữa”, tổng thống Mỹ nói.
Các thủ đô Âu Châu rõ ràng không muốn dính líu vào chuyện này, và mong muốn Tổng thống Trump ngừng hỏi han.
“Người Mỹ đã chọn con đường này, cùng với người Israel,” Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nói, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm chính của Đức là bảo vệ lãnh thổ NATO.
“Chúng tôi không phải là người khơi mào cuộc chiến này,” Pistorius nhấn mạnh.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng kịch liệt bác bỏ ý tưởng lôi kéo Berlin vào cuộc xung đột, bắt nguồn từ việc Mỹ và Israel tấn công Tehran vào ngày 28 tháng 2 và giết chết lãnh đạo tối cao của Iran. Ông Merz nói: “NATO là một liên minh phòng thủ, chứ không phải là một liên minh can thiệp. Và chính vì lý do đó mà NATO hoàn toàn không có chỗ đứng ở đây”.
“Tôi hy vọng chúng ta sẽ đối xử với nhau bằng sự tôn trọng cần thiết trong liên minh,” Merz nói thêm, dường như để đáp trả những lời phàn nàn của Tổng thống Trump.
Phó Thủ tướng Luxembourg, Xavier Bettel, thậm chí còn đi xa hơn, nhấn mạnh rằng đất nước ông sẽ không khuất phục trước sự “tống tiền” từ Washington. “Đừng yêu cầu chúng tôi” gửi quân đội, ông Bettel nói với các phóng viên ở Brussels.
Hôm thứ Hai, Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker nhắc lại lời kêu gọi của Tổng thống Trump đối với các đồng minh ủng hộ cuộc chiến ở Iran, vì họ chỉ nhập khẩu một lượng dầu hạn chế từ khu vực Vịnh Ba Tư.
“Xét cho cùng, việc bảo đảm an ninh eo biển Hormuz là vì lợi ích của họ,” ông nói. Whitaker nói thêm rằng Tổng thống Trump “hoàn toàn đúng khi cho rằng các đồng minh của chúng ta cần phải đến, cần phải giúp đỡ và ủng hộ những nỗ lực của chúng ta”.
Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới, vẫn đóng cửa trên thực tế do các mối đe dọa từ Iran đối với hoạt động vận chuyển hàng hải, khiến giá một thùng dầu tăng vọt vượt mốc 100 đô la vào tuần trước.
Tuy nhiên, theo bốn nhà ngoại giao NATO trao đổi với POLITICO, một phái bộ toàn diện của NATO tại Iran hiện vẫn khó có thể thực hiện được, bởi vì khó có khả năng nhận được sự ủng hộ đồng ý cần thiết từ các đồng minh, và vì nó sẽ không mang lại nhiều lợi ích so với sự hỗ trợ song phương nhanh chóng hơn mà các đồng minh có thể huy động cho Mỹ. Các nhà ngoại giao này được giấu tên để thảo luận về vấn đề an ninh nhạy cảm.
Cho đến nay, Mỹ vẫn chưa chính thức yêu cầu các nước NATO hỗ trợ như một phần của khuôn khổ liên minh, hai nhà ngoại giao cho biết.
Nhưng “một số đồng minh sẽ không bị ép buộc tham gia vào đó,” một trong các nhà ngoại giao cho biết. “Hơn nữa, đó không phải là khu vực trách nhiệm trực tiếp của NATO.”
Quan điểm đó đã được bà Kallas và các quan chức cao cấp khác nhấn mạnh nhiều lần vào thứ Hai. Bà nói: “Âu Châu không tham gia vào cuộc chiến này. Chúng tôi không phải là người khởi xướng cuộc chiến này. Và các mục tiêu chính trị vẫn chưa rõ ràng.”
Các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh vào thứ Năm, và một bản dự thảo ban đầu về các kết luận mà POLITICO thu được, có ngày 13 tháng 3, cho biết các nhà ngoại giao quốc gia đã soạn thảo và sẽ trải qua một số lần sửa đổi, đồng thời kêu gọi “giảm leo thang và kiềm chế tối đa” ở Iran và khu vực rộng lớn hơn.
[Politico: Don’t ‘blackmail’ us: Europe rejects Trump’s demand to help clean up Hormuz mess]
6. Nga là ‘bên hưởng lợi rõ ràng’ trong bối cảnh gián đoạn vận chuyển dầu mỏ. Các nước Á Châu là những nước thiệt thòi nhất.
Muyu Xu, một nhà phân tích dầu thô cao cấp tại Kpler, đã nói với Al Jazeera rằng Nga là một trong những “bên hưởng lợi rõ ràng nhất” khi các chuyến hàng dầu khí bị gián đoạn qua eo biển Hormuz.
“Hiện tại, Nga thấy dầu của họ đang được người mua Ấn Độ đón nhận nồng nhiệt”, bà nói, đồng thời cho biết thêm rằng trong một hoặc hai tuần qua, Nga đã “bán hơn 30 triệu thùng dầu thô” vì “việc giao hàng nhanh chóng của họ được thị trường cực kỳ hoan nghênh”.
Xu cũng cho biết thêm rằng các nhà sản xuất dầu của Brazil và Canada cũng đã chứng kiến giá cả tăng lên.
“Các nhà mua hàng Á Châu… rất muốn mua những thùng dầu này, nhưng vấn đề là, ngay cả khi họ mua ngay bây giờ, dầu cũng phải đến hai tháng sau mới đến nơi”, bà nói.
Thành ra, các quốc gia Á Châu là 'những người chịu thiệt hại nặng nề nhất' trong vụ eo biển Hormuz.
Những bên chịu thiệt hại nặng nề nhất do sự gián đoạn phân phối dầu khí là “tất cả các quốc gia Á Châu, đặc biệt là những nước phụ thuộc nhiều vào nhóm các nước Trung Đông nhưng lại có lượng dự trữ tương đối thấp, chẳng hạn như các nước Đông Nam Á như Thái Lan và Việt Nam”
Xu lưu ý rằng Nam Hàn và Nhật Bản có kế hoạch giải phóng lượng dầu dự trữ của họ, nhưng điều đó sẽ “không đủ nếu chiến tranh kéo dài hơn một tháng”.
“Ngay cả đối với Trung Quốc – hiện họ đang nắm giữ 1,3 tỷ thùng dầu thô dự trữ trên đất liền – nhưng họ vẫn cần một giải pháp để lấp đầy khoảng trống ngay lập tức, và hiện tại họ thực sự chưa có giải pháp nào”, Xu nhận định.
[Al Jazeera English: Russia ‘obvious beneficiary’ amid oil shipment disruptions]
7. ‘Khủng bố chống lại thường dân’ — Tòa án xâm lược Nga bỏ tù một phụ nữ 69 tuổi vì quyên góp cho quân đội Ukraine.
Trong cuộc họp báo tại trung tâm báo chí Kyiv hôm Thứ Ba, 17 Tháng Ba, Phát ngôn nhân của SBU Artem Dekhtiarenko cho biết bọn cầm quyền Nga tại tỉnh Zaporizhzhia bị tạm chiếm đã kết án một phụ nữ 69 tuổi 11 năm tù vì tội quyên góp cho quân đội Ukraine.
“Khi một phụ nữ lớn tuổi trở thành mục tiêu của bộ máy đàn áp, rõ ràng đây không phải là vấn đề 'công lý' mà là khủng bố nhằm vào thường dân,” ông nói.
Halyna Bekhter là một cư dân đã nghỉ hưu của làng Plodorodne, thuộc phần lãnh thổ bị Nga tạm chiếm của tỉnh Zaporizhzhia. Theo Tòa án khu vực Zaporizhzhia do Nga thành lập, bà Bekhter đã quyên góp cho Quân đội Ukraine vào tháng 7 năm 2023 thông qua dịch vụ ngân hàng trực tuyến của Ukraine.
Ngày 5 tháng 3 năm 2026, tòa án đã tuyên án Bekhter 11 năm tù giam, tiếp theo là một năm quản chế. Bà bị buộc tội theo Điều 275 Bộ luật Hình sự Nga, về tội hỗ trợ tài chính cho một quốc gia nước ngoài trong các hoạt động nhằm chống lại an ninh của Liên bang Nga.
Ông Dmytro Lubinets, Thanh tra Nhân quyền Ukraine, cho biết: “Câu chuyện của Halyna Bekhter là bằng chứng cho thấy quân xâm lược Nga đang đàn áp một cách có hệ thống thường dân Ukraine tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm tạm thời nhằm mục đích đe dọa người dân và ngăn chặn bất kỳ sự ủng hộ nào dành cho Ukraine”.
Ông Lubinets cho biết ông đã thực hiện thêm các bước khác, chẳng hạn như gửi thư cho Hội Hồng Thập Tự quốc tế, bắt đầu quá trình bổ sung bà Bekhter vào danh sách thường dân bị Nga giam giữ trái pháp luật, và gửi thư cho Cao ủy Nhân quyền Liên bang Nga yêu cầu xác nhận địa điểm giam giữ người phụ nữ Ukraine này.
Làng Plodorodne ở phía nam tỉnh Zaporizhzhia của Ukraine đã bị Nga xâm lược từ năm 2022.
Nga thường xuyên kết án công dân Ukraine vì tội quyên góp cho Quân đội Ukraine, cáo buộc họ tội phản quốc. Ngày 10 tháng 2 năm 2026, cùng một tòa án đã kết án một phụ nữ 69 tuổi khác sống ở Tokmak bị tạm chiếm, tỉnh Zaporizhzhia, 15 năm tù vì tội quyên góp lương hưu của mình cho quân đội Ukraine.
[Kyiv Independent: Terror against civilians' — Russian occupation court jails 69-year-old woman for donating to Ukrainian army]
8. Hai tuần sau khi cuộc chiến với Iran nổ ra, Tổng thống Trump đã gặp khó khăn về chính trị khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.
Trong hai tuần kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran, Tổng thống Donald Trump ngày càng bị lung lay về mặt chính trị.
Ông ta ngày càng trở nên kích động trước những tin tức đưa tin và không tìm được cách giải thích lý do tại sao ông ta bắt đầu cuộc chiến – hoặc làm thế nào ông ta sẽ kết thúc nó – sao cho thuyết phục được công chúng đang lo ngại về thương vong của người Mỹ trong cuộc xung đột, giá dầu tăng vọt và thị trường tài chính sụt giảm. Ngay cả một số người ủng hộ ông cũng đang đặt câu hỏi về kế hoạch của ông và tỷ lệ ủng hộ ông trong các cuộc thăm dò dư luận đang giảm dần.
Trong khi đó, Mạc Tư Khoa đang nhận được sự ủng hộ từ những ngày đầu của cuộc chiến sau khi Tổng thống Trump nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với một số lô hàng dầu của Nga. Điều đó, kết hợp với giá dầu tăng cao, đã làm suy yếu nỗ lực kéo dài nhiều năm nhằm hạn chế khả năng tiến hành chiến tranh của nhà độc tài Vladimir Putin tại Ukraine.
Rồi đến lượt đảng Dân chủ, những người đã bị choáng ngợp sau khi Tổng thống Trump thắng cử năm 2024. Với việc quyền kiểm soát Quốc hội đang bị đe dọa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, đảng này đã đoàn kết lại để phản đối chính sách của Tổng thống Trump đối với Iran và chỉ ra sự hỗn loạn kinh tế như bằng chứng cho thấy đảng Cộng hòa đã không giữ lời hứa giảm chi phí sinh hoạt hàng ngày.
“Tôi nghĩ đảng Dân chủ đang ở vị thế tốt cho cuộc bầu cử tháng 11 và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ,” Kelly Dietrich, Giám đốc điều hành của Ủy ban Đào tạo Dân chủ Quốc gia, tổ chức đào tạo những người ủng hộ đảng tranh cử và làm việc trong các chiến dịch tranh cử, cho biết.
Dietrich cho rằng hai tuần qua cho thấy chính quyền Tổng thống Trump đã thất bại trong việc lập kế hoạch dài hạn. Ông nói: “Họ đang hành động một cách tùy tiện, và phần còn lại của chúng ta đang phải trả giá”.
Trên chuyên cơ Air Force One khi bay trở về từ kỳ nghỉ cuối tuần tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida, Tổng thống Trump đã để lộ một số sự bực bội của mình, chỉ trích các đồng minh và các quốc gia khác phụ thuộc vào dầu mỏ Trung Đông vì đã không làm nhiều hơn để đối phó với Iran, và đặc biệt nhắc đến Thủ tướng Anh Keir Starmer, người mà ông cho rằng ban đầu đã từ chối đưa các Hàng Không Mẫu Hạm của Anh “vào tình thế nguy hiểm”.
Tổng thống Trump nói: “Dù chúng ta có nhận được sự ủng hộ hay không, tôi vẫn có thể khẳng định điều này, và tôi đã nói với họ: Chúng tôi sẽ ghi nhớ điều đó.”
Đáp lại lời đe dọa của Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Đức, Johann Wadephul nói: “Tôi cũng muốn nhắc nhở các bạn rằng Mỹ và Israel đã không tham khảo ý kiến chúng tôi trước chiến tranh, và Washington đã tuyên bố rõ ràng ngay từ đầu cuộc chiến rằng sự hỗ trợ của Âu Châu là không cần thiết và cũng không được mong muốn. Tổng thống Trump nên ghi nhớ điều đó”.
[Times Of Israel: Two weeks into Iran war, Trump knocked back on his political heels as midterms loom]
9. 12 năm sau khi sáp nhập Crimea, Ukraine cho biết gần 300 người vẫn bị giam giữ với những cáo buộc chính trị bịa đặt.
Hôm Thứ Ba, 17 Tháng Ba, Phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Ukraine, Heorhii Tykhyi, cho biết hiện có khoảng 300 người đang bị Nga giam giữ tại Crimea bị tạm chiếm với những cáo buộc bịa đặt về mặt chính trị, trong đó có 159 người Tatar Crimea.
Tykhyi đã đưa ra tuyên bố nhân kỷ niệm 12 năm ngày Nga sáp nhập Crimea bất hợp pháp vào năm 2014, khi lực lượng Nga tổ chức cái mà Kyiv mô tả là “cuộc trưng cầu dân ý giả mạo và bất hợp pháp” dưới sự hiện diện của quân đội Nga.
Theo Bộ Ngoại Giao Ukraine, Nga đã xây dựng một hệ thống đàn áp trên bán đảo, nhắm vào các nhà hoạt động, nhà báo và thành viên cộng đồng người Tatar Crimea, người dân bản địa của bán đảo.
“Nga đã biến Crimea thành một vùng lãnh thổ vô pháp, nơi người dân bị đe dọa, đàn áp và bỏ tù chỉ vì ngôn ngữ họ nói, quan điểm họ nắm giữ hoặc tín ngưỡng họ theo”, Tykhyi cho biết.
Ông nhấn mạnh rằng người Tatar Crimea đã phải đối mặt với một số hình thức đàn áp khắc nghiệt nhất kể từ khi cuộc xâm lược bắt đầu, đồng thời lưu ý rằng Nga đã cấm Mejlis, cơ quan đại diện của cộng đồng người Tatar Crimea, và buộc Giáo hội Chính thống Ukraine trên bán đảo phải đóng cửa.
Bộ Ngoại giao cho biết ít nhất 430 người đã phải đối mặt với các vụ án hình sự mang động cơ chính trị ở Crimea kể từ năm 2014, mặc dù con số thực tế có thể vượt quá 500 vì không phải tất cả các trường hợp đều được chính quyền xâm lược công khai.
Nga cũng đã tiến hành cưỡng bức huy động quân sự ở Crimea và tăng cường quân sự hóa bán đảo, biến khu vực này thành bàn đạp cho các hành động gây hấn tiếp theo chống lại Ukraine.
“Trong những năm xâm lược, Nga đã biến Crimea thành một căn cứ quân sự và là bàn đạp cho các hành động gây hấn tiếp theo chống lại Ukraine và làm bất ổn khu vực Hắc Hải”, Bộ này cho biết.
Nga đã chiếm Crimea vào năm 2014 sau khi triển khai quân đội không phù hiệu khắp bán đảo và tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý bị Ukraine và các chính phủ phương Tây lên án rộng rãi là bất hợp pháp. Việc sáp nhập này đã dẫn đến các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Nga, và các lệnh trừng phạt này vẫn còn hiệu lực cho đến ngày nay.
“Thế giới phải rút ra bài học từ Crimea: việc không có phản ứng thích đáng trước hành vi vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế chỉ khuyến khích kẻ xâm lược gây ra thêm nhiều tội ác. Giờ đây, khi Mạc Tư Khoa tiếp tục hành động gây hấn, không thể nói đến việc nới lỏng các hạn chế - tất cả các hình thức gây áp lực lên Điện Cẩm Linh phải được tăng cường”, Bộ này nói thêm.
[Kyiv Independent: 12 years after Crimea annexation, Ukraine says nearly 300 still jailed on fabricated political charges]
10. Israel ‘vi phạm’ chủ quyền của Li Băng, phạm ‘tội ác ở Gaza’
Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, Thủ tướng kiêm Bộ Trưởng Ngoại Giao Qatar cho biết việc leo thang căng thẳng trong bối cảnh chiến tranh đang diễn ra “sẽ không mang lại hòa bình hay an ninh”.
Phát biểu tại một cuộc họp báo ở Doha, ông nói rằng Israel đang góp phần vào “vòng xoáy leo thang căng thẳng liên tục”.
Ông cho biết Israel đang “vi phạm” chủ quyền của Li Băng hàng ngày, tiếp tục “thực hiện các tội ác ở Dải Gaza” cũng như “lợi dụng” tình hình hiện tại ở Bờ Tây bị tạm chiếm bằng các cuộc tấn công và hành hung của người định cư Israel nhằm vào người Palestine.
Ông cũng nói với các phóng viên ở Doha rằng Iran cần phải “ngừng các cuộc tấn công” vào nước này.
Dưới đây là tóm tắt những gì ông ấy đã nói tại cuộc họp báo:
Việc Qatar phối hợp với Ai Cập và các nước Ả Rập khác là một phần của sự phối hợp rộng lớn hơn giữa các nước Ả Rập và không nên được hiểu là sự phối hợp trong khuôn khổ Hiệp định Quốc phòng chung Ả Rập.
Ông tuyên bố rằng Qatar đã giữ khoảng cách với cuộc chiến tranh Iran, nhưng vẫn giữ quyền đáp trả các cuộc tấn công của Iran vào quốc gia vùng Vịnh này nếu cần thiết.
Ông cho biết, vào sáng sớm thứ Bảy, một hỏa tiễn nhắm vào khu dân cư đã bị đánh chặn, khiến chính quyền phải bắt đầu di tản cư dân như một biện pháp phòng ngừa.
Một hãng truyền thông Iran tuyên bố rằng các địa điểm kinh tế và dân sự sẽ bị tấn công, và Qatar rất coi trọng những tuyên bố như vậy, ông nói.
Ông nói thêm rằng hiện tại không có bất kỳ hoạt động hòa giải nào đang diễn ra giữa Hoa Kỳ và Iran.
Ông nói rằng cần phải giảm leo thang căng thẳng, đồng thời nhấn mạnh tất cả các bên phải cùng nhau nỗ lực để giảm bớt căng thẳng và để cho sự khôn ngoan được ưu tiên.
Hãng hàng không Qatar Airways thông báo hạn chế các chuyến bay đến và đi từ Doha cho đến ngày 28 tháng 3.
Hãng hàng không Qatar Airways đã cập nhật danh sách các chuyến bay dự kiến, bổ sung thêm một số chuyến bay đến và đi từ Doha trong khoảng thời gian từ ngày 18 đến 28 tháng 3.
Trong một tuyên bố hôm thứ Hai, hãng hàng không nhấn mạnh rằng họ vẫn đang tạm ngừng một phần hoạt động kinh doanh do việc đóng cửa không phận của Nhà nước Qatar, đồng thời nhấn mạnh những nỗ lực không ngừng nhằm hỗ trợ hành khách có chuyến bay bị ảnh hưởng và tạo điều kiện thuận lợi cho họ trở về với gia đình và điểm đến của mình.
Hãng hàng không này kêu gọi hành khách xem lịch bay cập nhật thông qua trang web của Qatar Airways, ứng dụng chính thức của hãng hoặc liên hệ với đại lý du lịch.
[Politico: Israel ‘violating’ Lebanon’s sovereignty, committing ‘crimes in Gaza’]
11. Sự gia tăng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa làm nổi bật vai trò của hệ thống phòng thủ laser.
Việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa ngày càng gia tăng trong các cuộc xung đột trên toàn thế giới, thể hiện rõ nhất trong các cuộc chiến ở Ukraine và Trung Đông, sẽ thúc đẩy cuộc chạy đua phát triển các hệ thống laser công suất cao có thể bắn hạ các thiết bị này với chi phí thấp hơn nhiều so với các vũ khí phòng thủ truyền thống.
Đây là một vấn đề cực kỳ quan trọng đối với các chính phủ đang bị đe dọa bởi các loại máy bay điều khiển từ xa giá rẻ, dễ dàng có được, có khả năng gây ra sự tàn phá trên quy mô lớn, và thường chỉ bị bắn hạ bởi các công nghệ hỏa tiễn tiên tiến nhất - và đắt tiền nhất.
Hiện nay, các loại vũ khí năng lượng định hướng, gọi tắt là DEW được gắn trên chiến hạm hoặc xe thiết giáp có thể bắn chùm tia điện từ tập trung vào mục tiêu ở khoảng cách lên đến 20 km.
“Những hệ thống đó đã có nhiều tiến bộ trong 10 đến 15 năm qua,” Iain Boyd, giám đốc Trung tâm Sáng kiến An ninh Quốc gia tại Đại học Colorado, cho biết.
Nga đang sử dụng một số phiên bản khác nhau để chống lại máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, quốc gia đang thử nghiệm hệ thống riêng của mình. Trung Quốc đã giới thiệu hệ thống LY-1 vào tháng 9 năm ngoái, Anh và Pháp đang phát triển các phiên bản riêng, và Hoa Kỳ đã bắt đầu trang bị cho các chiến hạm, đặc biệt là hệ thống Helios của Lockheed-Martin hoặc LWSD của Northrop Grumman.
“Chúng tôi đã chứng minh công nghệ này có khả năng ứng dụng rộng rãi, bao gồm cả các hoạt động quân sự và phòng thủ trong nước,” Northrop nói với AFP trong một tuyên bố.
Tại Israel, hãng quốc phòng Rafael đã phát triển công nghệ Iron Beam. Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đã nhận được hệ thống này vào tháng 12, nhưng cho đến nay vẫn từ chối bình luận về việc sử dụng nó trong cuộc chiến đang diễn ra với Iran và lực lượng khủng bố Hezbollah của Li Băng.
Trong cuộc xung đột năm 2024 với Hezbollah, Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đã sử dụng một phiên bản có công suất thấp hơn và tầm bắn ngắn hơn của hệ thống này để bắn hạ khoảng 35 máy bay điều khiển từ xa được phóng từ Li Băng vào miền bắc Israel.
Vào thời điểm đó, hệ thống này do Tiểu đoàn Phòng không 946 mới được tái thành lập của IDF vận hành, chuyên trách các hệ thống chống máy bay điều khiển từ xa. Tiểu đoàn này vẫn đang đóng quân ở biên giới Li Băng, thuộc Sư đoàn Khu vực 91 “Galilee”.
Tổng thống Donald Trump mới đây cho biết “công nghệ laser mà chúng ta hiện có thật đáng kinh ngạc”, và sẽ sớm thay thế hỏa tiễn đánh chặn Patriot trong việc tiêu diệt máy bay điều khiển từ xa.
Đó sẽ là tin vui đối với các nhà hoạch định quân sự, những người đang sử dụng hệ thống Patriot đắt tiền và các hệ thống tương tự, mà một quả hỏa tiễn duy nhất có thể có giá hàng triệu đô la, để bắn hạ những máy bay điều khiển từ xa chỉ trị giá vài ngàn đô la.
Một quan chức cao cấp trong chương trình DragonFire của Anh ước tính chi phí cho mỗi lần bắn một tia laser vào khoảng 10 bảng Anh.
“Chi phí để bắn một tia laser hoặc vi sóng thực chất chính là chi phí điện năng,” một chuyên gia về thiết kế hệ thống DEW nói với AFP với điều kiện giấu tên.
Sau khi hoàn tất khoản đầu tư ban đầu, “chi phí cho mỗi lần chụp sẽ chỉ là vài xu”, nhà thiết kế cho biết.
Với mức giá đó, ngay cả những máy bay điều khiển từ xa Shahed khét tiếng của Iran, ước tính có giá chỉ khoảng 20.000 đô la mỗi chiếc, hay các máy bay đánh chặn điều khiển từ xa do Ukraine phát triển, có giá khởi điểm khoảng 700 đô la, cũng không thể cạnh tranh được.
Những ưu điểm khác bao gồm không cần thiết bị phóng, khả năng điều chỉnh cường độ chùm tia và “đạn dược” không giới hạn.
Hàng tỷ đô la đã được đầu tư vào công nghệ này, và vào năm 2018, Hải quân Hoa Kỳ đã đặt hàng hai nguyên mẫu DEW với giá khoảng 75 triệu đô la mỗi chiếc.
Tuy nhiên, những thách thức trong việc phổ biến rộng rãi laser trong cuộc chiến chống máy bay điều khiển từ xa là rất lớn.
“Một trong những yếu tố quan trọng là khả năng điều khiển tia laser – bạn thực sự cần duy trì điểm laser ở cùng một vị trí để tạo ra hiệu ứng,” Boyd thuộc Đại học Colorado cho biết.
“Nếu nó cứ di chuyển lung tung trên một chiếc máy bay điều khiển từ xa hay gì đó, thì nó sẽ chẳng có tác dụng gì cả.”
Hệ thống laser cũng hoạt động kém hiệu quả hơn trong thời tiết nhiều mây và có thể gây nguy hiểm cho các máy bay khác trong khu vực.
Vào tháng Hai, Cục Hàng không Liên bang Mỹ, gọi tắt là FAA đã đóng cửa không phận gần El Paso, Texas, sau khi quân đội Mỹ bắn nhầm một máy bay điều khiển từ xa của chính phủ bằng tia laser gần biên giới Mexico.
Theo tờ The New York Times, Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA chưa phê duyệt việc sử dụng tia laser.
[Times Of Israel: Surge in drone attacks sharpens focus on laser defense]
12. UAE cho biết họ đã đối phó với 6 hỏa tiễn và 21 máy bay điều khiển từ xa trong ngày hôm nay.
Bộ Quốc phòng UAE cho biết họ đã đối phó với 6 hỏa tiễn đạn đạo và 21 máy bay điều khiển từ xa trong ngày hôm nay.
Trong một bản cập nhật Bộ Quốc Phòng UAE thông báo rằng kể từ khi các cuộc tấn công từ Iran bắt đầu, UAE đã đối phó với:
304 hỏa tiễn đạn đạo
15 hỏa tiễn hành trình
1.627 máy bay điều khiển từ xa
Thông báo cho biết thêm rằng bảy người – gồm hai quân nhân và năm thường dân – đã thiệt mạng và 145 người bị thương trong các vụ tấn công.
Văn phòng truyền thông chính phủ Umm al-Quwain ở UAE cho biết một vụ hỏa hoạn đã xảy ra trong một tòa nhà sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.
Chưa có trường hợp thương vong nào được báo cáo.
[Al Jazeera English: UAE says it dealt with 6 missiles, 21 drones today]