1. Hải quân xác nhận nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Nga bị thiệt hại nặng nề sau chiến dịch phối hợp với SBU.
Một số nhà xưởng sản xuất lớn tại một nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa lớn ở Taganrog đã bị phá hủy sau một chiến dịch tấn công phối hợp giữa Hải quân Ukraine và nhóm đặc nhiệm Alpha thuộc Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU. Phát ngôn nhân Cục Tình Báo Quân Đội Ukraine, Đại Úy Andriy Yusov, cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 17 Tháng Giêng.
Nhà máy Atlant Aero, ngoài các bộ phận máy bay điều khiển từ xa và thiết bị quân sự khác, còn sản xuất máy bay điều khiển từ xa Molniya (“tia chớp”) khét tiếng của Nga, một loại máy bay điều khiển từ xa cánh cố định giá rẻ được lực lượng Nga sử dụng rộng rãi trên khắp chiến tuyến.
Thông báo xác nhận thiệt hại về năng lực sản xuất của cơ sở này đã được Hải quân đăng tải vào ngày 16 tháng Giêng, sau khi SBU báo cáo về vụ tấn công ba ngày trước đó.
Hình ảnh vệ tinh kèm theo bài đăng cho thấy một cụm các tòa nhà bị hư hại nghiêm trọng, trong khi một số phần nhỏ của hai hội trường khác cũng có vẻ như bị cháy rụi.
Molniya là một loại máy bay điều khiển từ xa cảm tử cánh cố định, góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV cực kỳ rẻ tiền của Nga, việc sử dụng nó trên chiến trường đã được mở rộng đáng kể trong năm 2025.
Với tầm bay và tải trọng cao hơn so với các máy bay điều khiển từ xa FPV quadcopter thông thường, loại máy bay này đã chứng tỏ hiệu quả cao trong việc tấn công vào các tuyến đường hậu cần và các vị trí phòng thủ kiên cố.
Ngoài nhà máy Molnyia, nhà máy Atlant Aero cũng được tường trình sản xuất các bộ phận cho máy bay điều khiển từ xa tấn công Orion của Nga cũng như thiết bị tác chiến điện tử và các bộ phận liên quan khác, theo thông tin chi tiết mà SBU đã cung cấp trước đó.
Taganrog là một thành phố cảng lớn của Nga nằm trên Biển Azov thuộc tỉnh Rostov, cách biên giới quốc gia với phần lãnh thổ bị tạm chiếm hiện nay của tỉnh Donetsk thuộc Ukraine chỉ hơn 40 km.
Trong năm qua, các cơ sở sản xuất quân sự của Nga — bao gồm cả những cơ sở nằm sâu phía sau chiến tuyến — đã trở thành mục tiêu tấn công ngày càng gia tăng khi Kyiv liên tục mở rộng các phương án tấn công tầm xa.
[Kyiv Independent: Navy confirms major damage to Russian drone factory after joint operation with SBU]
2. Đồng minh của Putin đe dọa Âu Châu bằng vũ khí hạt nhân.
Một đồng minh của Putin đã cảnh báo rằng Nga sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại Âu Châu nếu nước này lâm vào tình thế thất bại.
Sergey Karaganov, chủ tịch danh dự của Hội đồng Chính sách Đối ngoại và Quốc phòng, viện nghiên cứu chính sách đối ngoại hàng đầu của Mạc Tư Khoa, đã đưa ra lời đe dọa này trong một cuộc phỏng vấn với Tucker Carlson hôm thứ Tư.
“Thế nào là thất bại của Nga? Nếu Nga tiến gần đến thất bại, điều đó có nghĩa là Nga sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân và Âu Châu sẽ bị hủy diệt về mặt vật chất”, ông nói.
“ Ý tôi là, điều đó đơn giản là không thể tưởng tượng nổi, nhưng họ vẫn bàn luận vì họ cần một cuộc chiến để hợp lý hóa việc duy trì quyền lực, để hợp lý hóa sự tồn tại của họ.”
Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh tiến trình hòa bình nhằm chấm dứt chiến tranh ở Ukraine đang bị đình trệ.
Hôm thứ Tư, Tổng thống Trump nói với Reuters rằng ông tin Putin “sẵn sàng đạt được thỏa thuận”, nhưng nhà lãnh đạo Ukraine Tổng thống Volodymyr Zelenskiy “đang gặp khó khăn trong việc đó”. Phát ngôn nhân của Putin, Dmitry Peskov, cũng đồng ý với nhận định này khi trả lời phóng viên hôm thứ Năm.
Động thái này cũng diễn ra trong bối cảnh liên minh NATO đang chịu áp lực trước nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm giành lại Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. Các đồng minh Âu Châu đã đứng về phía Copenhagen sau khi tổng thống tuyên bố nếu Mỹ không giành được hòn đảo này thì nó sẽ rơi vào tay Trung Quốc hoặc Nga.
Trong cuộc phỏng vấn được phát sóng vào ngày 14 tháng Giêng, Karaganov, một cựu cố vấn của Putin, đã mô tả niềm tin rằng Nga có thể bị đánh bại là một “ảo tưởng hão huyền” và cáo buộc các nhà lãnh đạo Âu Châu có trình độ trí tuệ thấp chưa từng thấy.
Ông ta cũng tuyên bố rằng người Âu Châu “tin rằng chiến tranh sẽ không bao giờ xảy ra trên lãnh thổ của họ” và nhiệm vụ của Nga là “làm cho họ tỉnh ngộ, hy vọng là không cần dùng vũ khí hạt nhân, chỉ cần đe dọa mà thôi”.
Ông nói thêm: “Nhưng sớm muộn gì, nếu họ tiếp tục ủng hộ cuộc chiến này, hy sinh vô số người Ukraine và những người khác... chúng ta sẽ phải trừng phạt họ một cách nghiêm khắc. Hy vọng là ở mức độ hạn chế”.
Bình luận của Karaganov mở rộng các chủ đề mà ông đã từng nêu ra trước đây. Vào tháng 6 năm 2023, ông công khai ủng hộ việc Nga đe dọa và thậm chí sử dụng vũ khí hạt nhân “để đưa những kẻ mất trí trở lại lý trí”.
[Newsweek: Putin Ally Threatens Europe With Nuclear Destruction]
3. Tổng thống Tiệp gặp Tổng thống Zelenskiy tại Kyiv để thể hiện sự ủng hộ trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng.
Tổng thống Cộng hòa Tiệp Petr Pavel đã đến Kyiv vào ngày 16 Tháng Giêng để hội đàm với người đồng cấp, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, trong bối cảnh Ukraine đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng do các cuộc tấn công của Nga gây ra.
Ngoại trưởng Andrii Sybiha, người đã chào đón ông Pavel khi ông đến vào sáng nay, cho biết ông Pavel và Tổng thống Zelenskiy sẽ thảo luận về các cách thức “thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược, hợp tác quốc phòng và nỗ lực hòa bình của chúng ta”.
Thông tin này được đưa ra sau nhiều ngày Nga liên tục tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn nhằm vào lưới điện ở Kyiv và các nơi khác tại Ukraine, khiến người dân không có điện và sưởi ấm trong điều kiện nhiệt độ đóng băng.
Chính quyền Ukraine đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp để giải quyết hậu quả và giảm bớt những thách thức nhân đạo mà người dân đang phải đối mặt.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, tổng thống Tiệp và Tổng thống Zelenskiy đã cùng nhau đặt vòng hoa tưởng niệm các binh sĩ Ukraine đã hy sinh tại Bức tường Tưởng niệm ở Kyiv trước khi diễn ra cuộc hội đàm chính thức.
“Tôi đã thông báo cho (Tổng thống Pavel) về tình hình trên chiến tuyến và về nhu cầu phục hồi của chúng ta,” Tổng thống Zelenskiy nói trên kênh X sau cuộc gặp. “Mỗi ngày, người dân Ukraine đều phải khôi phục các dịch vụ thiết yếu sau các cuộc tấn công của Nga.”
Ông Pavel cho biết hai nhà lãnh đạo cũng đã thảo luận về các nỗ lực hòa bình, và ông khen ngợi Kyiv vì đã “làm rất tốt khi đưa ra một đề xuất có thể chấp nhận được”.
“Điều quan trọng bây giờ là Nga, nước đã khơi mào chiến tranh, cần đẩy nhanh tiến trình hòa bình”, tổng thống Tiệp nhấn mạnh trên mạng xã hội. Ông cũng tái khẳng định Prague sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine thông qua sáng kiến cung cấp đạn dược và chuẩn bị gia nhập Liên Hiệp Âu Châu.
Ông Pavel, người đã đến thăm thành phố Lviv ở phía tây vào ngày 15 Tháng Giêng trước khi đến thủ đô, cũng đã nhấn mạnh sự ủng hộ của Cộng hòa Tiệp đối với ngành năng lượng của Ukraine trong một bài đăng riêng biệt trước đó cùng ngày.
“Trong thời điểm bóng tối và cái lạnh trở thành một hình thức áp lực, người Tiệp đang hoạt động ở đây không chỉ với tư cách là doanh nhân, mà trên hết là đối tác và đồng minh”, tổng thống Tiệp phát biểu trên kênh X.
Là người từ lâu đã ủng hộ việc tiếp tục hỗ trợ Ukraine, Pavel đến thăm Kyiv chỉ một tuần sau khi tân ngoại trưởng Cộng hòa Tiệp, Petr Macinka, đến thăm, trong bối cảnh sự chia rẽ ngày càng gia tăng trong lập trường của quốc gia Trung Âu này về cuộc chiến.
Trong khi Macinka tái khẳng định rằng Prague và Kyiv vẫn là đối tác, các thành viên cực hữu trong liên minh cầm quyền mới của Thủ tướng Tiệp Andrej Babis đang lên tiếng phản đối mạnh mẽ việc viện trợ cho Ukraine.
[Kyiv Independent: Czech president meets Zelensky in Kyiv to show support amid worsening energy crisis]
4. Phần Lan gửi gói hỗ trợ quốc phòng “cấp tốc” cho Ukraine trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng.
Bộ Quốc phòng Phần Lan hôm thứ Sáu thông báo rằng nước này đang gửi cho Ukraine thêm số vũ khí trị giá 98 triệu euro.
Thông báo cho biết: “Chúng tôi đã xây dựng một gói giải pháp theo tiến độ nhanh chóng nhằm đáp ứng những nhu cầu cấp thiết nhất hiện nay.”
Gói viện trợ này nằm ngoài lịch trình viện trợ thường xuyên của Phần Lan, vốn nằm trong số những gói viện trợ hào phóng nhất thế giới so với GDP, phần lớn là do Phần Lan cũng có chung đường biên giới rộng lớn với Nga và do đó cũng có những lo ngại rất thực tế về nguy cơ bị tạm chiếm.
Bộ Quốc phòng đã tránh tiết lộ chi tiết về gói viện trợ mới vì lý do “an toàn hoạt động”, và trên thực tế, họ thường không công bố các gói viện trợ của mình. Tuy nhiên, những nhu cầu cấp thiết hiện nay của Ukraine chắc chắn bao gồm cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra và các cuộc tấn công trên không của Nga vào các nhà máy điện, trạm phân phối điện và các điểm nút khí đốt tự nhiên.
Hôm nay, Tổng thống Zelenskiy cũng thông báo rằng Ukraine đã nhận được một gói viện trợ “quan trọng” để bổ sung cho hệ thống phòng không đã bị suy yếu, nhưng không cung cấp chi tiết nào.
[Kyiv Independent: Finland sends 'accelerated' defense package to Ukraine amid deepening energy crisis]
5. Thượng nghị sĩ Mỹ đe dọa sử dụng “công cụ” của Quốc hội để ngăn chặn kế hoạch xâm lược Greenland của Tổng thống Trump.
Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lisa Murkowski hôm thứ Sáu đã đe dọa sẽ sử dụng quyền lực của Quốc hội để ngăn chặn Tổng thống Donald Trump thực hiện lời đe dọa xâm lược Greenland.
Phát biểu với các phóng viên ở Copenhagen sau khi tham gia cuộc gặp giữa phái đoàn lưỡng đảng của các nhà lập pháp Mỹ với các quan chức Đan Mạch và Greenland, bà Murkowski - một người Alaska thường xuyên chỉ trích tổng thống - cho biết đây là “một thông điệp quan trọng để người dân Vương quốc Đan Mạch hiểu” rằng chính phủ Mỹ có ba nhánh.
“Tại Quốc hội, chúng tôi có những công cụ trong tay theo thẩm quyền hiến pháp của mình, đặc biệt là quyền kiểm soát ngân sách thông qua việc phân bổ ngân sách,” bà nói, đề cập đến quyền kiểm soát chi tiêu liên bang của Quốc hội. Bà nói thêm rằng Greenland, một lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, nên được xem là một “đồng minh” chứ không phải là một “chư hầu”.
Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Coons của bang Delaware, người cũng tham gia chuyến thăm của các nhà lập pháp Hạ viện và Thượng viện, cho biết ông sẽ thúc đẩy việc ban hành luật nhằm hạn chế quyền hành động đơn phương của Tổng thống Trump.
Một nhóm các nhà lập pháp lưỡng đảng của Mỹ đã đệ trình một dự luật trong tuần này nhằm ngăn chặn Washington xâm lược một thành viên NATO khác. (Greenland, với tư cách là lãnh thổ của Đan Mạch, là một phần của liên minh Đại Tây Dương.) Quốc hội có thể buộc phải bỏ phiếu về việc hạn chế quyền lực chiến tranh của tổng thống, nhưng những nỗ lực gần đây nhằm kiềm chế Tổng thống Trump đã không thành công. Ngay cả khi được thông qua, Tòa Bạch Ốc vẫn khẳng định bất kỳ biện pháp nào như vậy đều vi hiến.
Coons cũng bác bỏ những lập luận của Tổng thống Trump về Greenland từ góc độ an ninh quốc gia.
“Liệu có mối đe dọa thực sự, cấp bách nào đối với an ninh của Greenland từ Trung Quốc và Nga không?” Coons nói. “Không, hiện tại thì không.”
Tổng thống Trump đã viện dẫn mối đe dọa từ các tàu chiến Nga và Trung Quốc ở Bắc Cực như một lý lẽ để giành quyền kiểm soát Greenland. Ông Conns cho rằng những tuyên bố như vậy chỉ là “lời lẽ suông” chứ không phải “thực tế”.
Những lời đe dọa của tổng thống đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng ngoại giao xuyên Đại Tây Dương toàn diện. Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen và người đồng cấp Greenland Vivian Motzfeldt đã gặp Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio hồi đầu tuần này tại Tòa Bạch Ốc để thảo luận về vấn đề này trong bối cảnh các quốc gia Âu Châu đang gấp rút điều động quân đội đến vùng lãnh thổ Bắc Cực.
Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết sau cuộc gặp thượng đỉnh Vance-Rubio rằng tổng thống vẫn đang tập trung vào việc mua lại Greenland.
Trong bài phát biểu hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump cảnh báo rằng ông “có thể áp thuế đối với các quốc gia nếu họ không hợp tác với Greenland.”
Phát ngôn nhân chính của Điện Cẩm Linh, Dmitry Peskov, hôm thứ Sáu cho biết tình hình ở Greenland là hết sức bất thường “xét theo quan điểm luật pháp quốc tế”, đồng thời nói thêm rằng Mạc Tư Khoa sẽ “cùng theo dõi với toàn thế giới” khi các sự kiện diễn ra.
[Politico: US senator threatens to use congressional ‘tools’ to block Trump’s Greenland grab]
6. ‘Điều ngu ngốc nhất tôi từng nghe’: Đảng Cộng hòa tăng cường phản đối kế hoạch của Tổng thống Trump về Greenland.
Tổng thống Trump đang nói về việc chiếm Greenland bằng mọi giá. Các nghị sĩ đảng Cộng hòa trong Quốc hội đang cố gắng khiến ông ấy tỉnh ngộ.
Trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục đe dọa sáp nhập lãnh thổ Đan Mạch vào Mỹ bất chấp sự phản đối của các đồng minh toàn cầu quan trọng và các đại diện dân cử của hòn đảo, một số nhà lập pháp thuộc đảng Cộng hòa đang tăng cường cảnh báo và tham gia vào các hoạt động ngoại giao khi đảng Dân chủ chuẩn bị đưa ra lập trường chính thức phản đối một cuộc xâm lược quân sự.
Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Đảng Cộng hòa, bang Carolina) dự đoán các thành viên thuộc cả hai phe sẽ liên kết với nhau và yêu cầu sự chấp thuận của Quốc hội nếu rõ ràng là Tổng thống Trump đang chuẩn bị hành động quân sự sắp xảy ra.
“Nếu có bất kỳ hành động nào mà mục tiêu thực sự là đổ bộ lên Greenland và xâm lược bất hợp pháp… thì sẽ có đủ số phiếu ở đây để thông qua nghị quyết về quyền lực chiến tranh và chống lại quyền phủ quyết,” Tillis nói.
Dân biểu Don Bacon (đảng Cộng hòa, bang Nebraska) còn đi xa hơn, dự đoán rằng điều đó sẽ dẫn đến việc luận tội và gọi nỗi ám ảnh của Tổng thống Trump về Greenland là “điều ngu ngốc nhất mà tôi từng nghe”.
Thông điệp thẳng thắn được đưa ra công khai trong bối cảnh các nhà lập pháp đang cố gắng trấn an các đồng minh của Mỹ, bao gồm cả Đan Mạch, một cách riêng tư. Một nhóm lưỡng đảng gồm các nhà lập pháp Hạ viện và Thượng viện đang ở Copenhagen hôm thứ Sáu để trực tiếp truyền đạt thông điệp rằng hành động quân sự không nhận được sự ủng hộ tại Quốc hội.
“Greenland cần được xem là đồng minh của chúng ta, chứ không phải là một tài sản, và tôi nghĩ đó là điều mà phái đoàn này đang nói đến”, Thượng nghị sĩ Lisa Murkowski (Đảng Cộng hòa - Alaska) phát biểu sau cuộc gặp với các lãnh đạo Đan Mạch và Greenland tại đó.
Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune không tham gia cùng phái đoàn nhưng ông phần lớn tán thành thông điệp mà phái đoàn muốn truyền tải trong cuộc phỏng vấn với các phóng viên hôm thứ Năm, nói rằng “chắc chắn ở đây không có mong muốn đối với một số lựa chọn đã được thảo luận hoặc xem xét” — dường như ám chỉ đến hành động quân sự.
Sự phản đối này là một trong những rạn nứt sâu sắc nhất từng thấy giữa các nhà lập pháp đảng Cộng hòa và tổng thống trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump. Cho đến nay, sự lo ngại của đảng Cộng hòa về những động thái ngoại giao táo bạo của Tổng thống Trump vẫn chưa dẫn đến bất kỳ bước đi thành công nào để kiềm chế ông.
Sau chiến dịch lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi đầu tháng này, năm nghị sĩ đảng Cộng hòa đã cùng các nghị sĩ đảng Dân chủ đề xuất một biện pháp kiềm chế Tổng thống Trump khỏi các cuộc can thiệp quân sự trong tương lai vào quốc gia Nam Mỹ này. Nhưng vào thứ Tư, hai trong số họ đã thay đổi lập trường và chấm dứt lời đe dọa sau khi chính quyền đưa ra một số cam kết về hành động trong tương lai.
Đảng Dân chủ tin rằng Greenland — lãnh thổ có chủ quyền thuộc về một đồng minh NATO — có thể khác. Thượng nghị sĩ Tim Kaine của Virginia, người đồng tác giả dự luật về Venezuela và báo hiệu một loạt luật mới về quyền lực chiến tranh, thừa nhận với các phóng viên hôm thứ Tư rằng triển vọng có đủ số lượng thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa để phủ quyết dự luật và tham gia nỗ lực của đảng Dân chủ là rất mờ mịt.
Nhưng “chúng ta có thể làm điều đó ở Greenland,” Kaine nói thêm.
Người tiền nhiệm của Thune trên cương vị lãnh đạo đảng Cộng hòa, Thượng nghị sĩ Mitch McConnell của Kentucky, đã phát biểu trên sàn nghị viện rằng hành động quân sự chống lại Greenland sẽ là “một hành động tự gây hại chiến lược chưa từng có” và có nguy cơ “phá hủy” các liên minh NATO.
Trong khi đó, Dân biểu Jeff Hurd (đảng Cộng hòa, bang Colorado) cho biết ông “vô cùng lo ngại” về thông điệp của chính quyền liên quan đến Greenland.
“Tôi không nghĩ điều đó mang lại hiệu quả, và tôi không nghĩ đây là cách đối xử với một đồng minh,” ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng ông “sẽ phản đối hành động quân sự ở Greenland.”
Nhưng ngay cả khi ngày càng nhiều đảng viên Cộng hòa lên tiếng về tham vọng Greenland của Tổng thống Trump, không rõ liệu họ có thể đặt ra những rào cản phòng ngừa đối với hành động của ông trong Quốc hội khóa này ngay cả khi họ muốn hay không. Thay vào đó, họ dường như đang hy vọng rằng Tổng thống Trump sẽ nhận ra tình hình và hiểu rằng ông không nhận được sự ủng hộ từ phía bên kia đại lộ Pennsylvania.
Đảng Dân chủ đang tuyên bố sẽ đưa ra hàng loạt nghị quyết về quyền lực chiến tranh, bao gồm cả vấn đề Greenland, trong những tuần và tháng tới. Tuy nhiên, ngay cả Tillis, người từng dự đoán sẽ nhận được sự ủng hộ áp đảo đối với một nghị quyết như vậy trong trường hợp hành động quân sự “sắp xảy ra”, cũng cho biết hiện tại ông sẽ không ủng hộ biện pháp ngăn chặn Tổng thống Trump sử dụng vũ lực trong khu vực vì điều đó sẽ “hợp thức hóa” một mối đe dọa mà ông cho rằng hiện không còn thực sự tồn tại.
Thay vào đó, Tillis đang sử dụng quyền lực của mình với tư cách là một thượng nghị sĩ sắp nghỉ hưu để chỉ trích mạnh mẽ các phụ tá hàng đầu của Tổng thống Trump, những người mà ông cho là chịu trách nhiệm về một số hành động thái quá của chính quyền. Mặc dù việc sáp nhập Greenland có thể được ủng hộ bởi phó chánh văn phòng cứng rắn Stephen Miller, Tillis nói, “đó không phải là lập trường của chính phủ Mỹ.” Ông nói thêm rằng đó là “một lý do khác khiến tôi đến Copenhagen.”
Thượng nghị sĩ Josh Hawley (R-Mo.), người ban đầu ủng hộ nghị quyết về quyền lực chiến tranh đối với Venezuela trước khi thay đổi ý kiến, cũng cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng ông không tán thành nỗ lực tương tự đối với Greenland.
“Không phải theo hướng dự kiến,” Hawley nói, đồng thời cho biết thêm rằng bất kỳ biện pháp nào như vậy “cần phải đáp ứng những tình huống thực tế cụ thể.”
Bất kỳ sự phản đối chính thức nào từ phía đảng Cộng hòa chắc chắn sẽ bao gồm cả bà Murkowski, một trong những người đồng sáng lập Nhóm Thượng viện về Bắc Cực, người đã đệ trình một nghị quyết không ràng buộc hôm thứ Năm cùng với Thượng nghị sĩ Ruben Gallego (Đảng Dân chủ - Arizona), Dân biểu Ro Khanna (Đảng Dân chủ - California) và ông Bacon nhằm khẳng định mối quan hệ đối tác của Mỹ với Greenland và Đan Mạch. Nghị quyết nhấn mạnh “sự tôn trọng lẫn nhau về chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ” và rằng bất kỳ hành động quân sự nào cũng cần sự cho phép của Quốc hội.
Bà Murkowski, người cũng đã gặp gỡ các nhà ngoại giao Đan Mạch tại Washington tuần này trước khi đến Copenhagen, cho biết bà sẽ ủng hộ nghị quyết về quyền lực chiến tranh đối với Greenland nếu cần thiết. Bà cũng đã đệ trình một dự luật cùng với Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen (Đảng Dân chủ - NH) nhằm cấm chính quyền sử dụng ngân sách để đơn phương phong tỏa, xâm lược, sáp nhập hoặc khẳng định quyền kiểm soát đối với Greenland hoặc bất kỳ lãnh thổ nào khác thuộc về một quốc gia thành viên NATO.
“Chúng ta đang sống trong thời đại mà chúng ta đang thảo luận về những điều mà chúng ta chưa từng nghĩ là có thể xảy ra,” Murkowski nói. “Việc sử dụng tên Greenland trong bối cảnh một nghị quyết về quyền lực thời chiến là điều hoàn toàn đáng kinh ngạc.”
Trong khi một nghị quyết về quyền lực chiến tranh có thể được nhanh chóng đưa ra thảo luận tại Thượng viện, các đồng minh của Greenland tại Thượng viện không dễ dàng buộc phải bỏ phiếu về biện pháp của NATO hay thậm chí là nghị quyết không ràng buộc. Và một số thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa bày tỏ sự hoài nghi rằng các lãnh đạo đảng sẽ để cho những biện pháp sau này được thông qua.
“Tôi chắc chắn Thune sẽ lập tức lợi dụng chuyện này,” Thượng nghị sĩ John Kennedy (Đảng Cộng hòa, bang Louisiana) nói.
[Newsweek: ‘Dumbest thing I’ve ever heard’: Republicans amp up their resistance to Trump’s Greenland push]
7. Phái đoàn Ukraine đang trên đường đến Mỹ để gặp gỡ nhóm của Tổng thống Trump.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy thông báo ngày 16 Tháng Giêng rằng các quan chức Ukraine sẽ đến Mỹ trong những ngày tới để tiếp tục đàm phán với các đối tác Mỹ.
Phái đoàn bao gồm Rustem Umerov, thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia; Kyrylo Budanov, nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống; và David Arakhamia, lãnh đạo nghị viện của đảng Người phục vụ nhân dân của Tổng thống Zelenskiy.
Thông tin này được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump một lần nữa cáo buộc Tổng thống Zelenskiy cản trở các cuộc đàm phán hòa bình, bất chấp việc Kyiv và Washington đã đạt được tiến triển trong khuôn khổ hòa bình gồm 20 điểm.
Ukraine hy vọng sẽ hiểu rõ hơn về “các văn kiện mà chúng tôi đã soạn thảo với phía Mỹ, cũng như về phản ứng của Nga đối với toàn bộ công tác ngoại giao này”, Tổng thống Zelenskiy nói trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Tiệp Petr Pavel tại Kyiv.
Tổng thống cho biết cần phải hoàn thiện các văn kiện về bảo đảm an ninh và phục hồi kinh tế của Ukraine, đồng thời nói thêm rằng nếu công tác chuẩn bị hoàn tất, các văn kiện này có thể được ký kết tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos vào tuần tới.
Trong hội nghị thượng đỉnh quốc tế thường niên tại Thụy Sĩ, Kyiv và Washington dự kiến sẽ ký một thỏa thuận kinh tế nhằm thúc đẩy sự phục hồi hậu chiến của Ukraine.
Các quan chức Ukraine cho biết quá trình phục hồi và tái thiết đất nước sẽ cần 800 tỷ đô la trong 10 năm — gấp khoảng bốn lần tổng sản phẩm quốc nội trước chiến tranh.
[Kyiv Independent: Ukrainian delegation en route to US to meet Trump's team]
8. Hàng Không Mẫu Hạm Mỹ ở Biển Đông có thể đang hướng tới Iran.
Các vệ tinh đã chụp được hình ảnh Hàng Không Mẫu Hạm siêu hạng lớp Nimitz USS Abraham Lincoln đang hoạt động ở Biển Đông tranh chấp, trước khi nó được tường trình đã nhận lệnh điều động đến Trung Đông để củng cố sức mạnh quân sự của Mỹ trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Iran.
Biển Đông là khu vực tranh chấp chủ quyền giữa nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc, quốc gia khẳng định chủ quyền đối với hơn 80% vùng biển sầm uất này. Sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc trong vùng biển của Phi Luật Tân đã dẫn đến những cuộc đụng độ nghiêm trọng và thúc đẩy đồng minh hiệp ước của Mỹ tăng cường quan hệ an ninh với Washington và các đối tác khác trong khu vực.
Chính phủ Iran đang tiến hành một chiến dịch đàn áp đẫm máu đối với các cuộc biểu tình chống chính phủ quy mô lớn nhất trong nhiều năm, với ước tính số người chết dao động từ 3.400 đến hơn 12.000. Tổng thống Trump đã đe dọa sẽ đáp trả và không loại trừ việc sử dụng lực lượng quân sự—mặc dù hôm thứ Tư ông nói rằng ông có thông tin “đáng tin cậy” rằng việc giết người đã dừng lại, và “không có kế hoạch hành quyết” người biểu tình.
Theo NewsNation đưa tin hôm thứ Năm, dẫn nguồn tin thân cận với vấn đề này, tàu Abraham Lincoln và nhóm tác chiến của nó, bao gồm các tàu khu trục mang hỏa tiễn dẫn đường Arleigh Burke và ít nhất một tàu ngầm tấn công, đang được điều động trở lại Trung Đông.
Hình ảnh vệ tinh của Cơ quan Vũ trụ Âu Châu, gọi tắt là ESA được Newsweek xem xét cho thấy tàu Abraham Lincoln và nhóm tác chiến của nó đang di chuyển khoảng 120 dặm về phía tây tỉnh đảo Palawan của Phi Luật Tân vào thứ Ba. Các tàu này cũng cách bãi cạn Scarborough khoảng 215 dặm về phía nam - một trong những điểm gây tranh cãi nhất trong tranh chấp lãnh thổ giữa Phi Luật Tân và Trung Quốc.
Hải quân cho biết, những “hoạt động thường lệ” này, bao gồm cả các cuộc diễn tập bắn đạn thật trên tàu Abraham Lincoln, nhằm mục đích ngăn chặn hành động gây hấn trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Dữ liệu theo dõi tàu thuyền công khai được Newsweek xem xét xác nhận nhóm tàu tấn công đã di chuyển từ Biển Phi Luật Tân vào vùng biển quần đảo Phi Luật Tân vào ngày 24 tháng 12 trước khi đi về phía tây vào Biển Đông.
Điều đó có nghĩa là các tàu này đang hoạt động trong khu vực trong khi Trung Quốc tiến hành hai ngày tập trận quân sự trừng phạt trên vùng biển và không phận xung quanh Đài Loan vào ngày 29 và 30 tháng 12, nhằm gây áp lực lên hòn đảo dân chủ này, mà Bắc Kinh tuyên bố là lãnh thổ của mình.
[Newsweek: US Aircraft Carrier in South China Sea Could Be Heading for Iran]
9. Thủ tướng Carney nói với Tổng thống Trump: Hãy rút lui khỏi dự án Greenland!
Thủ tướng Canada Mark Carney hôm thứ Sáu cảnh báo rằng quyết định về quyền sở hữu Greenland không thuộc về Tổng thống Donald Trump.
“Tương lai của Greenland là quyết định của Greenland và của Vương quốc Đan Mạch,” ông Carney nói với các nhà báo tại một cuộc họp báo ở Bắc Kinh sau cuộc hội đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Ông Carney kêu gọi các đồng minh NATO, trong đó có Mỹ, “tôn trọng các cam kết của họ” khi ông nhấn mạnh sự ủng hộ của Canada đối với chủ quyền của Đan Mạch đối với hòn đảo Bắc Cực có vị trí chiến lược quan trọng, nơi mà Tổng thống Trump đã đe dọa chiếm giữ.
“Chúng tôi là đối tác NATO với Đan Mạch, và do đó, mối quan hệ đối tác đầy đủ của chúng tôi vẫn được duy trì,” ông Carney nói trong những phát biểu đầu tiên của mình về cuộc tranh cãi ngoại giao đang leo thang. “Các nghĩa vụ của chúng tôi theo Điều 5, Điều 2 của NATO vẫn được giữ nguyên, và chúng tôi hoàn toàn ủng hộ những điều đó.”
Vấn đề Greenland lại nổi lên một lần nữa do những phát ngôn leo thang của Tổng thống Trump về lợi ích của Mỹ ở Bắc Cực, điều này đã làm gia tăng căng thẳng giữa Washington và Liên Hiệp Âu Châu.
Tuần này, Đan Mạch và một số đồng minh đã tuyên bố sẽ tăng cường sự hiện diện quân sự của họ ở Greenland.
Một ngày sau cuộc hội đàm giữa các Ngoại trưởng Đan Mạch và Greenland với các quan chức cao cấp của Mỹ tại Washington, Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen cho biết Liên Hiệp Âu Châu đã “tăng gấp đôi đầu tư và hỗ trợ Greenland” và khối này sẽ “tiếp tục công việc về an ninh Bắc Cực với các đồng minh, các đối tác của chúng tôi, bao gồm cả Hoa Kỳ”.
Ông Carney cho biết vấn đề chủ quyền đối với Greenland và Bắc Cực cũng được đề cập trong các cuộc thảo luận của ông với ông Tập Cận Bình, và ông nói thêm rằng ông “nhận thấy nhiều điểm tương đồng về quan điểm trong vấn đề đó”.
[Politico: Carney to Trump: Back off on Greenland]
10. Truyền thông Nga đưa tin Trung Quốc ngừng nhập khẩu điện từ Nga.
Theo báo Kommersant thân Cẩm Linh, việc Trung Quốc mua điện từ Nga đã bị tạm dừng từ ngày 1 Tháng Giêng do giá xuất khẩu tăng cao, vượt quá giá điện trong nước của Trung Quốc.
Inter RAO, một trong những công ty năng lượng nhà nước lớn nhất của Nga, chịu trách nhiệm xuất khẩu điện dư thừa từ vùng Viễn Đông Nga để cung cấp cho Tập đoàn Lưới điện Nhà nước Trung Quốc với ước tính khoảng 4 tỷ kilowatt-giờ (kWh) điện mỗi năm.
Các hợp đồng cung ứng giữa Bắc Kinh và Mạc Tư Khoa kéo dài đến năm 2037, mặc dù các nguồn tin của Kommersant cho biết xuất khẩu khó có thể được nối lại trong năm nay.
Mặc dù vậy, Inter RAO khẳng định rằng các hợp đồng sẽ vẫn có hiệu lực và họ đang liên tục liên lạc với các đối tác Trung Quốc.
Tờ Kyiv Independent không thể xác minh các thông tin do truyền thông Nga đưa ra.
Giá điện ở Nga đã tăng mạnh tới 42% so với tháng Giêng năm ngoái. Tờ Kommersant bình luận rằng việc tự do hóa thị trường ở Viễn Đông có thể là nguyên nhân.
Ngược lại, tại Trung Quốc, giá điện hầu như không thay đổi, dao động quanh mức 350 nhân dân tệ (50,2 đô la Mỹ) cho mỗi Megawatt-giờ (MWh).
Theo báo Kommersant, Bộ Năng lượng Nga cho biết xuất khẩu có thể được nối lại nếu Trung Quốc đệ trình yêu cầu kèm theo một thỏa thuận cùng có lợi.
Bộ này khẳng định việc cung cấp điện cho nền kinh tế vùng Viễn Đông vẫn là ưu tiên hàng đầu của Nga.
Quan hệ kinh tế với Trung Quốc là một nguồn sống quan trọng đối với Nga kể từ khi nước này bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.
Khi Mạc Tư Khoa phải đối mặt với các lệnh trừng phạt quốc tế, Trung Quốc vẫn tiếp tục mua dầu, khí đốt và than đá của Nga, đồng thời bán xe hơi và công nghệ cho Mạc Tư Khoa. Mặc dù giá trị thương mại của hai nước giảm vào năm 2024, nhưng tổng số tiền vẫn đạt 234 tỷ đô la, theo dữ liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc.
[Kyiv Independent: China halts electricity imports from Russia, Russian media reports]
11. Ít nhất 3 người thiệt mạng và 22 người bị thương trong các vụ tấn công Nga gây ra đêm qua.
Một vụ tấn công bằng bom lượn của Nga đã khiến một người thiệt mạng và 11 người bị thương ở Bilopilsky thuộc tỉnh Sumy. Chính quyền khu vực báo cáo 40 vụ tấn công trên khắp 27 đô thị trong tỉnh, nơi chuông báo động không kích vang lên trong gần 18 giờ trong số 24 giờ qua.
Thống đốc Ivan Fedoro báo cáo rằng một vụ tấn công khác ở tỉnh Zaporizhzhia đã khiến một người thiệt mạng và sáu người bị thương.
Tại cảng Odessa trên Hắc Hải, một hỏa tiễn đạn đạo của Nga đã bắn trúng một tàu chở hàng dân sự mang cờ Malta, theo thông báo của chính quyền địa phương. Họ cho biết một thành viên thủy thủ đoàn bị thương nhưng không có người thiệt mạng trong các vụ tấn công trên khắp tỉnh.
Thống đốc tỉnh Kherson, Oleksandr Prokudin, viết rằng “do hành động gây hấn của Nga, một người đã thiệt mạng”, nhưng không nêu rõ thêm chi tiết.
Ông cho biết thêm rằng 23 đô thị đã bị ảnh hưởng bởi hỏa lực và chính quyền của ông đã xác định được một phụ nữ 53 tuổi bị thương vào ngày 14 tháng Giêng, người này mới được vào bệnh viện vì chấn động não do chấn thương vụ nổ gây ra.
Ở một diễn biến khác, một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga đã làm bị thương hai người ở Malomykhailovsky thuộc tỉnh Dnipropetrovsk, và một phụ nữ 63 tuổi bị thương ở tỉnh Kharkiv.
[Kyiv Independent: At least 3 dead, 22 injured in Russian overnight attacks]