Phải sinh lời những ân huệ Chúa ban (Chúa Nhật 33 Thường Niên - Năm A)

(Mt 25, 14-30)

Bước vào Chúa nhật XXXIII thường niên, Giáo hội mời gọi chúng ta hướng lòng về ngày Chúa quang lâm, nhìn lại cách mình đang sống và sử dụng những ân huệ Thiên Chúa trao ban đối với việc kính sợ Thiên Chúa, tỉnh thức trong đức tin và trung tín trong bổn phận. Vì, đời sống Ki-tô hữu không phải là thời gian chờ đợi thụ động, nhưng là hành trình sinh hoa trái cho Nước Trời.

Kính sợ Thiên Chúa là nền tảng sống hạnh phúc

Sách Châm Ngôn trình bày cho chúng ta hình ảnh người phụ nữ tài đức: “Nàng cần mẫn dùng tay làm việc” (Cn 31,13). Vẻ đẹp của nàng không hệ tại ở nhan sắc chóng qua, nhưng ở lòng kính sợ Thiên Chúa, sự cần cù, lòng chung thủy và quảng đại với người nghèo. Sách Châm Ngôn xác quyết: “Duyên dáng thì giả dối và nhan sắc thì hão huyền; người phụ nữ kính sợ Chúa, sẽ được ca tụng” (Cn 31,30).

Cùng một tư tưởng ấy, Thánh vịnh 127 công bố: “Phúc thay những bạn nào tôn sợ Thiên Chúa, bạn nào ăn ở theo đường lối của Người” (Tv 127,1). Hạnh phúc gia đình không chỉ được xây dựng bằng cơm áo, nhà cửa hay tiện nghi vật chất, nhưng trước hết bằng sự hiện diện của Thiên Chúa, bằng tình yêu chung thủy, sự hy sinh mỗi ngày, vợ chồng trao hiến cho nhau và cộng tác vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa.

Điều đó nhắc chúng ta rằng: người mẹ âm thầm chăm sóc gia đình, người cha vất vả nuôi dưỡng con cái, người lao động trung thành với công việc, người biết chia sẻ với người nghèo… tất cả đều có thể biến những công việc bình thường thành của lễ đẹp lòng Thiên Chúa. Nên thánh không nhất thiết phải làm những điều phi thường, nhưng là sống những điều bình thường với một tình yêu phi thường.

Tỉnh thức và sống như con cái sự sáng

Trong thư gửi tín hữu Thê-xa-lô-ni-ca, thánh Phao-lô cảnh báo: “Ngày của Chúa sẽ đến như kẻ trộm trong đêm tối” (1 Tx 5,2). Người ta có thể tự ru ngủ mình bằng những lời: “Yên ổn và an toàn”, nhưng ngày Chúa đến sẽ bất ngờ. Vì thế, thánh nhân mời gọi: “Chúng ta đừng mê ngủ như những người khác, nhưng hãy tỉnh thức và điều độ” (1 Tx 5,6).

Tỉnh thức không có nghĩa là sống trong sợ hãi, lo âu, thức suốt không ngủ, cũng không phải là tìm cách đoán định ngày giờ tận thế nhưng là ý thức rằng cuộc đời này có điểm kết thúc và mỗi người sẽ phải trình diện trước mặt Thiên Chúa. Người Ki-tô hữu là con cái sự sáng, nên phải sống xứng đáng với phẩm giá đã lãnh nhận qua Bí tích Thánh Tẩy để ngày Chúa đến không trở thành nỗi kinh hoàng, nhưng là ngày gặp gỡ Đấng mình yêu mến.

Bởi đó, tỉnh thức là biết dành thời gian cầu nguyện, siêng năng tham dự Thánh lễ, sống hòa thuận trong gia đình, trung thực trong công việc, tránh xa tội lỗi và quảng đại phục vụ tha nhân. Đừng đợi đến lúc tuổi già, bệnh tật hay giờ hấp hối mới nghĩ đến việc trở về với Chúa. Hãy sống mỗi ngày như thể hôm nay là ngày cuối cùng để yêu thương và làm điều thiện.

Sinh lời là trách nhiệm của người quản lý ân huệ Thiên Chúa

Đỉnh cao của phụng vụ hôm nay là dụ ngôn những nén bạc được thánh Mát-thêu ghi lại (x.Mt 25,14-30). Ông chủ trao cho các đầy tớ những số bạc khác nhau, tùy theo khả năng mỗi người. Hai người đầu đã biết sử dụng những gì được trao để sinh lợi; người thứ ba vì sợ hãi đã đem chôn giấu nén bạc.

Điều đáng chú ý là ông chủ không đòi hỏi mọi người phải sinh lời ngang nhau, nhưng khen thưởng những ai trung tín: “Vì ngươi đã trung tín trong việc nhỏ, ta sẽ đặt ngươi làm những việc lớn” (Mt 25,21).

Năm nén, hai nén hay một nén đều chính là ân huệ Chúa ban cho mỗi chúng ta. Không ai có quyền tự hào vì mình nhận được nhiều hơn, cũng không ai được phép mặc cảm vì mình nhận được ít hơn. Điều quan trọng là biết sử dụng những gì Chúa trao ban để phục vụ Người và tha nhân.

Nhìn vào thực tế hôm nay, có biết bao người đang chôn giấu nén bạc của mình: người có khả năng nhưng không muốn phục vụ; người có của cải nhưng không biết chia sẻ; người có đức tin nhưng ngại làm chứng cho Tin Mừng; người có trách nhiệm nhưng sống thờ ơ với gia đình và cộng đoàn. Đáng buồn hơn, có những người chỉ biết đòi hỏi Hội Thánh, nhưng không bao giờ tự hỏi mình đã đóng góp được gì cho Hội Thánh.

Chúa không đòi chúng ta phải làm những việc vĩ đại, nhưng mong chúng ta trung thành với những việc nhỏ bé mỗi ngày. Một lời an ủi, một hành động tha thứ, một việc bác ái âm thầm, một hy sinh vì gia đình cũng có thể trở thành những nén bạc sinh hoa trái cho Nước Trời.

Các bài đọc và Tin Mừng hôm nay cùng hướng chúng ta đến một cuộc gặp gỡ: ngày chúng ta đứng trước mặt Thiên Chúa để trả lời về cuộc đời mình. Khi ấy, Người không hỏi chúng ta đã giàu có đến đâu, nổi tiếng thế nào hay sở hữu bao nhiêu tài sản, nhưng hỏi chúng ta đã sống thế nào với những ân huệ Người trao ban.

Chúng ta đã yêu thương gia đình chưa? Đã biết tha thứ cho người xúc phạm mình chưa? Đã quảng đại với người nghèo chưa? Đã dùng khả năng và thời gian để phục vụ Chúa và Hội Thánh chưa?

Đừng để cuộc đời trôi qua trong sự hưởng thụ, ích kỷ và vô cảm. Đừng để nỗi sợ hãi làm chúng ta chôn vùi những khả năng Chúa ban. Cũng đừng nghĩ rằng những việc nhỏ bé mình làm chẳng có giá trị gì trước mặt Thiên Chúa.

Ngày Chúa đến là điều chúng ta không biết, nhưng cách chuẩn bị cho ngày ấy thì chúng ta biết rất rõ: hãy sống kính sợ Thiên Chúa, tỉnh thức trong cầu nguyện, trung tín trong bổn phận và quảng đại trong tình yêu.

Ước gì khi kết thúc hành trình trần thế, mỗi người chúng ta đều được nghe lời dịu dàng của Chúa: “Hỡi đầy tớ tốt lành và trung tín, hãy vào hưởng sự vui mừng của chủ ngươi” (Mt 25,21). Amen.

Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ

 

Sáng Thứ năm, ngày 12 tháng 11 năm 2026, Đức Thánh Cha đã bắt đầu chương trình trong ngày của ngài vào lúc 9:30 với gặp gỡ các giám mục Peru tại nhà nguyện của Tòa Tổng Giám Mục Lima

Sau đó, lúc 10:20, Đức Thánh Cha đã có giờ Kinh giữa buổi sáng với sự tham gia của các giám mục, linh mục, nam nữ tu sĩ, chủng sinh, các hội đồng mục vụ tại Nhà thờ Chính tòa Thánh Gioan Tông đồ Thánh Sử.

Lúc 11:30, Đức Thánh Cha đã tham dự hội nghị về những thách thức và hy vọng cho tương lai của người dân Peru tại quảng trường trước Nhà thờ chính tòa.

Kính thưa quý vị và anh chị em,

Peru ghi nhận có 31,074 triệu tín hữu Công Giáo đã lãnh nhận bí tích Rửa tội, chiếm hơn 91% trong tổng số 34,038 triệu dân.

Peru có 7 tổng giáo phận, 20 giáo phận, 10 Miền Phủ Doãn Tông Tòa, 1 giáo phận quân đội, và 8 miền Giám Quản Tông Tòa. Tổng cộng quốc gia này 1.710 giáo xứ, 3.246 linh mục, 71 phó tế vĩnh viễn, 4.720 nữ tu đã khấn dòng và 864 chủng sinh đại chủng viện.

Số lượng linh mục đã tăng từ 2.233 vị vào năm 1980, mặc dù con số này thấp hơn một chút so với tổng số 3.292 vị vào năm 2020. Số lượng chủng sinh đại chủng viện đã giảm so với mức 2.077 người vào năm 2010.

Các cơ sở giáo dục có 571.482 học sinh, sinh viên theo học, trong khi Giáo hội điều hành 1.219 cơ sở từ thiện và phúc lợi xã hội.

Chuyến đi này sẽ đưa Đức Giám Mục Leo trở lại Chiclayo – nơi ngài từng phục vụ với cương vị Giám mục từ năm 2015 đến năm 2023 – và đến Pucallpa để gặp gỡ các nhà truyền giáo cùng cộng đồng người bản địa.

Lúc 18:00, Đức Thánh Cha đã chủ tọa buổi cầu nguyện cùng giới trẻ và sinh viên đại học tại Sân vận động Quốc gia

Trong diễn từ tại đây, Đức Thánh Cha nói:

Chào buổi tối, Lima! Callao! Carabayllo! Và những người đến từ Lurín và Chosica!

Chào buổi tối tất cả mọi người. Có người nói với tôi rằng Peru cần một dấu hiệu của hy vọng; vâng, hôm nay tại Sân vận động Quốc gia, các bạn chính là dấu hiệu của hy vọng đó.

Thật là một niềm vui khi được ở cùng các bạn! Cảm ơn các bạn vì sự đón tiếp nồng nhiệt này. Tôi trân trọng những lời của Đức Hồng Y Castillo và những câu hỏi mà các bạn trẻ đã đặt cho tôi, cũng như sự chân thành mà Joao, Emily và Sơ Luzbinda đã mở lòng với chúng ta. Những gì các bạn đã chia sẻ cho tôi cơ hội để chia sẻ với các bạn một cảnh trong Tin Mừng Gioan.

Một ngày kia, Gioan Tẩy giả đang ở cùng hai môn đệ của mình thì thấy Chúa Giêsu đi ngang qua. Chỉ tay về phía Người, ông nói: "Kìa, Chiên Con của Thiên Chúa!" (1:36). Nghe vậy, hai người liền đi theo Người. Chúa thấy họ đang đi theo, bèn nhìn họ và hỏi: "Các anh tìm gì?" (câu 38). Một câu hỏi thật hay! Đây là những lời đầu tiên của Chúa Giê-su xuất hiện trong Tin Mừng này. Tôi muốn mỗi người trong các bạn hãy lắng nghe câu hỏi đó như thể Chúa Giê-su đang hỏi bạn hôm nay: Bạn đang tìm kiếm điều gì? Bạn khao khát tìm thấy điều gì? Bạn mong đợi điều gì từ cuộc sống?

Đừng vội trả lời. Có những câu hỏi sẽ ở lại với chúng ta rất lâu. Hãy nghĩ về điều gì khiến các bạn hào hứng nhất, những người các bạn yêu thương, và những ước mơ các bạn sẵn sàng đấu tranh để đạt được. Cũng hãy nghĩ về những nỗi lo lắng đôi khi khiến các bạn mất ngủ và những điều các bạn muốn thay đổi. Chúa Giê-su quan tâm đến tất cả những điều này bởi vì Ngài quan tâm đến các bạn.

Có một từ có thể giúp chúng ta hiểu được sự tìm kiếm này: đam mê. Chúng ta dùng nó để nói về những điều mình yêu thương sâu sắc, những điều khơi dậy lòng nhiệt huyết và thôi thúc chúng ta cống hiến hết mình. Nhưng nó cũng nhắc nhở chúng ta về sự đau khổ, về những trải nghiệm dường như dập tắt khát vọng sống tiếp của chúng ta. Có những người trẻ cảm thấy cô đơn, ngay cả khi được bao quanh bởi nhiều người. Những người khác mang trong mình nỗi đau mất mát hoặc sự bất an về tương lai. Đôi khi chúng ta tự hỏi tại sao Chúa lại cho phép những điều nhất định xảy ra hoặc tại sao Người dường như im lặng khi chúng ta cần Người nhất.

Vậy hãy nhớ lại cách Gioan Tẩy giả giới thiệu Chúa Giêsu: "Kìa, Chiên Thiên Chúa!". Các môn đệ lúc đó chưa hiểu được ý nghĩa của danh xưng ấy. Sau này, họ sẽ khám phá ra ý nghĩa của nó trong ánh sáng của cuộc Khổ nạn của Chúa, trong đó Người đã hi sinh mạng sống trên thập giá. Chúa Giêsu cũng biết nỗi thống khổ và bóng tối của sự đau đớn. Từ trên thập giá, Người kêu lên: "Lạy Chúa, lạy Chúa, sao Chúa bỏ con?" (Mc 15:34). Chúa Kitô, giữa những đau khổ đó, vẫn tiếp tục yêu thương. Người không muốn thập giá; Người muốn ơn cứu độ của chúng ta: vì tình yêu dành cho chúng ta, Người đã chấp nhận mang nó đến cùng. Như vậy, công cụ của cái chết ấy, thông qua sự hy sinh của Người, đã trở thành nơi tình yêu nồng cháy của C được bày tỏ, một tình yêu có khả năng chiến thắng cái chết.

Các bạn trẻ thân mến, khi các bạn đau khổ, hãy hướng về Chúa Giêsu. Đừng sợ hãi khi nói chuyện chân thành với Người, ngay cả khi các bạn khó tìm được lời để cầu nguyện. Người biết những giọt nước mắt của chúng ta và những câu hỏi mà chúng ta vẫn chưa thể trả lời. Cũng hãy tìm kiếm sự đồng hành của những người yêu thương các bạn: một số nỗi buồn cần thời gian và một bàn tay giúp đỡ. Đức tin nâng đỡ chúng ta trên con đường này và nhắc nhở chúng ta rằng đau khổ không bao giờ là lời cuối cùng. Hãy nhiệt huyết với mọi điều đáng giá, với những gì là chân thật, tốt lành và đẹp đẽ! Hãy trau dồi tài năng của các bạn, khám phá sự phong phú của nền văn hóa của các bạn, hãy dám thực hiện những dự án quảng đại. Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô đã nhắc nhở chúng ta rằng "sự bồn chồn không ngừng" này có thể thúc đẩy chúng ta nắm lấy cuộc sống trong tay mình và trở nên có trách nhiệm với một sứ mệnh (xem Tông huấn Hậu Thượng Hội đồng Christus Vivit, 138). Đừng bằng lòng sống theo những gì người khác mong đợi ở các bạn. Chúa đã tạo dựng các bạn có khả năng làm những điều tốt mà không ai khác có thể làm theo cùng một cách.

Bây giờ chúng ta hãy trở lại với hai môn đệ. Khi Chúa Giê-su hỏi, họ đáp: "Thưa Thầy, Thầy ở đâu ạ?" Và Người nói với họ: "Hãy đến mà xem" (Ga 1:38-39). Câu trả lời thật đơn giản! Hai người ấy muốn biết Chúa Giê-su, muốn chia sẻ một phần cuộc sống của Người. Chúa không nói trước cho họ mọi điều đang chờ đợi họ. Trước hết, chỉ cần chấp nhận lời mời đó là đủ. Đó cũng là cách ơn gọi bắt đầu, điểm thứ hai mà tôi muốn chia sẻ với các bạn. Tất cả chúng ta đều tự hỏi phải làm gì với cuộc đời mình và nên dành những điều tốt nhất cho ai. Có những câu trả lời mà chúng ta chỉ khám phá ra khi dám bước đi cùng Chúa Giê-su. Thánh Phao-lô nhắc nhở chúng ta rằng Thiên Chúa đã chọn chúng ta trong Đức Ki-tô trước khi sáng tạo thế giới (xem Ê-phê-sô 1:4). Ngay cả trước khi chúng ta hiện hữu, chúng ta đã được Người yêu thương rồi!

Đôi khi chúng ta tự hỏi liệu việc theo ý Chúa có nghĩa là từ bỏ ước mơ của mình hay không. Từ nỗi sợ hãi đó có thể nảy sinh một nghi ngờ nguy hiểm hơn. Thật sai lầm khi tin rằng Chúa tước đoạt điều gì đó của chúng ta và để tận hưởng trọn vẹn cuộc sống, chúng ta cũng cần phải trải nghiệm tội lỗi (xem Sáng thế 3:5). Các bạn thân mến, tôi muốn các bạn khắc ghi vào lòng mình những lời của Đức Giáo Hoàng Benedict XVI: "Điều ác luôn đầu độc" (Bài giảng, ngày 8 tháng 12 năm 2005). Đừng để bị lừa dối! Làm sao điều gì làm hại chúng ta lại có thể mang lại hạnh phúc cho chúng ta? Chúa biết những khát vọng sâu thẳm nhất của chúng ta, thậm chí còn rõ hơn cả chính chúng ta. Người đã đặt trong chúng ta khát vọng yêu thương và hạnh phúc, và Người muốn làm cho khát vọng đó được trọn vẹn.

Như đã xảy ra với các môn đệ đầu tiên, thường thì mọi việc bắt đầu bằng một lời mời gọi đơn giản: đó là lời mời gọi của một người bạn, một kinh nghiệm phục vụ, hoặc một cuộc gặp gỡ với một người mà cuộc sống của họ khiến chúng ta tự hỏi điều gì thực sự đáng kể. Những câu chuyện chúng ta đã nghe chiều nay cũng bắt đầu bằng một lời mời gọi. Điều quan trọng là học cách nhận ra tiếng nói của Chúa. Vì vậy, hỡi các bạn trẻ thân mến, hãy dành những khoảnh khắc tĩnh lặng trước Thánh Thể để gặp gỡ Người. Hãy nói chuyện với Người về những kế hoạch của bạn và hãy để Lời Người thử thách bạn. Đừng ngại hỏi Chúa xem Người mong đợi gì ở bạn. Có người Người sẽ gọi đến chức linh mục hoặc đời sống thánh hiến; những người khác, Người sẽ gọi đến hôn nhân và lập gia đình. Tất cả đều được kêu gọi để đặt khả năng của mình phục vụ người khác.

Có lẽ một số bạn nghĩ rằng mình đã phạm quá nhiều sai lầm hoặc đã quá muộn để bắt đầu lại. Và tôi muốn nói với các bạn: hãy hướng về Chúa Giê-su. Người biết câu chuyện của các bạn và tiếp tục mời gọi các bạn bước đi cùng Người. Các bạn không cần phải vạch ra toàn bộ tương lai của mình để đáp lại Người. Hãy bước đi bước các bạn có thể làm hôm nay. Hãy tin tưởng vào tình yêu của Người và cho phép Người đồng hành cùng các bạn. Nhiều khi Chúa chỉ cho chúng ta con đường khi chúng ta đang bước đi trên đó.

Tin Mừng tiếp tục với một chi tiết quý giá: những môn đệ ấy "ở lại với Người suốt ngày hôm đó" (Ga 1:39). Thánh Gioan thậm chí còn nhớ thời gian: khoảng bốn giờ chiều. Cuộc gặp gỡ đó đã để lại dấu ấn mà thời gian không thể xóa nhòa. Họ đã ở lại với Chúa Giê-su! Như vậy, một mối quan hệ đã bắt đầu và sẽ phát triển khi họ cùng nhau chia sẻ cuộc hành trình. Và như vậy, chúng ta đến với từ thứ ba mà tôi muốn chia sẻ với các bạn: tình bạn. Ơn gọi của chúng ta cũng phát triển khi chúng ta học cách luôn gần gũi với Chúa, lắng nghe Người, và chia sẻ niềm vui cũng như nỗi lo lắng của mình với Người. Theo thời gian, các môn đệ sẽ khám phá ra phạm vi tình yêu của Người. Trong Bữa Tiệc Ly, Chúa Giê-su đã nói với họ: "Ta đã gọi các con là bạn hữu" (15:15). Và chính đêm đó, Người đã nói những lời sẽ được ứng nghiệm vào chiều Thứ Sáu Tuần Thánh: "Không có tình yêu nào lớn hơn tình yêu này: là hi sinh mạng sống mình vì bạn hữu" (câu 13).

Đó chính là Người Bạn đang gọi các bạn! Hãy vun đắp tình bạn này trong lời cầu nguyện, trong Thánh Thể, và trong việc lắng nghe Lời Người. Chúng ta càng học cách yêu mến Chúa Giê-su, chúng ta càng có khả năng yêu thương như Người yêu thương. Từ tình bạn của chúng ta với Chúa Kitô cũng nảy sinh một tình bạn chân thành hơn với những người khác, một tình bạn thành tâm tìm kiếm điều tốt lành cho họ, biết tha thứ và luôn trung thành, đặc biệt là trong những lúc khó khăn. Thật tuyệt vời biết bao khi tìm được những người bạn giúp chúng ta trưởng thành và kéo chúng ta đến gần Chúa hơn!

Giáo Hội được sinh ra và sống từ tình bạn với Chúa Kitô. Trong đó, chúng ta tìm thấy những anh chị em giúp đỡ chúng ta tiến về phía trước. Tất cả chúng ta đều cần ai đó lắng nghe, khích lệ khi thiếu sức mạnh, hoặc đơn giản là ở bên cạnh. Vì vậy, đừng nghĩ rằng các bạn luôn phải tỏ ra mạnh mẽ, đặc biệt là những người điều phối nhóm hoặc đồng hành cùng người khác. Hãy để bản thân được chăm sóc. Hãy nhớ rằng Chúa Giêsu, trong vườn Diệt-si-ma-ni, cũng muốn có bạn hữu ở bên cạnh trong giờ phút đau khổ của Người (xem Mt 26:38). Đừng ngại chia sẻ nỗi buồn của bạn với họ và tìm kiếm sự hỗ trợ mà các bạn cần nơi họ.

Có một chi tiết cuối cùng từ Tin Mừng mà tôi muốn đề cập. Sau cuộc gặp gỡ đó, An-rê đã đi tìm anh trai mình là Si-mong để báo tin: "Chúng tôi đã tìm thấy Đấng Mê-xi-a" (Ga 1:41), và ông đã dẫn anh mình đến gặp Chúa Giê-su. Hãy làm như vậy! Hãy đặc biệt nghĩ đến những người đang trải qua thời kỳ khó khăn. Một cử chỉ của tình bạn có thể thay đổi cuộc đời. Đừng ngại nói về Chúa Giê-su và chứng tỏ, bằng cuộc sống của các bạn, tình bạn của Người đã mang lại cho bạn biết bao điều tốt lành.

Các bạn trẻ thân mến, hãy lắng nghe lời mời gọi của Chúa Giê-su và dám bước theo Người. Hôm nay, tôi muốn nhắc lại với các bạn rằng Chúa "không lấy đi điều gì, mà ban cho tất cả" (Đức Benedict XVI, Bài giảng trong Thánh lễ Khai mạc Sứ vụ Phêrô, ngày 24 tháng 4 năm 2005). Hãy tin tưởng vào Chúa Ki-tô! Hãy tin tưởng vào Người như một người bạn chân thành, người biết rõ các bạn, yêu thương các bạn và không bao giờ bỏ rơi các bạn. Niềm tin này sẽ làm cho tình bạn của Người với các bạn ngày càng bền chặt hơn. Chúng ta hãy cầu xin Chúa, nhờ sự chuyển cầu của Đức Mẹ Maria và các thánh người Peru, gia tăng niềm tin này mỗi ngày, giúp chúng ta sống ơn gọi của mình với lòng nhiệt thành, và luôn luôn giữ vững tình bạn của Người. Vậy, chúng ta hãy cùng nhau đọc một lời cầu nguyện đơn giản giúp chúng ta tin tưởng vào Chúa Giêsu hơn mỗi ngày. Tôi mời các bạn cùng đọc với tôi:

Lạy Chúa Giêsu, con tin tưởng vào Chúa.

Lạy Chúa Giêsu, con tin tưởng vào Chúa.

Lạy Chúa Giêsu, con tin tưởng vào Chúa.

Lạy Chúa Giêsu, Xin hãy đến!

Xin hãy đến trong trái tim con,

Xin hãy đến trong gia đình con,

Xin hãy đến trong cộng đồng con.

Xin Chúa mau đến trong đời con!

Lạy Chúa, Xin mau đến!

 

1. Vụ nổ xe hơi ở Mạc Tư Khoa được tường trình đã làm bị thương cựu thư ký báo chí của Thủ tướng.

Theo truyền thông Nga, sáng ngày 13 tháng 11, một chiếc xe hơi đã phát nổ trên đường Kirovogradskaya ở quận Chertanovo phía nam Mạc Tư Khoa, được tường trình đã làm bị thương Sergei Zavorotny, cựu thư ký báo chí của cựu Thủ tướng Ukraine Mykola Azarov.

Zavorotny từng giữ chức thư ký báo chí dưới thời Tổng thống Viktor Yanukovych ở Ukraine và đã trốn sang Nga vào năm 2014 sau khi Yanukovych bị lật đổ sau cuộc Cách mạng Euromaidan.

Tại Nga, ông ta công khai phát sóng các quan điểm ủng hộ Cẩm Linh và chống Ukraine, mở kênh truyền thông riêng và viết một cuốn sách có tựa đề "Yanukovych đầu hàng, Bộ Ngoại giao chấp nhận: Nga đã mất Ukraine như thế nào", tuyên bố rằng cuộc Cách mạng Euromaidan là một cuộc đảo chính do các cơ quan tình báo phương Tây dàn dựng, theo tờ Moscow Times của Nga.

Cựu Thủ tướng Azarov cũng đã trốn sang Nga vào năm 2014 và thành lập Ủy ban Cứu quốc Ukraine vào tháng 7 năm 2015, một tổ chức tự xưng là chính phủ Ukraine lưu vong.

Theo các kênh Telegram của Nga, chiếc xe, một chiếc Toyota Fortuner màu đen ghi danh đứng tên ông Zavorotny, 72 tuổi, đã chạy được khoảng 200 mét trước khi một vụ nổ xảy ra ở phía người lái và làm bật tung cửa bên trái, tờ Moscow Times cho biết thêm. Vụ nổ được tường trình đã hất văng ông Zavorotny xuống đường. Những người xung quanh đã xông đến cấp cứu và ông được đưa đến bệnh viện với chấn thương sọ não, gãy xương sườn, gãy xương chày hở và mất cánh tay trái, tờ Moscow Times đưa tin. Với những vết thương nặng như thế, nạn nhân chỉ còn có thể sống như một phế nhân.

Một số hãng truyền thông Nga đưa tin vụ nổ có thể do một thiết bị nổ tự chế, gọi tắt là IED được gài ở gầm xe gây ra, trong khi hãng truyền thông nhà nước Nga Kommersant cho rằng vụ nổ có khả năng do mìn từ tính gây ra.

Tờ Kommersant cũng cho biết nhà chức trách Nga đã mở cuộc điều tra vụ việc với cáo buộc âm mưu giết người.

Một ngày trước đó, vào ngày 12 tháng 11, Đại Tá Dmitry Lobodin, phi công nhiều năm kinh nghiệm của Quân đoàn Không quân và Phòng không số 6, và thường xuyên lái máy bay ném bom vào tỉnh Kharkiv của Ukraine, đã thiệt mạng khi xe của ông ta phát nổ ở Shushary gần St. Petersburg, theo Ủy ban Điều tra Nga cho biết.

Hãng tin Fontanka của Nga đưa tin nạn nhân đã thiệt mạng vào khoảng 7 giờ sáng giờ địa phương trong một vụ nổ trên xa lộ Kolpinskoye, gần siêu thị Lenta và trạm xăng Tatneft.

Ngày 27 tháng 8, một chiếc xe chở Trung Tá Sergei Sechkov và vợ ông ở St. Petersburg đã phát nổ tại cùng khu vực đó, khiến ông Sechkov thiệt mạng và vợ ông bị thương nặng.

Các quan chức quân đội Nga và những nhân vật khác tham gia vào cuộc xâm lược toàn diện của Mạc Tư Khoa trước đây đã từng là mục tiêu của các vụ đánh bom xe và các cuộc tấn công khác, đôi khi trong các chiến dịch do Ukraine dẫn đầu.

[Kyiv Independent: Car explosion in Moscow reportedly injures ex-PM press secretary]

2. Trung Tá Mỹ bị Vương Quốc Anh bắt vì tội làm gián điệp cho Nga.

Ngày 12 tháng 11, một sĩ quan quân đội Mỹ bị bắt giữ tại Anh vì bị cáo buộc âm mưu chuyển giao thông tin mật cho Nga đã được xác định là Trung tá Brandon Tyner.

Bị cảnh sát Anh bắt giữ trong tuần này sau một chiến dịch gài bẫy, Tyner, 41 tuổi, là người mới nhất trong số nhiều thành viên người Mỹ bị cáo buộc làm gián điệp cho Nga trong những tháng gần đây.

Giám đốc FBI Mỹ Kash Patel khi thông báo tại Hoa Kỳ về trường hợp bị bắt của Trung tá Brandon Tyner cho biết viên sĩ quan cao cấp của Mỹ đã bị bắt giữ tại Anh "trong một cuộc điều tra gián điệp liên quan đến Nga".

"Thông điệp của chúng tôi rất rõ ràng: FBI không dung thứ cho bất kỳ ai vi phạm lời thề trung thành với Hoa Kỳ," Patel nói.

Theo tờ New York Times, sau phiên tòa dự kiến diễn ra tại Anh vào tuần tới, Tyner sẽ được chuyển đến Mỹ để bị buộc tội theo Bộ luật Quân sự Thống nhất.

Bản chất chính xác về sự liên quan của Tyner với Nga vẫn chưa được công khai.

Tyner, từng phục vụ tại Afghanistan, Iraq và Qatar, trước đó đã nhận được Huân chương Sao Đồng và Huân chương Phục vụ Xuất sắc Quốc phòng. Theo tờ Wall Street Journal, Tyner đóng quân tại trụ sở Quân đoàn Phản ứng Nhanh Đồng minh của NATO ở Gloucestershire, căn cứ lớn nhất của liên minh này tại Anh.

Hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Mười Một, Điện Cẩm Linh phủ nhận mọi liên quan đến những cáo buộc chống lại Tyner.

Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết: "Vụ bắt giữ này không liên quan gì đến chúng tôi, và chúng tôi không biết nó có liên quan đến điều gì. Chúng tôi không có bất kỳ mối liên hệ nào với vụ việc này, và nó không ảnh hưởng gì đến chúng tôi."

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Nga và các nước NATO leo thang do các mối đe dọa tấn công hỗn hợp từ Mạc Tư Khoa trong những tháng gần đây, nhiều binh sĩ từ các quốc gia khác nhau đã bị buộc tội làm gián điệp cho Nga.

Ngày 8 tháng 10, Teddy Young, 24 tuổi, một chuyên viên tình báo cấp dưới của Hải quân Hoàng gia Anh, đã ra hầu tòa lần đầu tiên sau khi bị buộc hai tội danh liên quan đến việc cố gắng chuyển giao thông tin mật cho một thế lực nước ngoài trong khoảng thời gian từ tháng 11 năm 2024 đến tháng 5 năm 2025.

Ngày 21 tháng 8, Cảnh sát Liên bang Úc cho biết, nhà chức trách Úc đã buộc tội một công dân mang hai quốc tịch Nga và Úc sau khi người này bị cáo buộc khai gian lý lịch để gia nhập quân đội Ukraine và cố gắng chuyển thông tin về lực lượng Ukraine cho những người có liên hệ với tình báo Nga.

Văn phòng Chánh án quân sự Canada cho biết với các phóng viên vào ngày 4 tháng 11 rằng một đặc vụ phản gián quân sự Canada bị buộc tội chuyển giao thông tin tác chiến cho Ukraine sẽ phải ra hầu tòa vào tháng 12.

[Kyiv Independent: US service member accused of attempting to spy for Russia identified, media reports]

3. 11.000 chuyến bay bị ảnh hưởng trên toàn cõi Hoa Kỳ, gây ra thiệt hại 66 triệu mỗi giờ

Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA hôm thứ Sáu đã ban hành lệnh tạm dừng toàn quốc đối với tất cả các chuyến bay khởi hành do "tình huống bất thường và vì lý do an toàn". FAA và Tòa Bạch Ốc cho biết vấn đề dường như do "sự việc mất kết nối viễn thông".

Lệnh tạm dừng hoạt động bay trên toàn quốc do Cục Hàng không Liên bang Mỹ ban hành đang gây thiệt hại cho ngành hàng không khoảng 66 triệu USD mỗi giờ, với khoảng 11.000 chuyến bay bị đình trệ trên khắp nước Mỹ. Ước tính, tác động kinh tế hàng ngày trên quy mô rộng hơn – bao gồm các gián đoạn trong toàn ngành và sự sụt giảm năng suất – lên tới hàng tỷ USD.

Bộ trưởng Giao thông Vận tải Mỹ Sean Duffy cho biết "Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ đã ban hành lệnh tạm dừng hoạt động trên toàn quốc đối với tất cả các phi trường của Mỹ sau sự việc liên lạc ảnh hưởng đến tất cả các Trung tâm Kiểm soát Không lưu. Các kỹ thuật viên của FAA đang điều tra vấn đề. Chúng tôi sẽ cung cấp thông tin cập nhật ngay khi có."

Ông Sean Duffy cho biết Cơ quan Quản lý An ninh Giao thông Vận tải, gọi tắt là TSA vẫn đang điều tra nguyên nhân gốc rễ. Một nguồn tin từ TSA cho biết vấn đề liên quan đến tần số vô tuyến và cách các phi công liên lạc với nhau.

Ông Sean Duffy nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo bên ngoài Tòa Bạch Ốc rằng "cho đến nay, chưa có dấu hiệu nào cho thấy đây là một hành động xấu xa nhằm vào chúng ta. Hiện tại, đó chỉ là sự việc mất kết nối viễn thông."

"Hiện tại, chúng tôi không có dấu hiệu nào, và cũng không có lý do gì để tin rằng đây là mối đe dọa đối với Hoa Kỳ," ông nói. "Đây chỉ là sự việc mất kết nối viễn thông trên toàn hệ thống FAA. Để đề phòng, chúng tôi đã tạm dừng tất cả các chuyến bay. Và tất cả các chuyến bay đều đã được kiểm kê đầy đủ."

Ông ấy nói các chuyến bay đang bay trên không sẽ có thể hạ cánh an toàn.

"Chúng tôi muốn bảo đảm rằng mọi người đều an toàn. Tất cả những người sẽ ở trên máy bay, những người hiện đang ở trên máy bay, người thân của họ, như tôi đã nói, chúng tôi sẽ đưa mọi người xuống đất một cách an toàn", ông Duffy nói.

Ông cho biết các cơ quan liên bang đang phối hợp chặt chẽ để giải quyết tình hình.

"Tôi không muốn nói đây là một cuộc khủng hoảng, nhưng đúng là vậy vì chúng ta... chúng ta đã phải thực hiện một cuộc tạm dừng trên toàn quốc," ông nói.

Theo trang theo dõi chuyến bay FlightRadar24, có khoảng 3.100 máy bay đang bay trên không trung hướng đến các phi trường của Mỹ khi lệnh tạm dừng bay bắt đầu. Ông Duffy cho biết tất cả các chuyến bay đang bay trên không đều được giải quyết "từng trường hợp cụ thể".

Lệnh tạm dừng hoạt động trên mặt đất đã được đăng tải trên trang Web Tình trạng Hệ thống Không phận Quốc gia của FAA. Thông báo hoãn chuyến bay đã được đưa ra tại các phi trường lớn trên khắp cả nước ở Boston, Atlanta, Miami, Pittsburgh, New York City, Los Angeles và Baltimore.

"Đây là điều hoàn toàn chưa từng có tiền lệ," Robert Sumwalt, cựu chủ tịch Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia và chuyên gia an toàn giao thông của CBS News, cho biết. "Tôi từng là phi công hàng không trong 24 năm. Tôi đã ở trên không vào ngày 11/9. Đó là lần tạm dừng hoạt động trên mặt đất lớn cuối cùng. Có một lần tạm dừng như vậy vào năm 2023, chỉ kéo dài vài giờ. Thật không thể tin được rằng điều này lại có thể xảy ra trong thời đại này."

Chỉ trong một thời gian ngắn vào thứ Sáu, đã có ít nhất 11.000 chuyến bay bị hoãn và bị hủy, theo trang Web theo dõi chuyến bay FlightAware.

"Theo lệnh của Trung tâm Chỉ huy Hàng không Liên bang, tất cả các phi trường đều bị tạm dừng hoạt động trên mặt đất. Tất cả các chuyến bay khởi hành phải tiếp tục dừng hoạt động cho đến khi có thông báo mới. Các chuyến bay quốc tế đến sẽ được giải quyết theo từng trường hợp cụ thể," Trung tâm Chỉ huy Hệ thống Kiểm soát Không lưu cho biết trong thông báo của mình.

Ngay trước khi Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA ra lệnh tạm dừng hoạt động trên toàn quốc, cả hai phi trường lớn ở Chicago, Sân bay Quốc tế O’Hare và Sân bay Quốc tế Midway, đều nhận được lệnh tạm dừng hoạt động do trục trặc kỹ thuật.

Vào Tháng Giêng năm 2023, lệnh tạm dừng hoạt động trên toàn quốc được ban hành trong vài giờ, và các chuyến bay nội địa trên toàn quốc bị hoãn do sự việc hệ thống của Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA. FAA cho biết vào thời điểm đó rằng hệ thống cảnh báo nhân viên phi hành đoàn của họ đã ngừng hoạt động qua đêm.

[CBSNews: FAA issues nationwide ground stop due to "extraordinary circumstances," White House says no indication of "nefarious act"]

4. Estonia muốn ông Costa và Kallas đại diện cho Âu Châu trong các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine.

Estonia kêu gọi Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa và Cao ủy chính sách đối ngoại Liên Hiệp Âu Châu Kaja Kallas đại diện cho Âu Châu trong các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine, khi các nhà lãnh đạo đang tranh luận về việc ai nên có ghế tại bàn đàm phán.

"Âu Châu đã chọn ra các đại diện của mình: Chủ tịch Hội đồng António Costa và Đại diện cao cấp Kaja Kallas. Cả hai đều chịu trách nhiệm rõ ràng trước các nước Liên Hiệp Âu Châu," Thủ tướng Estonia Kristen Michal nói với POLITICO.

Vấn đề này dự kiến sẽ được đưa ra thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh không chính thức của Hội đồng Âu Châu ở Dublin vào thứ Sáu, theo yêu cầu của Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, người đã nói trong một bức thư gửi cho Costa rằng đường lối của Âu Châu "rất thiếu nhất quán" và có nguy cơ kéo dài chiến tranh. Sau đó, Costa đã đồng ý ưu tiên chủ đề này tại các cuộc đàm phán ở Ireland.

Michal cho biết "nhiệm vụ của Costa và Kallas xuất phát trực tiếp từ Hội đồng", có nghĩa là "không cần thiết phải có một kế hoạch đặc biệt nào được các quốc gia thành viên thống nhất trước".

Vấn đề ai nên đại diện cho Âu Châu phát ngôn ngày càng trở nên cấp bách hơn khi các nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm làm trung gian hòa giải chấm dứt chiến tranh đang được đẩy mạnh. Cuộc đàm phán ba bên tuần này tại Abu Dhabi có sự tham gia của đại diện từ Nga, Mỹ và Ukraine — trong khi Liên Hiệp Âu Châu được đại diện bởi các quan chức cao cấp trong một cuộc họp riêng biệt, rộng hơn.

Tháng trước, các nhà lãnh đạo Phần Lan và Na Uy đã có cuộc điện đàm kéo dài 90 phút với Putin, một cuộc tiếp xúc hiếm hoi giữa Âu Châu và Điện Cẩm Linh.

Nhưng như một dấu hiệu cho thấy sự chia rẽ giữa các nhà lãnh đạo về việc ai nên dẫn dắt nỗ lực đàm phán của Âu Châu, cuộc đối thoại ba bên đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, người cho rằng bà "hoài nghi" về sáng kiến này. Bà nói: "Tôi nghĩ chúng ta nên giữ cho Âu Châu đoàn kết hơn là hành động đơn độc."

Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump và là một trong những nhà đàm phán chính của Mỹ với Nga và Ukraine, cho biết tuần này rằng "nếu Âu Châu có thể chỉ định một người đại diện phát ngôn cho họ, đó sẽ là một thành tựu lớn hơn so với việc thuyết phục người Nga đưa họ vào các cuộc đàm phán."

Theo một quan chức cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu giấu tên khi được hỏi về kế hoạch diễn ra hội nghị, hội nghị thượng đỉnh ở Dublin dự kiến sẽ không đưa ra quyết định chính thức nào về việc lựa chọn đặc phái viên, mà chỉ là một "thỏa thuận" giữa các nhà lãnh đạo về việc ai sẽ truyền đạt lập trường của Âu Châu tới Điện Cẩm Linh, và việc lựa chọn cuối cùng sẽ được thực hiện sau đó.

Theo luật Liên Hiệp Âu Châu, khối này được đại diện trên trường quốc tế bởi Chủ tịch Hội đồng Âu Châu — hiện tại là ông Costa. "Lợi ích của Liên minh Âu Châu phải được đại diện bởi các thể chế của nó, phù hợp với các Hiệp ước," ông viết trong thư trả lời Meloni, dường như ám chỉ rằng ông sẵn sàng đảm nhận vị trí này.

Theo POLITICO đưa tin vào thời điểm đó, nhà lãnh đạo nội các của Costa, Pedro Lourtie, đã liên lạc với các quan chức ở Mạc Tư Khoa hai lần trong tháng 6 để thiết lập kênh liên lạc, điều này đã khiến một số nhà lãnh đạo tức giận.

Bà Kallas cũng có thẩm quyền về chính sách đối ngoại với tư cách là Đại diện cao cấp của khối. Tuy nhiên, những người chỉ trích bà từ lâu đã cho rằng cựu thủ tướng Estonia quá cứng rắn với Nga và sẽ không thể đàm phán thiện chí với Mạc Tư Khoa.

"Không cần thiết phải bổ nhiệm ai mới cả. Nếu người Nga không thích thì kệ họ," Michal nói. "Chúng ta nên được đại diện bởi những người mà chúng ta tin tưởng và có trách nhiệm với Liên Hiệp Âu Châu, chứ không phải bởi những người mà Putin thích."

Không phải ai cũng đồng ý với việc các thể chế Liên Hiệp Âu Châu đóng vai trò lãnh đạo trong các cuộc đàm phán. Marine Le Pen, ứng cử viên tổng thống cực hữu đang dẫn đầu các cuộc thăm dò dư luận của Pháp, muốn giảm mạnh vai trò ngoại giao của Brussels.

Fabrice Leggeri, một Dân biểu Nghị viện Âu Châu thuộc đảng RN của Le Pen, khẳng định Costa và Kallas không thể đại diện cho nước Pháp.

"Liên minh Âu Châu không có thẩm quyền ngoại giao," ông nói với POLITICO. "Chúng ta nên giải quyết vấn đề này ở cấp độ quốc gia... Tôi khó có thể tưởng tượng rằng chúng ta lại mong đợi Liên Hiệp Âu Châu, hay Costa hoặc Kallas, sẽ phát ngôn thay mặt cho Pháp."

[Politico: Estonia wants Costa and Kallas to speak for Europe in Ukraine peace talks]

5. Ukraine yêu cầu Mỹ giải thích về việc hạn chế tốc độ trong chương trình Starshield.

Trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Thứ Sáu, 13 Tháng Mười Một, Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đang yêu cầu Mỹ giải thích sau các báo cáo về việc hạn chế tốc độ trên hệ thống liên lạc vệ tinh Starshield, phiên bản quân sự hóa của Starlink, trong khi SpaceX phủ nhận những báo cáo này.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Yevhenii Khmara và Tổng tư lệnh quân đội Mykhailo Drapatyi đã liên lạc với phía Mỹ.

Ngày 12 tháng 11, Tổng thống Zelenskiy cho biết quân đội Ukraine một lần nữa đang gặp phải những gián đoạn đáng kể đối với hệ thống trong nhiều ngày qua. Các hạn chế này giới hạn tốc độ hoạt động của Starshield ở mức 161 km/giờ, Tổng thống Zelenskiy nói sau các cuộc họp báo của Khmara và Drapatyi ngày 12 tháng 11.

"Thật không may, điều này đang giúp người Nga giết hại thêm nhiều người Ukraine và thực hiện các cuộc tấn công chính xác hơn vào Ukraine", Tổng thống Zelenskiy nói.

SpaceX, công ty sản xuất hệ thống này, đã phủ nhận những hạn chế đó với hãng tin Axios.

"Thông tin này không đúng. Không có gì thay đổi cả," SpaceX trả lời Axios.

Ngày 13 tháng 11, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố rằng các hạn chế này áp dụng trên lãnh thổ bị Nga tạm chiếm và dọc theo tiền tuyến, khiến việc sử dụng hỏa tiễn đánh chặn chống lại máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed là "bất khả thi".

Nguồn tin từ Bộ Quốc phòng cũng cho biết, các hạn chế về tốc độ chỉ áp dụng trên lãnh thổ bị Nga tạm chiếm, chứ không phải trên toàn lãnh thổ Ukraine.

"Tính đến hôm nay, các chuyên gia từ Bộ Quốc phòng Ukraine và Quân đội Ukraine đã ghi nhận giới hạn tốc độ 161 km/h trên toàn bộ lãnh thổ Ukraine tạm thời bị Nga xâm lược. Đồng thời, không ghi nhận giới hạn tốc độ nào trên lãnh thổ do Ukraine kiểm soát", nguồn tin cho biết với các nhà báo.

Tổng thống Zelenskiy cho biết một số cuộc tấn công của Nga đã thành công vì hệ thống đánh chặn của Ukraine không đạt được tốc độ cần thiết để bắt kịp mục tiêu kịp thời.

Nhóm Dân biểu lưỡng đảng về Ukraine tại Hạ viện Hoa Kỳ, gồm 105 nhà lập pháp, đã kêu gọi chính quyền của Tổng thống Trump và người sáng lập SpaceX, Elon Musk, khôi phục hoàn toàn quyền truy cập hệ thống Starshield của quân đội Ukraine vào ngày 12 tháng 11.

"Quốc hội đã khẳng định rõ ràng rằng khả năng tự vệ của Ukraine và phần còn lại của Âu Châu là lợi ích quốc gia sống còn của Hoa Kỳ," một tuyên bố của nhóm này trên mạng xã hội cho biết.

Một chỉ huy cấp quân đoàn của Ukraine đang chiến đấu tại tỉnh Donetsk đã nói với tờ Kyiv Independent với điều kiện giấu tên rằng giới hạn tốc độ 160 km/giờ vẫn còn hiệu lực, khiến cho máy bay điều khiển từ xa tầm trung dễ bị Nga đánh chặn hoặc né tránh hơn. Một thành viên cao cấp của một đơn vị quân đội Ukraine thuộc Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa cũng đã xác nhận thông tin này.

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng những sự gián đoạn này không phải là "lỗi ngẫu nhiên" mà là những hạn chế mang tính hệ thống. Ông nói thêm rằng Ukraine hiện đang cố gắng làm rõ các hoàn cảnh đằng sau những hạn chế này với Hoa Kỳ.

Ukraine sử dụng rộng rãi cả các trạm đầu cuối Starlink thương mại và phiên bản quân sự hóa của chúng, Starshield. Chiến dịch tấn công tầm trung năm nay đã cho phép Ukraine làm tê liệt hệ thống hậu cần của Nga, làm suy yếu khả năng chiến đấu của Nga trên tiền tuyến.

Trước đó, người sáng lập SpaceX, Elon Musk, từng cáo buộc Kyiv sử dụng các trạm đầu cuối Starlink thương mại để "thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm giết người", đồng thời cho biết "lỗ hổng" này đã được bịt kín. Tuy nhiên, ông bác bỏ trách nhiệm về các hạn chế của Starshield, nói rằng các trạm đầu cuối quân sự hóa này do chính phủ Mỹ kiểm soát.

"Nếu Starlink bị tắt, chiến tuyến Ukraine sẽ sụp đổ ngay lập tức. Đây không phải là lời đe dọa, mà chỉ đơn giản là một lời khẳng định sự thật," Musk nói vào ngày 24 tháng 10.

[Kyiv Independent: Ukraine seeks explanation on Starshield speed restrictions from US]

6. Ông Costa cho biết các nhà lãnh đạo Âu Châu đồng ý thành lập nhóm chung để đàm phán hòa bình với Ukraine.

Ngày 13 tháng 11, Chủ tịch Hội đồng Âu Châu Antonio Costa thông báo rằng các nhà lãnh đạo Âu Châu đã đồng ý rằng các thể chế Liên Hiệp Âu Châu và năm quốc gia Âu Châu sẽ cùng đại diện cho Âu Châu trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Thỏa thuận này đạt được trong một cuộc họp không chính thức của các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu tại Dublin.

Nhóm đàm phán Âu Châu sẽ bao gồm đại diện của các thể chế Liên Hiệp Âu Châu cùng với Pháp, Đức, Ý, Ba Lan và Vương quốc Anh - năm quốc gia được gọi là E5 trong Liên minh các nước sẵn sàng hợp tác, một nhóm các quốc gia đang nỗ lực cung cấp các bảo đảm an ninh cho Ukraine.

Ông Costa nói: "Âu Châu phải lên tiếng một cách rõ ràng và thống nhất trong tất cả các cuộc thảo luận định hình tương lai của Ukraine và an ninh của lục địa chúng ta."

Ông nhấn mạnh rằng chỉ có Ukraine mới có quyền đưa ra quyết định liên quan đến lãnh thổ và chủ quyền của mình, trong khi Liên Hiệp Âu Châu phải đóng vai trò trung tâm trong các cuộc thảo luận về tương lai Âu Châu, tái thiết và phục hồi kinh tế của Ukraine.

Ông Costa nói: "Chỉ có Ukraine mới có quyền hợp pháp để quyết định các vấn đề liên quan đến lãnh thổ và chủ quyền của mình."

Costa nói thêm rằng các bảo đảm an ninh cho Ukraine nên được thảo luận trong khuôn khổ Liên minh các nước sẵn sàng hợp tác, phối hợp chặt chẽ với NATO.

Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao mới nhằm đàm phán chấm dứt cuộc xâm lược toàn diện của Nga, bao gồm cả các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa đại diện Ukraine và Nga tại Abu Dhabi hồi đầu tuần này.

Ông Costa nói: "Lập trường của chúng tôi rất rõ ràng: An ninh của Âu Châu bắt đầu từ an ninh của Ukraine", đồng thời cho biết thêm rằng các nhà lãnh đạo Âu Châu hoan nghênh những nỗ lực ngoại giao nhằm đưa Nga đến bàn đàm phán.

Ông Costa cũng cảnh báo rằng các cuộc tấn công liên tục của Nga nhằm vào thường dân Ukraine làm dấy lên nghi ngờ về thiện chí chấm dứt chiến tranh của Mạc Tư Khoa: "Những tuần tới sẽ là một phép thử quyết định đối với sự sẵn sàng của Nga trong việc kết thúc cuộc chiến này."

Các nhà lãnh đạo Âu Châu dự kiến sẽ thảo luận về nhu cầu tài chính của Ukraine cho năm 2027 và những năm tiếp theo tại cuộc họp Hội đồng Âu Châu tiếp theo vào ngày 26-27 tháng 11.

[Kyiv Independent: European leaders agree on joint team for Ukraine peace negotiations, Costa says]

7. Thủ tướng Merz có thể sẽ nói chuyện với Putin sau cuộc đàm phán hòa bình ở Abu Dhabi.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz có thể sẽ có cuộc hội đàm với Putin sau các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi.

Theo tờ Die Zeit, phát ngôn nhân chính phủ Stefan Kornelius cho biết, từ các cuộc thảo luận tại UAE đã đạt được sự hiểu biết về các nguyên tắc cơ bản, có khả năng mở đường cho các cuộc tiếp xúc tiếp theo.

Ông Kornelius cho biết sự hiểu biết đó đang được truyền đạt đến Putin và có thể tạo cơ sở cho các cuộc đàm phán tiếp theo.

Theo ông Kornelius, các nước Âu Châu, Mỹ và Ukraine đã đồng ý bốn nguyên tắc cho các cuộc đàm phán tiếp theo. Trong số đó, một thỏa thuận hòa bình cho Ukraine phải được ưu tiên trước các cuộc thảo luận rộng hơn về an ninh Âu Châu và xuyên Đại Tây Dương.

Ông nói thêm rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ cần sự đồng thuận của tất cả các đồng minh NATO.

Trong khi đó, Điện Cẩm Linh cho biết Putin sẵn sàng tiếp xúc với Thủ tướng Merz và các lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu. Trước đó, Thủ tướng Merz từng nói ông không loại trừ khả năng gặp Putin nếu tổng thống Nga tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 ở Miami vào tháng 12.

Những bình luận này được đưa ra sau hai ngày đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa phái đoàn Nga và Ukraine tại Abu Dhabi. Trưởng đoàn đàm phán của Nga, Vladimir Medinsky, cho biết các cuộc thảo luận đã đạt được sự hiểu biết về một số vấn đề nhưng vẫn còn những vấn đề chưa được giải quyết. Ông mô tả khuôn khổ an ninh Âu Châu trong tương lai có thể là một chủ đề trọng tâm.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết Putin sẽ xác định lập trường đàm phán tiếp theo của Mạc Tư Khoa sau khi nhận được báo cáo từ phái đoàn của Medinsky và các đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump.

Ông Lavrov ủng hộ thể thức đàm phán ba bên gồm Ukraine, Nga và Mỹ. Ông cũng đánh giá tích cực thiện chí tham gia các cuộc thảo luận thực chất của phái đoàn Ukraine, đồng thời cáo buộc Tổng thống Volodymyr Zelenskiy theo đuổi chương trình nghị sự chính trị riêng của mình.

Tuy nhiên, Lavrov vẫn không thay đổi các yêu cầu hiện tại của Mạc Tư Khoa, khẳng định Nga sẽ tiếp tục theo đuổi các mục tiêu mà Putin đã vạch ra vào tháng 6 năm 2024.

Các phái viên của Tổng thống Trump đã đến Mạc Tư Khoa hôm thứ Năm để thảo luận về kết quả các cuộc đàm phán với Putin tại Abu Dhabi.

[Kyiv Post: Merz Could Speak With Putin After Abu Dhabi Peace Talks]

8. Ukraine báo cáo các cuộc tấn công tầm xa vào 5 nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga.

Theo quân đội Ukraine, nước này đã tấn công 5 nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga trong một đợt tấn công tầm xa mới.

Từ đầu tháng 11 cho đến nay, lực lượng Ukraine đã tấn công vào ít nhất chín nhà máy lọc dầu của Nga, bao gồm các cơ sở lớn ở Novokuibyshevsk, Ufa, Nizhny Novgorod, Yaroslavl, Saratov, Afipsky, Ryazan, Kirishi và Omsk, Bộ Tổng tham mưu Kyiv cho biết hôm thứ Năm.

Bộ Tổng tham mưu gọi các nhà máy lọc dầu ở Omsk, Kirish, Ryazan, Nizhny Novgorod và Yaroslavl là "một trong năm nhà máy mạnh nhất cả nước".

Theo số liệu do nhà sản xuất vũ khí Fire Point của Ukraine công bố, các cơ sở bị tấn công có tổng công suất lọc dầu hơn 120 triệu tấn dầu thô mỗi năm, tương đương khoảng 36% tổng công suất lọc dầu của Nga.

Các hoạt động mới nhất nhấn mạnh khả năng ngày càng tăng của Kyiv trong việc tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng nằm sâu bên trong lãnh thổ Nga, đưa các cơ sở này nằm ngoài tiền tuyến trực tiếp vào tầm bắn của vũ khí tầm xa của Ukraine.

Đầu tháng 7, Bộ Tổng tham mưu Ukraine tuyên bố đã làm tê liệt 43% công suất lọc dầu của Nga.

Đầu tháng 11, Nga đã áp đặt các hạn chế bán nhiên liệu ở nhiều khu vực sau một thời gian tạm lắng ngắn vào cuối tháng 10, trùng với thời điểm tạm ngừng các cuộc tấn công vào Ukraine do áp lực từ Mỹ.

Ngày 11 tháng 11, Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine, gọi tắt là SSO tuyên bố họ đã tấn công nhà máy lọc dầu Omsk ở Siberia lần thứ ba, cách biên giới Ukraine gần 2.500 km (khoảng 1.550 dặm), sau các cuộc tấn công trước đó vào tháng 7 và tháng 10.

Hơn 300 vụ tấn công ở Hắc Hải trong năm nay đã khiến hơn 30 thủy thủ thiệt mạng và hơn 20 người mất tích.

Cơ quan Thống kê Quốc gia, gọi tắt là SSO mô tả nhà máy lọc dầu này là nhà máy lớn nhất của Nga và là một trong những nhà sản xuất chính xăng động cơ và nhiên liệu hàng không. Trong một bài đăng ngày 6 tháng 11, SSO cho biết cơ sở Omsk là nhà sản xuất duy nhất của Nga về chất xúc tác được sử dụng trong quá trình chế biến dầu thứ cấp, có nghĩa là các nhà máy lọc dầu khác phụ thuộc vào sản lượng của nó.

Làn sóng mới nhất cũng đã tấn công một số nhà máy lọc dầu lớn, vốn chịu trách nhiệm sản xuất phần lớn dầu mỏ của Nga.

Ngày 9 tháng 11, lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Kirishi, hay còn gọi là KIFEF, ở vùng Leningrad của Nga. Với công suất chế biến hàng năm khoảng 20 triệu tấn, nhà máy này chiếm hơn 6% tổng sản lượng lọc dầu của cả nước.

Hai ngày trước đó, vào ngày 7 tháng 11, Ukraine đã tấn công vào Nhà máy lọc dầu Saratov. Cơ sở này giải quyết khoảng 7 triệu tấn dầu thô mỗi năm và cung cấp các sản phẩm dầu mỏ cho các ngành công nghiệp và quân sự của Nga.

[Kyiv Post: Ukraine Reports Long-Range Strikes on Russia’s 5 Largest Oil Refineries]

9. Những gì chúng ta biết về mối quan hệ giữa Vladimir Putin và Jared Kushner

Cuộc gặp giữa đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Vladimir Putin tại Mạc Tư Khoa hôm thứ Năm là cuộc gặp thứ tư của ông với tổng thống Nga trong năm nay, trong bối cảnh những câu hỏi về đường lối và năng lực ngoại giao của con rể Ông Donald Trump vẫn tiếp tục được đặt ra.

Không có bước đột phá nào trong các cuộc đàm phán ba bên do Mỹ dẫn đầu tại Abu Dhabi với các phái đoàn Nga và Ukraine kết thúc vào thứ Tư, mặc dù hai bên đã đồng ý về việc trao đổi tù nhân.

Ông Kushner và người đồng hành Steve Witkoff cho biết có thể đạt được thêm tiến triển khi họ gặp tổng thống Nga tại Điện Cẩm Linh, mặc dù cả Kyiv lẫn Mạc Tư Khoa đều không sẵn sàng nhượng bộ về các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ.

" Tôi không kỳ vọng bất kỳ bước đột phá ngoại giao nào," Giorgi Revishvili, một nhà phân tích quân sự kiêm biên tập viên của Russia Analyzed Substack, nói với Newsweek. "(Putin) không mấy quan tâm đến việc tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình thực sự."

Ông Kushner gặp Putin khi nào?

Trước thứ Năm, Kushner đã gặp Putin hai lần trong năm nay, một lần trực tiếp cùng với Witkoff và một lần thứ ba qua hình thức trực tuyến.

Trong tất cả các cuộc gặp, Putin đều không hề nhượng bộ trước yêu cầu Ukraine rút quân khỏi khu vực Donbas phía đông, nơi có Vành đai Thành trì chiến lược của nước này. Một sự nhượng bộ như vậy là không thể chấp nhận được đối với Kyiv.

Cuộc gặp đầu tiên diễn ra tại Điện Cẩm Linh vào ngày 22 tháng Giêng, kéo dài bốn giờ.

Putin đi cùng với cố vấn chính sách đối ngoại của mình, Yuri Ushakov, và đặc phái viên phụ trách các vấn đề kinh tế quốc tế, Kirill Dmitriev.

Mặc dù không có tiến triển cụ thể nào hướng tới hòa bình, nhưng Nga đã đồng ý tham gia các cuộc đàm phán giữa Mỹ, Nga và Ukraine tại Abu Dhabi.

Ushakov mô tả các cuộc thảo luận là thực chất và mang tính xây dựng, nhưng nói thêm rằng "nếu không giải quyết vấn đề lãnh thổ theo công thức đã được đồng ý tại Anchorage, thì không nên trông chờ vào việc đạt được một giải pháp lâu dài."

Điều này đề cập đến cuộc gặp giữa Putin và Tổng thống Trump ở Alaska vào ngày 15 tháng 8 năm 2025.

Cuộc gặp tiếp theo giữa Putin và Kushner diễn ra vào ngày 5 tháng 9 tại Điện Cẩm Linh. Ushakov và Dmitriev cũng tham dự cuộc gặp kéo dài ba giờ tại Điện Cẩm Linh, sau đó là bữa tối với nhà lãnh đạo Nga.

Tòa Bạch Ốc cho biết Ushakov nói rằng Witkoff và Kushner đã hứa sẽ sử dụng "những quan sát và đánh giá mà họ nhận được trực tiếp" từ Putin cho các cuộc đàm phán tiếp theo với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy.

Ngày hôm sau, các phái viên của Mỹ đã đến Kyiv để hội đàm với Tổng thống Zelenskiy.

Putin ít khi phát biểu công khai về cá nhân ông Kushner, nhưng sau cuộc gặp, ông nói: "Chúng tôi cảm thấy thoải mái khi làm việc với ông, và dĩ nhiên, chúng tôi có mức độ tin tưởng rất cao trong công việc này."

Ông cũng nói rằng "phẩm chất hòa giải và sự tin tưởng vào những người tham gia hòa giải là rất quan trọng" và mô tả các cuộc tiếp xúc với Witkoff và Kushner là "luôn luôn có lợi".

Vòng đàm phán thứ ba diễn ra vào ngày 21 tháng 10, khi Witkoff gặp Putin trực tiếp tại Cung điện Constantine ở St. Petersburg, trong khi Kushner tham dự trực tuyến.

Ông Kushner đã nói gì về Putin?

Ông Kushner đã nói về Putin với những lời lẽ tích cực, cho biết sau cuộc gặp ngày 5 tháng 9 rằng các cuộc đàm phán "rất mang tính xây dựng và thực chất" và "đã có một cuộc đối thoại rất tốt".

" Theo quan điểm của Tổng thống Putin, tôi nghĩ ông ấy có những mục tiêu nhất định mà ông ấy bày tỏ mong muốn đạt được," Kushner nói, đồng thời cho biết thêm Putin còn có những "khát vọng" khác đối với nước Nga có thể đạt được sau khi chiến tranh kết thúc.

Kushner cũng cho biết Putin rất quyết tâm đạt được thỏa thuận và mô tả đường lối của Tổng thống Trump là tìm kiếm một "giải pháp đôi bên cùng có lợi", xem xét "những gì Nga có thể được lợi, những gì Ukraine có thể được lợi và những gì thế giới có thể được lợi".

Nhưng các nhà phê bình cho rằng điều này đã bỏ qua thực tế rằng cuộc chiến bắt đầu bằng việc Nga xâm lược nước láng giềng Âu Châu của mình.

Michael McFaul, cựu đại sứ Mỹ tại Nga, đã phản đối cách diễn đạt của Kushner và kêu gọi ông sử dụng một phép ẩn dụ khác.

"Ông Kushner, Putin đã khơi mào cuộc chiến này. Việc ông nói về chiến tranh và hòa bình bằng ngôn ngữ của các thỏa thuận kinh doanh đôi bên cùng có lợi có nghĩa là ông sẵn sàng tưởng thưởng cho sự chinh phục quân sự và việc tàn sát những người vô tội", McFaul nói trong một tuyên bố trên X.

Nhà phê bình Putin và nhân vật đối lập Garry Kasparov đã đăng trên X: "Không có ‘đôi bên cùng có lợi’ với bệnh ung thư. ‘Tham vọng’ của Putin là hủy diệt Ukraine và gây chiến tranh triền miên với Âu Châu. Chúng ta biết điều đó bởi vì đó chính là những gì ông ta đang làm."

Cựu nhà ngoại giao Anh Nigel Gould-Davies cho biết cuộc gặp ngày 5 tháng 9 cho thấy cả Kushner lẫn Witkoff đều "không hiểu bản chất của cuộc chiến hay những gì cần thiết để chấm dứt nó".

Gould-Davies đã viết trong một bài báo cho Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, gọi tắt là IISS rằng cuộc họp "giống như ngày lặp lại".

Ông nói tiếp: "Nga lặp lại công thức cũ như trong các vòng đàm phán không hiệu quả trước đó - sự nồng nhiệt quá mức, những yêu cầu tối đa và thái độ hoàn toàn cứng rắn."

Hiện tại dường như không có nhiều hy vọng về một bước đột phá.

Revishvili từ Russia Analyzed cho biết: "Putin vẫn tin rằng ông ta có thể giành được chiến thắng quân sự, rằng Nga có thể trụ vững lâu hơn sự hỗ trợ của phương Tây dành cho Ukraine, và rằng bằng cách khủng bố dân thường Ukraine thông qua các cuộc oanh tạc hàng ngày, ông ta có thể làm suy yếu sự kháng cự của Ukraine."

[Newsweek: What We Know About Vladimir Putin’s Relationship With Jared Kushner]

10. Putin đề xuất "sứ mệnh nhân đạo" tại khu vực tranh chấp Kostiantynivka, cho rằng việc rà phá bom mìn là cần thiết.

Putin đã đề xuất một "sứ mệnh nhân đạo" tạm thời tại thị trấn Kostiantynivka ở miền đông Ukraine, nơi đang xảy ra xung đột, tuyên bố lực lượng Nga kiểm soát khu vực này và đề nghị ngừng giao tranh để cho phép dân thường di tản.

Kyiv đã cảnh báo rằng một thỏa thuận tương tự trước đây đã cho phép quân đội Nga củng cố vị trí của họ, làm dấy lên lo ngại rằng Mạc Tư Khoa có thể sử dụng quyền tiếp cận nhân đạo để thúc đẩy các mục tiêu quân sự của mình.

Đề xuất này, được đưa ra trong cuộc gặp với các đặc phái viên của Mỹ, Jared Kushner và Steve Witkoff, tại Mạc Tư Khoa vào ngày 12 tháng 11, diễn ra trong bối cảnh giao tranh vẫn tiếp diễn bên trong Kostiantynivka, một phần quan trọng của "vành đai pháo đài" của Ukraine ở tỉnh Donetsk.

Thị trấn này vẫn là một trở ngại lớn đối với nỗ lực của Nga trong việc chiếm giữ phần còn lại của khu vực, khiến việc kiểm soát thị trấn này trở thành ưu tiên cả về quân sự và ngoại giao đối với Mạc Tư Khoa.

Putin cho biết có khoảng 400 đến 500 người vẫn còn ở Kostiantynivka và gợi ý rằng việc tạm ngừng các hành động thù địch sẽ cho phép họ rời đi. Ông cũng kêu gọi Ukraine thực hiện các biện pháp đáp trả, bao gồm rà phá bom mìn trong khu vực, nếu lực lượng Ukraine vẫn kiểm soát thị trấn.

"Thật khó để thấy tình hình thực tế sẽ ra sao, với khả năng tấn công hiện đại", Putin nói, ám chỉ rằng các cuộc đàm phán về quyền kiểm soát lãnh thổ có thể kéo dài vô thời hạn.

Ukraine đã bác bỏ tuyên bố của Nga rằng Mạc Tư Khoa kiểm soát Kostiantynivka. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng của họ vẫn đang tiếp tục hoạt động chống lại các nhóm bộ binh Nga đang cố gắng xâm nhập thị trấn.

Cố vấn tổng thống Ukraine Dmytro Lytvyn đặt câu hỏi về động cơ của Mạc Tư Khoa, chỉ ra một chiến dịch nhân đạo do Nga đề xuất trước đó ở Oleshky, tỉnh Kherson, mà ông cho rằng đã được sử dụng để luân chuyển quân đội và đưa thêm nhân lực vào khu vực dưới vỏ bọc một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.

"Có thể hiểu được lý do tại sao họ muốn điều này ở Kostiantynivka," Lytvyn nói.

Cuộc gặp tại Mạc Tư Khoa diễn ra sau hai ngày đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa phái đoàn Ukraine và Nga tại Abu Dhabi, kết thúc mà không đạt được bước đột phá nào về lệnh ngừng bắn hoặc thỏa thuận hòa bình rộng hơn. Tuy nhiên, theo ông Rustem Umerov, nhà lãnh đạo phái đoàn Ukraine và là trưởng cơ quan tình báo nước ngoài, các cuộc thảo luận đã đạt được thỏa thuận về một cuộc trao đổi tù nhân tiềm năng mới.

Ông Umerov cho biết các phái đoàn cũng đã thảo luận về các bước hướng tới một thỏa thuận hòa bình rộng lớn hơn và công cuộc tái thiết Ukraine sau chiến tranh, đồng thời nhấn mạnh rằng các bảo đảm an ninh sẽ rất cần thiết để chấm dứt chiến tranh.

"Bước đầu tiên là chấm dứt chiến tranh và bảo đảm an ninh cho Ukraine," ông nói.

Đề xuất của Putin được đưa ra trong bối cảnh Mạc Tư Khoa tiếp tục gây áp lực lên các yêu sách lãnh thổ của mình, đồng thời phát tín hiệu rằng các cuộc đàm phán có thể kéo dài. Những bình luận của ông về khó khăn trong việc thiết lập quyền kiểm soát trên chiến trường cho thấy tranh chấp lãnh thổ có thể vẫn là trở ngại lớn đối với bất kỳ thỏa thuận nào.

Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, các phụ tá của Điện Cẩm Linh là Yuri Ushakov, Kirill Dmitriev và Vladimir Medinsky, những người dẫn đầu phái đoàn Nga tại Abu Dhabi, cũng tham dự cuộc họp ở Mạc Tư Khoa.

Ông Kushner và ông Witkoff cho biết họ nhận thấy những cơ hội tiềm năng trong các cuộc đàm phán. Sau cuộc gặp với Putin, các đặc phái viên dự kiến sẽ đến Dublin để báo cáo với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, người sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị Âu Châu vào ngày 12 tháng 11.

[Kyiv Independent: Putin proposes 'humanitarian mission' in contested Kostiantynivka, says demining is necessary]