TỪ CĂN PHÒNG ĐÓNG KÍN

ĐẾN TRÁI TIM THẾ GIỚI

Xin kính dâng Chúa Thánh Thần và Mẹ Hội Thánh trong ngày Hiện Xuống

Nhiều thành phố trên thế giới đi qua lịch sử như một dấu son quyền lực. Nhiều đế quốc từng tưởng mình sẽ tồn tại muôn đời. Nhiều ngai vàng từng làm cả thế giới run sợ. Nhưng lịch sử luôn cho thấy, tất cả những gì thuộc về trần gian, dù mạnh đến đâu, rồi cũng lùi vào tro bụi của thời gian.

Trong quá khứ của nhân loại, biết bao nhiêu đoàn quân hùng mạnh tan biến. Biết bao nhiêu triều đại từng khiến thiên hạ cúi đầu giờ chỉ còn là tiếng vọng sử. Biết bao nhiêu tượng đài kiêu hãnh đổ sập theo năm tháng.

Chỉ có một điều kỳ lạ vẫn còn đó: Giữa lòng thế giới đầy đổi thay, Hội Thánh của Chúa Kitô vẫn sống. Hội Thánh mãi trường tồn không bằng gươm giáo. Hội Thánh không ghi dấu sức mạnh quân đội. Không sống nhờ vàng bạc hay quyền lực.

Hội Thánh sống bằng Chúa Thánh Thần. Hội Thánh trường tồn bằng máu của những con người đã yêu Thiên Chúa đến tận cùng.

Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống chính là ngày Hội Thánh được sinh ra như thế. Ngày lễ Sinh nhật của Hội Thánh không hề được đánh dấu bởi tiếng hò reo chiến thắng của trần gian. Không có nghi lễ đăng quang của một đế quốc. Không nhờ sức mạnh khiến nhân loại run sợ.

Ngày Sinh nhật ấy được khai mào bằng ngọn lửa từ trời cao đổ xuống trên những con người yếu đuối đang đóng kín cửa vì sợ hãi. Rồi sau đó, từ căn phòng bé nhỏ ấy, Chúa Thánh Thần đã mở tung lịch sử nhân loại.

Cũng từ ngày ấy, Công vụ Tông đồ chưa bao giờ kết thúc.

1. CHÚA THÁNH THẦN ĐÃ BIẾN NHỮNG CON NGƯỜI RUN SỢ THÀNH NHỮNG KẺ LÀM RUNG CHUYỂN THẾ GIỚI.

Nếu nhìn bằng mắt người đời, nhóm môn đệ đầu tiên chẳng có gì đặc biệt. Họ một người thu thuế và vài ngư phủ quê mùa. Họ là những con người từng bỏ chạy khi Thầy bị bắt. Là những trái tim từng khóa kín vì hoang mang.

Vậy mà chính những con người ấy lại bước ra khỏi căn phòng đóng kín để đi vào khắp thế giới. Điều gì đã xảy ra?

Và rồi "suddenly" (người viết tự dịch: "Một cú bùng nổ ngoạn mục của ân sủng"). Dù những môn đệ của Chúa Giêsu vẫn không hẳn mạnh mẽ hơn. Cũng không phải họ có thêm quân đội. Không phải họ được trao quyền lực chính trị.

Nhưng còn hơn thế. Hơn tất cả mọi thứ. Hơn tất cả mọi chiều kích hay hoàn cảnh: CHÚA THÁNH THẦN NGỰ XUỐNG.

Ngọn lửa Hiện Xuống đâu chỉ đậu trên đầu các Tông đồ. Ngọn lửa ấy đốt cháy mọi sợ hãi, mọi ích kỷ, mọi giới hạn của con người.

Từ đây, tông đồ Phêrô không còn là người chối Thầy bên bếp lửa năm xưa nữa. Ngài trở thành tảng đá cho Hội Thánh. Từ đây, kẻ từng run sợ trước một nữ tỳ lại đủ can đảm đứng trước cả đế quốc.

Khi nghĩ đến điều ấy, người ta không còn biết phải giải thích thế nào nữa. Làm sao những con người tay trắng, lại có thể đi hết hai ngàn năm lịch sử? Làm sao một nhóm nhỏ bé ở Giêrusalem, lại mang Tin Mừng đến tận cùng trái đất? Làm sao ngọn lửa nhỏ bé trong căn phòng năm ấy vẫn tiếp tục cháy tới hôm nay, sau bao nhiêu máu đổ, nước mắt và chết chóc?

Và trên tất cả những điều không thể xem là bình thường ấy, người ta không còn thấy các Tông đồ. Bởi chỉ còn thấy một Thiên Chúa.

2. THIÊN CHÚA CHỌN RÔMA ĐỂ THẮP ÁNH SÁNG ĐỨC TIN.

Lạ lùng biết bao: Thiên Chúa chọn Rôma, trung tâm của quyền lực trần gian, để làm nơi bừng lên ánh sáng của đức tin. Người đời từng nói: "Muôn nẻo đường đều dẫn về Rôma".

Đúng. Ngày xưa, mọi con đường lớn của đế quốc đều hướng về thủ đô ấy. Từ các miền xa xôi nhất: đoàn quân trở về đó, hàng hóa đổ về đó, luật pháp phát xuất từ đó, quyền lực lan tỏa từ đó. Rôma như trái tim của cả thế giới thời cổ.

Nhưng chính lúc Caesar tưởng mình đang nắm cả địa cầu trong tay, thì Thiên Chúa lại âm thầm thực hiện một cuộc chinh phục khác. Trong cuộc chinh phục cho vĩnh cửu ấy, Chúa đâu cần bạo lực - Chúa thực hiện bằng tình yêu. Chúa không cần chiến mã rầm rập - Chúa thực hiện bằng thập giá. Chúa không hề nhuộm máu kẻ thù - Chúa thực hiện bằng sự hy sinh và từng giọt máu của những môn đệ.

Đó chính là cách hành động của Chúa Thánh Thần. Chúa Thánh Thần không phá hủy thế giới bằng sức mạnh. Chúa biến đổi thế giới từ bên trong. Để rồi điều kỳ diệu mà không một ai có thể hiểu nổi: Chúa đã "đức tin hóa" chính trung tâm quyền lực lớn nhất trần gian.

Ngày xưa, từ Rôma, mệnh lệnh phát đi để chinh phục thế giới. Nhưng rồi từ Rôma (nhờ Hội Thánh - tác phẩm có một không hai của Thiên Chúa - cho tới ngàn đời), lời mời gọi yêu thương, hiệp nhất và tha thứ vẫn tiếp tục vang lên.

Ngày xưa, người ta đến Rôma vì sợ hãi quyền lực. Hôm nay, hàng triệu con tim tìm về đó vì khát vọng đức tin. Nơi từng dựng những cây thập giá để giết các Kitô hữu, nay lại nâng cao Thánh Giá, biểu tượng hy vọng cho nhân loại.

Và khi chiêm ngắm lịch sử ấy, lòng người chỉ còn biết thinh lặng. Bởi từ nơi ấy, những điều lớn lao đến mức mọi lời giải thích đều trở nên quá nhỏ.

3. TỪ GALILÊ ĐẾN RÔMA: HÀNH TRÌNH CỦA THÁNH THẦN.

Ai có thể nghĩ được: Một người đánh cá miền Galilê, và một người từng bắt bớ Hội Thánh, lại trở thành hai cột trụ làm rung chuyển cả đế quốc?

Tông đồ Phêrô đến Rôma không phải như một triết gia Hy Lạp, cũng chẳng như một nhà chính trị lỗi lạc. Ngài đến với đôi tay từng kéo lưới trên hồ nước nhỏ quê nghèo. Chắc chắn trong lòng vị tông đồ già ấy vẫn còn nguyên mùi gió biển Galilê, vẫn còn vang tiếng gọi năm xưa: "Hãy theo Thầy".

Còn tông đồ Phaolô đến Rôma trong xiềng xích. Một tù nhân. Một con người bị xét xử, bị áp giải, bị canh giữ. Nhưng chính người tù ấy lại mang theo kho tàng lớn nhất thế giới: ĐẤNG PHỤC SINH.

Kỳ diệu biết bao. Đế quốc dùng xiềng xích để giữ một con người. Thiên Chúa lại dùng chính xiềng xích ấy để đưa Tin Mừng vào tận trái tim của đế quốc.

Cuối cùng, một người bị đóng đinh, một người bị chém đầu. Tất cả không ngai vàng. Không chiến thắng vẻ vang. Không đoàn quân bảo vệ. Chỉ có máu đổ xuống đất Rôma.

Nhưng chính từ máu ấy, Hội Thánh mọc lên. Hội Thánh đứng lên. Đó là điều khiến lòng người xúc động nhất khi nghĩ về Kitô giáo: Hội Thánh không được xây trên sức mạnh của con người, mà trên sự yếu đuối được ân sủng đỡ nâng.

Vì thế, dù kẻ có óc nghi nan đến đâu, dù thù ghét Hội Thánh đến đâu, vẫn phải cúi đầu chấp nhận: CÓ THIÊN CHÚA.

Và chỉ cần có Thiên Chúa...

4. LỄ HIỆN XUỐNG CHƯA BAO GIỜ KẾT THÚC.

Người ta có thể giết các Kitô hữu. Nhưng không thể giết ngọn lửa mà Chúa Thánh Thần đã thắp lên.

Lễ Hiện Xuống không kết thúc trong chương hai sách Công vụ. Lễ Hiện Xuống tiếp tục nơi pháp trường của các vị tử đạo. Tiếp tục trên những con tàu truyền giáo vượt đại dương.

Ngày nay, lễ Hiện Xuống tiếp tục trong những đêm âm thầm lần chuỗi của các bà mẹ. Tiếp tục nơi những linh mục già ở miền quê vẫn lặng lẽ dâng lễ mỗi sáng. Tiếp tục nơi những người nghèo vẫn còn tin Chúa giữa nước mắt cuộc đời. Tiếp tục nơi biết bao tín hữu, dù bệnh tật hành hạ thân xác, vẫn không để mình xa rời đức tin...

Đó mới chính là điều đẹp nhất của Hội Thánh. Một vẻ đẹp không thể có bất cứ ai có thể tô vẻ. Một vẻ đẹp chỉ có thể xuất phát từ chính Đấng là Tình Yêu, mời gọi bước theo tình yêu và không ngừng trao ban tình yêu.

Tình yêu và sức sống ấy không đến từ những gì rực rỡ bên ngoài. Mà chính là từ ngọn lửa âm thầm chưa bao giờ tắt. Đó là ngọn lửa đã đi qua: đấu trường Colosseum, những cơn bách hại, những cuộc chia ly, những đêm tối lịch sử, những yếu đuối và phản bội của con người.

Vậy mà vẫn còn cháy. Cháy mãi đến ngàn đời sau, khi mà giữa trần gian đầy bụi bẩn của tội và cám dỗ, vẫn có người quỳ gối trước Nhà Tạm mỗi sáng.

Vẫn có tiếng chuông ngân giữa chiều quê, hay giữa những phố xá tấp nập. Vẫn có những giọt nước mắt âm thầm rơi khi nghe Tin Mừng. Vẫn có những con người bỏ mọi sự để theo Chúa Kitô, quyết sống chết cho Chúa Kitô.

Nếu không phải Thiên Chúa đang ở đó, thì điều gì còn có thể lý giải nổi? Và có lẽ, đến một lúc nào đó, người ta không còn tranh luận về Hội Thánh nữa.

Người ta chỉ còn muốn cúi đầu.

5. HỘI THÁNH VẪN ĐỨNG ĐÓ. VÌ CHÚA KITÔ VẪN SỐNG.

Hội Thánh trải qua hai ngàn năm với biết bao phong ba: bách hại, chia rẽ, yếu đuối, tội lỗi của con người, những đêm tối tưởng chừng không còn ánh sáng.

Nhưng Hội Thánh vẫn đứng đó. Dáng đứng kiên vững vô cùng ấy, đã không ít lần khiến những ai để tâm suy nghĩ, bỗng thấy một nỗi "hụt hẫng". Không hề hụt hẫng vì thất vọng. Nhưng vì choáng ngợp trước Thiên Chúa.

Bởi nếu chỉ là công trình của con người, Hội Thánh chắc chắn đã sụp đổ từ lâu. Một con thuyền mang quá nhiều vết thương. Một lịch sử đi qua quá nhiều bão tố. Một đoàn người không thiếu những yếu đuối và phản bội.

Vậy mà Hội Thánh vẫn còn. Chắc chắn Hội Thánh vững không vì các Kitô hữu luôn thánh thiện. Không do các mục tử luôn hoàn hảo. Không phải vì lịch sử Hội Thánh không có những vết thương.

Mà bởi: Chúa Kitô vẫn sống. Chúa Thánh Thần vẫn đang hoạt động. Thiên Chúa vẫn ở cùng con thuyền của mình.

Nhiều lúc nhìn Hội Thánh, người ta chỉ thấy những giới hạn của con người. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, sẽ thấy một sự nhiệm mầu lớn vô cùng: Qua bao nhiêu thế kỷ, vẫn có những con người âm thầm yêu Chúa, yêu nhau, phục vụ nhau, tha thứ cho nhau, giữ lửa Tin Mừng giữa đời.

Từ các vị tử đạo đầu tiên tại Rôma, đến những nhà truyền giáo đi khắp năm châu, đến những linh mục già nơi miền quê, đến những bà mẹ lần chuỗi trong đêm, đến những người nghèo vẫn tin Chúa giữa nước mắt…

Tất cả đang nối dài Công vụ Tông đồ. Công vụ chưa bao giờ kết thúc.

6. CHÚA THÁNH THẦN VẪN MUỐN THẮP LỬA TRONG THỜI ĐẠI HÔM NAY.

Nhiều người cho rằng thời các nhà truyền giáo vĩ đại đã qua rồi. Không. Chúa Thánh Thần chưa bao giờ già nua. Chúa Thánh Thần vẫn đang tìm những trái tim dám cháy. Dám sống cho Tin Mừng. Dám hiến mình cho Hội Thánh. Dám yêu Chúa hơn chính bản thân mình. Và nếu cần, dám chết cho Chúa Kitô y như những người đi trước.

Điều cảm động nhất của ngày lễ hôm nay là: Chúa Thánh Thần không chỉ ngự xuống trên các Tông đồ năm xưa. Chúa vẫn muốn ngự xuống trên chúng ta.

Ngôi Ba vẫn tiếp tục muốn biến kẻ yếu đuối thành chứng nhân, biến sợ hãi thành can đảm, biến ích kỷ thành yêu thương, biến bóng tối thành hy vọng, biến trái tim con người thành đền thờ của Thiên Chúa.

Thật lạ lùng, Thiên Chúa vẫn tiếp tục đặt kho tàng của mình trong những bình sành mỏng manh. Chúa vẫn tiếp tục viết lịch sử cứu độ bằng những con người nhỏ bé.

Càng nghĩ, càng thấy mình không thể không kinh ngạc.

7. MẸ HỘI THÁNH VẪN ÂM THẦM ÔM NHÂN LOẠI TRONG TÌNH YÊU.

Lễ Hiện Xuống cũng là ngày chúng ta nhìn thấy hình ảnh thật đẹp của Hội Thánh: Một người Mẹ đang cầu nguyện giữa các con mình. Đức Maria có mặt trong nhà Tiệc Ly. Đức Mẹ không giảng thuyết. Không đứng ở trung tâm.

Không làm phép lạ trước đám đông. Đức Mẹ chỉ âm thầm hiện diện và cầu nguyện. Từ lời cầu nguyện âm thầm ấy, Chúa Thánh Thần ngự xuống.

Suốt hai ngàn năm, Mẹ Hội Thánh vẫn thế: Vẫn ôm lấy những con người tội lỗi, vẫn lau nước mắt cho nhân loại, vẫn giữ ngọn đèn đức tin giữa đêm tối thế gian.

Cho nên, yêu Hội Thánh không phải là yêu một cơ cấu trần thế hoàn hảo. Nhưng là, và phải là: Yêu kỳ công Thiên Chúa đang âm thầm thực hiện giữa lòng nhân loại.

Một Hội Thánh vẫn còn đầy vết thương, lại mang trong mình sự sống phục sinh của Chúa Kitô. Một Hội Thánh mà cửa hỏa ngục không thắng nổi. Một Hội Thánh được bắt đầu từ vài con người run sợ trong căn phòng đóng kín, vậy mà đến nay vẫn đang ôm lấy cả thế giới bằng Tin Mừng của hy vọng.

Và vì thế, trước ngọn lửa Hiện Xuống, con người chỉ còn biết quỳ.

Bởi cuối cùng, điều làm lòng người xúc động nhất không phải là sự tồn tại của Hội Thánh. Nhưng là Thiên Chúa vẫn kiên nhẫn ở lại với con người. Qua bao nhiêu thế kỷ, Thiên Chúa vẫn không bỏ thế gian này. Chúa Thánh Thần vẫn âm thầm hoạt động. Chúa Kitô vẫn âm thầm hiện diện. Và Mẹ Hội Thánh vẫn âm thầm ôm nhân loại vào lòng.

Giữa một thế giới quá nhiều tiếng động, điều đẹp nhất mà người Kitô hữu còn có thể làm là quỳ xuống.

Họ hãy quỳ xuống trước một Thiên Chúa quá yêu con người. Họ quỳ xuống trước một Hội Thánh vẫn còn sống sau hai ngàn năm bão tố. Quỳ xuống trước ngọn lửa Hiện Xuống chưa bao giờ tắt.

Chính đó mới là phép lạ lớn nhất: Trời vẫn đang yêu đất. Thiên Chúa vẫn yêu con người. Hơn thế, giữa một thế giới đầy bất an này, Chúa Kitô phục sinh vẫn đang sống.

Ước gì lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống năm nay không chỉ là một ngày lễ đi qua trong phụng vụ. Đó phải là ngày ngọn lửa được thắp lại trong tâm hồn chúng ta. Để chúng ta yêu Hội Thánh hơn. Yêu Tin Mừng hơn. Yêu con người hơn. Và can đảm hơn trong hành trình làm chứng cho Chúa Kitô.

Xin Chúa Thánh Thần lại ngự xuống: Trên từng gia đình. Từng giáo xứ. Từng linh mục. Từng người trẻ. Từng trái tim đang mỏi mệt vì nhọc nhằn lao tác hằng ngày. Như Chúa đã từng ngự xuống trong mái nhà Tiệc Ly năm xưa, trên những con người đầy yếu đuối của phận người.

Xin Chúa Thánh Thần làm cho Hội Thánh lại bừng cháy. Để từ những con người nhỏ bé của thời đại hôm nay, Thiên Chúa lại tiếp tục viết tiếp Công vụ Tông đồ giữa lòng thế giới.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

BÀI ĐỌC 1 Cv 2:1-11
Bài trích sách Công vụ Tông đồ.
Khi đến ngày lễ Ngũ Tuần, mọi người đang tề tựu ở một nơi, bỗng từ trời phát ra một tiếng động, như tiếng gió mạnh ùa vào đầy cả căn nhà, nơi họ đang tụ họp. Rồi họ thấy xuất hiện những hình lưỡi giống như lưỡi lửa tản ra
đậu xuống từng người một. Và ai nấy đều được tràn đầy ơn Thánh Thần, họ bắt đầu nói các thứ tiếng khác, tuỳ theo khả năng Thánh Thần ban cho.
Lúc đó, tại Giê-ru-sa-lem, có những người Do-thái sùng đạo, từ các dân thiên hạ trở về. Nghe tiếng ấy, có nhiều người kéo đến. Họ kinh ngạc vì ai nấy đều nghe các ông nói tiếng bản xứ của mình. Họ sửng sốt, thán phục và nói: “Những người đang nói đó không phải là người Ga-li-lê cả ư? Thế sao mỗi người chúng ta lại nghe họ nói tiếng mẹ đẻ của chúng ta? Chúng ta đây, có người là dân Pác-thi-a, Mê-đi, Ê-lam, Mê-xô-pô-ta-mi-a, Giu-đê, Cáp-pa-đô-ki-a, Pon-tô, và A-xi-a, có người là dân Phy-ghi-a, Pam-phy-lia, Ai-cập, và những vùng Li-by-a giáp giới Ky-rê-nê; nào là những người từ Rô-ma đến đây; nào là người Do-thái cũng như người đạo theo; nào là người đảo Cơ-rê-ta hay người Ả-rập, vậy mà chúng ta đều nghe họ dùng tiếng nói của chúng ta mà loan báo những kỳ công của Thiên Chúa!”
Đó là Lời Chúa.

BÀI ĐỌC 2 1Cr 12:3b-7,12-13
Bài trích thư thứ nhất của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Cô-rin-tô.
Thưa anh em, không ai có thể nói rằng: “Đức Giê-su là Chúa”, nếu người ấy không ở trong Thần Khí. Có nhiều đặc sủng khác nhau, nhưng chỉ có một Thần Khí. Có nhiều việc phục vụ khác nhau, nhưng chỉ có một Chúa. Có
nhiều hoạt động khác nhau, nhưng vẫn chỉ có một Thiên Chúa làm mọi sự trong mọi người. Thần Khí tỏ mình ra nơi mỗi người một cách, là vì ích chung. Thật vậy, ví như thân thể người ta chỉ là một, nhưng lại có nhiều bộ phận, mà các bộ phận của thân thể tuy nhiều, nhưng vẫn là một thân thể, thì Đức Ki-tô cũng vậy. Thật thế, tất cả chúng ta, dầu là Do-thái hay Hy-lạp, nô lệ hay tự do, chúng ta đều đã chịu phép rửa trong cùng một Thần Khí để
trở nên một thân thể. Tất cả chúng ta đã được đầy tràn một Thần Khí duy nhất. Đó là Lời Chúa.

TUNG HÔ TIN MỪNG
Alleluia. Alleluia.
Lạy Chúa Thánh Thần, xin ngự đến, cho tâm hồn tín hữu được nhuần thấm muôn ơn, và cháy lửa yêu mến Ngài. Alleluia.

TIN MỪNG Ga 20:19-23
Tin mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.
Vào chiều ngày thứ nhất trong tuần, nơi các môn đệ ở, các cửa đều đóng kín, vì các ông sợ người Do-thái. Đức Giê-su đến, đứng giữa các ông và nói: “Bình an cho anh em!” Nói xong, Người cho các ông xem tay và cạnh sườn. Các môn đệ vui mừng vì được thấy Chúa. Người lại nói với các ông: “Bình an cho anh em! Như Chúa Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em.” Nói xong, Người thổi hơi vào các ông và bảo: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ.”
Đó là Lời Chúa.

 

1. Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã giải phóng 590 km vuông lãnh thổ trong năm nay, “buộc Nga phải hướng tới con đường ngoại giao”.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố ngày 22 tháng 5 rằng Ukraine đã giải phóng 590 km vuông lãnh thổ khỏi sự xâm lược của Nga kể từ đầu năm.

“Chúng tôi tiếp tục gia tăng tốc độ loại bỏ nhân sự người Nga, và cùng với các biện pháp trừng phạt dưới mọi hình thức, điều này đang buộc Nga phải hướng tới con đường ngoại giao”, Tổng thống Zelenskiy nói trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, sau cuộc điện đàm với các đồng minh Âu Châu.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer và Thủ tướng Đức Friedrich Merz, những người thuộc nhóm E3, đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Zelenskiy.

“Tôi rất biết ơn sự đánh giá cao của họ về lập trường của chúng tôi và những thành tựu của các chiến binh Ukraine. Thực tế, vị thế của Ukraine hiện nay mạnh mẽ hơn so với những năm trước. Từ đầu năm đến nay, 590 km vuông lãnh thổ của chúng ta đã được giải phóng và đưa vào tầm kiểm soát. Xu hướng này chắc chắn không có lợi cho bên xâm lược”, Tổng thống Zelenskiy nói.

Lãnh đạo Ukraine cho biết ông đã chia sẻ thông tin tình báo mà Ukraine thu thập được về các kế hoạch chính trị và quân sự của Nga với Macron, Starmer và Merz.

Ukraine cũng đang nỗ lực để bảo đảm cho Âu Châu một ghế trong bàn đàm phán hòa bình giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa.

“Ukraine luôn nỗ lực để bảo đảm Âu Châu có một ghế trong bàn đàm phán và bảo đảm tiếng nói của Âu Châu được xem xét đến.”

Trong khi Ukraine tiếp tục thúc đẩy các biện pháp ngoại giao, Tổng thống Zelenskiy lưu ý rằng Kyiv đang chờ phản hồi từ Mỹ “về các hình thức khả thi và lịch trình gặp gỡ”.

Bất chấp những nỗ lực thúc đẩy ngoại giao liên tục, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 22 tháng 5 thừa nhận rằng các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian giữa Ukraine và Nga đã không “mang lại kết quả khả quan” và thực tế là đang bị tạm dừng.

“Nếu chúng tôi thấy có cơ hội để tổ chức các cuộc đàm phán mang tính xây dựng, chứ không phải phản tác dụng, và có khả năng mang lại kết quả tốt đẹp, chúng tôi sẵn sàng đóng vai trò đó”, Rubio nói sau cuộc họp các Ngoại trưởng NATO tại Helsingborg, Thụy Điển.

Rubio không đóng vai trò lãnh đạo trong các cuộc đàm phán hòa bình Ukraine như người ta mong đợi từ một ngoại trưởng. Thay vào đó, chính người bạn thân và bạn chơi golf của tổng thống, Steve Witkoff, cùng con rể của ông, Jared Kushner, mới là những người dẫn đầu. Nhưng cả Witkoff lẫn Kushner đều không có kinh nghiệm ngoại giao sâu rộng hay kiến thức lịch sử cần thiết cho những cuộc đàm phán như vậy. Người ta e rằng cả hai nhà tài phiệt địa ốc này đều nhắm chủ yếu đến các cơ hội kinh doanh với Nga bây giờ và sau này hơn là việc chấm dứt chiến sự đang gây thương vong cho hàng chục ngàn người ở cả hai bên.

[Kyiv Independent: Ukraine liberated 590 square kilometers of territory this year, 'forcing Russia toward diplomacy,' Zelensky says]

2. Cơ quan tình báo Mỹ cho biết Ukraine đã giành lại lãnh thổ sau khi cắt đứt việc sử dụng trái phép hệ thống Starlink của Nga.

Một báo cáo đánh giá tình báo quốc phòng mới được giải mật của Mỹ tiết lộ rằng việc Ukraine vô hiệu hóa hàng ngàn thiết bị đầu cuối Starlink bất hợp pháp của Nga đã làm gián đoạn hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Mạc Tư Khoa, góp phần vào bước tiến của Kyiv hồi đầu năm nay.

Những phát hiện này, được Bloomberg đưa tin đầu tiên vào hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, cho thấy mức độ mà lực lượng Nga đã dựa vào các thiết bị đầu cuối vệ tinh thương mại được buôn lậu để hỗ trợ các hoạt động trên chiến trường.

Sự gián đoạn này đã làm suy yếu khả năng phối hợp trên tiền tuyến của Nga và giúp lực lượng Ukraine giành lại gần 400 km vuông lãnh thổ.

Sự phụ thuộc của Nga

Trong nhiều tháng, lực lượng Nga đã sử dụng các mạng lưới chợ đen để mua các thiết bị đầu cuối Starlink và triển khai chúng dọc theo tiền tuyến. Hệ thống này đã giúp giải quyết những thiếu sót lâu nay trong liên lạc, cho phép phối hợp các hoạt động di chuyển của quân đội, hoạt động của máy bay điều khiển từ xa và tấn công pháo binh.

Vào tháng Hai, các nhóm của Ukraine, phối hợp với SpaceX, đã áp đặt các hạn chế về mặt địa lý, vô hiệu hóa các trạm đầu cuối được cấp phép hoạt động trong khu vực chiến sự.

Theo tình báo Mỹ, tác động đến các hoạt động của Nga là tức thì và làm giảm khả năng phối hợp trinh sát của Nga.

Tác động tổng hợp

Báo cáo lưu ý rằng sự gián đoạn của hệ thống Starling trùng hợp với việc lực lượng Nga hạn chế sử dụng điện tín Telegram.

Các đơn vị Nga đã dựa vào Telegram như một phương án thay thế không chính thức cho các hệ thống liên lạc quân sự. Việc mất đồng thời kết nối Starlink và quyền truy cập vào các nền tảng nhắn tin đã làm suy giảm hơn nữa khả năng phối hợp trên mặt đất.

Chính phủ Ukraine cho biết sẽ sử dụng hệ thống cảnh báo công cộng để thông báo phút mặc niệm toàn quốc hàng ngày vào lúc 9 giờ sáng. Hôm thứ Sáu, Thủ tướng Yuliia Svyrydenko cho biết hệ thống này cũng sẽ được sử dụng trong chiến dịch “Thắp nến” hàng năm để tưởng niệm các nạn nhân của nạn đói Holodomor năm 1932-1933.

Các nguồn tin quân sự Ukraine cho biết có sự hỗn loạn trong các đơn vị Nga trong giai đoạn này, bao gồm cả sự gián đoạn trong cấu trúc chỉ huy.

Các quan chức Ukraine chỉ ra kế hoạch rộng hơn.

Các quan chức Ukraine cho biết sự gián đoạn của hệ thống Starlink là một trong số nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kết quả chiến trường.

Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết các hoạt động ở miền nam Ukraine đã bắt đầu trước khi có những thay đổi về quyền truy cập Starlink.

Tổng thống Zelenskiy cho biết: “Chiến dịch ở phía nam... bắt đầu một tháng trước khi quyết định liên quan đến Starlink được đưa ra.”

Bộ trưởng Chuyển đổi số Mykhailo Fedorov cho biết các hạn chế đối với các thiết bị đầu cuối Starlink, cùng với việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung, đã góp phần làm thay đổi cục diện theo hướng có lợi cho Ukraine.

[Newsweek: US Intelligence Says Ukraine Regained Territory After Cutting Off Russia’s Illegal Starlink Use]

3. Hành động quân sự của Mỹ chống lại Cuba có thể diễn ra như thế nào?

Cuba đã cáo buộc Hoa Kỳ dựng lên một “vụ việc gian dối” để biện minh cho hành động quân sự chống lại chính phủ cộng sản ở Havana, trong khi Tổng thống Trump từ chối loại trừ khả năng Hoa Kỳ tiến hành các hoạt động quân sự.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez tuyên bố rằng Mỹ đang tìm cớ để “tiến hành cuộc xâm lược quân sự trong tương lai”, và Cuba đã sẵn sàng tự vệ. Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi hãng tin Axios đưa tin Cuba đã mua hơn 300 máy bay điều khiển từ xa quân sự và bắt đầu lên kế hoạch tấn công vào căn cứ Guantánamo Bay của Mỹ ở phía đông nam Cuba, cũng như các cơ sở lớn của Mỹ ở Florida.

Bản báo cáo, trích dẫn thông tin tình báo mật, cho biết thông tin này có thể trở thành cơ sở để Mỹ tiến hành hành động quân sự chống lại Havana.

Đại sứ quán Havana tại Mỹ cáo buộc các đối thủ của chính phủ Cuba ở Washington đang “bịa đặt” lý do cho cuộc can thiệp vũ trang, mặc dù không trực tiếp đề cập đến việc mua máy bay điều khiển từ xa tấn công.

Một số nhà quan sát đặt câu hỏi về thời điểm rò rỉ thông tin tình báo, chỉ ra những kế hoạch mà Ngũ Giác Đài đã lập ra vào đầu những năm 1960 để củng cố sự ủng hộ cho sự can thiệp quân sự của Mỹ vào Cuba, bao gồm cả việc xem xét cách dàn dựng các cuộc tấn công mà sau đó sẽ đổ lỗi cho Havana. Những kế hoạch này chưa bao giờ được Tổng thống John F. Kennedy lúc bấy giờ phê duyệt và chỉ được công khai nhiều thập niên sau đó.

Tuần trước, truyền thông Mỹ đưa tin Mỹ có kế hoạch truy tố hình sự cựu lãnh đạo Cuba Raúl Castro về vụ bắn rơi hai máy bay cách đây 30 năm, khiến các chuyên gia suy đoán chính phủ Mỹ có thể đang cố gắng tạo ra cơ sở pháp lý cho việc can thiệp quân sự vào Cuba.

Quan hệ giữa hai nước đã xấu đi trong nhiều thập niên, nhưng chính quyền Trump đã gia tăng áp lực kinh tế và ngoại giao lên hòn đảo này kể từ tháng Giêng.

Mỹ đã cắt đứt nguồn cung nhiên liệu nhập khẩu thiết yếu của Cuba đồng thời siết chặt nền kinh tế mong manh của hòn đảo bằng các lệnh trừng phạt mới nhằm làm suy yếu các nguồn thu ngoại tệ của chế độ. Tình trạng mất điện đã lan rộng khắp Havana tới 22 giờ mỗi ngày, rác thải chất đống trên đường phố và các dịch vụ y tế gặp khó khăn khi ngành du lịch của hòn đảo bị đình trệ.

Các quan chức dưới thời Tổng thống Trump đã gọi Cuba là một “quốc gia thất bại” và cho rằng chính phủ nước này có thể sụp đổ ngay cả không cần một cuộc xâm lược của Mỹ. Các quan chức Mỹ cho biết hiện chưa có kế hoạch xâm lược Cuba trong thời gian tới.

Nhưng Tổng thống Trump cũng ám chỉ rằng hàng ngàn binh sĩ Mỹ, hàng chục máy bay chiến đấu và kho vũ khí khổng lồ trên chiếc Hàng Không Mẫu Hạm lớn nhất thế giới có thể tiến sát bờ biển Cuba và buộc các quan chức phải “đầu hàng” sau khi Mỹ kết thúc cuộc chiến chống Iran. Cuba đã lên án những phát ngôn này là “mối đe dọa rõ ràng và trực tiếp về hành động gây hấn quân sự”.

Brian Fonseca, giám đốc Viện Chính sách Công Jack D. Gordon thuộc Đại học Quốc tế Florida, nói với Newsweek rằng Mỹ đang gửi một thông điệp tới chính phủ Cuba, công chúng Mỹ và cộng đồng quốc tế rằng họ ít nhất đang bắt đầu đưa ra lý do để can thiệp quân sự vào hòn đảo này, ngay cả khi chưa rõ liệu Tòa Bạch Ốc có thực hiện những lời đe dọa của mình hay không.

Việc truy tố Castro có thể sẽ tập trung vào vụ quân đội Cuba bắn hạ hai máy bay dân sự do một nhóm lưu vong chống Castro điều khiển vào đầu năm 1996, khiến bốn người thiệt mạng.

Chính phủ Cuba lúc đó tuyên bố các máy bay đang ở trong không phận Cuba, trong khi Mỹ khẳng định các máy bay đang ở trong không phận quốc tế. Một cuộc điều tra sau đó của các cơ quan hàng không Liên Hiệp Quốc kết luận các máy bay nằm ngoài phạm vi quyền tài phán của Havana nhưng thừa nhận nhóm “Anh em Cứu quốc” vận hành các máy bay này trước đó đã vi phạm không phận Cuba.

Khi quá trình chuẩn bị cho việc truy tố được công khai, CIA xác nhận rằng giám đốc của cơ quan này, John Ratcliffe, đã đến Havana để gặp gỡ các quan chức cao cấp của Cuba. Bản cáo trạng được công bố vào thứ Tư.

Trước khi quân đội Mỹ tiến vào Venezuela để bắt giữ nhà lãnh đạo lúc bấy giờ là Nicolás Maduro, cựu tổng thống và một loạt các quan chức cao cấp của ông đã bị truy tố tại tòa án liên bang Mỹ. Sau đó, quân đội Mỹ đã đưa Maduro đến New York để đối mặt với các cáo buộc khủng bố ma túy và buôn bán ma túy. Ông đã tuyên bố không nhận tội.

CIA được phép tiến hành các hoạt động bí mật ở Venezuela trước khi lực lượng Mỹ tiến vào Caracas, và Ratcliffe là một trong những người đầu tiên đến thăm thành phố sau khi Maduro bị lật đổ.

“Rất có thể chuỗi hành động này sẽ lặp lại kịch bản đã từng được sử dụng ở Venezuela để tạo tiền đề cho sự leo thang căng thẳng ở Cuba”, Connor Pfeiffer, cố vấn cho Quốc hội về chính sách đối ngoại và tình báo ở Tây bán cầu tại Tổ chức Hành động vì Bảo vệ Dân chủ, một nhóm hoạt động và vận động hành lang, cho biết.

Tuy nhiên, có một số điểm khác biệt quan trọng giữa Venezuela và Cuba sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch quân sự của Mỹ về cách thức tiến hành các chiến dịch.

Không giống như ở Caracas, Havana không bị cai trị bởi một nhân vật duy nhất, có quyền lực tối cao. Một mạng lưới các quan chức cao cấp điều hành chế độ ở thủ đô, khiến cho một chiến dịch kiểu Venezuela nhằm bắt cóc ông Castro 94 tuổi hoặc Tổng thống đương nhiệm Miguel Díaz-Canel trở nên khả thi, nhưng lại ít hiệu quả hơn việc công bố đoạn phim quay cảnh Maduro mặc bộ đồ thể thao bị dẫn giải.

Địa lý cũng khác biệt. Các quan chức Venezuela đã chứng kiến quân đội Mỹ tập trung gần chục tàu chiến, bao gồm cả Hàng Không Mẫu Hạm Gerald R. Ford, các phi đội máy bay chiến đấu và hơn 15.000 binh sĩ gần bờ biển của họ.

Nhưng Cuba chỉ cách Florida 90 dặm. Tiểu bang này là nơi đặt rất nhiều cơ sở quân sự của Mỹ, bao gồm trụ sở của Bộ Tư lệnh miền Nam Hoa Kỳ, chịu trách nhiệm giám sát các hoạt động của Mỹ ở Mỹ Latinh và Caribe, và Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ, chịu trách nhiệm về các hoạt động quân sự của Mỹ ở Trung Đông.

Mặc dù điều này đặt các căn cứ quân sự quan trọng ở vị trí gần Cuba, nhưng nó cũng có nghĩa là Mỹ sẽ không cần phải triển khai một số lượng lớn tàu chiến và Hàng Không Mẫu Hạm ra nước ngoài để tấn công, không giống như trường hợp Venezuela và Iran.

Tuy nhiên, theo Fonseca nói với Newsweek, Mỹ có thể vẫn cần điều động máy bay và nhân sự đến miền nam Florida để chuẩn bị cho một cuộc tấn công vào Cuba, và cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy điều này sẽ xảy ra.

[Newsweek: What Could US Military Action Against Cuba Look Like?]

4. Iran ‘đã chuẩn bị’ cho các cuộc tấn công mới của Mỹ.

“Với những bài học kinh nghiệm và kiến thức thu được, việc quay trở lại chiến tranh sẽ mang đến nhiều bất ngờ hơn nữa”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu vào tối Thứ Năm, 21 Tháng Năm.

Araghchi nói Iran “sẵn sàng đối đầu với bất kỳ hành động gây hấn quân sự nào”.

Theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, đề xuất mới nhất của Tehran bao gồm việc công nhận quyền làm giàu uranium của Iran. Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc Hội Iran đã thông báo điều này với các nhà lập pháp Iran hôm thứ Ba.

Ông Ghalibaf cho biết, Mỹ cũng cam kết dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, điều mà Washington đã tuyên bố hồi tháng trước nhằm cạnh tranh với sự kiểm soát của Iran đối với eo biển. Lệnh phong tỏa của Mỹ không được dỡ bỏ cùng với thỏa thuận ngừng bắn, và quân đội Mỹ đã từ chối cho 89 tàu vào các cảng của Iran, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, đơn vị giám sát quân đội Mỹ ở Trung Đông, cho biết hôm thứ Ba.

Theo đề xuất này, Mỹ cũng sẽ bồi thường thiệt hại do các cuộc tấn công vào Iran gây ra, truyền thông Iran đưa tin. Đề xuất mới nhất của Iran trong các cuộc đàm phán cũng bao gồm việc chấm dứt cuộc chiến của Israel chống lại nhóm phiến quân Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Li Băng và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Tehran.

Tổng thống Trump đã bác bỏ tất cả các phiên bản thỏa thuận cho đến nay và nhắc lại hôm thứ Hai rằng Mỹ sẽ không chấp nhận việc Iran tiếp cận vũ khí hạt nhân - điều này có nghĩa là Tổng thống Trump có thể một lần nữa đe dọa hành động quân sự.

Iran từ lâu đã tuyên bố chỉ có chương trình hạt nhân hòa bình để sản xuất điện cho dân thường, nhưng các chuyên gia quốc tế cho rằng nước này đã làm giàu uranium gần đến mức độ dùng để chế tạo vũ khí, vượt xa mức cần thiết cho các chương trình hạt nhân phi quân sự.

[Newsweek: Iran 'Is Prepared' For New US Attacks]

5. Tulsi Gabbard từ chức giám đốc tình báo quốc gia.

Tulsi Gabbard, một người từ lâu đã chỉ trích sự can thiệp của nước ngoài và đôi khi bất đồng với những quan điểm cứng rắn hơn của chính quyền, đã từ chức Giám đốc Tình báo Quốc gia của Tổng thống Trump, theo thư từ chức mà bà đã chia sẻ trên X.

Trong thư, Gabbard cho biết bà sẽ từ chức để hỗ trợ chồng mình trong quá trình điều trị ung thư xương. Ngày làm việc cuối cùng của bà sẽ là ngày 30 tháng 6.

Việc bà Gabbard từ chức diễn ra sau khi Mỹ phát động chiến dịch quân sự chung chống lại Iran cùng với Israel, điều này đã thử thách quan điểm của bà trong một chính quyền hiếu chiến bất ngờ.

“Mặc dù chúng ta đã đạt được những tiến bộ đáng kể tại Cục Tình Báo Quốc Gia - thúc đẩy tính minh bạch chưa từng có và khôi phục sự liêm chính cho cộng đồng tình báo - tôi nhận thấy vẫn còn nhiều việc quan trọng cần phải làm,” bà viết.

Tổng thống Trump đã xác nhận việc bà Gabbard rời nhiệm trên trang Truth Social, đồng thời ca ngợi bà đã làm “rất tốt” trong khoảng 15 tháng giữ chức vụ đứng đầu văn phòng điều phối tình báo hàng đầu của quốc gia.

Phó giám đốc của Gabbard, Aaron Lukas, sẽ đảm nhiệm chức vụ giám đốc tạm quyền sau khi bà rời nhiệm sở vào tháng tới, Tổng thống Trump xác nhận. Lukas từng làm việc tại CIA và cũng cộng tác với Richard Grenell khi ông này giữ chức giám đốc tình báo quốc gia tạm quyền trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump.

Trong suốt thời gian là thành viên Đảng Dân chủ tại Hạ viện, Gabbard thường xuyên chỉ trích giới an ninh quốc gia của Mỹ. Bà ủng hộ chiến dịch tranh cử năm 2024 của Tổng thống Trump một phần vì ông cam kết sẽ giữ cho đất nước không tham gia vào các cuộc chiến tranh nước ngoài tốn kém.

Nhưng chính sách đối ngoại nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump nhanh chóng tỏ ra mạnh mẽ hơn nhiều so với nhiệm kỳ đầu tiên, và quan điểm của Gabbard trong chính quyền của ông đã có vẻ không chắc chắn trong nhiều tháng.

Bà ấy không phải là nhân vật chủ chốt trong ba chiến dịch quân sự lớn mà Tổng thống Trump đã phát động kể từ khi trở lại nắm quyền.

Bà ấy không có mặt cùng Tổng thống Trump ở Mar-a-Lago khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tháng Hai, và bà ấy cũng không tham gia vào các cuộc họp báo ban đầu trước Quốc hội về quyết định tấn công.

Khi chính quyền Trump phát động cuộc đột kích quân sự bất ngờ để bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicholas Maduro vào đầu tháng Giêng, bà đang ở quê nhà Hawaii. Và bà cũng không có mặt tại Camp David khi Tổng thống Trump quyết định ném bom ba địa điểm hạt nhân của Iran vào mùa hè năm ngoái.

Trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, quan điểm của Gabbard đôi khi mâu thuẫn với một chính quyền có phần cứng rắn hơn.

Tháng 6 năm ngoái, bà đã đăng tải một video cảnh báo về thảm họa hạt nhân, điều này không được Tổng thống Trump đón nhận tích cực, và ông đã cân nhắc việc sa thải bà ngay sau đó. Theo các báo cáo, Tổng thống Trump đã xem xét việc sa thải Gabbard một lần nữa vào tháng 4 sau khi bà không mạnh mẽ ủng hộ cuộc chiến ở Iran trong phiên điều trần trước Quốc hội, nhưng ông đã được thuyết phục từ bỏ ý định này.

Trong một chính quyền coi trọng lòng trung thành hơn tất cả mọi thứ, bà không bao giờ có thể hoàn toàn xua tan những lo ngại rằng bà không hoàn toàn đồng tình với các quyết định quân sự của Tổng thống Trump. Những rắc rối của bà càng trầm trọng hơn vào tháng 3 năm nay khi một trong những trợ lý hàng đầu của bà, Joe Kent, từ chức để phản đối chiến tranh và đặt câu hỏi liệu Iran có thực sự gây ra mối đe dọa cận kề nào đối với Mỹ hay không.

Chỉ vài ngày sau, các nhà lập pháp thuộc ủy ban tình báo Thượng viện và Hạ viện đã chất vấn Gabbard về việc liệu bà có đứng về phía Kent hay không. Mặc dù Gabbard đã tránh làm suy yếu những lý lẽ mà chính quyền Trump đưa ra để biện minh cho việc gây chiến với Iran trong các phiên điều trần, bà cũng không tán thành lập trường của họ.

Trong phiên điều trần tại Thượng viện, Gabbard mở đầu lời khai của mình bằng một lời cảnh báo bất thường: Bà không có mặt ở đó để chia sẻ “quan điểm hoặc ý kiến cá nhân” của mình với Quốc hội.

Gabbard là người mới nhất trong một loạt các quan chức nội các của Tổng thống Trump từ chức trong những tháng gần đây. Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem đã bị cách chức vào tháng 3, trong khi Tổng thống Trump đã sa thải Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi vào tháng trước. Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer cũng đã từ chức vào tháng 4.

Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Tom Cotton, đảng Cộng hòa, đơn vị Arkansas, đã cảm ơn bà Gabbard vì những đóng góp của bà trong một tuyên bố hôm thứ Sáu. Ông nói: “Tôi chúc bà những điều tốt đẹp nhất khi bà hỗ trợ chồng mình, ông Abe, trong cuộc chiến chống lại căn bệnh ung thư”.

Phó Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Mark Warner của Đảng Dân chủ, đơn vị Virginia phát biểu với các phóng viên tại một sự kiện hôm thứ Sáu rằng mặc dù ông “có những bất đồng lớn” với Gabbard, ông vẫn chúc bà và chồng bà mọi điều tốt đẹp.

Ông cũng chỉ trích vai trò của Gabbard trong việc tịch thu thiết bị bầu cử ở Puerto Rico và Georgia hồi đầu năm nay.

“ Điều quan trọng là vị trí này, hơn bao giờ hết, cần phải do một chuyên gia tình báo giàu kinh nghiệm nắm giữ, người hiểu rõ phạm vi công việc của mình, người biết rằng giám đốc tình báo quốc gia nên tập trung vào tình báo nước ngoài chứ không phải can thiệp vào việc gây ảnh hưởng đến bầu cử trong nước”, Warner nói.

Thượng Nghị Sĩ Adam Schiff của Đảng Dân chủ đơn vị California, người từng là lãnh đạo phe Dân chủ trong Ủy ban Tình báo Hạ viện khi còn là đại biểu, đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Gabbard trong một tuyên bố hôm thứ Sáu, nhưng không ngần ngại chỉ trích thành tích của bà trên cương vị Giám đốc Tình báo Quốc gia.

“Mặc dù hoàn cảnh dẫn đến sự ra đi của bà ấy đáng được chúng ta cảm thông, nhưng hãy nói rõ: Đóng góp tích cực duy nhất của Tulsi Gabbard đối với an ninh quốc gia của chúng ta chính là việc bà ấy từ chức.”

“Chúng ta phải hiểu rõ rằng nhiệm kỳ của bà ấy — được đánh dấu bằng sự tận tâm với cá nhân tổng thống chứ không phải với an ninh quốc gia — chỉ là một ngoại lệ tồi tệ tại Cục Tình Báo Quốc Gia chứ không phải là trạng thái bình thường mới,” ông nói thêm.

[Politico: Tulsi Gabbard resigns as director of national intelligence]

6. Iran hứa hẹn sẽ “gây thêm nhiều bất ngờ” cho Mỹ nếu các cuộc tấn công tiếp tục diễn ra.

Iran tuyên bố họ còn “nhiều bất ngờ hơn nữa” dành cho Mỹ nếu các cuộc tấn công của Mỹ vào nước này tiếp tục, và khả năng xung đột tái bùng phát vẫn hiện hữu bất chấp việc Mỹ ám chỉ những tiến triển hướng tới một thỏa thuận hòa bình.

Tổng thống Trump hôm thứ Hai cho biết ông đã hoãn cuộc tấn công dự kiến của Mỹ vào Iran sau khi các nhà lãnh đạo Qatar, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất thuyết phục ông rằng các điều khoản chấp nhận được để chấm dứt hơn 11 tuần chiến tranh ở Trung Đông có thể sắp đạt được.

Những phát ngôn của Tổng thống Trump được đưa ra khi Iran cho biết Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Washington và Tehran, đã chuyển một đề xuất hòa bình mới cho các nhà đàm phán của Mỹ.

Sau đó, vào thứ Ba, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông chỉ còn “một giờ nữa” là ra lệnh tấn công nhưng đã tạm dừng các cuộc tấn công mới để cho phép các cuộc đàm phán về một thỏa thuận tiếp tục diễn ra.

Việc quay trở lại chiến tranh công khai sẽ phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được thiết lập từ đầu tháng Tư, mặc dù các cuộc tấn công chớp nhoáng đã diễn ra rải rác trong thời gian ngừng bắn.

Tuần trước, Tổng thống Trump nói rằng thỏa thuận ngừng bắn đang “trong tình trạng nguy kịch”, chỉ vài ngày sau khi Mỹ tuyên bố đã tấn công các địa điểm quân sự để đáp trả việc Iran phóng hỏa tiễn, máy bay điều khiển từ xa và tàu nhỏ khi ba tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz.

Bất chấp áp lực từ Mỹ, Iran vẫn duy trì thế kiểm soát chặt chẽ eo biển này - nơi thường vận chuyển một phần năm lượng dầu khí của thế giới - và chỉ cho phép các tàu được nước này phê duyệt đi qua tuyến đường thủy chiến lược này kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công đầu tiên vào Iran vào ngày 28 tháng 2.

Hàng ngàn thủy thủ đã bị mắc kẹt, không thể di chuyển qua khu vực này, trong khi giá nhiên liệu trên toàn cầu biến động mạnh. Khi chiến tranh kéo dài và Iran dường như không có động thái gì, tỷ lệ ủng hộ chính quyền Trump đã giảm mạnh, gây thêm áp lực lên chính phủ trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Dữ liệu vận chuyển cho thấy hai tàu chở dầu của Trung Quốc đã rời eo biển vào thứ Tư, hãng tin Reuters đưa tin, trong khi Phó tổng thống Mỹ James David Vance cho biết vài giờ trước đó rằng các cuộc đàm phán đang ở “tình trạng khá tốt”.

Nhưng “đôi khi không hoàn toàn rõ ràng lập trường đàm phán của đội là gì,” Vance nói thêm.

Tuy nhiên, Vance cho biết Mỹ vẫn “sẵn sàng chiến đấu” và sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công quân sự vào Iran.

Tổng thống Trump nói Iran “rất muốn” ký một thỏa thuận, nhưng trả lời phỏng vấn tạp chí Fortune hôm thứ Hai rằng các điều kiện bằng văn bản cho một thỏa thuận “không liên quan” đến các điều khoản đã được thảo luận trong các cuộc đàm phán. Ông đã nhiều lần đe dọa tấn công quân sự quy mô lớn trước khi rút lại lời đe dọa, viện dẫn những tiến triển trong đàm phán.

[Newsweek: Iran Promises ‘Many More Surprises’ For US If Strikes Resume]

7. Diễn biến lịch sử: Cáo trạng của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đối với cựu lãnh đạo cộng sản Cuba Raúl Castro

Trong một diễn biến lịch sử, quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Hoa Kỳ Todd Blanche đã có một cuộc họp báo tại Florida hôm 20 Tháng Năm, 2026 để chính thức truy tố nhà độc tài Raúl Castro của Đảng Cộng sản Cuba.

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ toàn văn tuyên bố của ông Todd Blanche qua phần trình bày của Kim Thúy.

Cảm ơn. Cảm ơn. Cảm ơn. Cảm ơn. Cảm ơn rất nhiều. Thật tuyệt vời khi được ở đây, tại tiểu bang Florida tuyệt vời này.

Hôm nay, chúng tôi công bố bản cáo trạng, buộc tội Raúl Castro và một số người khác âm mưu giết hại công dân Hoa Kỳ. Ông Castro và những người khác cũng bị buộc thêm các tội danh khác, bao gồm phá hủy máy bay và bốn tội danh giết người riêng biệt. Bản cáo trạng được bồi thẩm đoàn tại khu vực Miami này đưa ra vào ngày 23 tháng 4 năm 2026 và được công bố hôm nay. Trong gần 30 năm, gia đình của bốn người Mỹ bị sát hại đã chờ đợi công lý.

Đây là một câu chuyện quá quen thuộc. Vào ngày 24 tháng 2 năm 1996, hai máy bay dân sự do tổ chức Huynh Đệ Giải Cứu điều hành đã bị máy bay quân sự của Cuba bắn rơi trên vùng biển quốc tế. Bốn người đã thiệt mạng: đó là Carlos Costa, Armando Alejandre Jr., Mario de la Peña và Pablo Morales. Họ là những thường dân không vũ trang và đang thực hiện các nhiệm vụ nhân đạo nhằm cấp cứu và bảo vệ những người chạy trốn khỏi sự áp bức ở eo biển Florida.

Theo cáo trạng, Raúl Castro và năm bị cáo khác đã tham gia vào một âm mưu dẫn đến việc máy bay quân sự Cuba bắn hỏa tiễn vào các máy bay dân sự và giết chết bốn người Mỹ. Đó là những cáo buộc được đưa ra bởi bồi thẩm đoàn liên bang. Thông điệp của tôi hôm nay rất rõ ràng. Hoa Kỳ và Tổng thống Trump không và sẽ không bao giờ quên công dân của mình.

Tôi muốn nói rằng chúng ta cũng không quên những gia đình, người thân yêu và bạn bè đã phải gánh chịu nỗi đau buồn và mất mát suốt 30 năm qua. Lần đầu tiên sau gần 70 năm, các lãnh đạo cao cấp của chế độ Cuba đã bị truy tố tại quốc gia này, tại Hoa Kỳ, vì các hành vi bạo lực dẫn đến cái chết của công dân Mỹ. Không thể cho phép các quốc gia và các nhà lãnh đạo của họ tấn công vào người Mỹ, giết hại họ mà không phải chịu trách nhiệm.

Tổng thống Trump cam kết khôi phục một nguyên tắc rất đơn giản nhưng quan trọng. Nếu các ngươi giết hại người Mỹ, chúng tôi sẽ truy bắt các ngươi bất kể các ngươi là ai, bất kể chức danh các ngươi nắm giữ. Và trong trường hợp này, bất kể thời gian đã trôi qua bao lâu.

Tôi muốn gửi lời cảm ơn, và tất cả mọi người trong phòng này cũng nên cảm ơn FBI, các công tố viên và các đặc vụ đã làm việc trong vụ việc này. Điều đó bao gồm cả cộng đồng tình báo và các đối tác thực thi pháp luật liên bang và tiểu bang của chúng ta. Họ đã làm việc rất tốt, vì vậy xin cảm ơn.

Có lý do tại sao tôi, Thượng Nghị Sĩ và các nhà lãnh đạo khác lại ở đây chứ không phải ở Washington, DC để công bố bản cáo trạng này. Cộng đồng ở đây, tất cả các bạn, hiểu rõ lịch sử chế độ Cuba hơn bất kỳ ai ở Mỹ. Nhiều gia đình ở đây biết cái giá phải trả cho sự áp bức. Tôi đã nghe nhiều câu chuyện trong tuần qua và những tháng qua. Câu chuyện nào cũng đau lòng. Họ biết rằng nỗi đau do chế độ gây ra không chỉ dừng lại ở bờ biển của hòn đảo.

Và bản cáo trạng ngày hôm nay, dù không thể làm sống lại những nạn nhân đã bị sát hại, nhưng nó thể hiện một thông điệp. Chính phủ Hoa Kỳ không quên những người vô tội đã bị bắn hạ trên bầu trời. Và như trong mọi vụ án hình sự, các bị cáo được coi là vô tội cho đến khi bị bồi thẩm đoàn kết tội. Nhưng hôm nay, Bộ Tư pháp đã có một bước tiến quan trọng và đưa ra bản cáo trạng này.

Tôi rất vinh dự được đứng trên bục này cùng với ông Jason Reding Quiñones, Công tố viên Hoa Kỳ, ở bên phải tôi. Chris Raia, Phó Giám đốc FBI.

Các bạn sẽ được vỗ tay tán thưởng Jason trong 20 giây nữa. Chris Raia, Phó Giám đốc FBI và James Uthmeier, Bộ trưởng Tư pháp của tiểu bang tuyệt vời này. Và Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ tuyệt vời của các bạn cũng có mặt ở đây. Bà ấy rất bận rộn ở Washington DC nhưng không bỏ lỡ sự kiện này. Vì vậy, cảm ơn bà Thượng Nghị Sĩ Moody đã đến đây.

Tôi muốn cảm ơn Jason vì sự lãnh đạo của anh tại Florida. Anh ta đã làm rất tốt công việc của mình và tôi cũng muốn đề nghị anh thay thế tôi trên bục phát biểu để nói vài lời. Cảm ơn Jason rất nhiều.

8. Cuba nói gì về sự kiện năm 1996?

Về phần mình, chính phủ Cuba đã lên án động thái của Mỹ và thách thức luận điệu xoay quanh sự kiện năm 1996, vốn là trọng tâm của vấn đề.

“Chính phủ Hoa Kỳ thiếu tính hợp pháp và thẩm quyền để thực hiện hành động này,” chính phủ Cuba cho biết trong một tuyên bố được Phái đoàn Cuba tại Liên Hiệp Quốc chuyển cho Newsweek.

“Đây là một hành động khiêu khích chính trị đáng khinh bỉ và ô nhục, dựa trên sự thao túng bất lương về vụ việc dẫn đến việc bắn rơi hai máy bay do tổ chức khủng bố 'Anh em Giải cứu' có trụ sở tại Miami điều hành trên không phận Cuba vào tháng 2 năm 1996, trong đó việc tổ chức này nhiều lần vi phạm không phận Cuba vì mục đích thù địch là điều hiển nhiên mà công chúng đều biết”, tuyên bố cho biết.

Tổ chức Brothers to the Rescue do nhà bất đồng chính kiến người Cuba José Basulto lãnh đạo. Ông ta tự nhận mình là một điệp viên CIA tham gia vào nhiều vụ phá hoại chống lại chính phủ Cuba. Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cáo buộc chính phủ Cuba đã thâm nhập vào tổ chức này và cố tình huấn luyện quân đội bắn hạ hai máy bay, dẫn đến cái chết của bốn người.

Trong tuyên bố đáp trả hành động pháp lý của Mỹ, chính phủ Cuba cũng tái khẳng định “cam kết hòa bình và quyết tâm không lay chuyển trong việc thực thi quyền tự vệ bất khả xâm phạm, như được Hiến chương Liên Hiệp Quốc công nhận”.

“ Nhân dân Cuba tái khẳng định quyết tâm không lay chuyển để bảo vệ Tổ quốc và Cách mạng Xã hội chủ nghĩa, và với sức mạnh và sự kiên định tối đa, bày tỏ sự ủng hộ vô điều kiện và không lay chuyển đối với Đại tướng Raúl Castro Ruz, Lãnh đạo Cách mạng Cuba”, tuyên bố cho biết.

Mặc dù các chuyến bay trinh sát của Mỹ đã tăng cường trên không phận Cuba, nhưng phần lớn sự leo thang chỉ giới hạn ở các động thái kinh tế, pháp lý và chính trị, chứ chưa sử dụng đến sức mạnh quân sự thực sự.

Gedan lập luận rằng bản cáo trạng có thể có tác dụng mạnh mẽ hơn như một chiến thuật gây áp lực để thúc đẩy Cuba hướng tới một lập trường đàm phán dễ dàng hơn.

“Việc nghỉ hưu của Raúl đã trở nên kém thoải mái hơn đáng kể,” Gedan nói. “Điều đó không có nghĩa là một cuộc xâm lược sắp xảy ra. Tổng thống Trump đang bận rộn với nhiều vấn đề ở Trung Đông, và những người ủng hộ ông ấy không hề mong muốn thêm những cuộc phiêu lưu quân sự nào nữa.”

“Nhưng mối đe dọa này rất đáng tin cậy,” ông nói thêm, “và nó có thể mang lại cho các nhà đàm phán Mỹ nhiều đòn bẩy hơn khi họ thúc đẩy các cải cách kinh tế để mở cửa hòn đảo cho đầu tư lớn hơn từ Mỹ.”

Và nếu đó là mục tiêu cuối cùng, thì việc chỉ theo đuổi Castro sẽ không giúp ích gì nhiều cho việc đạt được mục tiêu đó, lập luận của Richard Feinberg, giáo sư kinh tế chính trị quốc tế tại Đại học California, San Diego, người từng giữ nhiều chức vụ tại Tòa Bạch Ốc, Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính.

“Không có kịch bản Venezuela nào có thể áp dụng cho Cuba,” Feinberg nói với Newsweek. “Ngay cả khi quân đội Mỹ có thể bắt cóc Raúl Castro, điều đó vô cùng khó khăn, thì cũng không giúp giải quyết đáng kể cuộc khủng hoảng ngày càng trầm trọng. Trái ngược với quan niệm sai lầm rằng Cuba bị cai trị bởi một gia đình, trên thực tế, chính thể chế Đảng Cộng sản Cuba và bộ máy quân sự, an ninh liên kết mới là lực lượng cai trị Cuba.”

“Tôi hiểu bản cáo trạng chống lại Raúl Castro chủ yếu nhắm vào cộng đồng người Mỹ gốc Cuba lưu vong, những người đã tìm cách trả thù gia đình Castro trong hơn 60 năm qua.”

[Newsweek: What Cuba Says About The 1996 Incident]

9. Lần đầu tiên Lithuania phát cảnh báo trên không do nghi ngờ có mối đe dọa từ máy bay điều khiển từ xa của Belarus.

Bộ Quốc phòng Lithuania cho biết, vào ngày 20 tháng 5, một cảnh báo trên không đã được ban hành trên một số khu vực của Lithuania sau khi phát hiện một vật thể bay điều khiển từ xa đang tiếp cận nước này từ Belarus.

Vụ việc đánh dấu lần đầu tiên Lithuania kích hoạt cảnh báo trên không liên quan đến nghi ngờ xâm phạm không phận, và lực lượng tuần tra không phận Baltic của NATO đã điều động một máy bay chiến đấu để đáp trả.

Hoạt động của máy bay điều khiển từ xa đã được ghi nhận gần biên giới Belarus ở phía đông Lithuania, nhưng cảnh báo sau đó đã được mở rộng đến thủ đô Vilnius và khu vực xung quanh, đài truyền hình Lithuania LRT đưa tin.

Máy bay điều khiển từ xa đã vượt qua biên giới Lithuania vào khoảng 09:40 giờ địa phương, và mất liên lạc radar vào khoảng 11:00. Vị trí và nguồn gốc chính xác của nó vẫn chưa được xác định.

Cư dân tại các khu vực bị ảnh hưởng đã nhận được cảnh báo khẩn cấp, hướng dẫn họ tìm nơi trú ẩn.

Theo báo cáo của LRT, quân đội Lithuania cảnh báo người dân: “Cảnh báo trên không! Hãy lập tức đến nơi trú ẩn hoặc nơi an toàn.”

Hoạt động tại phi trường Vilnius đã tạm thời bị đình chỉ trong thời gian báo động.

Hãng thông tấn Delfi của Estonia đưa tin rằng Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda, Thủ tướng Inga Ruginiene và Chủ tịch Quốc hội Jozas Olekas đang ở trong hầm trú ẩn vào thời điểm xảy ra mối đe dọa.

Zygimantas Pavilionis, một chính trị gia người Lithuania, cho biết cuộc họp của Ủy ban Đối ngoại quốc hội được tổ chức trong một nơi trú ẩn.

Trung tâm Quản lý Khủng hoảng Quốc gia Lithuania cũng đã chỉ thị các trường học và trung tâm giữ trẻ phải di chuyển trẻ em đến nơi trú ẩn.

Vụ việc xảy ra trong bối cảnh cuộc tập trận vũ khí hạt nhân chung giữa Belarus và Nga, bắt đầu từ ngày 18 tháng 5.

[Kyiv Independent: Lithuania sounds air alarm for first time due to suspected drone threat from Belarus]

10. Trong bối cảnh Tổng thống Trump tiếp tục tự mâu thuẫn và Iran ngày càng mạnh dạn, nỗ lực quan trọng nhằm chấm dứt chương trình hạt nhân của chế độ này đang bị thất bại.

Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã có một cuộc điện đàm căng thẳng về tiến trình hòa bình với Iran. Sau đó, hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, tờ Times Of Israel đã có một bài bình luận nẩy lửa nhan đề “With Trump conflicted and Iran emboldened, vital bid to end regime’s nuclear drive is being botched”, nghĩa là “Trong bối cảnh Trump tiếp tục tự mâu thuẫn và Iran ngày càng mạnh dạn, nỗ lực quan trọng nhằm chấm dứt chương trình hạt nhân của chế độ này đang bị thất bại.”

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy. Xin lưu ý với quý vị và anh chị em đây là quan điểm của người Do Thái, chúng tôi chỉ dịch ra cho rộng đường dư luận, để chúng ta biết người Do Thái nghĩ ra sao. Rất nhiều điểm trong bài này chúng tôi không đồng ý. Xin nói lại một lần nữa nhé: đây là quan điểm của người Do Thái, rất nhiều điểm trong bài này chúng tôi không đồng ý.

Tổng thống Trump đã nhiều lần tự mâu thuẫn với chính mình về tiến trình cuộc chiến tranh với Iran.

Ông ấy nói rằng Mỹ đã thắng cuộc chiến, chỉ là chưa thắng đủ mà thôi.

Ông ấy nói rằng chế độ Iran đã thay đổi, được thay thế bởi một tầng lớp lãnh đạo ít cực đoan hơn và rất lý trí, nhưng cũng nói thêm rằng nếu tầng lớp lãnh đạo hiện tại có được vũ khí hạt nhân, họ sẽ phá hủy Israel và khu vực, tạo ra một “thảm họa hạt nhân”.

Ông ấy khẳng định rằng phải ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và chỉ trích phó tổng thống của mình vì đã đề xuất một thỏa thuận theo đó Iran chỉ bị cấm làm giàu uranium trong 20 năm, rồi sau đó lại nói rằng giới hạn 20 năm đối với việc làm giàu là đủ.

Ông ta đã nhiều lần đặt ra các thời hạn chót cho việc Iran đầu hàng, hoặc chấp nhận các điều khoản của Mỹ, hoặc đưa ra các điều khoản hợp lý hơn, và cảnh báo bằng nhiều lời lẽ hoa mỹ rằng nếu không, chiến sự sẽ tiếp diễn và Iran sẽ bị hủy diệt. “Cả một nền văn minh sẽ chết đêm nay, không bao giờ có thể được hồi sinh nữa”, ông ta tuyên bố hồi tháng trước, trong lời đe dọa sâu rộng nhất như vậy. Sau đó, ông ta liên tục hủy bỏ các thời hạn chót đó.

Trong bối cảnh hỗn loạn và mâu thuẫn như vậy, đơn giản là không thể biết chiến tranh sẽ tiếp diễn như thế nào, hoặc liệu có tiếp diễn hay không. Theo lời Tổng thống Trump tuyên bố hôm thứ Ba, ông ấy hoặc chỉ còn một giờ nữa là đưa ra quyết định nối lại các cuộc không kích vào thứ Hai, nhưng quyết định hoãn lại.

Theo quan điểm của phần lớn cộng đồng quốc tế — và điều đó bao gồm cả phần lớn công chúng Mỹ — thế giới sẽ tốt đẹp hơn nhiều nếu Mỹ và Israel không tấn công Iran vào ngày 28 tháng 2, bởi vì chế độ này đã có thể tận dụng quyền kiểm soát eo biển Hormuz để gây rối loạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Bất kỳ kế hoạch chiến lược nào có năng lực đều sẽ nhận ra mối nguy hiểm này trước khi các cuộc không kích đầu tiên được tiến hành và lên kế hoạch phù hợp.

Theo quan điểm của phần lớn cộng đồng quốc tế, điều cấp thiết hiện nay là đạt được một thỏa hiệp nào đó với chế độ hiện tại để cho phép mở cửa trở lại eo biển một cách ổn định. Nhưng dĩ nhiên, chừng nào chế độ này còn nắm quyền, sẽ không thể có bất kỳ sự bảo đảm đáng tin cậy nào về sự ổn định.

Tệ hơn nữa, mục tiêu cốt yếu mà Mỹ và Israel hướng tới khi gây chiến — là bảo đảm rằng chế độ này không có con đường nào để sở hữu vũ khí hạt nhân — đã không đạt được. Ngược lại là đàng khác.

Iran vẫn duy trì kho dự trữ khoảng 440 kg uranium được làm giàu đến mức gần cấp độ chế tạo vũ khí hạt nhân (60%). Như Tổng thống Trump thừa nhận hôm thứ Sáu, nước này đã từ chối cho phép khai quật kho dự trữ đó từ các cơ sở hạt nhân ngầm bị tàn phá bởi bom đạn và vận chuyển ra ngoài. Đó chính là con đường rõ ràng nhất để Iran sở hữu kho vũ khí hạt nhân.

Hơn nữa, nước này thậm chí còn không bị gây áp lực nghiêm trọng để từ bỏ 10 tấn uranium được làm giàu ở mức độ thấp hơn, một số loại trong đó chỉ cần vài tuần để nâng lên cấp độ chế tạo vũ khí.

Trái ngược với việc tất cả các cơ sở làm giàu uranium của Iran bị xóa sổ, theo cách nói ưa thích của Tổng thống Trump, IAEA, cơ quan giám sát vũ khí hạt nhân của Liên Hiệp Quốc, đã cảnh báo vào tháng 3 rằng Iran có một cơ sở làm giàu uranium mới tại khu phức hợp hạt nhân Isfahan, mà vị trí và tình trạng chính xác vẫn chưa được biết. Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel tuần này đã nêu bật tiến trình của Iran trong việc khôi phục khả năng làm giàu uranium thông qua việc “phục hồi khu vực Fordow” và “đẩy nhanh tiến độ xây dựng 'Núi Pickaxe',” phía nam Natanz.

Hiện tại, chế độ này đang công khai chế giễu Tổng thống Trump, hả hê trước khả năng đối đầu thành công với quân đội Mỹ và Israel, và đe dọa sẽ mở rộng mục tiêu nếu bị tấn công lần nữa, đồng thời lách luật trong các cuộc đàm phán giữa lúc nhận thức được rằng Tổng thống Trump đang chịu áp lực ngày càng tăng trong nước để đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz. Nhưng Tehran không ngủ quên trên chiến thắng. Họ cũng đang khôi phục năng lực hỏa tiễn và học hỏi mọi thứ có thể từ điểm yếu trước ưu thế trên không của Mỹ và Israel, để đối phó tốt hơn với các cuộc tấn công trong tương lai.

Dù Tổng thống Trump có muốn tin điều gì đi chăng nữa, thì chế độ này, có thể nói, còn cực đoan hơn cả thời Ali Khamenei, và chắc chắn là có động lực mạnh mẽ hơn để thúc đẩy chương trình vũ khí hạt nhân của mình — là vũ khí tối thượng, và là công cụ răn đe tối thượng.

Eli Levite, cựu phó chủ tịch Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Israel, cho rằng trong một cuộc phỏng vấn trên kênh Channel 12 tuần này, giải pháp ít tồi tệ nhất hiện nay là Mỹ nên thúc đẩy một thỏa thuận tạm thời với chế độ Iran để mở lại eo biển Hormuz và ngăn chặn Iran tiến hành bất kỳ hoạt động phát triển hạt nhân nào nữa, được hỗ trợ bởi một cơ chế thanh tra hiệu quả hơn nhiều.

Nghe có vẻ như đó là lựa chọn tồi tệ nhất, và cho thấy sự chuẩn bị kém cỏi đến mức nào cho việc sử dụng vũ lực cần thiết để chống lại một chế độ có ý định diệt chủng. Điều cốt yếu là chế độ của các giáo chủ Hồi giáo phải bị lật đổ – vì lợi ích của người dân Iran, Israel, khu vực và phần còn lại của thế giới tự do. Mối lo ngại ngày càng tăng là một cơ hội hiếm hoi để làm điều đó đã và đang bị bỏ lỡ.

Có vẻ như Israel đã bị sốc trước quyết định vào phút chót của Tổng thống Trump về việc hủy bỏ kế hoạch nối lại các cuộc không kích. Và cũng có vẻ như, tính đến thời điểm viết bài này, Israel tin rằng tổng thống Mỹ vẫn có thể đảo ngược quyết định đó và tiếp tục chiến tranh.

Trong khi đó, Thủ tướng Benjamin Netanyahu dường như đang nỗ lực ngăn chặn cuộc bầu cử tiềm năng do các đảng cực đoan Do Thái Giáo Chính thống yêu cầu vào tháng 9, đến thời điểm muộn nhất có thể là ngày 27 tháng 10, rõ ràng là với hy vọng, trong số các mục tiêu khác, rằng một nhiệm kỳ tối đa có thể giúp ông đạt được nhiều thành công hơn trong các cuộc chiến chống lại Iran, lực lượng Hezbollah đang hồi sinh và nguy hiểm, và Hamas đang được củng cố.

Tuy nhiên, để xoa dịu các đảng phái cực đoan Chính thống, thủ tướng vẫn tiếp tục nỗ lực thúc đẩy một đạo luật củng cố việc miễn trừ quân dịch vô lý một cách trắng trợn đang được áp dụng hiện nay đối với người Haredi, cùng với một dự luật khác, sẽ kéo dài thời gian quân dịch bắt buộc của những người Israel khác từ 32 tháng lên 36 tháng.

Chạy đua với thời gian bầu cử, liên minh cầm quyền cũng đang nhanh chóng thông qua đủ loại luật phản dân chủ và phân biệt đối xử — tìm cách hình sự hóa các hoạt động tôn giáo không thuộc Chính thống tại Bức tường phía Tây, áp đặt kiểm soát đối với các phương tiện truyền thông độc lập, tước bỏ tính độc lập và quyền hạn của Bộ Trưởng Tư Pháp, cản trở việc mở các cuộc điều tra hình sự đối với thủ tướng và các quan chức cao cấp khác… Danh sách này còn dài một cách đáng sợ.

Trong khi đó, phe đối lập, vốn đã tỏ ra không thể tập trung hiệu quả vào việc ông Netanyahu khuyến khích một cách phi lý việc người Do Thái cực đoan không phục vụ đất nước, kể từ ngày 7 tháng 10, vẫn tỏ ra thiếu hiệu quả và chia rẽ. Họ không thể nêu bật một cách hiệu quả việc chính phủ dung túng cho chủ nghĩa khủng bố Do Thái đang gia tăng ở Bờ Tây, là điều mà tên Itamar Ben Gvir đáng khinh bỉ đã công khai khuyến khích trong những năm qua, kẻ hàng ngày gây hại và làm ô nhục quốc gia chúng ta với tư cách là bộ trưởng an ninh quốc gia.

Đảng này đã không thể tận dụng được sự phẫn nộ của công chúng trước việc Netanyahu từ chối cho phép tiến hành cuộc điều tra độc lập cần thiết về những thất bại thảm hại xung quanh cuộc xâm lược và thảm sát của Hamas ngày 7 tháng 10 năm 2023. Thậm chí, họ còn bị Netanyahu gây áp lực đến mức phải loại trừ trước đảng Ra'am chủ yếu là người Ả Rập khỏi danh sách đối tác liên minh tiềm năng — một đối tác mà chính Netanyahu từng tìm cách chiêu mộ trong quá khứ.

Việc dùng vũ lực chống lại chế độ ở Iran là hoàn toàn chính đáng; nó còn là điều thiết yếu. Việc không lập kế hoạch chiến lược — đánh giá thấp chế độ cực kỳ xảo quyệt ở eo biển Hormuz; đặt cược vào người Kurd, hay vào Mahmoud Ahmadinejad, kẻ phủ nhận Holocaust và thù ghét Israel?!? — là điều không thể tha thứ.

Việc ông Netanyahu nỗ lực tránh biến bế tắc thành thất bại hoàn toàn trong những tuần và tháng tới là điều thiết yếu. Việc làm suy yếu Israel hơn nữa từ bên trong trước khi chúng ta tiến hành bầu cử, làm suy yếu nền dân chủ và làm sâu sắc thêm sự bất bình đẳng và chia rẽ, là điều không thể tha thứ.

[Times Of Israel: With Trump conflicted and Iran emboldened, vital bid to end regime’s nuclear drive is being botched]

11. Theo kết quả cuộc khảo sát mới của Quinnipiac, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump đạt mức thấp nhất trong nhiệm kỳ thứ hai.

Theo một cuộc khảo sát do Đại học Quinnipiac công bố hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiệm kỳ thứ hai của ông.

Gần đây, Tổng thống Trump liên tục nhận được tỷ lệ ủng hộ thấp kỷ lục hoặc gần kỷ lục từ các khối cử tri quan trọng, bao gồm cả thế hệ tân thiên niên kỷ và cử tri độc lập, điều này có thể làm trầm trọng thêm những khó khăn cho Tòa Bạch Ốc và đảng Cộng hòa trong bối cảnh công chúng lo ngại về chi phí sinh hoạt và cuộc chiến với Iran trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Trong một email gửi cho Newsweek hôm thứ Tư, khi được hỏi về cuộc thăm dò dư luận mới, phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Davis Ingle cho biết: “Cuộc thăm dò cuối cùng là vào ngày 5 tháng 11 năm 2024, khi gần 80 triệu người Mỹ đã đồng ý bầu chọn Tổng thống Trump để thực hiện chương trình nghị sự được lòng dân và hợp lý của ông. Không có vị Tổng thống nào trong lịch sử đạt được nhiều thành tựu hơn cho người dân Mỹ hơn Tổng thống Trump, người đang làm việc không mệt mỏi để tạo việc làm, kiềm chế lạm phát, tăng khả năng chi trả nhà ở và hơn thế nữa. Tổng thống đã đạt được những tiến bộ lịch sử không chỉ ở Mỹ mà còn trên toàn thế giới, và đây mới chỉ là sự khởi đầu khi chương trình nghị sự của ông tiếp tục được thực hiện.”

Theo kết quả cuộc thăm dò, tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump là 34%, và tỷ lệ phản đối là 58%. Số còn lại không có ý kiến rõ rệt. Người tiến hành thăm dò ý kiến cho biết tỷ lệ ủng hộ của ông đã giảm 4% so với cuộc khảo sát được thực hiện vào tháng trước, trong khi tỷ lệ phản đối tăng 3%. Cuộc khảo sát hôm thứ Năm đánh dấu tỷ lệ ủng hộ thấp nhất mà tổng thống nhận được trong nhiệm kỳ thứ hai của mình theo kết quả thăm dò của đơn vị này.

Theo khảo sát, 80% đảng viên Cộng hòa tán thành công việc của tổng thống so với 12% không tán thành. Chỉ có 2% đảng viên Dân chủ tán thành hiệu quả công việc của Tổng thống Trump so với 97% không tán thành. Tổng thống cũng nhận được tỷ lệ ủng hộ dưới 30% trong số những người độc lập, với 26% tán thành so với 64% không tán thành.

Cuộc thăm dò ý kiến được thực hiện trên 1.106 cử tri đã ghi danh và tự nhận mình là cử tri trên toàn quốc từ ngày 14 đến ngày 18 tháng 5, với sai số là 3,7%.

Cuộc thăm dò này được thực hiện ngay sau những chiến thắng quan trọng trong các cuộc bầu cử sơ bộ của các ứng viên được Tổng thống Trump ủng hộ.

Giáo sư Robert Y. Shapiro của Đại học Columbia nói với Newsweek qua email hôm thứ Năm rằng, “Những chiến thắng trong vòng bầu cử sơ bộ phản ánh tầm ảnh hưởng và sự ủng hộ của cử tri cốt lõi của Tổng thống Trump, những người có tỷ lệ ủng hộ rất cao và tạo nên sự khác biệt. Nhưng tỷ lệ ủng hộ của ông ấy trong số cử tri còn lại thì rất thấp, và điều này có thể hoàn toàn quyết định kết quả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới. Mặc dù còn quá sớm để nói, nhưng điều này hoàn toàn có thể kéo dài sau đó, ảnh hưởng đến triển vọng của đảng Cộng hòa trong chiến dịch tranh cử tổng thống tiếp theo, và vị trí của Tổng thống Trump trong lịch sử tổng thống.”

Theo cuộc thăm dò, tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump về kinh tế là 33%, trong khi tỷ lệ không ủng hộ là 64%. Đây là tỷ lệ ủng hộ thấp nhất mà tổng thống nhận được về kinh tế trong cả hai nhiệm kỳ, theo ghi nhận của đơn vị thăm dò dư luận.

Nhà phân tích thăm dò dư luận Tim Malloy của Đại học Quinnipiac cho biết trong cuộc thăm dò hôm thứ Tư: “Vấn đề then chốt có lẽ đã giúp Tổng thống Trump thắng cử hai nhiệm kỳ liên tiếp giờ đây lại khiến cử tri mất thiện cảm và sự nhiệt tình của đảng Cộng hòa đối với cách ông điều hành nền kinh tế bị rạn nứt.”

Tỷ lệ ủng hộ tổng thể và tình hình kinh tế giảm xuống mức thấp nhất trong bối cảnh người Mỹ bày tỏ lo ngại về giá xăng dầu giữa cuộc chiến với Iran.

Theo AAA, giá xăng thường trung bình hiện tại là 4,555 đô la, tăng so với mức trung bình 4,533 đô la của ngày hôm qua và cao hơn mức trung bình 4,511 đô la của tuần trước.

Theo một cuộc khảo sát của YouGov/The Economist được công bố hôm thứ Ba, tỷ lệ ủng hộ tổng thống là 37% so với tỷ lệ không ủng hộ là 57%.

Cuộc khảo sát được thực hiện với 1.549 người trưởng thành tại Mỹ từ ngày 15 đến ngày 18 tháng 5 và có sai số là 3,3 phần trăm.

Một cuộc khảo sát của AP-NORC cho thấy tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump là 37% so với tỷ lệ phản đối là 62%. Về kinh tế, tỷ lệ ủng hộ của ông theo khảo sát này là 33% so với tỷ lệ phản đối là 67%. Cuộc khảo sát được tiến hành từ ngày 14 đến ngày 18 tháng 5 với 1.117 người trưởng thành tham gia, và có sai số là 3,8%.

[Newsweek: Trump Approval Hits Second-Term Low, New Quinnipiac Poll Shows]