Chương 24:

VUI VẺ

“Anh em hãy vui mừng trong Chúa.”

(Pl 3, 1)

1. Niềm vui thiêng liêng thì ở trong tâm, là nhờ vào thánh sủng ở trong tâm hồn.

(Thánh Bonaventura)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

36. LỜI HỨA LẠ LÙNG

Có một người rất thích ăn cua biển đến mức bị phong hàn mà sinh bệnh. Bạn bè khuyên ông ta kiêng đừng ăn cua biển nữa, ông ta bèn phát thệ, nói:

- “Tôi có một nguyện vọng rất lớn, đó là hy vọng kiếp sau nếu không sản sinh cua biển, thì tôi cũng không ăn”.

(Khiển Sầu tập)

Suy tư 36:

Có những cô gái cắt mái tóc thề đẹp đẽ của mình để thề chung thủy với người yêu, nhưng đến khi tóc dài lại thì đã sang ngang với người khác, đó là tội nói dối; có những chàng trai xăm trên cánh tay mình bốn chữ “trọn đời chung thủy”, nhưng chung thủy đâu chẳng thấy, mà chỉ thấy vợ rầu rầu cái mặt vì chồng không những có vợ bé mà lại có bồ nhí nữa, đó là tội ngoại tình…

Con người ta đưa tay thề thì dễ, nhưng để giữ lời thề thì khó, bởi vì tính tình thì hay thay đổi và xác thịt thì quá nặng nề Mt 26, 41b).

Có một vài người Ki-tô hữu “nguội lạnh” về đàng trọn lành hứa với cha sở là sẽ đi lễ ngày chủ nhật, nhưng hứa cho vui miệng, hứa cho qua chuyện nên vẫn cứ vắng bóng trong nhà thờ; lại có người thề độc là nếu còn uống rượu thì trời phạt chết tươi, nhưng càng thề thì càng uống rượu như uống nước lã…

Đời sau là có thật, Thiên Chúa là Đấng phán xét mọi ngôn hành của con người là có thật, thiên đàng và hỏa ngục là có thật, trời có con mắt là có thật, cho nên, đừng thế hứa ẩu tả, đừng thề hứa cho sướng cái miệng, nhưng hãy cố gắng sống như mình đang thực hiện lời hứa, không phải với một ai đó, nhưng là với Thiên Chúa.

Đừng có hứa lèo với Thiên Chúa, vì Ngài không phải là…con nít. Coi chừng đấy.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Tin Mừng Mc 10:46-52

Đức Giê-su và các môn đệ đến thành Giê-ri-khô. Khi Đức Giê-su cùng với các môn đệ và một đám người khá đông ra khỏi thành Giê-ri-khô, thì có một người mù đang ngồi ăn xin bên vệ đường, tên anh ta là Ba-ti-mê, con ông Ti-mê. Vừa nghe nói đó là Đức Giê-su Na-da-rét, anh ta bắt đầu kêu lên rằng: “Lạy ông Giê-su, Con vua Đa-vít, xin dủ lòng thương tôi!” Nhiều người quát nạt bảo anh ta im đi, nhưng anh ta càng kêu lớn tiếng: “Lạy Con vua Đa-vít, xin dủ lòng thương tôi!”Đức Giê-su đứng lại và nói: “Gọi anh ta lại đây!” Người ta gọi anh mù và bảo: “Cứ yên tâm, đứng dậy, Người gọi anh đấy!”Anh mù liền vất áo choàng lại, đứng phắt dậy mà đến gần Đức Giê-su. Người hỏi: “Anh muốn tôi làm gì cho anh?” Anh mù đáp: “Thưa Thầy, xin cho tôi nhìn thấy được.” Người nói: “Anh hãy đi, lòng tin của anh đã cứu anh!” Tức khắc, anh ta nhìn thấy được và đi theo Người trên con đường Người đi.

 

Tin và sống mầu nhiềm tình yêu Ba Ngôi

Suy Niệm Lễ Chúa Ba Ngôi Năm – A

(Ga 3, 16-18)

Hôm nay toàn thể Giáo Hội long trọng mừng lễ Chúa Ba Ngôi, mầu nhiệm cao trọng nhất trong Đạo. Chúng ta tuyên xưng Một Thiên Chúa duy nhất nhưng có Ba Ngôi: Ngôi Cha, Ngôi Con, Ngôi Thánh Thần. Đây không phải là một công thức toán học “một mà ba, ba mà một”, nhưng là mầu nhiệm của tình yêu. Cũng không chỉ là một tín điều để tuyên xưng, nhưng là chân lý nền tảng về chính Thiên Chúa, là chìa khóa để hiểu con người, thế giới, lịch sử cứu độ, và nhất là để sống.

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay giúp chúng ta khám phá khuôn mặt yêu thương của Ba Ngôi và mời gọi chúng ta sống, thực hành tình yêu ấy.

Ba Ngôi Tình Yêu

Bài đọc I trong sách Xuất Hành cho thấy Thiên Chúa tự mặc khải cho ông Mô-sê là Đấng “nhân hậu từ bi, chậm bất bình và giàu lòng thành tín” (x.Xh 34,6). Thiên Chúa không phải là vị thần xa cách con người, nhưng là Cha gần gũi và thương xót con người.

Đỉnh cao của tình yêu ấy được diễn tả trong Tin Mừng hôm nay: “Thiên Chúa đã yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một Người” (Ga 3,16). Thiên Chúa không cứu độ thế gian bằng quyền lực, nhưng bằng tình yêu tự hạ đến hiến mình nơi Đức Giê-su Ki-tô chịu đóng đinh, Người Con yêu dấu. Điều này vượt quá sự hiểu biết của thế nhân.

Chúa Cha yêu thế gian nên trao ban Con Một; Chúa Con yêu thế gian nên hiến mạng sống cứu độ nhân loại; Chúa Thánh Thần là tình yêu nối kết giữa Cha và Con, đồng thời được ban xuống để thánh hóa thế giới. Như vậy, toàn bộ công trình cứu độ chính là công trình của tình yêu Ba Ngôi Thiên Chúa.

Thánh Au-gút-ti-nô viết: “Nơi nào có tình yêu, nơi đó có Ba Ngôi Thiên Chúa.” Thiên Chúa không chỉ “có tình yêu”, nhưng “là Tình Yêu” (1Ga 4,8). Tình yêu là bản chất của Thiên Chúa. Tình yêu chỉ hiện hữu khi có tương quan. Vì thế, ngay trong chính Thiên Chúa đã có sự trao hiến, đón nhận và hiệp thông đời đời giữa Cha, Con và Thánh Thần.

Khi suy tư về Ba Ngôi, thánh Au-gút-ti-nô đã dùng một mô hình triết học sâu sắc: người yêu, người được yêu và chính tình yêu nối kết họ. Chúa Cha là Đấng yêu thương, Chúa Con là Đấng được yêu, và Chúa Thánh Thần là Tình Yêu phát xuất giữa Cha và Con. Dĩ nhiên mọi ví dụ đều bất toàn, nhưng nó giúp chúng ta hiểu rằng bản chất sâu xa nhất của thực tại là tương quan yêu thương. Vì thế, người Ki-tô hữu không chỉ tin vào Chúa Ba Ngôi bằng môi miệng, nhưng phải sống mầu nhiệm ấy bằng chính đời sống yêu thương hằng ngày.

Sống tình yêu Ba Ngôi

Mầu nhiệm Một Đức Chúa Trời có Ba Ngôi là điều người Kitô hữu phải tin, nhưng không phải xa vời trên trời cao, mà phải trở thành lối sống cụ thể của người Ki-tô hữu.

Trước hết, sống tình yêu Ba Ngôi là sống hiệp nhất. Ba Ngôi tuy khác biệt nhưng luôn hiệp nhất tuyệt đối trong tình yêu. Chúng ta dễ chia rẽ vì ích kỷ, hơn thua và thiếu cảm thông. Sống chung một nhà mà không hiểu nhau; có lúc bất hòa giữa cộng đoàn, nói hành và ganh tỵ nhau. Thánh Phao-lô trong bài đọc II nhắn nhủ: “Anh em hãy đồng tâm nhất trí và thuận hòa với nhau” (2Cr 13,11).

Gia đình Ki-tô hữu được mời gọi trở thành hình ảnh của Ba Ngôi Thiên Chúa: rất cần lắng nghe, tha thứ và nâng đỡ nhau. Một cộng đoàn hiệp nhất sẽ trở thành chứng tá sống động cho Tin Mừng.

Con người hôm nay được kết nối kỹ thuật số chưa từng thấy nhưng lại cô đơn hơn bao giờ hết. Triết gia Martin Buber nói rằng con người chỉ trở thành chính mình trong tương quan “Tôi – Ngươi”. Ki-tô giáo còn đi xa hơn: con người chỉ hiểu được chính mình khi bước vào tương quan với Thiên Chúa Ba Ngôi.

Sống tình yêu Ba Ngôi là biết trao ban. Chúa Cha trao ban Con Một; Chúa Con trao ban chính mạng sống mình; Chúa Thánh Thần trao ban ân sủng và bình an. Người Ki-tô hữu cũng được mời gọi sống quảng đại và cho đi. Chúng ta hiện hữu không phải để sở hữu nhưng để trao ban; không phải để thống trị nhưng để hiệp thông.

Thực hành Tình Yêu Ba Ngôi trong đời sống

Mỗi ngày chúng ta đều làm dấu Thánh Giá: “Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.” Nhưng nhiều khi chúng ta làm cách vội vàng như một thói quen máy móc. Thật ra, dấu Thánh Giá là lời tuyên xưng đức tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi và cũng là lời cam kết sống tình yêu hiệp thông.

Làm dấu Thánh Giá là việc tuyên xưng ba nhân đức cốt lõi của người Công giáo:

Hành động Đức Tin: Dấu Thánh Giá tóm lược ba Mầu nhiệm Cả. Việc vẽ dấu trên thân xác nhắc nhớ mầu nhiệm Nhập Thể. Hình ảnh Thánh Giá khẳng định mầu nhiệm Cứu Chuộc qua cái chết chiến thắng sự dữ của Chúa Giê-su. Lời đọc “Nhân danh Cha, và Con và Thánh Thần” khẳng định mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi.

Hành động Đức Cậy: Thánh Giá nhắc nhở về ơn cứu độ và cánh cửa Thiên Đàng đã mở. Việc làm dấu khẳng định cuộc sống trần gian là hành trình lữ hành hướng về quê Trời với niềm hy vọng mai sau.

Hành động Đức Mến: Cấu trúc Thánh Giá gồm hai thanh gỗ biểu trưng cho hai điều răn: thanh dọc là tình yêu hướng về Thiên Chúa, thanh ngang là tình yêu dành cho tha nhân. Thanh dọc nâng đỡ thanh ngang ngụ ý tình yêu tha nhân phải dựa trên tình yêu Chúa. Ngược lại, nếu thiếu thanh ngang thì không còn là Thánh Giá.

Mỗi lần làm dấu là một lời nhắc nhở sống trọn vẹn bổn phận mến Chúa và yêu người trong tình yêu Ba Ngôi cực thánh. Ước gì mỗi người chúng ta cũng biết sống hiệp nhất và yêu thương như Ba Ngôi Thiên Chúa, để cuộc đời mình trở thành chứng tá sống động cho Tin Mừng giữa thế giới hôm nay.

Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ

 

VẤT ÁO CHOÀNG

“Anh mù liền vất áo choàng lại, đứng phắt dậy mà đến gần Đức Giêsu!”.

Tương truyền, khi đưa quân đổ bộ Mexico, Cortéz đã cho đốt các con tàu phía sau. Nhìn những con tàu bốc cháy, họ chỉ còn một chọn lựa duy nhất: tiến lên!

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay kể về một người đã làm điều tương tự. Khi nghe Chúa Giêsu gọi, anh mù Bartimê ‘vất áo choàng’, đứng phắt dậy mà đến gần Ngài.

Bartimê xuất hiện như một con người “ngồi bên vệ đường”. Trong Tin Mừng Marcô, hodos - “con đường” - không chỉ là nơi để đi, nhưng còn là hành trình theo Chúa Giêsu lên Giêrusalem và thập giá. Suốt nhiều chương trước đó, các môn đệ vẫn đi trên con đường ấy mà chưa hiểu Thầy mình đang đi về đâu. Bartimê thì khác: anh đang ở bên lề con đường, nhưng lại là người đầu tiên dám đứng dậy để bước vào hành trình. Vì thế, điều xảy ra nơi Bartimê không chỉ là một phép lạ mở mắt, nhưng còn là khởi đầu của một hành trình môn đệ. “Marcô kết thúc câu chuyện: Bartimê đã bắt đầu đi theo Chúa Giêsu; ông tự nguyện chọn đi theo Ngài, Đấng là Đường đi!” - Leo XIV.

Một chi tiết rất Marcô: Bartimê “vất áo choàng lại”. Trong tiếng Hy Lạp, himation không chỉ là áo mặc bên ngoài, nhưng còn là tài sản cuối cùng của một người nghèo. Đó là thứ che thân ban đêm, là chỗ dựa cuối cùng để tồn tại. Vì thế, hành động của Bartimê không đơn thuần là vội chạy đến với Chúa Giêsu; anh đang quăng bỏ điều mình còn bấu víu. Chỉ những ai dám mất đi nơi trú ẩn cũ - dám ‘vất áo choàng’ - mới có thể bước vào một hành trình mới. “Thiên Chúa không được tìm thấy bằng cách chất thêm điều gì vào linh hồn, nhưng bằng một hành trình loại bỏ!” - Meister Eckhart.

Phêrô mời gọi các Kitô hữu trở nên “những viên đá sống động” - bài đọc một; nhưng không một viên đá nào có thể thành hình cho ngôi nhà mới nếu vẫn nằm yên chỗ cũ. Đức tin không lớn lên bằng tích trữ, nhưng bằng việc con người dám rời khỏi nơi mình từng trú ẩn. “Hãy vào trước thánh nhan Chúa giữa tiếng hò reo!” - Thánh Vịnh đáp ca - niềm vui ấy chỉ mở ra khi con người dám giã từ những gì cũ kỹ để bước theo Chúa với đôi tay trống. Sau cùng, Thiên Chúa không ngự vào một trái tim chất đầy toan tính sở hữu, Ngài cần một cõi lòng trống để bước vào. “Muốn sở hữu tất cả, con người phải thôi giữ lấy bất cứ điều gì!” - Gioan Thánh Giá.

Anh Chị em,

Đức Kitô là Đấng đã từ bỏ mọi sự cách tận căn. Ngài không bám víu vào vinh quang của Con Thiên Chúa, nhưng bước vào phận người mong manh; không giữ lấy quyền lực, nhưng mang lấy thân phận tôi tớ; và cuối cùng, trao cả mạng sống trên thập giá. Vì thế, theo Chúa Kitô không chỉ là xin được mở mắt, nhưng còn là dám bỏ lại chiếc “áo choàng an toàn” của cái tôi để bước theo Ngài. Ánh sáng của Đức Kitô chỉ mở ra cho những ai chấp nhận bước đi trong bất định. Tắt một lời, chỉ những ai dám ‘vất áo choàng’ mới có thể bước vào ánh sáng cùng Chúa.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, con thường sợ mất những gì quen thuộc hơn là sợ sống xa Chúa; xin dạy con biết vất bỏ những gì còn vướng bận để tự do bước trên con đường Ngài đi!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

SSPX công bố tên của bốn linh mục sẽ được tấn phong giám mục vào tháng 7.

Huynh Đoàn Thánh Piô X, gọi tắt là SSPX, đã công bố tên của bốn linh mục sẽ được tấn phong giám mục vào ngày 1 tháng 7 tại chủng viện quốc tế của dòng ở Écône, Thụy Sĩ.

Các linh mục được chọn là Cha Pascal Schreiber đến từ Thụy Sĩ, Cha Michael Goldade đến từ Hoa Kỳ, Cha Michel Poinsinet de Sivry đến từ Pháp và Cha Marc Hanappier đến từ Pháp.

SSPX cho biết các lễ tấn phong này nhằm bảo đảm sự tiếp tục của chức linh mục truyền thống và các bí tích trong bối cảnh mà họ mô tả là cuộc khủng hoảng đang diễn ra trong Giáo hội.

Trong một tuyên bố, Cha Davide Pagliarani, bề trên tổng quyền của Huynh Đoàn, cho biết hồ sơ của bốn ứng cử viên đã được trình lên Đức Thánh Cha “với tinh thần tôn trọng quyền tối cao của Giáo hội hoàn vũ”, cùng với những giải thích về điều mà SSPX coi là bối cảnh đặc biệt của các lễ tấn phong.

Thông báo này được đưa ra sau khi kết thúc cuộc hành hương Lễ Ngũ Tuần thường niên của SSPX từ Chartres đến Paris. Huynh Đoàn nhấn mạnh rằng các lễ cung hiến sắp tới “không xuất phát từ bất kỳ mong muốn nào nhằm giành quyền tài phán hoặc thiết lập một quyền lực song song trong Giáo hội”.

Văn bản đó nói rằng mục đích duy nhất của chúng là "bảo đảm việc tiếp tục cử hành các bí tích Truyền chức Thánh và Thêm sức... theo nghi thức truyền thống của Giáo hội Rôma và Đức tin bất hủ".

Ngày được chọn, ngày 1 tháng 7, là Lễ Máu Thánh Chúa Giêsu, một nghi lễ phụng vụ truyền thống đặc biệt được các tín hữu Công Giáo gắn bó với các nghi thức trước Công đồng Vatican II trân trọng.

Diễn biến này đánh dấu một thời điểm quan trọng trong những căng thẳng kéo dài giữa SSPX và Tòa Thánh. SSPX được thành lập bởi Đức Tổng Giám Mục Marcel Lefebvre vào năm 1970 và có trụ sở tại Écône, nơi dự kiến diễn ra buổi lễ vào tháng Bảy. Huynh Đoàn đã công khai tuyên bố hồi đầu năm nay rằng họ dự định tiến hành các lễ tấn phong giám mục vào ngày 1 tháng 7.

Năm 1988, Đức Tổng Giám Mục Lefebvre đã phong chức cho bốn giám mục mà không có sự phê chuẩn của Đức Giáo Hoàng, một hành động dẫn đến việc những người liên quan bị vạ tuyệt thông. Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã dỡ bỏ vạ tuyệt thông đối với bốn giám mục còn sống vào năm 2009, nhưng Huynh Đoàn này vẫn chưa đạt được sự hợp thức hóa hoàn toàn theo giáo luật.

SSPX luôn khẳng định rằng họ hành động trong tình trạng cần thiết để bảo vệ Đức tin và các bí tích. Trong bản tường thuật của chính mình về các lễ tấn phong tháng Bảy, Huynh Đoàn cho biết họ buộc phải bảo vệ chức vụ giám mục của mình “vì lợi ích của các linh hồn”.

Thông báo này được đưa ra sau những cảnh báo từ Đức Hồng Y Víctor Manuel Fernández, nhà lãnh đạo Bộ Giáo lý Đức tin, rằng việc tấn phong giám mục mà không có sự chấp thuận của Đức Giáo Hoàng sẽ cấu thành hành vi ly giáo và dẫn đến việc bị vạ tuyệt thông tiền kết. Tòa Thánh cũng đã kêu gọi Huynh Đoàn xem xét lại quyết định này.

Bốn vị linh mục được bổ nhiệm đã phục vụ ở nhiều cương vị khác nhau trong hoạt động tông đồ của SSPX trên khắp Âu Châu và Bắc Mỹ. Việc thăng chức cho họ nhằm mục đích đáp ứng nhu cầu về các bí tích của các tín hữu gắn bó với phụng vụ và giáo lý truyền thống.

Quyết định chọn hai linh mục người Pháp phản ánh sự hiện diện mạnh mẽ về mặt lịch sử của SSPX tại Pháp, quốc gia nơi Đức Tổng Giám Mục Lefebvre sinh ra. Huynh Đoàn này cũng có mối liên hệ sâu sắc với Thụy Sĩ, nơi có chủng viện Écône của họ ở vùng Valais, và với Hoa Kỳ, nơi họ duy trì một chủng viện lớn và một hoạt động tông đồ rộng lớn ở St Marys, Kansas.

Thông tin chi tiết hơn về buổi lễ tại Écône dự kiến sẽ được công bố trong những tuần tới.

---

Source:Catholic Herald

SSPX releases names of four priests to be consecrated bishops in July

 

Bài Giáo lý Hàng tuần của Đức Leo XIV: Trích dẫn Đức Pi ô XII để giải thích các thay đổi phụng vụ của Vatican II

Trong buổi yết kiến chung ngày 27 tháng 5, 2026, tại quảng trường Thánh Phê-rô, Đức Giáo Hoàng Leo XIV tiếp tục suy tư về văn kiện của Công đồng Vatican II dành cho phụng vụ, nêu rõ lý do rằng trong phụng vụ, Giáo hội cũng "lớn lên, trưởng thành, phát triển, thích nghi và dung hòa."

Dưới đây là nguyên văn bài giáo lý của ngài, dựa vào bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

~

Anh chị em thân mến, chào buổi sáng và chào mừng!

Trong Thông điệp Mediator Dei, Đức Giáo Hoàng Pi-ô XII viết rằng “Giáo hội chắc chắn là một sinh vật sống, và với tư cách là một sinh vật, xét về phụng vụ thánh, Giáo hội cũng lớn lên, trưởng thành, phát triển, thích nghi và điều chỉnh cho phù hợp với nhu cầu và hoàn cảnh trần thế, miễn là sự toàn vẹn của giáo lý được bảo vệ” (số 59).

Hoàn toàn phù hợp với nguyên tắc này, Công đồng Vatican II, trong phần Mở đầu của Hiến chế Sacrosanctum Concilium (SC), đã công nhận “những lý do đặc biệt thuyết phục để tiến hành cải cách và thúc đẩy phụng vụ” (số 1). Trên thực tế, Công đồng đã triệu tập với mong muốn “truyền thêm sức sống cho đời sống Kitô giáo của các tín hữu; để thích ứng tốt hơn với nhu cầu của thời đại chúng ta những định chế cần thay đổi; để nuôi dưỡng bất cứ điều gì có thể thúc đẩy sự hiệp nhất giữa tất cả những người tin vào Chúa Kitô; để củng cố bất cứ điều gì có thể giúp kêu gọi toàn thể nhân loại vào gia đình của Giáo hội” (ibid.).

Vào thời điểm đó trong lịch sử, có một cảm giác mạnh mẽ về nhu cầu đổi mới các hình thức nghi lễ mà qua đó, trong nhiều thế kỷ, Giáo hội đã tôn vinh Thiên Chúa và thánh hóa dân Kitô giáo. Nhờ Phong trào Phụng vụ, niềm tin đã được chín muồi—sau này được Thánh Gioan Phaolô II bày tỏ—rằng “có một mối liên hệ rất mật thiết và hữu cơ giữa việc đổi mới phụng vụ và việc đổi mới toàn bộ đời sống của Giáo hội. Giáo hội không chỉ hành động mà còn bày tỏ chính mình trong phụng vụ, sống nhờ phụng vụ và nhận được sức mạnh cho đời sống của mình từ phụng vụ” (Thư Dominicae Cenae, 13).

Để khuyến khích các tín hữu tiếp cận sự phong phú của các ơn phúc được ban phát bởi phụng vụ thánh, Hiến chế Sacrosanctum Concilium đã chỉ ra, bằng một cụm từ rất hữu hiệu, hướng đi cần thực hiện: “Để giữ gìn truyền thống tốt đẹp, đồng thời mở ra con đường cho sự tiến bộ chính đáng” (SC, 23).

Trong tuyên bố về ý định này, Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã nắm bắt “chương trình cải cách” của các Nghị phụ Công đồng, “sự cân bằng giữa truyền thống phụng vụ vĩ đại của quá khứ và của tương lai”; ngài lưu ý rằng “truyền thống và tiến bộ thường bị đối lập một cách vụng về”, trong khi “thực tế, hai khái niệm này hòa quyện với nhau: truyền thống là một thực tại sống động, do đó bao gồm trong chính nó nguyên tắc phát triển, của tiến bộ. Như thể nói rằng dòng sông truyền thống cũng mang theo nguồn của nó và chảy về phía cửa sông” (Bài phát biểu trước những người tham dự Đại hội do Học viện Giáo hoàng Thánh Anselm tổ chức nhân kỷ niệm 50 năm thành lập, ngày 6 tháng 5 năm 2011).

Công đồng khẳng định tính chính đáng của sự tiến bộ này, bắt nguồn từ Truyền thống đích thực, phân biệt trong phụng vụ “các yếu tố bất biến, do Thiên Chúa thiết lập” với “các yếu tố có thể thay đổi [mà] không chỉ có thể mà còn phải được thay đổi theo thời gian nếu chúng bị ảnh hưởng bởi bất cứ điều gì không hài hòa với bản chất bên trong của phụng vụ hoặc trở nên không phù hợp với nó” (SC, 21). Những thay đổi thuộc loại này đã diễn ra liên tục qua nhiều thế kỷ để cho phép các tín hữu tham gia một cách hữu hiệu, thông qua các hành động nghi lễ, vào Mầu nhiệm Phục sinh của Chúa Kitô, nền tảng của đức tin Kitô giáo. Việc thờ phượng của Giáo hội do đó đã được “hiện thân” trong các hình thức văn hóa của mỗi thời đại và đã có thể ảnh hưởng và thậm chí biến đổi chúng. Do đó, phụng vụ đã là một động lực thúc đẩy việc truyền giáo trong nhiều thế kỷ. Ngày nay, năng lực này phải được đổi mới trong sự tiếp nối với truyền thống Công Giáo đích thực và sống động, nghĩa là, phù hợp với một động lực nhằm giới thiệu cho các tín hữu sự trọn vẹn của chân lý.

Do đó, có thể hiểu được tại sao các Nghị phụ Công đồng khuyến nghị rằng việc xem xét lại các nghi thức, khi “lợi ích của Giáo hội thực sự và chắc chắn đòi hỏi điều đó”, phải được thực hiện với sự cẩn trọng này là “bất kỳ hình thức mới nào được áp dụng cũng phải phát triển một cách hữu cơ từ các hình thức đã hiện hữu” (SC, 23). Vì lợi ích của toàn thể Giáo hội, mọi cuộc cải cách luôn phải được tiến hành sau khi điều tra “thần học, lịch sử và mục vụ” một cách cẩn thận (ibid.). Bằng cách này, Huấn quyền của Công đồng kêu gọi tránh sự nhầm lẫn giữa các tín hữu, ngăn cản bất cứ ai thêm, bớt hoặc thay đổi bất cứ điều gì trong các vấn đề phụng vụ theo sáng kiến riêng của họ (xem SC, 22). Sự tiến bộ được đề cập trong Hiến chế Công đồng không hề làm tổn hại đến sự hiệp thông Giáo hội: trái lại, nó tìm cách khẳng định và thúc đẩy sự hiệp thông đó.

Vì vậy, tôi kêu gọi tất cả những người được mời gọi chuẩn bị việc cử hành các mầu nhiệm thần linh, đặc biệt là các linh mục thực thi chức vụ chủ tế phụng vụ, hãy luôn giữ vững sự tôn trọng đối với các văn bản và quy định của phụng vụ xuất phát từ thái độ cởi mở và tin tưởng vào Thiên Chúa từ bên trong, thể hiện sự khiêm nhường trước sự vĩ đại của Người và lòng trung thành chân thành với sự hiệp thông Giáo hội.

 

Đức Giáo Hoàng Leo đã đưa ra lời kêu gọi tha thiết về việc “giải giáp” trí tuệ nhân tạo khi ngài trình bày thông điệp giáo hoàng đầu tiên của mình vào thứ Hai.

Edgar Beltrán, trong bản tin 26 Tháng 5 Năm 2026 của tạp chí The Pillar, cho biết: Đức Giáo Hoàng Leo đã đưa ra lời kêu gọi tha thiết về việc “giải giáp” trí tuệ nhân tạo và giải phóng nó “khỏi những luận lý học biến nó thành công cụ thống trị, loại trừ và cái chết” khi ngài trình bày thông điệp giáo hoàng đầu tiên của mình, Magnifica humanitas, vào ngày 25 tháng 5.

Văn kiện này, được ký vào ngày 15 tháng 5, kỷ niệm thông điệp Rerum novarum của Đức Leo XIII, đã được ca ngợi trong nhiều tháng như là văn kiện mang tính chương trình của Đức Giáo Hoàng Leo về các vấn đề xã hội hiện nay.

Trong một động thái chưa từng có, Đức Giáo Hoàng Leo đã đích thân trình bày thông điệp giáo hoàng đầu tiên của mình cho các thành viên của giáo triều, đoàn ngoại giao và báo chí tập trung tại Hội trường Thượng Hội đồng Mới của Vatican.

Trong bài phát biểu của mình, Đức Giáo Hoàng đã nói về cuộc đối thoại đang diễn ra giữa Vatican và các công ty trí tuệ nhân tạo như Anthropic, mà người đồng sáng lập Christopher Olah cũng có mặt.

“Thật là một dấu hiệu tuyệt vời của niềm hy vọng rằng, dù có những khác biệt, chúng ta vẫn có thể lắng nghe lẫn nhau,” Đức Giáo Hoàng nói. “Sự trao đổi này rõ ràng cho thấy tầm quan trọng của thời điểm hiện tại, cũng như niềm tin rằng, cùng nhau, chúng ta có thể nhận ra những câu hỏi lớn của thời đại chúng ta, và do đó, tương lai của nhân loại.”

Đức Giáo Hoàng cho biết ngài đã lấy cảm hứng từ Đức Leo XIII, người “đã quan sát tình cảnh của công nhân nhà máy, gia đình họ bị ly tán và những hình thức nghèo đói mới nảy sinh do sự chuyển đổi kỹ nghệ nhanh chóng. Ngài hiểu rằng Giáo hội không thể đứng ngoài cuộc.”

“Thông điệp Magnifica humanitas ra đời từ việc lắng nghe như Đức Leo XIII đã làm. Tôi đã lắng nghe các nhà khoa học và kỹ sư, những người làm việc với lòng nhiệt thành chân thành về các kỹ thuật có khả năng làm giảm bớt nỗi đau khổ to lớn; các nhà lãnh đạo chính trị và các quan chức nhà nước, những người đã kiên trì tìm kiếm các quy tắc công bằng; các bậc cha mẹ và giáo viên, những người vô cùng quan tâm đến tương lai của các thế hệ trẻ,” Đức Leo XIV nói thêm. Tiếp nối lời kêu gọi cập nhật suy tư của Giáo hội về bản chất đạo đức của chiến tranh trong thông điệp, Đức Giáo Hoàng Leo hôm thứ Hai đã chỉ trích “các hệ thống vũ khí ngày càng tự động, hầu như nằm ngoài tầm kiểm soát hữu hiệu của con người. Tôi nghe thấy những câu chuyện rất đáng lo ngại về các thuật toán có thể chặn quyền tiếp cận chăm sóc sức khỏe, việc làm và an ninh dựa trên dữ liệu bị ảnh hưởng bởi định kiến và bất công. Và tôi đã nghe thấy sự im lặng của những người không có tiếng nói khi các quyết định được đưa ra – những quyết định có khả năng tạo ra những hình thức loại trừ và đau khổ mới.”

“Trí tuệ nhân tạo cần phải được giải giáp. Tôi biết từ này rất mạnh, nhưng được lựa chọn một cách có chủ ý vì thời điểm này cần những từ ngữ có khả năng thu hút sự chú ý, đánh thức lương tâm và chỉ ra con đường tiến lên phía trước cho nhân loại”, Đức Giáo Hoàng nói thêm.

Đức Giáo Hoàng Leo đã so sánh trí tuệ nhân tạo với năng lượng hạt nhân, nói rằng “nó phải phục vụ tất cả mọi người và lợi ích chung. Các quyết định về kỹ thuật kỹ thuật không bao giờ được tách rời khỏi lương tâm và trách nhiệm… Hòa bình, không chỉ đơn thuần là sự vắng mặt của chiến tranh, là công lý đang được thực thi. Nhưng khi kỹ thuật làm suy yếu khả năng phê phán của chúng ta, chính hòa bình cũng gặp nguy hiểm.”

Đức Giáo Hoàng cũng trích dẫn những suy tư của Thánh Phaolô VI về sự phát triển, nói rằng nó “liên quan đến ‘mỗi người và toàn thể con người’. ‘Mỗi người’ có nghĩa là không ai có thể bị bỏ lại bên lề của quá trình chuyển đổi kỹ thuật số. ‘Toàn thể’ có nghĩa là không ai có thể bị thu hẹp thành năng suất, hiệu suất nhận thức, hay chỉ là dữ liệu đơn thuần. Con người mang trong mình một sự tự do, một nội tâm và một ơn gọi yêu thương và thờ phượng mà không một cỗ máy nào có thể thay thế hoặc ngăn chặn được.”

“Chỉ với một tầm nhìn toàn diện như vậy, trí tuệ nhân tạo mới có thể được hướng tới lợi ích chung,” ngài nói thêm.

Đức Giáo Hoàng cho biết sự tham gia của Giáo hội vào các cuộc tranh luận về trí tuệ nhân tạo được thúc đẩy bởi mối quan tâm của Giáo hội đối với lợi ích chung và phẩm giá con người.

“Chúng tôi không có câu trả lời kỹ thuật, cũng không tìm cách thay thế chúng bằng chuyên môn. Nhưng chúng tôi mang đến một sự khôn ngoan về con người mà thời đại hiện nay đang rất cần: mỗi người là duy nhất và không thể thay thế, một chủ thể tự do và thông minh với lương tâm, có khả năng tìm kiếm Chúa, phục vụ lẫn nhau, chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta.” Christopher Olah, đồng sáng lập của Anthropic, đã thừa nhận trong sự kiện báo chí về những động lực chi phối đằng sau nhiều phát triển trí tuệ nhân tạo, nói rằng “mọi phòng thí nghiệm AI tiên tiến - bao gồm cả Anthropic - đều hoạt động trong một tập hợp các động lực và ràng buộc đôi khi có thể mâu thuẫn với việc làm điều đúng đắn. Áp lực duy trì khả năng thương mại… Áp lực địa chính trị. Và những áp lực cũ hơn, đơn giản hơn của lòng tự hào và tham vọng. Cho dù chúng ta có chân thành muốn làm điều đúng đắn đến đâu - và tôi tin rằng nhiều người trong chúng ta đang làm như vậy - chúng ta sẽ luôn bị ảnh hưởng bởi những động lực đó.”

“Đó là lý do tại sao, nếu chúng ta muốn kỹ thuật này phát triển tốt, điều vô cùng quan trọng là phải có những người nằm ngoài những động lực đó… những người sẵn sàng trở thành những nhà phê bình nghiêm túc, chu đáo của chúng ta… Đó là những gì tôi thấy trong Magnifica Humanitas, và đó là lý do tại sao tôi biết ơn Đức Thánh Cha và Giáo Hội vì đã đảm nhận công việc phân định này,” Olah nói thêm.

Olah cho biết các vấn đề về trí tuệ nhân tạo vượt ra ngoài khía cạnh kỹ thuật. Phạm vi nghiên cứu của các nhà khoa học máy tính rất rộng lớn vì “những câu hỏi do trí tuệ nhân tạo đặt ra lớn hơn cộng đồng nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, không chỉ về ý nghĩa mà còn cả về bản chất.”

“Các hệ thống trí tuệ nhân tạo không được thiết kế theo cách một cây cầu hay một chiếc máy bay được thiết kế. Chúng ta hiểu một chiếc máy bay bởi vì chúng ta đã thiết kế từng bộ phận của nó và chúng ta hiểu các định luật vật lý tác động lên nó. Các mô hình trí tuệ nhân tạo thì không như vậy. Chúng được phát triển, trên một cấu trúc được mô phỏng theo bộ não, trên một di sản khổng lồ về tư duy và ngôn ngữ của con người,” ông nói thêm.

Olah cho biết tiếng nói của Giáo hội là cần thiết nhất trong ba vấn đề chính.

Ông nói thêm rằng vấn đề đầu tiên là nghĩa vụ của xã hội đối với người nghèo. “Có một khả năng thực sự là trí tuệ nhân tạo sẽ thay thế lao động của con người trên quy mô rất lớn,” Olah nói. “Nếu điều đó xảy ra, việc hỗ trợ những người bị thay thế sẽ là một mệnh lệnh đạo đức có tầm vóc lịch sử… Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang tập trung ở một số ít quốc gia giàu có.”

“Làm thế nào chúng tôi có thể đảm bảo rằng những lợi ích của trí tuệ nhân tạo được chia sẻ trên toàn cầu? Chúng tôi không có cơ chế nào cho việc này. Đó là một vấn đề chưa được giải quyết, và đó là loại vấn đề mà Giáo hội trong lịch sử đã từ chối để thế giới phớt lờ,” ông nói. Theo Olah, tiếng nói của Giáo hội được thể hiện rõ nhất trong “nhu cầu về trí tưởng tượng đạo đức và tham vọng liên quan đến sự phát triển toàn diện của con người”.

“Ngày nay, các bậc cha mẹ đã lo lắng về trí tuệ của con cái họ; các cá nhân lo lắng về tương lai công việc của họ. Đây không phải là những câu hỏi mà một phòng thí nghiệm có thể trả lời. Đó là những câu hỏi mà các truyền thống như của các bạn đã gìn giữ qua hàng thiên niên kỷ, và chúng tôi cần các bạn tiếp tục gìn giữ chúng trong thời điểm mới này của lịch sử”, ông nói.

Cuối cùng, ông kêu gọi sự giúp đỡ của Giáo hội để suy gẫm về bản chất của các mô hình trí tuệ nhân tạo.

“Tôi dẫn đầu một nhóm nghiên cứu cấu trúc bên trong của các mô hình này - điều gì thực sự đang xảy ra bên trong chúng. Và tôi sẽ thành thật: chúng tôi liên tục tìm thấy những điều bí ẩn, thậm chí đáng lo ngại. Chúng tôi tìm thấy những cấu trúc phản ánh kết quả từ khoa học thần kinh của con người.”

“Chúng tôi tìm thấy bằng chứng của việc nội quan (introspection). Chúng tôi tìm thấy các trạng thái nội tâm phản ánh chức năng của niềm vui, sự hài lòng, nỗi sợ hãi, nỗi buồn và sự bất an. Tôi không biết điều đó có nghĩa là gì, nhưng tôi nghĩ nó cần được tiếp tục phân định”, ông nói thêm.

—

Trong khi nhiều người chỉ trích việc đối thoại với các công ty và nhà phát triển trí tuệ nhân tạo là ngây thơ hoặc cho phép các công ty này lợi dụng, Hồng Y Michael Czerny, người đứng đầu Bộ Phát triển Toàn diện Con người và là một trong những cố vấn của Đức Giáo Hoàng về thông điệp này, nói với tờ The Pillar rằng ông tin tưởng “tất cả những người tham gia đều hướng đến lợi ích của nhân loại, rằng chúng ta đang làm điều này vì lợi ích của nhân loại chứ không phải vì lợi ích nào khác.”

“Chúng ta đặt thiện chí của họ vào thử thách. Ai cũng dễ dàng nhận ra khi người ta đối thoại không thiện chí… Vì vậy, chúng ta chấp nhận rủi ro và nếu mọi việc không suôn sẻ, chúng ta có thể nói rằng cuộc đối thoại đã thất bại vì phía bên kia không chơi công bằng… Đối thoại thực sự không thể tránh khỏi thất vọng, nhưng thà làm còn hơn là tránh né,” ngài nói thêm.

Cha Brendan McGuire, một linh mục giáo xứ ở Thung lũng Silicon, California, và là cố vấn về các nguyên tắc đạo đức và an toàn của AI cho Anthropic, đã nói với giới truyền thông sau sự kiện rằng: “Nếu muốn có hòa bình, bạn phải đối thoại với kẻ thù mà bạn cho là vậy. Vì vậy, nếu bạn coi kỹ thuật là kẻ thù, thì chúng ta phải đối thoại với chúng. Chúng đang xây dựng tương lai của chúng ta mà không có chúng ta. Vì vậy, chúng ta nhất định phải đối thoại.”

“Ngay bây giờ là thời điểm thích hợp cho cuộc đối thoại này bởi vì kỹ thuật rất dễ uốn nắn, nó có thể thay đổi. Hãy nghĩ đến bàn phím QWERTY. Nó được phát triển theo cách đó bởi vì nếu bạn là người đánh máy nhanh, các thanh phím sẽ bị gãy ở phía trên. Sau đó, khi chúng ta có máy tính, chúng ta vẫn giữ nguyên như vậy mặc dù điều đó không cần thiết. Tại sao? Bởi vì nó đã được thiết lập, đó là cách nó đã từng như vậy. Điều này không đúng với AI… Và [các công ty AI] đang hỏi chúng ta ‘các ông có thể giúp chúng tôi không?’… Vì vậy, tôi nghĩ chúng ta phải gặp họ ở vị trí của họ,” ngài nói thêm. Cha McGuire nói với tờ The Pillar rằng cuộc đối thoại giữa Vatican với các công ty AI và các bên liên quan sẽ tiếp tục.

“Chúng tôi sẽ có các cuộc họp vào ngày mai, và dự định là thành lập một phái đoàn từ Vatican đến Thung lũng Silicon để tiếp tục lắng nghe. Đây là bước đầu tiên, ít nhất là bước công khai đầu tiên, bởi vì chúng tôi đã đối thoại trong nhiều năm, nhưng đây không phải là kết thúc,” ngài nói thêm.

 

Jonah McKeown Vatican, của tạp chí National Catholic Register, ngày 26 tháng 5 năm 2026, cho biết: Những người Công Giáo tham gia vào cuộc thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI) bày tỏ sự đánh giá cao của họ đối với thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, Magnifica Humanitas, trong đó ngài cảnh báo chống lại một hướng đi “phản nhân loại” của kỹ thuật, thay vào đó kêu gọi một cách tiếp cận bắt nguồn từ lợi ích chung và sự thừa nhận công trình sáng tạo nhân loại của Thiên Chúa.

Các chuyên gia đã ca ngợi thông điệp của Đức Giáo Hoàng Leo cả về cách diễn đạt rộng rãi hơn về mối quan hệ đúng đắn giữa nhân loại và kỹ thuật, cũng như về việc đánh giá việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các lĩnh vực như giáo dục, lao động và thậm chí cả chiến tranh bằng cách sử dụng các nguyên tắc xã hội Công Giáo như nguyên tắc phụ đới, liên đới và lợi ích chung.

Matthew Harvey Sanders, kiến trúc sư của một số sản phẩm AI Công Giáo, bao gồm cả Magisterium AI, nói với tờ Register rằng bằng cách thiết lập một nền tảng Công Giáo cho sự thịnh vượng thực sự của con người - được đo bằng sự quan tâm đến người khác chứ không phải bằng việc tối ưu hóa khả năng – Đức Giáo Hoàng Leo đã cung cấp cho những người xây dựng AI một thước đo tốt hơn cho sự tiến bộ của nền văn minh so với chỉ đơn thuần là sản lượng và một tầm nhìn về con người phải "đi trước bất cứ công việc nghiêm túc nào về kỹ thuật sẽ định hình lại cuộc sống hàng ngày."

Sanders cũng cho biết điều quan trọng là Đức Giáo Hoàng Leo đã chỉ trích trực tiếp một số khía cạnh cấu trúc của nền kinh tế kỹ thuật và AI, bao gồm cả sự kiện này là "các nền tảng và dịch vụ thường được thiết kế để chiếm lấy thời gian và sự chú ý của người dùng, khai thác tính dễ bị thương tổn của họ và làm suy yếu tự do nội tâm của họ."

Sanders nói rằng những người Công Giáo làm việc trong lĩnh vực AI nên ghi nhớ lời của Đức Giáo Hoàng Leo và tiếp tục xây dựng các hệ thống phản ánh một tầm nhìn chân thực về nhân loại.

“Đối với những người Công Giáo đang xây dựng trong lĩnh vực này, ý nghĩa thực tiễn khá rõ ràng. Chúng ta không cần phải chờ đợi các cơ quan quản lý hạn chế những hệ thống mà chúng ta không tham gia thiết kế. Chúng ta cần phải tự xây dựng hệ thống của riêng mình,” Sanders nói. “Những người sở hữu cơ sở hạ tầng trí tuệ sẽ định hình sự thịnh vượng cho tất cả mọi người ở phía cuối dòng. Nếu bạn biết mục đích của con người là gì, bạn có nghĩa vụ phải xây dựng hướng tới điều đó.”

Tham gia, không bác bỏ

Sanders đã có mặt tại Vatican nhân dịp công bố thông điệp, cùng với Chris Olah, một trong những người sáng lập công ty trí tuệ nhân tạo Anthropic của Mỹ, và Amanda Askell, một nhà triết học chuyên nghiên cứu định hình “các nhân cách” mà các sản phẩm trí tuệ nhân tạo của Anthropic trình bầy.

Một số nhà quan sát Công Giáo đã chỉ trích sự xuất hiện của Olah tại buổi ra mắt thông điệp, cho rằng Vatican không nghiêm túc trong việc đối diện với ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo và những khía cạnh tiêu cực của nó; chẳng hạn, Matthew Walther, viết trên tờ The New York Times, đã mô tả sự hiện diện của Olah giống như việc Đức Giáo Hoàng Leo XIII mời “John D. Rockefeller đến nghe ngài nói về phẩm giá của lao động.” Về phần mình, Sanders cho biết ông không coi sự hiện diện của Anthropic là sự ủng hộ của Vatican, mà là một cơ hội để đối thoại tôn trọng về những điểm đồng thuận và bất đồng.

“Tòa Thánh không lựa chọn đối tác ưu tiên nào từ ngành công nghiệp AI,” Sanders nói. “Tòa Thánh đang hợp tác với tất cả các đối tác, theo các điều khoản riêng của mình, với khuôn khổ riêng của mình về những gì đang bị đe dọa. Đó là lập trường đúng đắn, và đó là điều mà ngành kỹ nghệ nên xem xét nghiêm túc.”

Cha Robert Spitzer, một linh mục dòng Tên, người đã dành nhiều thập niên để nói và viết về sự hài hòa giữa đức tin và khoa học, bày tỏ sự đánh giá cao việc Đức Giáo Hoàng Leo khuyến khích sự phân định rõ ràng hơn về AI thay vì bác bỏ nó.

“Đức Giáo Hoàng Leo khẳng định rằng việc phớt lờ, sợ hãi và bác bỏ AI là không thực tế bởi vì AI là một phần của thực tại chúng ta và đang ngày càng phổ biến trong hầu hết mọi khía cạnh của cuộc sống,” Cha Spitzer nói với tờ Register. “Do đó, chúng ta phải tìm cách tích hợp AI vào cuộc sống cá nhân và cộng đồng của mình theo cách sẽ dẫn đến phẩm giá và sự thịnh vượng của con người hơn là sự suy thoái và giảm sút.”

Lời Kêu Gọi Trách Nhiệm

Paolo Carozza, giáo sư luật tại Đại học Notre Dame và chuyên gia về nhân quyền, đồng chủ tịch Hội đồng Giám sát của Meta - cơ quan kiểm tra độc lập các quyết định kiểm duyệt nội dung của gã khổng lồ kỹ thuật - cũng đánh giá Magnifica Humanitas không phải là "một văn kiện chống kỹ thuật ", mà là một văn kiện "kêu gọi mỗi chúng ta tự xem xét mối quan hệ cá nhân của mình với dự án kỹ thuật đang biến đổi thế giới xung quanh chúng ta".

Carozza cho rằng điểm mấu chốt thực sự của thông điệp không phải là phán xét xem trí tuệ nhân tạo (AI) tự thân là tốt hay xấu, mà là khẩn thiết kêu gọi tất cả mọi người - đặc biệt là những người có quyền lực đối với cách thức phát triển và triển khai AI - hãy xem xét liệu nó có giúp ích cho cá nhân và cộng đồng hay không. Liệu nó có trở nên nhân bản, công bằng và có sự tham gia hơn, hay thay vào đó lại thúc đẩy sự loại trừ, kiểm soát và bất bình đẳng?

“Cuối cùng, đây là một văn bản rất lạc quan, chứ không phải là một văn bản bi quan. [Đức Leo] khẳng định rằng tiến bộ đạo đức ở đây là có thể, và những hậu quả tiêu cực của kỹ thuật AI là không thể tránh khỏi về lâu về dài,” Carozza nói. “Ngài kêu gọi chúng ta lấy lại quyền tự chủ đạo đức của mình trước những thách thức. Nhưng chúng ta chỉ có thể làm được điều đó nếu chúng ta nghiêm túc nhìn nhận kịch tính và tính nghiêm trọng của câu hỏi đang cấp bách ở trước mắt: Chúng ta đang xây dựng một thế giới như thế nào? Một thế giới của sự kiêu ngạo, sùng bái thần tượng, luận lý học của quyền lực, bóc lột và nô dịch? Hay một thế giới của sự hợp tác, chăm sóc lẫn nhau, phụ thuộc lẫn nhau và tình yêu thương?”

Mô tả Magnifica Humanitas là “một Nova Rerum Novarum” (một Tân sự mới), triết gia Steven Umbrello nói với tờ Register rằng ông thấy thông điệp này có sự tiếp nối sâu sắc và có chủ ý với Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong việc bác bỏ “mô hình kỹ trị” — một thế giới quan “tìm cách giản lược mọi thứ thành đối tượng để thống trị” — mà người tiền nhiệm của Đức Giáo Hoàng Leo đã chỉ ra trong thông điệp Laudato Si’ năm 2015.

Umbrello, giám đốc điều hành của Viện Đạo đức và Kỹ thuật mới nổi tại Đại học Turin, cho biết ông rất ngạc nhiên và vui mừng khi thấy Đức Giáo Hoàng Leo bày tỏ sự quan tâm đến nhiều người lao động được trả lương thấp, những người phải làm công việc mệt mỏi cần thiết để đào tạo và duy trì các mô hình AI. Theo Umbrello, hầu hết những người làm công việc gắn nhãn dữ liệu và kiểm duyệt nội dung cho chatbot ở Thung lũng Silicon là “những người trẻ tuổi, chủ yếu là phụ nữ, phần lớn ở các nước đang phát triển”.

Họ phải xem những tài liệu gây khó chịu trong nhiều giờ, thường chỉ với vài xu, để mô hình trong bản demo sản phẩm nghe có vẻ thân thiện”, Umbrello nói. Ông nói rằng “đối với những độc giả Công Giáo giàu có ở phương Tây, những người sử dụng các công cụ này mà không nghĩ đến việc ai đã tạo ra chúng”, việc thông điệp của Đức Giáo Hoàng thừa nhận sự bóc lột lao động trong ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (Đoạn 173) “nên khiến họ trăn trở suốt đêm”.

Đóng góp độc đáo nhất của văn kiện này, theo Umbrello, là đánh giá của Đức Giáo Hoàng Leo về nỗ lực của một số người trong giới thế tục nhằm “điều chỉnh” trí tuệ nhân tạo cho phù hợp với các giá trị nhân bản, điều mà Đức Giáo Hoàng cảnh báo sẽ không hữu hiệu nếu đạo đức bị chi phối bởi tầm nhìn đạo đức của một vài cá nhân và công ty, từ đó tạo ra một “cơ sở hạ tầng vô hình”. Đức Giáo Hoàng Leo nhận ra rằng bất cứ tiêu chuẩn đạo đức nào được tích hợp vào trí tuệ nhân tạo đều phải được thảo luận công khai và tuân theo các tiêu chuẩn công bằng xã hội, Umbrello nói.

Con người vĩ đại hơn máy móc

Cha Umbrellalo, người gần đây đã nói chuyện với tờ Register về hy vọng rằng Cha Bernard Lonergan thuộc dòng Tên có thể được trích dẫn trong thông điệp của Giáo hoàng — điều này đã không xảy ra — tuy nhiên vẫn đánh giá cao nhận định của Đức Giáo Hoàng Leo về sự khác biệt giữa trí tuệ con người và hệ thống trí tuệ nhân tạo, cụ thể là hệ thống trí tuệ nhân tạo “không hiểu những gì chúng tạo ra, vì chúng thiếu góc nhìn về tình cảm, mối quan hệ và tâm linh mà qua đó con người trưởng thành trong sự khôn ngoan.”

Thông điệp có một phần về khái niệm siêu nhân bản — ý tưởng cho rằng bản chất con người có thể được vượt qua hoặc hoàn thiện bởi các can thiệp kỹ thuật khác nhau. Cảnh báo rằng việc cố gắng tối ưu hóa nhân tính thông qua kỹ thuật sẽ bỏ lại những người dễ bị tổn thương phía sau, thay vào đó, Đức Giáo Hoàng đã suy gẫm về sự kiện này là tính hữu hạn và yếu đuối của các tạo vật cho phép chúng ta “nắm bắt khả năng vượt lên chính mình thông qua ân sủng của Thiên Chúa.”

Cha Michael Baggot thuộc dòng Đạo Binh (Legionaries), phó giáo sư đạo đức sinh học tại Học viện Giáo hoàng Regina Apostolorum ở Rome, cho biết ngài rất vui khi thấy khái niệm này được đề cập trong thông điệp. Cha Baggot, người đã viết rất nhiều về chủ nghĩa siêu nhân bản, cho biết nó ảnh hưởng đến cách một số nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong thế giới kỹ thuật suy nghĩ và định hình các kỹ thuật mới nổi, bao gồm cả trí tuệ nhân tạo (AI), với một số nhà lãnh đạo tiếp tục đề xuất rằng con người nên hòa nhập sâu hơn với các hệ thống AI.

Chủ nghĩa siêu nhân bản xuất hiện trong Magnifica Humanitas không phải theo cách hoàn toàn bác bỏ ý tưởng này và những khát vọng cao cả của nó, nhưng Đức Giáo Hoàng vẫn dạy rõ ràng rằng chủ nghĩa siêu nhân bản thế tục bằng lòng với quá ít, cha nói tiếp.

Thay vào đó, Cha Baggot nói rằng Đức Giáo Hoàng Leo đưa ra “một đề xuất phản biện rất tích cực”: tham gia vào bản chất thiêng liêng của Chúa chứ không chỉ đơn thuần là sự kéo dài vô thời hạn của cuộc sống trần thế, nhận ra rằng “chúng ta là những sinh vật có thân xác thực sự phát triển mạnh mẽ, không phải bất chấp, mà là trong và thông qua những điểm yếu của chúng ta.” Thân thể con người không phải là trở ngại cho sự tiến bộ của chúng ta, mà là một phần thiết yếu trong cách Chúa tạo ra chúng ta,cha nói tiếp.

“Những điểm yếu của con người, kinh nghiệm về giới hạn, về sự yếu đuối của chúng ta, thường là cơ hội để trưởng thành trong nhân đức,” vị linh mục nói, chẳng hạn như khi chúng ta học được từ kinh nghiệm đau khổ để quay trở lại với Chúa, hoặc thể hiện lòng thương xót đối với một người đang cần giúp đỡ.

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV lên án sự leo thang các cuộc tấn công gần đây ở Ukraine

Trong buổi tiếp kiến chung hôm thứ Tư (27/5/2026), Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kêu gọi hòa bình sau các cuộc tấn công mới nhất của Nga vào Ukraine, Ngài nhấn mạnh rằng chiến tranh không giải quyết được vấn đề; nó làm trầm trọng thêm vấn đề, bởi vì “bất cứ nơi nào tên lửa và máy bay không người lái rơi xuống, hy vọng sụp đổ; nhà cửa và nơi thờ phượng bị phá hủy, và sinh mạng của những người vô tội bị thương và tử nạn.”

(Tin Vaticqan - Deborah Castellano Lubov)

ĐTC nói: “Tôi theo dõi với sự lo ngại về cuộc chiến ở Ukraine, vốn đã leo thang mạnh mẽ trong những ngày gần đây. Tôi muốn bày tỏ sự cảm thông của mình với tất cả những người đang đau khổ vì các cuộc tấn công gần đây, bao gồm cả những cuộc tấn công nhắm vào thường dân.”

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã đưa ra lời khẳng khái này khi kết thúc buổi tiếp kiến chung hôm thứ Tư ngày 27 tháng 5, sau một làn sóng tấn công mới của Nga vào Ukraine.

“Chiến tranh,” Đức Giáo Hoàng nói, “không giải quyết được vấn đề; nó làm trầm trọng thêm vấn đề. Nó không xây dựng an ninh mà làm gia tăng đau khổ và thù hận.”

“Ở bất cứ nơi nào tên lửa và máy bay không người lái rơi xuống, hy vọng sụp đổ; nhà cửa và nơi thờ phượng bị phá hủy, và những sinh mạng vô tội bị tử nạn,” ngài phó thác tất cả những người bị chiến tranh làm tổn thương cho sự che chở của Đức Trinh Nữ Maria, Nữ Vương Hòa Bình.

Những lời an ủi và đức tin dành cho các tín hữu Lebanon

Khi các cuộc tấn công mới diễn ra ở Lebanon, Đức Thánh Cha cũng gửi lời chào đặc biệt đến các tín hữu hành hương Lebanon khi ngài nói với các tín hữu nói tiếng Ả Rập và tiếng Pháp trong buổi tiếp kiến.

“Đức Maria, Mẹ của chúng ta,” ngài nói, “luôn hiện diện với chúng ta, cầu nguyện cho chúng ta và chăm sóc chúng ta bằng tình mẫu tử.”

“Nguyện xin Chúa,” Đức Giáo Hoàng Lêô nói, “ban phước lành cho tất cả các bạn và luôn bảo vệ các bạn khỏi mọi điều gian ác!”

Lời cảm ơn dành cho tất cả các bà mẹ, vì đã dạy con cái yêu mến Chúa

Cuối cùng, khi nói với các tín hữu hành hương Ba Lan, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã cảm ơn các bà mẹ khi nhắc lại rằng Ba Lan đã kỷ niệm Ngày của Mẹ hôm qua.

“Tôi cảm ơn tất cả các bà mẹ đã quảng đại trao tặng món quà sự sống và chăm sóc cho con cái, dạy chúng yêu mến Chúa và yêu thương tha nhân,” ngài nói.

Đức Giáo Hoàng cầu nguyện Đức Maria chuyển cầu cho các bà mẹ “để họ nhận được ơn lành của mối liên kết bền chặt với Chúa Giêsu”.

Đức Thánh Cha kêu gọi người dân Ba Lan hãy bảo vệ ở quê hương mình: “Nhờ sự giúp đỡ của Mẹ, sự sống của mỗi người từ khi thụ thai đến khi chết tự nhiên. Tôi chúc phúc cho tất cả các bạn!”

 

1. Theo Lữ Đoàn Nemesis, Ukraine đang sử dụng máy bay điều khiển từ xa tấn công “bí mật” để tàn phá hệ thống hậu cần của Nga trên tuyến xa lộ quan trọng.

Ngày 26 tháng 5, Lữ đoàn Nemesis số 412 thông báo trên Telegram rằng Ukraine đã phong tỏa tuyến đường hậu cần quan trọng “Novorossiya” ở miền nam Ukraine bị tạm chiếm bằng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Xa lộ R-280, mà chính quyền xâm lược của Nga cũng đặt tên là tuyến đường “Novorossiya”, chạy qua các thành phố Mariupol ở tỉnh Donetsk, Melitopol ở tỉnh Zaporizhzhia và Simferopol ở Crimea bị tạm chiếm của Ukraine.

Lữ đoàn 412 Nemesis cho biết họ đã thử nghiệm một loại máy bay điều khiển từ xa tấn công “bí mật” mới, mà họ tuyên bố đã chứng tỏ hiệu quả sâu trong lòng quân Nga, phá hủy “hàng chục” xe tải và xe chở nhiên liệu.

Sau các cuộc tấn công của Ukraine, Nga đã hạn chế việc di chuyển của các thiết bị hạng nặng dọc theo xa lộ, và lực lượng Ukraine đã tấn công các phương tiện cố gắng đi vòng qua bằng cách sử dụng đường đất và đường mòn trên đồng ruộng, lữ đoàn này cho biết thêm.

“Chúng tôi đang sử dụng các 'cánh' tấn công bí mật chưa từng được công bố trước đây,” thông cáo cho biết.

“Nhờ sự hợp tác chặt chẽ giữa Lữ đoàn Nemesis 412 và nhà sản xuất, chúng tôi đã thành công trong việc tạo ra một hệ thống hoàn toàn phù hợp với các nhiệm vụ cụ thể này.”

Nemesis dịch ra tiếng Việt có nghĩa là kẻ thù truyền kiếp.

Quân đoàn Azov số 1 thuộc Vệ binh Quốc gia Ukraine cũng đã bất ngờ tấn công các mục tiêu gần Mariupol bị Nga tạm chiếm và biên giới Nga. Video ghi ngày 25 tháng 5, cho thấy họ đã phá hủy một lượng lớm các xe quân sự Nga đang di chuyển trên 2 xa lộ Mariupol-Taganrog và Mariupol-Volnovakha.

[Kyiv Independent: Ukraine using 'secret' strike drones to devastate Russian logistics on crucial highway, Nemesis Brigade says]

2. Theo báo cáo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine, nhà máy lọc dầu Syzran tạm ngừng hoạt động sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine

Hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Phát ngôn nhân Cục Tình Báo Quân Đội Ukraine, Đại Úy Andriy Yusov, xác nhận một nhà máy lọc dầu ở thành phố Syzran thuộc tỉnh Samara đã phải ngừng hoạt động sau cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào ngày 21 tháng 5.

“Lực lượng Quốc phòng Ukraine sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp có hệ thống để buộc Liên bang Nga chấm dứt hành động xâm lược vũ trang chống lại Ukraine”, Đại Úy Yusov cho biết.

Ngày 21 tháng 5, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận rằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Syzran, nằm cách biên giới Ukraine hơn 800 km trong đêm.

[Kyiv Independent: Syzran oil refinery halts operation after May 21 Ukrainian drone strike, Ukraine's General Staff reports]

3. Theo thông báo của Thanh tra viên, Ukraine và Nga đã đạt thỏa thuận “về mặt kỹ thuật” cho việc di tản 6.000 thường dân khỏi khu vực bị tạm chiếm thuộc tỉnh Kherson.

Ukraine và Nga đã đạt được thỏa thuận về các điều khoản “kỹ thuật” cho việc di tản khoảng 6.000 thường dân khỏi thị trấn Oleshky bị Nga tạm chiếm và các khu vực tiền tuyến xung quanh.

Phát biểu tại một cuộc họp báo ở Kyiv, Lubinets cho biết các đại diện của Ukraine và Nga đã tiến hành đàm phán vào ngày 15 tháng 5 về việc di tản khỏi Oleshky và các thị trấn lân cận khác.

“Về mặt kỹ thuật, chúng tôi đã thảo luận tất cả các vấn đề,” Lubinets nói. “Hiện chúng tôi đang chờ phía Nga ấn định thời điểm bắt đầu tiến trình ngừng bắn và việc di tản trên thực tế.”

Theo Lubinets, mục đích của cuộc di tản là di dời dân thường đến lãnh thổ do Ukraine kiểm soát, và một phương án đang được thảo luận.

Dựa trên các cuộc trò chuyện với cư dân Oleshky, các nhà chức trách địa phương lưu vong và các tình nguyện viên di tản, báo Kyiv Independent đã đưa tin về tình hình ở Oleshky vào ngày 15 tháng 4.

Một cư dân địa phương đã chạy trốn mô tả tình trạng thiếu lương thực, nước sạch, thuốc men và khả năng tiếp cận di tản bị hạn chế khi quân đội Nga được tường trình đã gài mìn trên con đường dẫn đến Oleshky, trong bối cảnh các cuộc tấn công gần như diễn ra hàng ngày và thiếu viện trợ nhân đạo.

Oleshky, nằm trên bờ đông sông Dnipro thuộc khu vực bị tạm chiếm của tỉnh Kherson, vẫn luôn sát tiền tuyến kể từ khi lực lượng Ukraine giải phóng thành phố Kherson vào tháng 11 năm 2022.

Khu vực này đã hứng chịu trận lũ lụt tàn khốc sau khi đập Kakhovka bị phá hủy vào tháng 6 năm 2023, điều mà các quan chức Ukraine và các nhà quan sát quốc tế cho rằng đã làm trầm trọng thêm tình hình nhân đạo vốn đã tồi tệ ở các thị trấn bị Nga tạm chiếm dọc bờ sông.

[Kyiv Independent: Ukraine, Russia agree on 'technical' terms for evacuation of 6,000 civilians from occupied part of Kherson Oblast, Ombudsman says]

4. Chính phủ Qatar bác bỏ thông tin cho rằng họ đã đề nghị tặng Iran hàng tỷ đô la để củng cố thỏa thuận hòa bình.

Qatar đã bác bỏ một báo cáo cho rằng nước này đã đề nghị chính quyền Iran hàng tỷ đô la để thuyết phục họ ký một thỏa thuận hòa bình với Mỹ.

Kênh truyền hình Channel 12 của Israel đưa tin hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm, rằng Qatar đã đề nghị cho Iran 12 tỷ đô la, nhưng Majed Al-Ansari, phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Qatar, đã phủ nhận thông tin này.

Ông nói: “Những thông tin cho rằng Nhà nước Qatar 'đề nghị' 12 tỷ đô la cho Iran để bảo đảm việc ký kết một thỏa thuận là sai sự thật và vô căn cứ. Chúng đang được lan truyền bởi các bên tìm cách phá hoại thỏa thuận và làm suy yếu các nỗ lực ngoại giao nhằm giảm leo thang và thúc đẩy ổn định trong khu vực.”

Trong một diễn biến khác, quân đội Mỹ đã tiến hành “các cuộc tấn công tự vệ” vào đêm qua ở miền nam Iran, điều mà Iran gọi là “sự vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn” giữa hai nước.

Bất chấp các cuộc tấn công, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết vào sáng sớm thứ Ba rằng một thỏa thuận hòa bình vẫn có thể đạt được, nhưng ông nói thêm rằng Tổng thống Trump “hoặc sẽ đạt được một thỏa thuận tốt hoặc sẽ không đạt được thỏa thuận nào cả.”

[CBSNews: Qatari government denies report it offered Iran billions of dollars to cement a peace deal]

5. Iran treo cổ thêm một người biểu tình, theo các nhóm nhân quyền cho biết.

Hôm thứ Hai, Iran đã hành quyết một người đàn ông với cáo buộc liên quan đến các cuộc biểu tình lan rộng hồi đầu năm nay, đây là vụ hành quyết mới nhất trong một loạt các vụ treo cổ vì cáo buộc chính trị hoặc an ninh kể từ khi bắt đầu cuộc chiến tranh Mỹ-Israel, và các nhóm nhân quyền cho biết hàng chục người khác vẫn đang đối mặt với nguy cơ bị hành quyết.

Theo các nhóm nhân quyền, khoảng ba chục người đàn ông đã bị treo cổ với các cáo buộc liên quan đến biểu tình, tham gia các nhóm đối lập bị cấm hoặc gián điệp kể từ khi các vụ hành quyết thời chiến được nối lại vào tháng 3.

Người đàn ông mới nhất bị treo cổ là Abbas Akbari, người bị buộc tội tấn công một tòa nhà chính phủ ở Nain thuộc tỉnh Isfahan ở miền trung Trung Quốc trong thời điểm cao trào của phong trào biểu tình hồi tháng Giêng.

“Mục đích chính của những vụ hành quyết này là để gieo rắc nỗi sợ hãi trong xã hội và ngăn chặn các cuộc biểu tình trong tương lai”, ông Mahmood Amiry Moghaddam, giám đốc tổ chức phi chính phủ Iran Human Rights, gọi tắt là IHR có trụ sở tại Na Uy, cho biết.

Tổ chức Ân xá Quốc tế hôm thứ Năm cho biết ít nhất 78 “người biểu tình, người bất đồng chính kiến và những người khác có liên hệ thực tế hoặc bị cho là có liên hệ với các nhóm đối lập bị cấm” đang bị kết án tử hình và có nguy cơ bị hành quyết.

Một báo cáo của Tổ chức Ân xá Quốc tế được công bố đầu tháng này cho thấy, việc số vụ hành quyết ở Iran tăng gấp đôi đã góp phần khiến thế giới đạt mức án tử hình cao nhất vào năm 2025, mức chưa từng thấy kể từ năm 1981.

[CBSNews: Iran hangs another protester, rights groups says]

6. Tuyên bố mới nhất của lãnh đạo tối cao của Iran

Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei hôm thứ Ba tuyên bố rằng “Nước Mỹ chết đi” và “Israel chết đi” sẽ trở thành “những khẩu hiệu phổ biến” trên toàn thế giới. Ông cũng đưa ra yêu sách rằng các quốc gia trong khu vực không được là “lá chắn” cho các căn cứ của Mỹ nữa. Ông đưa ra lập trường trên trong một tuyên bố bằng văn bản được phát trên truyền hình nhà nước nhân dịp lễ Hajj của Hồi Giáo.

“Điều chắc chắn trong vấn đề này là thời gian sẽ không quay ngược lại, và các quốc gia và vùng đất trong khu vực sẽ không còn là lá chắn cho các căn cứ của Mỹ nữa”, Khamenei, người chưa từng xuất hiện trước công chúng kể từ khi nhậm chức vào tháng 3, nói trong một thông điệp nhân dịp lễ Eid al-Adha.

Ông nói rằng Hoa Kỳ đang mất dần ảnh hưởng trong khu vực, “ngày càng xa rời vị thế trước đây của mình”.

“Ở nhiều nơi trên khắp Iran và thế giới, và sau những ngày tươi đẹp này, ‘Cái chết cho nước Mỹ’ và ‘Cái chết cho Israel’ sẽ trở thành khẩu hiệu chung của cộng đồng Hồi giáo và những người bị áp bức trên thế giới,” ông nói thêm, “đặc biệt là giới trẻ.”

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Iran và Hoa Kỳ tiếp tục các cuộc trao đổi nhằm đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 và lan rộng khắp khu vực.

Theo các quan chức Mỹ nắm rõ vấn đề, tình báo Mỹ cho thấy Khamenei đang ẩn náu tại một địa điểm bí mật, hầu như không có liên lạc với thế giới bên ngoài và chỉ có thể liên lạc được thông qua một mạng lưới người đưa tin phức tạp.

Theo tình báo Mỹ, ông ta bị thương trong các cuộc tấn công ban đầu của Mỹ và Israel trong cuộc chiến ở Trung Đông.

[CBSNews: Iran's supreme leader says “Death to America” and pledges region's nations will “no longer serve as shields” for U.S. bases]

7. Lãnh đạo phe đối lập Israel, ông Lapid, cho rằng thỏa thuận sắp đạt được giữa Mỹ và Iran “có hại cho khu vực”.

Hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm, lãnh đạo phe đối lập Israel, Yair Lapid, cho biết thỏa thuận đang được thảo luận giữa Mỹ và Iran không đạt được bất kỳ mục tiêu nào của Israel trong cuộc chiến, đồng thời cáo buộc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã không sử dụng ảnh hưởng của mình để đạt được một thỏa thuận tốt hơn.

Ông Lapid, thành viên của một liên minh đang cố gắng lật đổ ông Netanyahu trong cuộc bầu cử năm nay, gọi những chi tiết được tiết lộ về thỏa thuận tiềm năng là “đáng lo ngại”.

“Thỏa thuận này tồi tệ đối với Israel, tồi tệ đối với khu vực, tồi tệ đối với người dân Iran”, Lapid nói với các phóng viên ở Giêrusalem.

Ngày 28 tháng 2, Israel và Mỹ phát động cuộc chiến chung chống lại Iran, tuyên bố sẽ phá hủy chương trình hỏa tiễn đạn đạo của Iran, chấm dứt sự hỗ trợ của nước này cho các nhóm phiến quân ủy nhiệm trong khu vực và ngăn chặn khả năng Iran theo đuổi bom hạt nhân. Cả Thủ tướng Netanyahu và Tổng thống Trump cũng bày tỏ hy vọng rằng có thể tạo ra các điều kiện để người dân Iran lật đổ chính phủ đàn áp của họ.

Theo các quan chức khu vực, theo thỏa thuận hiện đang được thảo luận, Iran sẽ đồng ý từ bỏ kho dự trữ uranium được làm giàu cao và mở lại eo biển Hormuz chiến lược để đổi lấy việc Mỹ chấm dứt phong tỏa các cảng của Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran. Các chi tiết quan trọng về chương trình hạt nhân của Iran sau đó sẽ được đàm phán trong thời hạn 60 ngày. Hiện chưa rõ liệu thỏa thuận này có đề cập đến vấn đề hỏa tiễn của Iran hay sự hỗ trợ của nước này cho các nhóm phiến quân trong khu vực hay không.

Ông Lapid bày tỏ lòng biết ơn đối với Tổng thống Trump vì đã cùng Israel tiến hành cuộc chiến, nhưng chỉ trích ông Netanyahu vì đã cho phép Washington đàm phán một thỏa thuận hòa bình tiềm năng mà không có sự phối hợp chặt chẽ với Israel.

Ông nói: “Chính phủ Israel đang ở mức thấp nhất từ trước đến nay về khả năng gây ảnh hưởng đến các quyết định ở Washington”, đồng thời lưu ý rằng Tổng thống Trump đã nói tuần trước: “Netanyahu sẽ làm bất cứ điều gì tôi muốn ông ấy làm”.

[CBSNews: Israeli opposition leader Lapid says emerging U.S.-Iran deal “bad for the region”]

8. Mỹ tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công “tự vệ” vào Iran trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình kéo dài.

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cho biết họ đã “tiến hành các cuộc tấn công tự vệ ở miền nam Iran” trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình giữa nước này và Mỹ vẫn chưa kết thúc.

Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ, gọi tắt là CENTCOM cho biết trong một tuyên bố rằng các cuộc tấn công được thực hiện “để bảo vệ binh lính của chúng ta khỏi các mối đe dọa từ lực lượng Iran.”

CENTCOM cho biết: “Các mục tiêu bao gồm các địa điểm phóng hỏa tiễn và các tàu của Iran đang cố gắng gài mìn. Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ tiếp tục bảo vệ lực lượng của chúng ta trong khi vẫn kiềm chế trong suốt thời gian ngừng bắn đang diễn ra.”

Thông báo này được đưa ra sau khi các quan chức Mỹ, bao gồm cả Tổng thống Trump, cho biết hồi đầu cuối tuần rằng các cuộc đàm phán đang tiến triển tốt.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội rằng uranium làm giàu của Iran “hoặc sẽ được chuyển giao ngay lập tức cho Hoa Kỳ để mang về và tiêu hủy” hoặc “sẽ bị tiêu hủy tại chỗ” ở Iran hoặc tại một địa điểm được chấp nhận khác, nhấn mạnh một điểm bất đồng quan trọng trong các cuộc đàm phán với Iran. Tổng thống Trump nói thêm rằng Ủy ban Năng lượng Nguyên tử “hoặc cơ quan tương đương” nên đóng vai trò giám sát quá trình này.

Các cuộc tấn công diễn ra hơn một tháng sau khi Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã đồng ý ngừng bắn tạm thời với Iran, tránh được kịch bản tồi tệ nhất là một cuộc tấn công mà ông đe dọa sẽ phá hủy “toàn bộ nền văn minh”, và chỉ vài giờ sau khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố sẽ tăng cường cuộc tấn công của nước mình chống lại Hezbollah ở Li Băng, một cuộc xung đột liền kề với cuộc chiến ở Iran đã làm căng thẳng các cuộc đàm phán hòa bình trong những tuần gần đây.

Viễn cảnh về một thỏa thuận hòa bình sắp đạt được đã được nhắc đến suốt kỳ nghỉ cuối tuần, đặc biệt là sau khi Tổng thống Trump bỏ lỡ đám cưới của con trai cả để ở lại Washington vì “những vấn đề liên quan đến chính phủ”.

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump đã ra tín hiệu rằng một thỏa thuận với Iran sắp được ký kết, nói rằng “các khía cạnh và chi tiết cuối cùng của thỏa thuận hiện đang được thảo luận và sẽ được công bố trong thời gian ngắn”.

Nhưng một ngày sau, Tổng thống Trump viết trong một bài đăng khác rằng ông đã chỉ đạo các nhà đàm phán của Mỹ “không nên vội vàng đạt được thỏa thuận”, đồng thời nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán cho đến nay vẫn mang tính xây dựng.

Và trong một bài đăng dài vào sáng thứ Hai, tổng thống cho biết vẫn còn những chi tiết đang được hoàn thiện: “Sẽ chỉ có một Thỏa Thuận Tuyệt Vời cho tất cả hoặc không có Thỏa Thuận nào cả — Quay trở lại chiến tuyến và giao tranh, nhưng quy mô và sức mạnh lớn hơn bao giờ hết — Và không ai muốn điều đó!”

Trong bài đăng của mình, ông kêu gọi các nhà lãnh đạo trên khắp thế giới Ả Rập ký kết Hiệp định Abraham và bình thường hóa quan hệ với Israel, nói rằng ông “yêu cầu bắt buộc” họ ký kết như một phần của tiến trình hòa bình ở Trung Đông.

Các thỏa thuận này — được Tổng thống Trump khởi xướng vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên và ông coi là một phần quan trọng trong di sản của mình — có thể là điểm vướng mắc đối với một số quốc gia trong khu vực vẫn còn e ngại Israel.

Một số nhà lập pháp đảng Cộng hòa, bao gồm các Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis (Đảng Cộng hòa, bang Carolina), Ted Cruz (Đảng Cộng hòa, bang Texas) và Lindsey Graham (Đảng Cộng hòa, bang Nam Carolina), đã bày tỏ sự hoài nghi về một thỏa thuận khả thi vào cuối tuần qua, kêu gọi tổng thống không nên thưởng cho Iran vì đã sử dụng eo biển Hormuz như một điểm đòn bẩy trong cuộc chiến.

Sau đó, vào sáng thứ Hai, Tổng thống Trump đã đáp trả những người chỉ trích mình trong một bài đăng, gọi họ là “những kẻ thất bại” chỉ “gây chia rẽ mà thôi”.

Cuộc chiến ở Iran đã gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu, khi giá năng lượng tăng vọt kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công đầu tiên và Iran siết chặt kiểm soát eo biển, một tuyến đường thủy quan trọng vận chuyển một lượng lớn dầu mỏ của khu vực.

Số phận của eo biển này — cùng với tương lai của chương trình hạt nhân Iran và kho dự trữ uranium làm giàu của nước này — có khả năng sẽ là một trong những điểm thảo luận quan trọng nhất trong bất kỳ cuộc đàm phán nào.

[Politico: US says it launched ‘self-defense strikes’ in Iran as peace negotiations drag on]

9. Chỉ huy lực lượng Iran cảnh báo rằng họ sẵn sàng đáp trả “quyết đoán và răn đe” bất kỳ cuộc tấn công nào.

Một chỉ huy cao cấp của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC hùng mạnh của Iran hôm thứ Hai cảnh báo rằng lực lượng bán quân sự này sẵn sàng đáp trả “quyết liệt và mang tính răn đe” đối với bất kỳ cuộc tấn công mới nào.

Giống như chính quyền Trump, giới chức Iran đã thừa nhận những tiến triển trong các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận hòa bình với Mỹ - nhưng cũng tiếp tục đưa ra những lời đe dọa quân sự mà họ nói sẽ thực hiện nếu không đạt được thỏa thuận.

Trong bài đăng mới nhất trên mạng xã hội, Tổng thống Trump hôm thứ Hai cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp với Iran đang “tiến triển tốt đẹp”, nhưng ông cảnh báo rằng nếu không đạt được thỏa thuận, Mỹ sẽ “quay trở lại với việc bắn phá, nhưng quy mô và sức mạnh hơn bao giờ hết - Và không ai muốn điều đó!”

Trong chuyến thăm các vị trí quân sự dọc bờ biển Vịnh Ba Tư của Iran, Chuẩn tướng Mohammad Hadi Sefidchian, một chỉ huy cao cấp của lực lượng mặt đất thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, phát biểu hôm thứ Hai trên các phương tiện truyền thông nhà nước rằng “kẻ thù phải biết rằng an ninh của Vịnh Ba Tư là lằn ranh đỏ đối với Cộng hòa Hồi giáo Iran, và khu vực này không phải là nơi để bất kỳ kẻ xâm lược nào thử nghiệm và mắc sai lầm”.

Ông ta khẳng định: “Chúng tôi nắm rõ toàn bộ tình hình di chuyển của địch và có khả năng đáp trả quyết liệt và răn đe ở mọi cấp độ”.

Truyền thông nhà nước Iran hôm thứ Hai tuyên bố rằng trong 24 giờ qua, thêm 32 tàu thương mại đã được cấp phép đi qua eo biển Hormuz, phối hợp với lực lượng hải quân nước này.

Theo phóng viên đài truyền hình nhà nước IRIB, các tàu thuyền đã được phép ra vào tuyến đường thủy quan trọng này.

Ông cho biết thêm, “Năm tàu chở dầu lớn cần được ưu tiên đi qua eo biển” với sự cho phép của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo hùng mạnh của nước này.

Ông cho biết thêm, các tàu còn lại dự kiến sẽ đi qua eo biển vào tối thứ Hai, theo giờ địa phương.

Thông báo được đưa ra sau khi hai quan chức am hiểu về các cuộc đàm phán ngoại giao đang diễn ra nói với đài CBS News rằng một dự thảo thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran bao gồm điều khoản yêu cầu Iran ngay lập tức mở lại tuyến đường thủy chiến lược và thực hiện các bước để bảo đảm giao thông trở lại trạng thái trước chiến tranh trong vòng 30 ngày.

[CBSNews: Iranian forces ready to deliver “decisive and deterrent response” to any attack, warns commander]

10. Các nước Baltic đoàn kết yêu cầu Liên Hiệp Âu Châu viện trợ nhiều hơn, cho rằng sự đoàn kết “chưa đủ” trong bối cảnh mối đe dọa từ Nga.

Tại cuộc họp báo với Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen ở Vilnius ngày 26 tháng 5, các Tổng thống Latvia, Lithuania và Estonia đã kêu gọi Liên minh Âu Châu cung cấp thêm hỗ trợ tài chính, cho rằng sự đoàn kết “là chưa đủ” trước mối đe dọa ngày càng tăng từ Nga.

Ba quốc gia này trong những tuần gần đây đã trở thành nạn nhân của việc Nga gây nhiễu tín hiệu GPS, khiến máy bay điều khiển từ xa của Ukraine xâm phạm không phận của họ, cũng như các mối đe dọa từ Mạc Tư Khoa về việc tiến hành cả hành động quân sự và pháp lý dựa trên cáo buộc sai sự thật rằng họ cho phép máy bay điều khiển từ xa của Ukraine bay qua lãnh thổ của mình để tấn công Nga.

“Chúng tôi đánh giá cao tinh thần đoàn kết mà Ủy ban Âu Châu đã thể hiện với các nước Baltic. Tuy nhiên, sự đoàn kết ngày hôm nay là chưa đủ”, Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda nói với các nhà báo.

Ông và các đối tác người Estonia và Latvia đều yêu cầu tăng thêm kinh phí để bảo vệ bầu trời của họ.

“Ưu tiên cấp bách hiện nay là tăng cường khả năng phát hiện máy bay điều khiển từ xa và phòng không đa tầng. Các dự án quốc phòng Âu Châu cùng quan tâm, đặc biệt là Sáng kiến Giám sát Sườn phía Đông, cần được hiện thực hóa nhanh hơn nhiều”, Tổng thống Estonia Alar Karis cho biết.

Ông nói thêm: “Chúng tôi trông chờ vào sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn nữa từ Liên Hiệp Âu Châu cho việc này.”

Tổng thống Latvia Edgars Rinkevics cho biết sự hỗ trợ cần phải vượt ra ngoài nhu cầu quốc phòng trước mắt đối với những người sống ở khu vực biên giới.

“Chúng ta cũng cần phát triển thêm một số công cụ để khuyến khích sự sống ở đó,” Rinkevics nói.

Để đáp ứng những nhu cầu tài chính đó, Chủ tịch Ủy ban đã điểm qua một loạt các sáng kiến đang được xem xét để hỗ trợ: 12 tỷ euro cho vay quốc phòng SAFE dành cho các nước Baltic; 1,5 tỷ euro từ các quỹ phát triển khu vực, lần đầu tiên được mở ra cho chi tiêu quốc phòng; và một quỹ đầu tư 28 tỷ euro dành riêng cho các nước ở sườn phía Đông.

“Tất cả những nguồn lực này đều đã có sẵn. Điều quan trọng bây giờ là phải thực hiện nó, để tiền được sử dụng hiệu quả”, bà von der Leyen nói với các phóng viên.

Các nước Liên Hiệp Âu Châu cũng đang ngày càng quan tâm đến ngân sách 7 năm tiếp theo của khối, mà các bộ trưởng Âu Châu đã thảo luận tại Brussels cùng ngày và sẽ có hiệu lực từ năm 2028 trở đi.

Các cuộc đàm phán thường đặt các quốc gia đóng góp ròng và các quốc gia nhận viện trợ ròng vào thế đối đầu với nhau, và với các đề xuất do Ủy ban Âu Châu đưa ra, cho đến khi đạt được sự đồng thuận.

Ông Karis cho biết: “Nhu cầu của sườn phía Đông cũng cần được phản ánh trong ngân sách dài hạn tiếp theo của Âu Châu”.

Bà von der Leyen giải thích rằng dự thảo ngân sách của Ủy ban bao gồm nhiều đề xuất tăng chi tiêu có lợi cho các nước Baltic: đầu tư gấp ba lần vào quản lý biên giới, gấp năm lần vào quốc phòng và tăng gấp mười lần chi tiêu cho khả năng cơ động quân sự.

[Kyiv Independent: Baltic States unite to demand more EU aid, say solidarity 'not enough' amid Russian threat]

11. Số lượng người hành hương tham gia lễ Hajj hàng năm ở Mecca đã vượt quá con số năm 2025 bất chấp chiến tranh ở Trung Đông.

Theo một quan chức Saudi Arabia, hơn 1,5 triệu người hành hương từ bên ngoài vương quốc đã đến Saudi Arabia để tham dự lễ Hajj sắp tới, vượt qua số lượng du khách quốc tế năm ngoái bất chấp chiến tranh ở Trung Đông.

Cuộc xung đột nổ ra sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hồi cuối tháng Hai đã khiến Tehran ra lệnh tiến hành nhiều đợt tấn công nhằm vào các mục tiêu ở Ả Rập Xê Út và khắp vùng Vịnh, gây ra sự gián đoạn giao thông hàng không trên quy mô lớn và khiến chi phí đi lại tăng vọt.

Các hãng hàng không lớn vùng Vịnh tại UAE, Qatar và Bahrain đã nỗ lực nhanh chóng khôi phục phần lớn năng lực hoạt động sau nhiều tuần đóng cửa không phận và hủy chuyến bay.

Bất chấp những khó khăn, người hành hương vẫn tiếp tục đổ xô đến Ả Rập Xê Út để tham gia lễ Hajj năm nay.

“Tổng số người hành hương đến từ nước ngoài đã đạt 1.518.153 người”, Saleh Al-Murabba, chỉ huy Lực lượng Hộ chiếu Hajj của Ả Rập Xê Út, cho biết trong một cuộc họp báo vào tối thứ Sáu.

Những con số này dự kiến sẽ còn tăng hơn nữa trong hai ngày tới khi các tín hữu hành hương tiếp tục đổ về từ nước ngoài trước các nghi lễ chính thức đánh dấu sự bắt đầu của lễ hội thường niên vào thứ Hai.

Năm ngoái, tổng số người hành hương tham gia lễ Hajj đạt 1.673.320 người, trong đó có 1.506.576 người đến từ ngoài Ả Rập Xê Út.

Hajj, một trong năm trụ cột của đạo Hồi, là nghi lễ bắt buộc phải được thực hiện ít nhất một lần bởi tất cả người Hồi giáo có khả năng.

[Times Of Israel: Pilgrims for annual hajj in Mecca surpass 2025 numbers despite Middle East war]

12. Các cuộc tấn công của Nga khiến 8 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương trên khắp Ukraine trong ngày qua, trong khi Điện Cẩm Linh đe dọa sẽ tăng cường các cuộc tấn công vào Kyiv.

Các cuộc tấn công của Nga đã khiến 8 thường dân thiệt mạng và 105 người khác bị thương trên khắp 8 khu vực của Ukraine vào ngày 26 tháng 5, trong khi Mạc Tư Khoa cảnh báo Washington rằng họ sẽ tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công “có hệ thống” nhằm vào Kyiv. Phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska, cho biết như trên hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm.

Ngày 26 tháng 5, Nga tiếp tục các cuộc tấn công gây chết người nhằm vào thường dân Ukraine, phóng hai hỏa tiễn đạn đạo Iskander-M và 122 máy bay điều khiển từ xa, trong đó có các máy bay điều khiển từ xa phản lực kiểu Shahed, theo thông báo của Không quân Ukraine.

Hệ thống phòng không Ukraine đã đánh chặn 111 máy bay điều khiển từ xa trên khắp miền bắc, nam và đông nước này, trong khi 9 chiếc khác tấn công các mục tiêu tại 11 địa điểm khác nhau. Không quân cho biết thêm, mảnh vỡ rơi xuống đã được ghi nhận tại ba địa điểm khác.

Không quân không nêu rõ liệu các hỏa tiễn Iskander-M có bị đánh chặn hay không, hoặc liệu cuộc tấn công bằng hỏa tiễn có gây ra thiệt hại nào không.

Thống đốc Oleh Syniehubov cho biết, các cuộc tấn công của Nga trên khắp tỉnh Kharkiv đã khiến 33 người thiệt mạng và 33 người khác bị thương trong ngày qua, nhắm vào thủ phủ Kharkiv và 14 thị trấn khác.

Tại tỉnh Donetsk, bốn người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Nga trong ngày qua tại làng Yasnohirka, trong khi 23 người khác bị thương trên khắp khu vực, theo thông báo của chính quyền địa phương.

Ngày 26 tháng 5, Nga cũng tấn công thành phố cảng Odessa ở phía nam, khiến một người thiệt mạng và ba người khác bị thương. Thống đốc Serhii Lysak cho biết vụ tấn công cũng gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng địa phương.

Tại tỉnh Dnipropetrovsk, 24 người đã bị thương trong ngày hôm qua do các cuộc tấn công của Nga. Thống đốc Oleksandr Hanzha cho biết lực lượng Nga đã tấn công năm huyện trong khu vực bằng pháo binh, máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn.

Tại tỉnh Kherson, lực lượng Nga đã tấn công vào 35 khu dân cư, bao gồm cả trung tâm khu vực Kherson, làm bị thương 10 người, trong đó có một trẻ em, trong ngày hôm qua, theo thông báo của chính quyền quân sự địa phương.

Theo chính quyền quân sự địa phương, tại tỉnh Sumy, chín người bị thương do các cuộc không kích của Nga trên khắp khu vực.

Tại tỉnh Zaporizhzhia, hai người bị thương khi lực lượng Nga tiến hành 787 cuộc không kích vào 39 khu dân cư trên khắp khu vực, theo thông báo của chính quyền quân sự địa phương.

Tại tỉnh Poltava, một cuộc tấn công của Nga đã phá hủy một ngôi nhà, khiến một phụ nữ bị mắc kẹt dưới đống đổ nát trước khi lực lượng cấp cứu có thể kéo bà ra ngoài an toàn, Thống đốc Vitalii Diakivnych cho biết.

[Kyiv Independent: Russian attacks kill 8, injure over 100 across Ukraine over past day as Kremlin threatens intensified strikes on Kyiv]

 

1. F-16 của Ukraine oanh tạc nhà máy sản xuất máy bay, căn cứ không quân và nhà máy lọc dầu của Nga

Sáng sớm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Ukraine đã tấn công một nhà máy sửa chữa máy bay quân sự ở Taganrog, một căn cứ không quân quan trọng của Nga ở Voronezh và một nhà máy lọc dầu ở Tuapse, trong một động thái dường như là một đợt tấn công sâu rộng khác nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự của Mạc Tư Khoa.

Các quan chức Nga cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa trên nhiều khu vực, trong khi các đoạn phim và kênh giám sát địa phương cho thấy các vụ cháy và nổ tại nhiều địa điểm chiến lược.

Tại vùng Rostov của Nga, Thống đốc Yury Slyusar tuyên bố hệ thống phòng không đã bắn hạ một hỏa tiễn trên bầu trời Taganrog vào sáng sớm thứ Tư. Ông cho rằng mảnh vỡ đã làm bị thương hai phụ nữ, một người bị thương nặng.

Tuy nhiên, đoạn phim được hãng tin Astra của Nga phân tích cho thấy hỏa tiễn Ukraine đã lao thẳng vào Nhà máy sửa chữa hàng không số 325, một cơ sở bảo dưỡng các máy bay quân sự của Nga, bao gồm máy bay vận tải An-12 và Il-76, máy bay ném bom Su-24, máy bay tấn công Su-25 và trực thăng Mi-8 và Mi-24.

Cơ sở này đã bị Liên Hiệp Âu Châu, Hoa Kỳ và Ukraine trừng phạt vì vai trò hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Nga.

Xa hơn về phía bắc, các vụ nổ đã làm rung chuyển phi trường quân sự Baltimor ở Voronezh, nơi đóng quân của các máy bay chiến đấu Su-34 của Nga, vốn được sử dụng rộng rãi trong các cuộc tấn công vào Ukraine.

Thống đốc Voronezh, Alexander Gusev, cho biết “hai mục tiêu tốc độ cao” đã bị phá hủy trên bầu trời thành phố, đồng thời cho biết thêm mảnh vỡ đã gây hư hại các công trình dân sự nhưng không gây thương vong.

Phát ngôn nhân Bộ Quốc Phòng Nga cho biết “hai mục tiêu tốc độ cao” mà Gusev đề cập đến là hai hỏa tiễn hành trình Storm Shadow của Anh-Pháp nhắm vào căn cứ không quân. Các video lan truyền trên mạng cho thấy khói đen dày đặc bốc lên trên khu vực sau vụ tấn công. Nga không quên nhắc lại một luận điệu thường xuyên của họ rằng vụ phóng hỏa tiễn hành trình Storm Shadow là do phi công Anh hay Pháp điều khiển các chiến đấu cơ F-16 phóng vào lãnh thổ Nga. Họ cho rằng Ukraine không có khả năng đó.

Trong khi đó, nhà máy lọc dầu Tuapse trên bờ Hắc Hải của Nga được tường trình đã trở thành mục tiêu tấn công một lần nữa trong đêm qua. Hãng tin Astra đã công bố đoạn video do nhân chứng ghi lại tại khu vực này, mặc dù mức độ thiệt hại vẫn chưa rõ ràng. Chính quyền địa phương chưa đưa ra bình luận nào.

Vùng Crimea bị tạm chiếm cũng bị tấn công.

Thống đốc Sevastopol do Nga bổ nhiệm, Mikhail Razvozhayev, cho biết máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn Storm Shadow của Ukraine đã tấn công vào thành phố trong đêm, trong đó một hỏa tiễn được tường trình đã bắn trúng tòa nhà Cục trưởng phía Nam của Ngân hàng Trung ương Nga.

Theo các quan chức địa phương, vụ nổ đã gây ra hỏa hoạn trên mái nhà và làm vỡ cửa kính, ban công của các tòa nhà dân cư gần đó. Hiện chưa có báo cáo về thương vong.

Bộ Quốc phòng Nga sau đó tuyên bố hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn và phá hủy 140 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trên bảy khu vực của Nga và Crimea bị tạm chiếm trong đêm, nhưng không đề cập đến bất kỳ cuộc tấn công hỏa tiễn nào.

Các cuộc tấn công mới diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Nga và Ukraine leo thang. Từ thứ Bảy đến Chúa Nhật, Nga đã phát động một cuộc tấn công lớn với 90 hỏa tiễn và hơn 600 máy bay điều khiển từ xa, một trong những cuộc tấn công dữ dội nhất vào Kyiv cho đến nay, khiến 4 người thiệt mạng và 87 người bị thương.

Hôm thứ Hai, Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố lực lượng của họ đang bắt đầu “các cuộc tấn công có hệ thống” vào các cơ sở công nghiệp quân sự của Ukraine ở Kyiv và vào những nơi mà họ gọi là “các trung tâm ra quyết định”, đồng thời kêu gọi công dân nước ngoài và nhân viên ngoại giao di tản khỏi thành phố.

Ngay sau lời cảnh báo đó, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov được tường trình đã nói với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong một cuộc điện đàm rằng Washington nên di tản các nhà ngoại giao khỏi Đại sứ quán Mỹ tại Kyiv.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha bác bỏ những lời cảnh báo của Mạc Tư Khoa là “hành động tống tiền trắng trợn”, nói rằng những lời đe dọa đó sẽ không làm lung lay các nhà ngoại giao phương Tây đang hoạt động tại thủ đô Ukraine.

Trong khi đó, Đại sứ Liên Hiệp Âu Châu tại Ukraine, Katarina Mathernova, đã bác bỏ lời kêu gọi của Mạc Tư Khoa về việc các nhà ngoại giao và công dân nước ngoài rời khỏi Kyiv, khẳng định các phái đoàn phương Tây sẽ vẫn ở lại thành phố bất chấp những lời đe dọa ngày càng gia tăng từ phía Nga.

Các máy bay điều khiển từ xa tham gia tấn công bán đảo Crimea được tin là những UAV đời mới nhất do công ty BlueBird Tech sản xuất.

Công ty BlueBird Tech của Ukraine đã tham gia Chương trình Máy bay điều khiển từ xa của Ngũ Giác Đài cùng với đối tác Zaruba của Mỹ, đánh dấu sự hội nhập sâu hơn vào đổi mới quốc phòng của Mỹ. Sáng kiến này thử nghiệm các hệ thống UAV và trí tuệ nhân tạo tiên tiến trên chiến trường.

[Kyiv Post: Ukraine Hits Russian Aircraft Plant, Airbase and Oil Refinery in Overnight Barrage]

2. Mỹ sẽ rút máy bay chiến đấu, tàu khu trục và tàu ngầm khỏi NATO như một phần của kế hoạch giảm quân số ở Âu Châu.

Washington thông báo với các đồng minh rằng họ sẽ từng bước giảm số lượng máy bay ném bom chiến lược, máy bay chiến đấu, máy bay điều khiển từ xa, tàu ngầm và tàu chiến dành cho NATO, đồng thời tiếp tục gây áp lực lên Âu Châu để nước này tự tăng cường khả năng phòng thủ.

Theo hai nhà ngoại giao của liên minh, những người được phép phát biểu tự do, thông báo này được đưa ra trong một cuộc họp kín của các giám đốc chính sách NATO hôm thứ Sáu bởi cố vấn Ngũ Giác Đài Alexander Velez-Green.

Việc cắt giảm này phản ánh nỗ lực lâu dài của Tổng thống Donald Trump nhằm thu hẹp vai trò của Mỹ trong một liên minh mà ông đã nhiều lần chỉ trích là vô dụng đối với Washington. Nó cũng nhấn mạnh sự chuyển hướng quân sự của chính quyền sang các khu vực khác, như khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Tổng thống Trump đã khiến các đồng minh Âu Châu thất vọng khi tuyên bố sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức, sau đó được xác nhận là bao gồm 4.000 binh sĩ từ Ba Lan — trước khi thay đổi quyết định và nói rằng ông sẽ triển khai thêm 5.000 binh sĩ nữa đến Ba Lan.

Các nhà ngoại giao cho biết, bản chất chính xác của việc cắt giảm vẫn chưa được hoàn thiện và Mỹ không đưa ra bất kỳ mốc thời gian nào cho việc giảm bớt này. Washington cũng trấn an các đồng minh rằng sẽ không có thay đổi nào đối với khả năng răn đe hạt nhân của họ.

Cuộc họp “không đưa ra chi tiết đầy đủ… nhưng giờ mọi thứ đã rõ ràng hơn nhiều”, một nhà ngoại giao NATO thứ ba, cũng được giấu tên để có thể phát biểu tự do, cho biết. “Nó sẽ phụ thuộc vào khả năng của các bên khác trong việc đưa ra các phương án thay thế… một số sẽ không bị ảnh hưởng, một số sẽ bị loại bỏ hoàn toàn, một số khác có thể giảm xuống còn một nửa hoặc một phần ba.”

“Tiến độ thực hiện phức tạp hơn vì nó liên quan đến tính hiệu quả của việc răn đe và phòng thủ,” họ nói. “Tuy nhiên, mọi thứ vẫn chưa được quyết định chắc chắn, ngay cả ở Mỹ.”

Hai nhà ngoại giao cho biết, các đồng minh Âu Châu và Mỹ có thể sẽ thảo luận thêm về vấn đề này tại hội nghị Xây dựng Lực lượng của NATO vào tháng tới. Đây là cuộc họp mà các nhà hoạch định quân sự quốc gia sẽ xác định những năng lực mà họ có thể cung cấp cho liên minh, và trong những điều kiện nào.

Theo hệ thống Mô hình Lực lượng của NATO, các thành viên liên minh định kỳ xác định binh lính và trang thiết bị mà họ sẽ cam kết tham gia các hoạt động của NATO — và sẵn sàng cung cấp cho chỉ huy cao nhất của liên minh trong trường hợp xảy ra chiến tranh. Chi tiết cụ thể là một bí mật được giữ kín, nhưng Washington hiện muốn giảm bớt những cam kết đó.

Jennifer Kavanagh, giám đốc phân tích quân sự tại viện nghiên cứu Defense Priorities có trụ sở tại Washington, cho biết việc cắt giảm sẽ tạo ra những khoảng trống đặc biệt khó lấp đầy nhanh chóng đối với một số loại khí tài quân sự, bao gồm tàu ngầm và máy bay ném bom chiến lược.

Tuy nhiên, bà lập luận rằng các đồng minh Âu Châu không nên tìm cách thay thế chúng một cách tương đương. “Điều quan trọng với việc Mỹ rút quân không phải là Âu Châu phải bù đắp những gì đã mất mà là Âu Châu phải tìm ra những gì mình thực sự cần để tự vệ và trang bị những khả năng đó”, bà Kavanagh nói. “Trên mọi phương diện, Âu Châu có thể làm được điều này trong vòng năm năm.”

Hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nói rõ với các Ngoại trưởng NATO khác rằng việc giảm quân số và vũ khí của Mỹ sẽ tiếp tục được tiến hành, đồng thời trấn an họ rằng việc này sẽ được thực hiện một cách phối hợp.

“ Trong liên minh, mọi người đều hiểu rõ rằng sự hiện diện của quân đội Hoa Kỳ tại Âu Châu sẽ được điều chỉnh — công việc đó đã được tiến hành và thực hiện phối hợp với các đồng minh của chúng ta,” Rubio nói với các phóng viên tại thành phố Helsingborg của Thụy Điển. “Tôi không nói rằng họ sẽ vui mừng về điều đó, nhưng chắc chắn họ đã biết.”

Phát ngôn nhân của NATO, Allison Hart, nói với POLITICO rằng liên minh “đã quá phụ thuộc vào lực lượng và năng lực của Mỹ”, và nói thêm: “Nhưng khi Âu Châu và Canada đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng và phát triển thêm nhiều năng lực, cán cân trách nhiệm có thể thay đổi.”

Bà nói: “Sự thay đổi này củng cố các kế hoạch phòng thủ của NATO bằng cách giảm bớt sự phụ thuộc quá mức vào một đồng minh duy nhất và phản ánh một sự chuyển biến rộng lớn hơn đang diễn ra trong liên minh”.

[Politico: US to pull jets, destroyers and submarines from NATO as part of European drawdown]

3. Iran hành quyết một người đàn ông vì cáo buộc làm gián điệp cho cơ quan tình báo Israel trong bối cảnh số vụ hành quyết ngày càng gia tăng.

Theo thông báo của cơ quan tư pháp Iran, hôm thứ Ba, chính quyền đã hành quyết một người đàn ông sau khi kết tội ông này hợp tác và làm gián điệp cho cơ quan tình báo Mossad của Israel.

Trang web Mizan Online của ngành tư pháp đưa tin, “Gholamreza Khani Shakarab đã bị hành quyết với tội danh hợp tác tình báo và gián điệp ủng hộ chế độ Zionist”, đồng thời cho biết thêm bản án của ông đã được Tòa án Tối cao giữ nguyên.

Vụ hành quyết này là vụ mới nhất trong một loạt các vụ hành quyết do Cộng hòa Hồi giáo thực hiện vì các lý do an ninh sau khi chiến tranh với Israel và Hoa Kỳ bùng nổ vào ngày 28 tháng 2.

Mizan mô tả Shekarab là “một trong những kẻ cầm đầu hoạt động của Mossad ở nước ngoài... người đang tìm cách tuyển mộ các cá nhân trong nước” cho “các hoạt động chống an ninh”.

“ Cuối cùng, trong một chiến dịch phức tạp và sử dụng các chiến thuật đánh lừa tình báo, nghi phạm đã được dẫn vào nước này và bị bắt giữ”, thông báo cho biết, đồng thời nói thêm rằng ông ta đã bị lực lượng tình báo thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo giam giữ.

Báo cáo cũng cho biết Shekarab đã được cơ quan tình báo Mossad của Israel giao nhiệm vụ “đi đến một trong các quốc gia trong khu vực với mục đích xác định và chuẩn bị các thủ tục cho vụ ám sát một giáo sĩ Do Thái… để cáo buộc Iran có hành động chống Do Thái”.

Thời điểm Shekarab bị bắt và bị kết án vẫn chưa được xác định rõ.

“Cuối cùng, sau khi xem xét vụ án... và sau các thủ tục pháp lý và việc Tòa án Tối cao xác nhận bản án, bị cáo đã bị hành quyết bằng hình thức treo cổ sáng nay”, báo cáo cho biết thêm.

Hôm thứ Hai, Iran đã hành quyết thêm một người đàn ông sau khi kết tội ông ta thực hiện các cuộc tấn công vũ trang trong các cuộc biểu tình chống chính phủ trên toàn quốc đạt đỉnh điểm vào tháng Giêng.

Một ngày trước đó, Iran đã treo cổ Mojtaba Kian vì tội gián điệp, đây là vụ hành quyết đầu tiên được ghi nhận liên quan đến tội danh gián điệp trong cuộc chiến giữa Iran với Mỹ và Israel.

Theo các tổ chức nhân quyền, trong đó có Tổ chức Ân xá Quốc tế, Iran là quốc gia thực hiện số vụ hành quyết cao thứ hai thế giới sau Trung Quốc.

Một báo cáo của Tổ chức Ân xá Quốc tế được công bố đầu tháng này cho thấy, việc số vụ hành quyết ở Iran tăng gấp đôi đã góp phần khiến thế giới đạt mức án tử hình cao nhất vào năm 2025, mức chưa từng thấy kể từ năm 1981.

Tổ chức Nhân quyền Iran có trụ sở tại Na Uy và Tổ chức Cùng nhau chống án tử hình có trụ sở tại Paris đã công bố báo cáo thường niên chung về án tử hình ở Iran hồi tháng trước, cho biết ít nhất 1.639 người đã bị hành quyết trong năm 2025, trong đó có 48 phụ nữ.

Đầu tháng này, một người đàn ông đã bị hành quyết vì vai trò của mình trong một vụ giết người xảy ra trong một đợt biểu tình khác làm rung chuyển Iran vào năm 2022-2023 sau cái chết của Mahsa Amini, một phụ nữ trẻ người Kurd gốc Iran.

Vào tháng 3, Iran đã hành quyết ba người đàn ông bị buộc tội giết cảnh sát trong các cuộc biểu tình, trong đó có Saleh Mohammadi, một thành viên trẻ của đội tuyển đấu vật quốc gia Iran.

[CBSNews: Iran hangs man over alleged spying for Israeli intel agency as executions mount]

4. Liên Hiệp Âu Châu triệu tập Đại diện Nga về các mối đe dọa nhằm vào các nhà ngoại giao Âu Châu tại Kyiv.

Hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Liên Hiệp Âu Châu đã triệu tập đại diện ngoại giao cao cấp nhất của Mạc Tư Khoa tại Brussels sau khi Điện Cẩm Linh yêu cầu các nhà ngoại giao Âu Châu rời Kyiv nếu không muốn đối mặt với nguy cơ bị đánh bom.

Phát ngôn viên Cơ quan Hành động Đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu cho biết : “Việc Nga đe dọa công dân và các nhà ngoại giao nước ngoài phải rời Kyiv là một sự leo thang không thể chấp nhận được”. Bà cho biết thêm rằng bà đã triệu tập đại biện lâm thời của Mạc Tư Khoa tại khối, Karen Malayan, để yêu cầu Điện Cẩm Linh “ngừng tấn công dân thường” và “tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình thực sự, bắt đầu bằng một lệnh ngừng bắn toàn diện và vô điều kiện”.

Bộ Ngoại giao Nga hôm thứ Hai kêu gọi công dân và các nhà ngoại giao nước ngoài rời Kyiv “càng sớm càng tốt”, cảnh báo họ có nguy cơ bị trúng hỏa tiễn tấn công vào thủ đô. Theo các quan chức Ukraine, cuối tuần qua Mạc Tư Khoa đã bắn hơn 80 hỏa tiễn vào thủ đô, trúng một số tòa nhà dân sự và làm 87 người bị thương.

Trong cuộc họp báo hôm thứ Ba, Hipper cáo buộc Nga “đang cố gắng gieo rắc hoang mang” bằng lời cảnh báo của mình.

“Họ muốn gieo rắc nỗi sợ hãi và cô lập Ukraine và những nơi khác, nhưng chúng tôi có một thông điệp rõ ràng rằng điều này sẽ không hiệu quả”, bà nói. “Liên Hiệp Âu Châu vẫn duy trì sự hiện diện và hoạt động của mình tại Kyiv, và những lời đe dọa này cho thấy sự tuyệt vọng.”

Các nhà ngoại giao Âu Châu đóng tại thủ đô Ukraine đã từ chối tuân theo đề nghị của Mạc Tư Khoa về việc họ rời khỏi thành phố.

“Liên minh Âu Châu sẽ không đi đâu cả,” bà Katarína Mathernová, Đại sứ Liên Hiệp Âu Châu tại Ukraine, tuyên bố hôm thứ Hai. “Chúng tôi vẫn sẽ ở Kyiv.”

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Pháp cũng nói với France Info rằng việc di tản nhân viên của họ khỏi Kyiv là điều “không thể”. Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Ba Lan lên án cảnh báo của Nga, nói rằng bất kỳ cuộc tấn công nào vào đại sứ quán của họ sẽ bị “coi là hành động thù địch”.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Đức nói với POLITICO hôm thứ Ba rằng lời đe dọa của Nga đối với công dân nước ngoài “cho thấy Nga vẫn quyết tâm leo thang căng thẳng”. Quan chức này nói thêm rằng Berlin đang “liên tục đánh giá tình hình an ninh” ở Kyiv. Sau đó cùng ngày, Đức đã triệu tập đại sứ Nga để làm rõ lời đe dọa.

Loạt cuộc tấn công mới nhất của Nga vào thủ đô diễn ra để đáp trả cuộc tấn công của Ukraine vào thị trấn Starobilsk bị Nga tạm chiếm, nơi các quan chức Điện Cẩm Linh cho biết một ký túc xá sinh viên đã bị trúng bom, khiến 21 người từ 18 đến 21 tuổi thiệt mạng. Quân đội Ukraine phủ nhận trách nhiệm, nói rằng họ đã tấn công một mục tiêu quân sự của Nga.

Đây không phải là lần đầu tiên Nga kêu gọi các nhà ngoại giao nước ngoài rời khỏi thủ đô Ukraine. Trước đó vào tháng 5, Bộ Ngoại giao nước này đã kêu gọi di tản các nhân viên ngoại giao, dẫn đến những lời chỉ trích từ các quan chức Âu Châu. Vào thời điểm đó, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul nói với đài truyền hình Bloomberg rằng Berlin sẽ không “bị đe dọa bởi điều này”.

Hôm thứ Hai, các nhà ngoại giao từ hơn 70 quốc gia đã cùng Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha đến thăm hiện trường các cuộc tấn công cuối tuần qua. Một số đại diện từ các nước Liên Hiệp Âu Châu cũng tham gia chuyến thăm, trong đó có các quan chức từ Thụy Điển, Áo, Ireland và Lithuania.

[Politico: EU summons Russian envoy over threats against European diplomats in Kyiv]

5. Chỉ huy máy bay điều khiển từ xa Ukraine cảnh báo Belarus không nên can thiệp sâu hơn vào cuộc chiến.

Hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Robert Brovdi, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine, cho biết lực lượng Ukraine đã xác định được 500 mục tiêu tiềm năng ở Belarus, trong bối cảnh lo ngại ngày càng gia tăng rằng Belarus có thể can thiệp trực tiếp hơn vào cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Brovdi, được biết đến với mật danh “Madyar”, đã cảnh báo nhà độc tài Belarus Alexander Lukashenko về những hành động có thể kéo Minsk vào cuộc chiến hơn nữa, nói rằng lực lượng Ukraine đã xác định được các mục tiêu ở Belarus và cảnh báo không nên leo thang căng thẳng với Kyiv.

Brovdi không nêu rõ loại mục tiêu nào đã được xác định hoặc trong trường hợp nào chúng có thể bị tấn công.

Những phát ngôn của vị chỉ huy này được đưa ra trong bối cảnh lo ngại ngày càng gia tăng về vai trò của Belarus trong cuộc chiến của Nga. Belarus, một đồng minh thân cận của Điện Cẩm Linh, đã cho phép quân đội Nga sử dụng lãnh thổ của mình làm căn cứ tập kết trong giai đoạn đầu của cuộc xâm lược toàn diện và tiếp tục ủng hộ Mạc Tư Khoa.

Trong những tuần gần đây, Kyiv đã nhiều lần cảnh báo rằng Belarus có thể bị cuốn vào cuộc chiến một cách trực tiếp hơn khi Nga và Belarus tăng cường hợp tác quân sự và tiến hành các cuộc tập trận chung, bao gồm cả các cuộc tập trận hạt nhân.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cũng đã công khai cảnh báo Belarus không nên đóng vai trò lớn hơn trong cuộc chiến, nói rằng sẽ có “hậu quả” và Ukraine sẵn sàng thực hiện “các biện pháp phòng ngừa” để đáp trả các mối đe dọa tiềm tàng.

Ngày 21 tháng 5, Bộ Quốc phòng Belarus tuyên bố Nga đã chuyển đầu đạn hạt nhân vào lãnh thổ Belarus như một phần của cuộc tập trận quân sự chung. Trong khi đó, Lukashenko cho biết ông sẵn sàng “gặp gỡ ở bất cứ đâu” với Tổng thống Zelenskiy để thảo luận về quan hệ giữa hai nước.

Lời cảnh báo này, cùng với những lo ngại rộng hơn về vai trò của Belarus trong cuộc chiến, trùng hợp với chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Kyiv của nhà lãnh đạo đối lập Belarus lưu vong Sviatlana Tsikhanouskaya vào ngày 26 tháng 5.

[Kyiv Independent: Ukraine drone commander warns Belarus against deeper war involvement]

6. ‘Chiến dịch tung tin giả’ — Các nước Baltic lên án kế hoạch Nga kiện ra tòa án Liên Hiệp Quốc về các nhóm thiểu số nói tiếng Nga.

Hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Tallinn đã bác bỏ kế hoạch của Mạc Tư Khoa về việc kháng cáo lên Tòa án Công lý Quốc tế, gọi tắt là ICJ liên quan đến cáo buộc phân biệt đối xử với các nhóm thiểu số người Nga ở các nước Baltic, gọi đó là một phần trong nỗ lực tung tin giả của Nga.

Lithuania và Latvia đã đưa ra những phản hồi tương tự vào ngày 26 tháng 5.

Bộ Ngoại giao Nga cho biết họ sẽ nhờ đến tòa án của Liên Hiệp Quốc tại La Hay sau khi Lithuania, Latvia và Estonia từ chối “chấm dứt các chính sách bất hợp pháp của họ, và mọi nỗ lực giải quyết khác biệt thông qua đàm phán đều không mang lại kết quả”, truyền thông Nga đưa tin ngày 25 tháng 5.

Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh Mạc Tư Khoa leo thang các mối đe dọa đối với các nước Baltic - ba thành viên NATO có chung biên giới với Nga.

Khoảng một phần ba dân số Estonia và Latvia nói tiếng Nga là tiếng mẹ đẻ, trong khi cộng đồng người nói tiếng Nga ở Lithuania nhỏ hơn nhiều.

Các chính phủ vùng Baltic đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc của Mạc Tư Khoa về việc phân biệt đối xử với cộng đồng nói tiếng Nga của họ.

“Đây không phải là điều gì mới mẻ — nó là một phần trong mô hình hành vi liên tục của Nga, sự tiếp nối của chiến dịch tung tin giả chống lại các quốc gia Baltic”, Bộ Ngoại giao Estonia nói với Kyiv Independent trong một tuyên bố.

Bộ Ngoại giao Estonia cho biết: “Những lời vu khống này được lan truyền nhằm mục đích đánh lạc hướng sự chú ý khỏi những hành vi vi phạm của chính Nga, chẳng hạn như các cuộc tấn công tàn bạo hiện nay nhằm vào các mục tiêu dân sự của Ukraine”.

Theo Tallinn, những nỗ lực của Nga nhằm bôi nhọ các nước Baltic “nhằm mục đích làm suy yếu sự ủng hộ dành cho Ukraine và làm mất uy tín các thể chế dân chủ cũng như các đồng minh nói chung”.

Bộ Ngoại giao Latvia bác bỏ những tuyên bố của Nga là “một trò chơi đánh lừa dư luận” - một trong những thủ đoạn lâu đời nhất của Nga.

“Nga ngang nhiên coi thường và vi phạm luật pháp quốc tế để thúc đẩy chính sách đối ngoại hiếu chiến và quan điểm thực dân của riêng mình về cách mọi việc nên diễn ra”, Diana Eglite, thư ký báo chí của Bộ Ngoại giao Latvia, nói với Kyiv Independent vào ngày 26 tháng 5.

“Latvia luôn là và vẫn là một đối tác quốc tế đáng tin cậy, một quốc gia kiên định bảo vệ nhân quyền và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, và hoàn toàn cam kết thực hiện các nghĩa vụ quốc tế của mình.”

Bộ Ngoại giao Lithuania cho biết họ đang theo dõi “chiến dịch bôi nhọ” ngày càng leo thang của Nga nhằm vào các nước Baltic.

Bộ Ngoại giao Lithuania cho biết trong một tuyên bố gửi cho Kyiv Independent rằng những cáo buộc này “hoàn toàn vô căn cứ và nên được coi là một phần trong chiến dịch dối trá và thông tin sai lệch của Nga nhằm làm mất uy tín các quốc gia Baltic, chủ yếu là do sự ủng hộ tích cực của họ đối với Ukraine trong việc chống lại hành động gây hấn chưa từng có tiền lệ của Nga”.

Căng thẳng ở khu vực Baltic đã leo thang trong những tuần gần đây giữa lúc Mạc Tư Khoa liên tục đe dọa các nước Baltic về các vụ việc liên quan đến máy bay điều khiển từ xa.

Giới chức Nga cáo buộc các nước Baltic hỗ trợ các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào các cơ sở năng lượng ở tây bắc Nga, một cáo buộc bị các chính phủ Âu Châu bác bỏ là thông tin sai lệch.

Mạc Tư Khoa cũng nhiều lần đe dọa — và trong trường hợp của Ukraine, đã tấn công — các nước láng giềng dưới chiêu bài “bảo vệ” người Nga và những người nói tiếng Nga ở nước ngoài.

Các nhà phân tích cho rằng Nga từ lâu đã sử dụng tuyên truyền để tấn công vào những người nói tiếng Nga ở các nước Baltic - một số người trong số họ có rất ít kiến thức về ngôn ngữ địa phương - nhằm tác động đến dư luận và gieo rắc sự chia rẽ.

Cuộc chiến toàn diện ở Ukraine đã thúc đẩy các chính phủ vùng Baltic nỗ lực hội nhập các cộng đồng này và kiềm chế ảnh hưởng của Mạc Tư Khoa bằng cách loại bỏ dần tiếng Nga trong giáo dục, thắt chặt các quy định nhập cư và tấn công vào các tổ chức có liên hệ với Nga.

[Kyiv Independent: 'Disinformation campaign' — Baltics slams Russia's planned UN court case over Russian-speaking minorities]

7. Ông Rubio cho rằng thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran có thể cần “thêm vài ngày nữa”.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Ba cho biết Hoa Kỳ và Iran có thể cần “thêm vài ngày nữa” để đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh giữa hai nước, làm giảm bớt hy vọng về một giải pháp nhanh chóng cho cuộc xung đột quân sự bắt đầu từ ba tháng trước.

“Tổng thống đã bày tỏ mong muốn đạt được một thỏa thuận — ông ấy hoặc sẽ đạt được một thỏa thuận tốt hoặc không đạt được thỏa thuận nào cả,” Rubio nói với các nhà báo khi kết thúc chuyến thăm bốn ngày tới Ấn Độ, trong đó ông đã thảo luận về tác động của chiến tranh đối với giá năng lượng toàn cầu với Thủ tướng Narendra Modi. “Nhưng điều đó có thể mất một chút thời gian, ý tôi là, thêm vài ngày nữa.”

Những phát biểu của Rubio được đưa ra vài giờ sau khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công mới vào các mục tiêu của Iran. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ mô tả các cuộc tấn công này là các biện pháp phòng thủ cần thiết để bảo vệ binh lính khỏi “các mối đe dọa từ lực lượng Iran”.

Tại Ấn Độ, Rubio liên kết các cuộc tấn công nhắm vào các địa điểm phóng hỏa tiễn và tàu rải thủy lôi với nỗ lực của Washington nhằm khôi phục hoạt động vận chuyển hàng hải qua eo biển Hormuz. Iran đã đóng cửa hiệu quả tuyến đường thủy hẹp này, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới, và yêu cầu các tàu phải trả tới 2 triệu đô la để được phép đi qua eo biển một cách an toàn.

“Các eo biển cần phải được thông thoáng, không bị cản trở, không thu phí,” Rubio nói. “Và rõ ràng điều đó cần phải xảy ra ngay lập tức ngay khi đạt được thỏa thuận.”

Tòa Bạch Ốc cuối tuần qua đã đưa ra những nhận định lạc quan về các cuộc đàm phán với Iran, làm dấy lên kỳ vọng về một thỏa thuận hòa bình sắp đạt được. Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy cho biết các cuộc đàm phán với Tehran đang diễn ra tốt đẹp và mô tả thỏa thuận này là “về cơ bản đã được đàm phán xong”.

Hôm thứ Ba, Rubio cũng đề cập đến những cuộc tấn công mới nhất của Điện Cẩm Linh nhằm vào Ukraine và đề xuất của Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov rằng các quốc gia có đại sứ quán ở Kyiv nên di tản nhân viên ngoại giao của mình trước một cuộc tấn công lớn nhắm vào thủ đô.

Ngoại trưởng Mỹ nói với các phóng viên rằng ông đã nói chuyện với người đồng cấp Nga hôm thứ Hai và xác nhận rằng ông Lavrov đã cảnh báo ông rằng Kyiv “sẽ trở thành một nơi rất nguy hiểm”. Ông Rubio cho biết các nhân viên ngoại giao của Mỹ tại Ukraine đã được thông báo về nguy cơ gia tăng, nhưng không tiết lộ liệu có lệnh di tản nào được ban hành hay không.

[Politico: Rubio says US-Iran peace deal could take ‘a few more days’]

8. Bộ Ngoại Giao Nga tiếp tục hù dọa về các cuộc tấn công dự kiến vào “các trung tâm ra quyết định” của Kyiv, đồng thời kêu gọi di tản đại sứ quán

Hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Maria Zakharova, giám đốc phòng báo chí Bộ Ngoại giao, tiếp tục đưa ra các luận điệu hù dọa rằng Mạc Tư Khoa sẽ bắt đầu các cuộc tấn công vào các “trung tâm ra quyết định” của Ukraine.

Thông cáo từ Bộ Ngoại giao Nga nhắc lại rằng Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã nói với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong cuộc điện đàm ngày 25 tháng 5 về quyết định này của phía Nga và kêu gọi Washington di tản đại sứ quán.

Nga coi các cuộc tấn công đã được lên kế hoạch là hành động trả đũa cho một cuộc tấn công của Ukraine vào vùng Luhansk bị tạm chiếm. Mạc Tư Khoa tuyên bố cuộc tấn công nhắm vào một ký túc xá ở thành phố Starobilsk, trong khi Ukraine nói rằng mục tiêu là một cơ sở chỉ huy máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Theo thông cáo của Nga, Lavrov cảnh báo Rubio về “các cuộc tấn công có hệ thống và liên tục” vào Kyiv và nhắc lại các khuyến nghị trước đó của Mạc Tư Khoa về việc các phái đoàn ngoại giao nước ngoài nên di tản nhân viên khỏi thủ đô Ukraine.

Sau cuộc điện đàm, Rubio cho biết ông đã chuyển lời nhắn của Lavrov tới Tổng thống Donald Trump.

Các nhà lãnh đạo và nhà ngoại giao Âu Châu đã ra tín hiệu rằng họ sẽ vẫn ở lại Kyiv bất chấp những cảnh báo của Mạc Tư Khoa, bác bỏ điều mà họ mô tả là một nỗ lực nhằm đe dọa và cô lập Ukraine. Katarina Mathernova, Đại sứ Liên minh Âu Châu tại Ukraine, cho biết khối này “sẽ không đi đâu cả”.

[Kyiv Independent: Lavrov warns Rubio of planned strikes on Kyiv's 'decision-making centers,' urges US embassy evacuation as EU vows to stay]

9. Li Băng cho biết 31 người thiệt mạng và 40 người bị thương trong các cuộc tấn công của Israel.

Li Băng cho biết các cuộc tấn công của Israel vào miền nam nước này đã khiến 31 người thiệt mạng hôm thứ Ba, trong khi Israel tuyên bố đang tăng cường các cuộc tấn công bất chấp thỏa thuận ngừng bắn mong manh trong cuộc chiến với nhóm phiến quân Hezbollah, một lực lượng ủy nhiệm của Iran.

Trong khi đó, Hezbollah cho biết họ phải đối mặt với việc quân đội Israel tiến vào thị trấn Zawtar al-Sharqiyah ở phía nam, khi quân đội Israel tuyên bố đang mở rộng các hoạt động trên bộ.

Trong một tuyên bố, Bộ Y tế Li Băng cho biết 31 người, trong đó có ít nhất 4 trẻ em và 3 phụ nữ, đã thiệt mạng và 40 người bị thương trong các vụ tấn công.

Bộ Y tế cho biết, 14 người thiệt mạng ở Burj al-Shamali gần Tyre, 5 người ở Kawthariyat al-Riz, 4 người ở Habbush, 6 người ở Maarakeh và 2 người ở Salaa.

Một phóng viên của hãng thông tấn Agence France-Presse tại thành phố Nabatieh ở miền nam nước Pháp đã đưa tin về các cuộc không kích sau một cảnh báo chưa từng có tiền lệ nhắm vào thành phố này và nhìn thấy những cột khói bốc lên từ nhiều địa điểm khác nhau trong thành phố.

Hãng thông tấn quốc gia Li Băng cho biết một trong những cuộc tấn công đã nhắm vào khu vực gần một bệnh viện công, gây ra “thiệt hại đáng kể cho các khoa của bệnh viện”.

Hôm thứ Ba, quân đội Israel đã đưa ra cảnh báo di tản cho ít nhất 50 thị trấn và làng mạc phía nam và phía đông, trong đó có Nabatieh.

Một quan chức quân đội Israel nói với AFP rằng binh lính của họ đã bắt đầu hoạt động bên ngoài “Đường Vàng” do Israel công bố ở miền nam Li Băng, đường này kéo dài sâu vào lãnh thổ Li Băng khoảng 15 km.

Khi các hoạt động của Israel tiến sâu hơn vào miền nam Li Băng, Hezbollah cho biết các chiến binh của họ đã đối đầu với quân đội Israel đang cố gắng tiến vào một thị trấn nhìn ra Nabatieh.

[Kyiv Independent: Lebanon says 31 killed, 40 wounded in Israeli strikes]

10. Anh tấn công vào các mạng lưới tiền điện tử và các công ty ma giúp Nga né tránh lệnh trừng phạt.

Chính phủ Anh đang triển khai một gói trừng phạt mới được thiết kế để nhắm vào “các hành vi lách luật nhằm né tránh lệnh trừng phạt của Nga” và “các mạng lưới tiền điện tử và tài chính bất hợp pháp mà Nga lợi dụng để né tránh các lệnh trừng phạt của Anh”, Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper thông báo hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm.

“ Vương quốc Anh đang thích ứng và tăng cường đường lối của mình để nhắm vào các chiến thuật ngày càng tinh vi mà Nga đang sử dụng để né tránh các lệnh cấm vận. Chúng tôi đang nhắm vào cơ sở hạ tầng hỗ trợ nền kinh tế chiến tranh của Nga đồng thời với việc Ukraine đang gia tăng áp lực lên Nga trên chiến trường”, ông Cooper nói trong một tuyên bố.

Gói trừng phạt của Anh bao gồm 18 lệnh trừng phạt mới, “nhắm trực tiếp vào cơ sở hạ tầng tài chính bất hợp pháp của Nga được sử dụng để chuyển tiền, mua hàng hóa và duy trì chiến tranh”, chính phủ Anh cho biết trong một tuyên bố.

Một mục tiêu chính của gói trừng phạt mới là mạng lưới A7, một “doanh nghiệp chính trị và thương mại nhằm tạo điều kiện cho việc né tránh quy mô lớn các lệnh trừng phạt nhắm vào Nga”, theo Trung tâm Khả năng phục hồi thông tin, một nhóm giám sát nhân quyền và ủng hộ dân chủ của Anh.

Mạng lưới A7 được thành lập vào năm 2024 và do Ilan Shor, một người Israel gốc Moldova, lãnh đạo và sở hữu phần lớn cổ phần. Ông là một trong những kẻ chủ mưu vụ bê bối gian lận ngân hàng Moldova năm 2014, trong đó 1 tỷ đô la bị đánh cắp từ ba ngân hàng Moldova. Promsvyazbank, một ngân hàng nhà nước Nga hỗ trợ tổ hợp công nghiệp quân sự của Nga và cũng bị Vương quốc Anh trừng phạt, là cổ đông thiểu số của mạng lưới A7.

Shor nhận được quốc tịch Nga vào năm 2024.

Ukraine đã áp đặt các biện pháp trừng phạt riêng của mình đối với mạng lưới A7 vào tháng 2 năm 2026 và đã gây áp lực lên các đối tác phương Tây để họ làm điều tương tự. Trong một tuyên bố hồi tháng 2, chính phủ Ukraine mô tả mạng lưới A7 là công cụ cho phép thực hiện các khoản thanh toán “để cung cấp các phụ tùng được sử dụng trong sản xuất hỏa tiễn của Nga”.

“Vương quốc Anh đang dẫn đầu nỗ lực quốc tế và điều chỉnh các biện pháp trừng phạt của mình để đi trước hành vi trốn tránh của Nga, chặn đứng các tuyến đường thanh toán tiếp sức cho cỗ máy chiến tranh của nước này chống lại Ukraine”, chính phủ Anh tuyên bố.

Gói trừng phạt mới của Anh được đưa ra chỉ chưa đầy một tuần sau khi chính phủ Anh hứng chịu nhiều chỉ trích vì tuyên bố nới lỏng các biện pháp trừng phạt sắp tới nhằm vào xuất khẩu dầu khí của Nga — cụ thể là bằng cách cho phép tiếp tục nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng từ hai cảng xuất khẩu ở Nga và tiếp tục mua dầu diesel và nhiên liệu máy bay được tinh chế từ dầu thô của Nga bị trừng phạt ở các nước thứ ba.

[Kyiv Independent: UK targets crypto networks and shell companies helping Russia dodge sanctions]

11. ‘Thái độ thực sự của Nga’ — Vụ tấn công bằng hỏa tiễn Iskander gây hư hại kho hàng nhân đạo của Liên Hiệp Quốc tại Dnipro.

Theo một tuyên bố từ Chương trình Lương thực Thế giới, gọi tắt là WFP của Liên Hiệp Quốc, Nga đã thực hiện một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn Iskander “có chủ đích” vào kho hàng của WFP ở Dnipro vào ngày 25 tháng 5.

Theo WFP, cuộc tấn công vào kho hàng đã phá hủy một lượng lớn lương thực dành cho người dân ở các khu vực tiền tuyến, đủ để nuôi sống 130.000 người và có giá trị ước tính khoảng 1,4 triệu đô la.

Không có nhân viên nào của Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hiệp Quốc bị thương trong vụ tấn công, và tổ chức này đang đánh giá mức độ thiệt hại và tổn thất.

Richard Reagan, Giám đốc Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hiệp Quốc tại Ukraine, cho biết kho hàng đã bị hư hại lần thứ hai, và trước đó đã bị máy bay điều khiển từ xa tấn công vào tháng 11 năm 2025.

Sau vụ tấn công, Ngoại trưởng Andrii Sybiha đã kêu gọi Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres sử dụng “tất cả các công cụ và quyền hạn hiện có” để buộc Nga ngừng các “cuộc tấn công liều lĩnh” vào các hoạt động nhân đạo.

“Vụ tấn công này là một minh chứng nữa cho thái độ thực sự của Nga đối với Liên Hiệp Quốc và các quốc gia thành viên, cũng như sự coi thường trắng trợn của nước này đối với các nguyên tắc cơ bản của luật nhân đạo quốc tế”, Sybiha nói vào ngày 26 tháng 5.

[Kyiv Independent: 'Russia's true attitude' — Iskander missile strike damages UN humanitarian warehouse in Dnipro]

12. Các nước Baltic tìm đến Ukraine để học hỏi chuyên môn về hầm trú bom trong bối cảnh lo ngại về máy bay điều khiển từ xa.

Trong bối cảnh máy bay điều khiển từ xa từ cuộc chiến ở Ukraine ngày càng xâm phạm không phận các nước Liên Hiệp Âu Châu và cỗ máy chiến tranh của Mạc Tư Khoa liên tục tung ra các cuộc oanh tạc trên không quy mô lớn, các nước Baltic đang tìm kiếm kinh nghiệm của Ukraine trong việc xây dựng hầm trú bom.

Ông Ihor Fedirko, nhà lãnh đạo một trong những tập đoàn công nghiệp quốc phòng hàng đầu của Ukraine, cho biết các công ty vùng Baltic đã tiếp cận các nhà sản xuất quốc phòng và chuyên gia bảo vệ dân sự của Ukraine trong những tuần gần đây để thảo luận về việc mua hầm trú bom.

“Đúng vậy,” Fedirko, Giám đốc điều hành của Hội đồng Công nghiệp Quốc phòng Ukraine, nói với POLITICO trong một cuộc phỏng vấn bên lề Diễn đàn GLOBSEC diễn ra từ ngày 21-23 tháng 5 tại Prague. “Họ không phải là những quốc gia lớn. Họ đang cố gắng tìm ra những giải pháp tốt nhất để chống lại sự xâm lược của Nga, nếu điều đó xảy ra. Để bảo vệ an toàn cho người dân của họ.”

Tuần trước, tổng thống và thủ tướng Lithuania đã được đưa khẩn cấp đến các hầm trú ẩn dưới lòng đất và người dân Vilnius được kêu gọi tìm nơi trú ẩn sau khi một máy bay điều khiển từ xa xâm phạm không phận nước này.

Bộ Quốc phòng Lithuania cho biết máy bay điều khiển từ xa đã được phát hiện gần biên giới với Belarus và xác nhận rằng chiến dịch tuần tra không phận Baltic của NATO đã được kích hoạt. Giới chức quân sự cho biết vụ việc “tương tự như những gì chúng ta đã thấy trong những ngày gần đây ở Latvia và Estonia”.

Các cuộc thảo luận về hầm trú bom phản ánh sự lo ngại ngày càng tăng trên khắp sườn phía đông của NATO về quy mô và cường độ chiến dịch máy bay điều khiển từ xa của Nga nhằm vào Ukraine - và nỗi lo sợ rằng ngay cả một cuộc xâm nhập hạn chế hoặc một cuộc tấn công lan rộng cũng có thể áp đảo hệ thống phòng thủ trong giai đoạn đầu của một cuộc xung đột.

Trong bối cảnh tình trạng báo động được nâng cao, Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen và Ủy viên Quốc phòng Andrius Kubilius sẽ đến Lithuania vào thứ Ba để gặp Thủ tướng Inga Ruginienė và các nhà lãnh đạo Baltic khác.

Bộ trưởng Quốc phòng Estonia, Hanno Pevkur, nói với POLITICO rằng nước ông từ lâu đã chuẩn bị sẵn sàng cho các cuộc tấn công của Nga và có đủ chuyên môn để bảo vệ người dân. Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Lithuania cho biết họ không có thông tin về các cuộc thảo luận về hầm trú bom, nhưng “kinh nghiệm thu được ở Ukraine rất có giá trị trong việc tăng cường khả năng chuẩn bị ở Lithuania” và giúp chuyển giao “kiến thức thực tiễn, nâng cao năng lực… để tăng cường hệ thống bảo vệ dân sự và khả năng phục hồi”.

Phát ngôn nhân cho biết thêm rằng Lithuania đang hỗ trợ xây dựng các hầm trú ẩn ở Ukraine như một phần của chương trình Liên Hiệp Âu Châu.

“Chúng tôi biết rằng các nước Baltic có các cơ chế di tản, vì vậy họ đã chuẩn bị tốt,” Fedirko nói. “Nhưng họ cũng biết rằng, những giờ đầu tiên của cuộc chiến sẽ thực sự nguy hiểm.”

Yuriy Ryzhenkov, Giám đốc điều hành của Metinvest, một nhà sản xuất thép lớn của Ukraine, cho biết công ty của ông đã tiến hành các cuộc đàm phán sơ bộ với các chính phủ vùng Baltic về việc xây dựng hầm trú ẩn để bảo vệ chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tiềm tàng.

Công ty thép này, với cổ đông chính là Rinat Akhmetov, một trong những người giàu nhất Ukraine, đã mở rộng sang lĩnh vực xây dựng hầm trú ẩn sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào tháng 2 năm 2022. Ban đầu tập trung vào các hầm trú ẩn dân sự, Metinvest hiện trang bị cho các vị trí tiền tuyến của Ukraine cả hầm trú ẩn trên và dưới mặt đất để chống lại các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa.

Việc gia tăng gần đây các vụ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa vào các nước Baltic — bao gồm cả các máy bay điều khiển từ xa của Ukraine bị chuyển hướng khỏi lộ trình ban đầu do sự can thiệp được tường trình của Nga — đã làm tăng sự quan tâm đến chuyên môn của Ukraine. “Ai cũng có thể xây hầm trú bom, nhưng điều có giá trị là kiến thức chiến thuật,” Ryzhenkov nói.

Nga ngày càng tăng cường tấn công hệ thống phòng không của Ukraine bằng các đợt máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn, phóng hàng trăm máy bay điều khiển từ xa Shahed do Iran thiết kế cùng với hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn hành trình.

“Người Nga phóng hơn 700, 800 máy bay điều khiển từ xa chỉ trong một đêm,” Fedirko nói. “Và đối với những quốc gia không quá lớn như Ukraine, đó sẽ là một thảm họa.”

Các quan chức vùng Baltic lo ngại rằng diện tích địa lý nhỏ và dân cư tập trung ở các thành thị sẽ khiến họ khó có thể lường trước được sai sót trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công quy mô lớn.

“Đây thực chất là thực tế mới mà các quốc gia Baltic đang phải đối mặt”, Bộ trưởng Quốc phòng Lithuania Robertas Kaunas cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình tuần trước. “Vì vậy, chúng ta cần phải thích nghi.”

Nỗi lo lắng ngày càng gia tăng thậm chí đã ảnh hưởng đến thị trường bất động sản vùng Baltic. Tại Vilnius, các bất động sản có tầng hầm và không gian ngầm kiên cố đã xuất hiện trong danh sách rao bán bất động sản sau cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 của Nga, được quảng cáo như những nơi trú ẩn tiềm năng trong trường hợp bị pháo kích hoặc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

“Đó là một cơn ác mộng và tôi hiểu họ,” Fedirko nói. “Họ muốn bảo vệ người dân của mình trong những giờ đầu tiên [sau một cuộc xâm lược tiềm tàng của Nga].”

Trong bối cảnh sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Nga tăng mạnh và các cơ quan tình báo Âu Châu cảnh báo Mạc Tư Khoa có thể gây ra mối đe dọa quân sự trực tiếp đối với NATO trong vòng vài năm tới, các chính phủ ở rìa phía đông của liên minh đang chạy đua để tận dụng chuyên môn của Ukraine.

“Chúng tôi sẵn sàng giúp đỡ họ,” Fedirko nói, “và tôi nghĩ điều đó cũng đúng trong lĩnh vực nhà tạm trú này.”

[Kyiv Independent: Baltics turn to Ukraine for bomb shelter expertise amid drone fears]