Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, Đức Giê-su tập họp Nhóm Mười Hai lại, ban cho các ông năng lực và quyền phép để trừ mọi thứ quỷ và chữa các bệnh tật. Người sai các ông đi rao giảng Nước Thiên Chúa và chữa lành bệnh nhân. Người nói : “Anh em đừng mang gì đi đường, đừng mang gậy, bao bị, lương thực, tiền bạc, cũng đừng có hai áo. Khi anh em vào bất cứ nhà nào, thì ở lại đó và cũng từ đó mà ra đi. Hễ người ta không đón tiếp anh em, thì khi ra khỏi thành, anh em hãy giũ bụi chân để tỏ ý phản đối họ.” Các ông ra đi, rảo qua các làng mạc loan báo Tin Mừng và chữa bệnh khắp nơi.

 

THỂ HIỆN NGÀI HƠN LÀ NÓI VỀ NGÀI



Lời Chúa Thứ Tư Tuần XXV Thường Niên, Năm Chẵn:
“Người sai các ông đi”.
“Đây là cách người ta nên rao giảng: thể hiện Chúa Giêsu hơn là nói về Chúa Giêsu. Và chúng ta thể hiện Chúa Giêsu như thế nào? Bằng chứng ngôn của chúng ta!” - Phanxicô.
Kính thưa Anh Chị em,
Có thể nói rất đúng về Đức Giêsu mà vẫn làm Ngài khuất đi. Lời Chúa hôm nay cho thấy: ơn gọi của người môn đệ không phải để người ta nhớ đến mình, nhưng để họ nhận ra Đấng đã sai mình - ‘thể hiện Ngài hơn là nói về Ngài’.
Trước hết, để rao giảng Nước Thiên Chúa, người môn đệ phải ở lại với Đấng khai mở Nước ấy. Luca cẩn thận ghi: “Đức Giêsu tập họp Nhóm Mười Hai lại”. Chuyển động đầu tiên của sứ vụ không phải là đi ra, nhưng là đi vào; không phải lên đường, nhưng là đến gần; không phải nói, nhưng là nhận. Ở lại với Đức Giêsu không nhằm có thêm những điều để nói, nhưng để nhận lấy cách nhìn, cách chạm và cách yêu. Chỉ lúc ấy, người môn đệ mới không trình bày một ý tưởng về Ngài, nhưng để dung mạo Ngài hiện ra nơi mình. “Hãy để ánh sáng của Đức Kitô chiếu toả trong đời sống các bạn!” - Gioan Phaolô II.
Tiếp đến, người môn đệ trở nên trong suốt trước Đấng Sai Đi. Họ ra đi không gậy, không bao bị, không bánh, không tiền. Chính sự nghèo khó của sứ giả thể hiện rõ quyền năng Thiên Chúa. Quyền năng ấy càng sáng tỏ vì những gì họ sở hữu không đủ sức giải thích; điều họ không mang bên ngoài trở thành chứng từ cho điều họ đã nhận bên trong. Trước khi cất lời về Nước Thiên Chúa, cách họ hiện diện đã bắt đầu loan báo Nước ấy. Vì thế, người ta có thể nhận ra Đức Giêsu nơi họ trước cả khi nghe họ nói về Ngài.
Và rồi, người môn đệ phải trung thành với Lời đã nhận. “Đừng thêm thắt chi vào lời Người phán dạy!” - bài đọc một. Cám dỗ của người rao giảng không chỉ là nói sai, nhưng còn là thêm mình vào Lời đến mức người ta nhớ người nói mà quên Đấng đã phán. Lời không cần tô điểm; Lời cần một đời sống. Thánh Vịnh đáp ca gọi “Lời Chúa là ngọn đèn soi cho con bước!”. Ngọn đèn ấy phải soi bước người môn đệ trước khi soi lối cho người khác. Khi đời sống bước theo Lời, chứng ngôn sẽ nói phần còn lại. “Công việc quan trọng hơn việc nói hay viết về công việc; chính qua những việc thương xót mà tình yêu được biểu lộ!” - Dorothy Day.
Anh Chị em,
Đức Kitô không chỉ nói Chúa Cha yêu con người; Ngài cho tình yêu ấy một gương mặt và một thân thể. Lời đã trở nên xác phàm; đôi tay chạm người hủi, đầu gối quỳ dưới chân môn đệ, thân mình trao trên thập giá. Khi lời nói lặng đi, cách Ngài chết lại nói về Chúa Cha rõ nhất. Phục Sinh không xoá dấu đinh; Ngài mang chúng vào vinh quang, thể hiện quyền năng của Chúa Cha: tình yêu có tiếng nói sau cùng. Vì thế, ‘thể hiện Ngài hơn là nói về Ngài’ không phải một kỹ thuật rao giảng, nhưng đi theo chính con đường của mầu nhiệm Nhập Thể: điều người môn đệ loan báo phải mang lấy hình hài Đức Kitô trước hết trong đời mình.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, cho con biết ở lại với Chúa trước khi ra đi; sống điều con loan báo trước khi nói; và để dung mạo Ngài hiện ra qua đời con!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Hồi tâm là nhìn lại một câu đối đáp, một sự kiện, một biến cố, hành động đã đi qua trong ngày, trong tuần, trong tháng, trong năm hoặc ngay cả trong đời. Người ta thường nói thời gian là liều thuốc tốt nhất có khả năng tẩy xoá quá khứ. Điều này chính xác với sự kiện thông thường, nhỏ nhặt. Chúng làm buồn phiền ta trong chốc lát, hoặc một thời gian ngắn rồi nhạt dần, tan biến hay lắng đọng. Với biến cố không thể quên, nó lên giường chung với ta, luẩn quẩn trong đầu xuất hiện đi, tái diễn lại thì thời gian khó xoá mờ. Nó làm ta mất ngủ, mất thời giờ suy nghĩ và dường như mỗi lần xuất hiện nó lớn hơn một chút. Phải mất một thời gian dài trước khi nó tạm ngủ yên trong tầm thức, và khi có cơ hội nó sẵn sàng bùng chỗi dậy cách mạnh mẽ. Đây là điều nguy hiểm bởi nó vừa làm ta đau lòng, vừa tàn phá tình liên đới. Rõ ràng thời gian không thể xoá nhoà và tình thân khó hàn gắn. Hồi tâm, phản tỉnh là liều thuốc cần có để chữa trị loại tâm bệnh này. Hồi tâm không những giải quyết tận gốc tâm bệnh mà với người có niềm tin thì hồi tâm còn dẫn đến giao hoà, nối lại tình xưa.

Hồi tâm khác với hồi tưởng hay nhìn lại. Hồi tâm với mục đích sửa sai dẫn đến chấp nhận trách nhiệm để đổi mới, thống hối, giao hoà. Hồi tưởng không dẫn đến thống hối, giao hoà mà đôi khi còn tạo cho hố ngăn cách xa hơn, mối hận sâu đậm hơn. Hồi tâm dẫn đến chấp nhận mình sai lầm, cần sửa đổi bằng cách lãnh nhận trách nhiệm đã xảy. Hồi tâm chính là khiêm nhường nhìn nhận mình yếu đuối, sai và mong hoà giải. Trái lại, hồi tưởng thường dẫn đến sự kiện nhìn thấy sai lầm của người khác mà không nhìn nhận sai lầm cá nhân. Hồi tưởng dẫn đến tự biện hộ, bào chữa cho hành động đã qua. Hồi tưởng thường lí luận nếu tôi có sai thì cũng tại người ta làm vì thế tôi không cần phải thay đổi, hoà giải trừ khi phía bên kia hạ mình xin tha thứ. Cả hồi tâm lẫn hồi tưởng đều nhìn vào bên trong nhưng hồi tâm là hành động khiêm nhường, nhìn nhận sai lầm, yếu đuối và cầu mong đổi mới; hồi tưởng nhớ lại để tự hào, hãnh diện. Hồi tâm dẫn đến tiến bộ trên đường nhân đức; hồi tưởng dẫn đến kiêu hãnh và càng lún sâu vào con đường tự khen, tự ca tụng, tự mãn.

Đây chính là hai cách hành xử khác biệt trong dụ ngôn. Dụ ngôn bắt đầu bằng việc người cha đối xử bình đẳng với hai cá nhân. Đến phần cuối, dụ ngôn lại kết bằng cách hành xử của hai nhóm người, thu thuế, gái điếm và Thượng Tế và kỳ mục trong dân.
Người cha dùng cùng câu nói với hai con

Này con, hôm nay con hãy đi làm vườn nho. Mt 21: 28

Bài đọc không nêu tên người con cho biết dụ ngôn dùng chung cho đại chúng. Người con thứ nhất thẳng thừng từ chối lời cha; người con thứ hai mau mắn nhận lời. Người con thứ nhất từ chối ‘con không đi’. Sau đó anh hồi tâm, nghĩ lại, nhận mình sai lầm và âm thầm đi làm theo í cha. Câu trả lời cho biết rất có thể lúc đó anh nhanh nhẩn lỡ lời và sau đó hối hận. Cũng có thể lúc đó anh coi í anh quan trọng nhưng sau khi hồi tâm, biết sai và sửa sai bằng cách coi trọng, thực hành í cha và từ bỏ í riêng. Điều này cho thấy anh thống hối bằng cách từ bỏ í riêng mình để thực hiện í cha anh. Người con thứ hai hứa với cha là sẽ đi nhưng sau đó không thực hiện lời hứa. Có lẽ ngay khi đưa ra lời hứa, ‘Thưa Ngài, con đây’ trong thâm tâm anh có í định làm vui lòng cha trước mặt nhưng sau lưng anh sẽ không thực hành diều cha anh mong đợi. Anh đáp ‘Thưa Ngài, con đây’ mà không đáp ‘thưa cha, con đây’. Hai chữ ‘Thưa Ngài’ cho thấy có điều gì đó bất thường trong mối liên hệ cha con, bởi nó không thể hiện rõ tấm lòng anh dành cho cha. ‘Thưa Ngài’ là cách gia nhân thưa cùng chủ. Nếu thế thì rõ ràng tình cảm anh dành cho cha không phải là mối liên hệ huyết thống, gia tộc mà là mối liên hệ giữa chủ nhân và gia nhân.

Dụ ngôn cho thấy cả hai người con đều làm phiền lòng cha. Người con thứ nhất làm phiền lòng cha bằng ngôn từ, cách anh đối đáp nhưng sau đó nghĩ lại, thống hối làm vui lòng cha, thực hiện lời cha. Tận trong cõi lòng của anh chân thành, thực sự quí mên cha mình. Người con thứ hai làm vui lòng cha bằng lời ngon ngọt, nhẹ nhàng, nghe lọt tai. Anh yêu quí cha bề ngoài, ngoài giảo hoạt môi miệng; tận sâu trong cõi lòng tình nghĩa cha con lại mờ nhạt.

Dụ ngôn cho biết sai lầm trong cách xử thế là điều khó tránh. Nhận lỗi, chấp nhận sai lầm, sửa sai là điều quan trọng bởi đây là hành động khiêm nhường dẫn đến thống hối và xin ơn thứ tha. Dụ ngôn còn nhấn mạnh lòng nhân ái của cha. Người cha nhân ái không trách phạt, nóng giận, kết án, sửa phạt khi con sai lầm, phạm lỗi, làm phiền lòng. Ông nhẫn nại, chờ đợi cho người con hồi tâm trở về.

Xin ơn thứ tha.

 

Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ làm nổi bật di sản của Thánh Biển Đức thành Nursia trong chặng cuối chuyến tông du nước Pháp vào tháng 9 năm 2026.



Camille Dalmas, trong mục Vatican Insight của I.MEDIA ngày 22 tháng 9, 2026, cho hay: các viện phụ lãnh đạo dòng Biển Đức (Benedictine) từ khắp châu Âu đã được mời đến Metz, Pháp, vào ngày 28 tháng 9 năm 2026 nhân chuyến thăm sắp tới của Đức Giáo Hoàng Leo XIV. Quyết định này nhằm tôn vinh di sản của Thánh Biển Đức thành Nursia – một trong những vị thánh đồng bảo trợ châu Âu – trong giai đoạn cuối của chuyến tông du, vốn sẽ tập trung mạnh mẽ vào tương lai của châu lục này.

Tại thành phố Metz, Đức Giáo Hoàng Leo XIV dự kiến sẽ có bài diễn văn quan trọng về châu Âu trước các nhà lãnh đạo chính trị từ nhiều quốc gia tại Trung tâm Hội nghị Robert Schuman. Việc lựa chọn địa điểm này mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Trung tâm mang tên vị cha đẻ của Liên minh Châu Âu, người được Giáo Hội Công Giáo công nhận là Đấng Đáng kính. Theo các nguồn tin từ Rome, ông Schuman sẽ là nhân vật trọng tâm trong bài phát biểu về châu Âu của Đức Giáo Hoàng.

Trung tâm cải cách đời sống đan tu

Đức Giáo Hoàng cũng sẽ đề cập đến hình ảnh Thánh Biển Đức thành Nursia, vị tổ phụ của đời sống đan tu phương Tây. Trong bối cảnh đó, các viện phụ từ những đan viện Biển Đức nổi bật nhất châu Âu đã được mời đến Metz.

Vào thế kỷ thứ 8, thành phố Metz từng sở hữu ba đan viện Biển Đức và đóng vai trò trung tâm trong công cuộc cải cách dòng tu này. Thành quả đó phần lớn nhờ vào sự can thiệp của vị giám mục địa phương, Thánh Chrodegang. Vị giám mục này đã đưa phụng vụ Rôma và thánh ca Gregorian vào thực hành, tạo điều kiện cho cuộc cải cách Gregorian lan rộng khắp châu Âu. Các đan viện trong vùng Metz, đặc biệt là đan viện Gorze, cũng đóng vai trò là những trung tâm canh tân tâm linh cho dòng Biển Đức vào thế kỷ thứ 10.

Sự gắn kết của Giáo hoàng với dòng tu

Khi được I.MEDIA liên hệ, một số đan viện tại Pháp, Ý và Tây Ban Nha – bao gồm Montserrat và La Trappe – đã xác nhận việc các viện phụ của họ sẽ tham dự sự kiện này. Dom Jeremias Schröder – Viện phụ Tổng quyền của Liên hiệp Biển Đức (định chế quy tụ nhiều nhánh khác nhau của dòng) – cũng sẽ tham gia các sự kiện của Đức Giáo Hoàng tại Metz.

Kể từ khi đắc cử, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã đến thăm nhiều đan viện Biển Đức. Ngài đã tham dự các sự kiện tại Rome, cụ thể là trên đồi Aventine và tại Vương cung thánh đường Thánh Phaolô Ngoại thành. Đức Giáo Hoàng cũng đã tiếp đón các cộng đoàn đến từ Cesena và Bari tại Vatican vào tháng Ba năm ngoái, đồng thời đến thăm Tu viện Montserrat ở Tây Ban Nha vào tháng Sáu. Cuối cùng, ngài đã tận dụng kỳ nghỉ hè để ghé thăm các tu viện Subiaco và Monte Cassino tại Ý, nơi ngài cầu nguyện cho hòa bình thế giới bên phần mộ của Thánh Benedict.

Thánh Benedict (480-547) là người sáng lập Dòng Biển Đức (Benedictine), dòng tu đã đóng góp to lớn vào sự phát triển về mặt tâm linh, kinh tế và văn hóa của châu Âu trong thời Trung cổ. Cùng với Luật của Thánh Augustine, Luật của Thánh Benedict vẫn là một trong những truyền thống đan tu lâu đời nhất ở phương Tây. Ngài là một trong những vị thánh đồng bảo trợ của châu Âu, bên cạnh các Thánh Cyril và Methodius, Thánh Bridget xứ Thụy Điển, Thánh Catherine thành Siena và Thánh Teresa Benedicta của Thánh Giá.

 

JD Flynn, đồng chủ bút tạp chí The Pillar, trong bản tin ngày 22 tháng 9, 2026, nhắc nhở chúng ta: Hôm nay là ngày lễ kính Thánh Thomas thành Villanova – một tu sĩ dòng Augustinô, người từng giữ chức Tổng Giám mục Valencia vào thế kỷ 16. Ngài là một nhà giảng thuyết đầy nhiệt huyết, một người cải cách Giáo hội, và là người luôn tận tâm với những mảnh đời bên lề xã hội trong giáo phận của mình, đến mức được mệnh danh là "cha của người nghèo".

Nếu từng nghe đến tên ngài, có lẽ bạn sẽ nghĩ ngay đến trường đại học mang tên ngài ở Philadelphia. Điều này đồng nghĩa với việc cho đến tận năm ngoái, có thể bạn vẫn thường liên tưởng ngài với môn bóng rổ – thứ nổi tiếng nhất gắn liền với Đại học Villanova trước khi Đức Giáo Hoàng Leo XIV đắc cử vào năm ngoái.

Liệu Thomas thành Villanova có thích bóng rổ không nhỉ? Tôi cũng không rõ nữa. Ngài không thích đấu bò tót, nhưng đấu bò tót lại khác hẳn bóng rổ; bởi lẽ cầu thủ bóng rổ đâu có bị đâm chém suốt cả trận đấu, rồi sau đó bị đem quay chín để công chúng thưởng thức ngay khi vừa thua cuộc.

(Tuy nhiên, công bằng mà nói, nếu giải WNBA tìm ra cách để Caitlin Clark phải chịu đựng kiểu đối xử đó hàng đêm, tôi đoán là họ cũng sẽ thử làm ngay.)

Dù bản thân Villanova là một người rất tuyệt vời, tôi vẫn muốn nhân ngày lễ kính ngài để kể cho các bạn nghe đôi điều về ngôi trường đại học mang tên ngài.

Vào năm 1796, một tu sĩ dòng Augustinô tên là Cha Matthew Carr đã đến Hoa Kỳ theo lời mời của Giám mục John Carroll – người đã tha thiết kêu gọi các nhà truyền giáo dòng tu từ Ireland đến với quốc gia non trẻ này.

Gần như một lẽ đương nhiên, Cha Carr trở thành Bề trên Giám tỉnh của Tỉnh dòng Augustinô mới được thành lập. Ngài bắt đầu xây dựng một nhà thờ nhờ vào các khoản quyên góp từ những người cha lập quốc của Hoa Kỳ, trong đó có cả khoản tiền 50 đô la từ chính George Washington. Nhà thờ mang tên Thánh Augustinô (St. Augustine) này đã mở cửa vào tháng 6 năm 1801. Từ giáo xứ này, một ngôi trường đã ra đời – Học viện Thánh Augustinô (St. Augustine’s Academy) – đánh dấu bước chân đầu tiên trong lĩnh vực giáo dục của dòng Augustinô tại Hoa Kỳ.

Bốn mươi năm sau, các tu sĩ của giáo xứ đã mua một khu đất rộng lớn ở ngoại ô Philadelphia để mở rộng ngôi trường đó. Đến năm 1842, họ thành lập Trường Cao đẳng Augustinô Villanova (Augustinian College of Villanova). Ngôi trường này vừa là nơi đào tạo các tập sinh dòng tu, vừa là nơi học tập cho hàng ngàn người nhập cư Ireland đang ồ ạt đổ về Philadelphia.

Chà, những người nhập cư này lại không mấy được lòng giới "người Mỹ bản địa lâu đời" (heritage Americans) thời bấy giờ. Philadelphia đã trở thành tâm điểm của làn sóng bài trừ người nhập cư; một phong trào chính trị của những người Thệ Phản đang trỗi dậy — nhiều người trong số đó tự nhận là hậu duệ của những người tham gia Cách mạng Mỹ — họ phản đối sự hiện diện của những người Công Giáo Ireland "bẩn thỉu" trong thành phố của mình, và đặc biệt là viễn cảnh những người Công Giáo Ireland này có thể trở thành cử tri Mỹ và tạo nên một thế lực chính trị có ảnh hưởng.

Tại Philadelphia, căng thẳng xoay quanh vấn đề Kinh Thánh — giới giáo sĩ Công Giáo phản đối việc sử dụng bản Kinh Thánh Vua James để giáo dục trẻ em Công Giáo tại các trường công lập và muốn đưa bản Phổ Thông vào chương trình giảng dạy — trong khi những người Thệ Phản theo tư tưởng bài ngoại lại phản đối điều đó. Họ lập luận: "Nếu đến đất nước chúng tôi, các người nên sử dụng Kinh Thánh của chúng tôi. Hoặc ít nhất là cuốn Kinh Thánh từ quốc gia mà chúng tôi từng thuộc về."

Năm 1844 là năm bầu cử, dẫn đến nhiều chiến dịch bài trừ Công Giáo tại "Thành phố của Tình Anh em" (City of Brotherly Love), đặc biệt là từ những người ủng hộ ứng cử viên thị trưởng theo tư tưởng bài ngoại. Và trong một động thái có thể coi là hành động khiêu khích, các ứng cử viên chính trị bài ngoại cùng người ủng hộ họ đã cố tình tổ chức các bài diễn văn ngay tại những khu dân cư của người Công Giáo Ireland.



Hệ quả là những cuộc ẩu đả nổ ra, rồi đến tiếng súng. Các cuộc ẩu đả dẫn đến những cuộc tuần hành. Và các cuộc tuần hành lại dẫn đến những vụ phóng hỏa, khi các băng nhóm bài ngoại đốt phá nhà cửa của người Công Giáo, rồi đến các trạm cứu hỏa của người Công Giáo, và sau đó là các nhà thờ Công Giáo.

Nhà thờ St. Augustine — nơi mà George Washington từng góp phần tài trợ kinh phí xây dựng — đã bị thiêu rụi hoàn toàn bởi những băng nhóm tự nhận là người kế thừa di sản của Washington, đồng thời cổ xúy cho một nước Mỹ mà ông hẳn sẽ không thể nhận ra.

Vụ cháy nhà thờ đã đẩy Dòng Augustinô vào thế khó khăn, buộc họ phải đóng cửa ngôi trường đại học non trẻ của mình. Họ không thể mở cửa lại trường trong suốt một năm và mãi đến năm 1847 mới có khóa sinh viên đầu tiên tốt nghiệp. Tuy nhiên, họ vẫn kiên trì vượt qua. Và rồi, họ tiếp tục đào tạo nên những khóa sinh viên tiếp theo.

Liệu bản sắc Công Giáo của Villanova có bị lung lay theo thời gian? Có. Liệu nó có đôi khi bị lu mờ bởi sự cuồng nhiệt thái quá dành cho bóng rổ, tham vọng trở thành trường "đẳng cấp" về học thuật, và những quan niệm sai lệch về tự do học thuật? Có.

Villanova từng đào tạo nên một vị Giáo hoàng, nhưng liệu trường có phải là hình mẫu lý tưởng của một trường đại học Công Giáo? Nơi đây có những điều rất tốt đẹp, nhưng cũng tồn tại không ít vấn đề. Song, thật đáng để nhớ lại những ngày tháng ban đầu ấy, khi sự hiện diện của Villanova chính là minh chứng cho những người Công Giáo đã kiên cường vượt qua bao định kiến khắc nghiệt để trở thành một phần của đất nước này; cũng như cho các tu sĩ dòng Augustinô – những người sẵn lòng dìu dắt họ dưới sự che chở của vị thánh bổn mạng, người được mệnh danh là "cha của người nghèo".

Nguyện xin Thánh Thomas thành Villanova cầu bầu cho Giáo hội tại đất nước này trước những vấn đề đầy phức tạp. Chúng ta thực sự cần đến sự cầu bầu ấy.

 

JD Flynn,đồng chủ bút tạp chí The Pillar, gày 19 tháng 9 năm 2026, cho hay: Hôm thứ Tư, Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ đã thông báo thành lập một nhóm công tác chuyên trách về trí tuệ nhân tạo (AI).

Vào ngày 16 tháng 9, Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ cho biết nhóm công tác này sẽ "tập trung thúc đẩy các chính sách và thực tiễn nhằm bảo vệ phẩm giá con người, tự do tôn giáo, các định chế dân chủ, người lao động, gia đình và các nhóm dân cư dễ bị tổn thương."

Hiện chưa rõ các giám mục sẽ vận động cho những chính sách cụ thể nào, hay sẽ thực hiện điều đó tại diễn đàn nào. Tuy nhiên, nhiều khả năng phạm vi dự kiến của dự án này sẽ là yếu tố quyết định hiệu quả thực tế của nhóm công tác.

—

Nhóm công tác này được công bố vào thứ Tư như một sáng kiến của Ủy ban Hành chính thuộc Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ — cơ quan điều hành bao gồm các lãnh đạo hội đồng, các chủ tịch ủy ban và đại diện các khu vực. Ủy ban này đang họp tại Washington trong tuần này để lên kế hoạch cho phiên họp toàn thể của hội đồng vào tháng 11.

Danh sách thành viên nhóm công tác chưa được công bố, nhưng nhóm sẽ do Đức Giám Mục Oscar Cantu của Giáo phận San Jose chủ trì. Ngài được coi là vị giám mục của vùng Thung lũng Silicon (Silicon Valley) và đã tích cực tham gia các cuộc họp cũng như thảo luận với giới lãnh đạo kky4 thuật AI và tiềm năng của nó kể từ khi văn kiện Magnifica humanitas được ban hành.

Là một nhóm công tác của Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, nhóm này sẽ hoạt động trong hai năm; sau đó, các giám mục sẽ quyết định xem có nên kết thúc công việc của nhóm hay chuyển đổi nhóm công tác này thành một ủy ban chính thức của hội đồng.

Trước thông báo này, một "cuộc họp kín" giữa Ủy ban Hành chính và các đại diện ngành kỹ thuật đã diễn ra. Sự kiện này được đề cập trên Twitter bởi các viên chức Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ và ông Charlie Camosy — một nhà thần học luân lý tại Đại học Công Giáo Hoa Kỳ (CUA). Trong những tháng gần đây, ông Camosy đã trở thành cầu nối đối thoại giữa giới lãnh đạo kỹ thuật và cộng đồng thần học của Giáo hội, đồng thời mô tả cuộc gặp gỡ này là một "cuộc đối thoại cực kỳ thẳng thắn."

Theo thông báo của Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, sau cuộc họp mặt này là một buổi gặp gỡ của hơn mười vị giám mục tại Đồi Capitol; họ đến để gặp gỡ các nghị sĩ Quốc hội, thúc giục ban hành các biện pháp bảo vệ an toàn thiết thực đối với Trí tuệ Nhân tạo (AI) và ủng hộ luật pháp nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Thông báo này cho thấy khi hội đồng giám mục tuyên bố sẽ vận động về mặt chính sách, họ đang nhắm đến việc vận động hành lang ở cấp liên bang. Họ sẽ tham gia cùng các lãnh đạo kỹ thuật và những người khác trong việc kêu gọi Quốc hội ban hành luật nhằm làm chậm tốc độ phát triển AI và bắt buộc thành lập các đơn vị đánh giá an toàn độc lập từ bên thứ ba—có thể tương tự như cách Ủy ban An toàn Giao thông Vận tải Quốc gia (NTSB) xem xét các thảm họa hàng không, đường sắt và các loại hình giao thông khác.

Tờ The Pillar đã đề nghị phỏng vấn Đức cha Cantu hoặc các nhân viên được phân công vào nhóm công tác này vào thứ Tư. Mặc dù Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ thông báo với The Pillar rằng các thành viên của họ không có ý định trả lời phỏng vấn về chủ đề này, nhưng Đức cha Cantu đã trả lời phỏng vấn của OSV News. Ngài tập trung vào việc vận động hành lang ở cấp liên bang—không chỉ từ chính các giám mục mà còn từ cộng đồng người Công Giáo Hoa Kỳ; ngài kêu gọi họ cùng chung tay hành động một cách quyết liệt và toàn diện về vấn đề này.

Tuy nhiên, trong một bài viết về chủ đề này tuần qua, chính ông Camosy đã trích dẫn nhận định của Axios rằng việc ban hành quy định quản lý AI trong tương lai gần và trung hạn là điều "gần như không thể tưởng tượng nổi" tại Washington.

Điều này có thể đồng nghĩa với việc nỗ lực vận động hành lang của Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ về vấn đề này chẳng khác nào hành động "đấu với cối xay gió" (một nỗ lực viển vông, bất khả thi). Tuy nhiên, điều đó không hẳn là vấn đề tiêu cực. Những nỗ lực tưởng chừng viển vông vẫn có thể là sự thể hiện đầy ý nghĩa cho vai trò ngôn sứ—và đôi khi có thể mang lại kết quả về lâu dài. Chẳng hạn, mục tiêu của Giáo hội về việc lật ngược phán quyết Roe v. Wade từng có vẻ như một điều viển vông, cho đến ngay trước thời điểm nó thực sự trở thành hiện thực.

Song, điều này cũng có nghĩa là xét về những thành quả tức thời trong chính sách dân sự, các giám mục nên có kỳ vọng hạn chế về những gì nhóm công tác thực sự có thể làm được.

Tuy nhiên, các giám mục—đặc biệt là các giám mục giáo phận—còn có một lĩnh vực khác mà tại đó họ có thể tạo ra tác động tức thời và rõ rệt đối với ảnh hưởng của AI trong đời sống và văn hóa Mỹ: đó chính là các tổ chức thuộc Giáo hội mà các vị trực tiếp điều hành.

Trong khi những câu hỏi lớn về AI và tương lai nước Mỹ vẫn đang đặt ra nhiều vấn đề, thì hầu hết mọi người lại cảm nhận được tác động của nó trong cuộc sống thường nhật và sinh hoạt hàng ngày. Chính trong bối cảnh đời sống thường nhật, Giáo hội phải đối diện với một số câu hỏi cấp bách nhất liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Liệu AI có thể thiết kế việc tu sửa khu vực cung thánh của giáo xứ? Liệu nó có thể tạo ra các mẫu thiết kế cho cửa sổ kính màu? Liệu AI có thể soạn bài giảng cho linh mục hoặc phó tế? Liệu nó có thể viết bài thánh ca mở đầu cho phụng vụ Chúa Nhật hay các lời nguyện tín hữu?

Liệu một chatbot AI có thể đánh giá học sinh tại các trường Công Giáo? Liệu nó có thể đánh giá các ứng viên xin vào chủng viện, hoặc các chủng sinh xin thụ phong thánh chức? Liệu một mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) được huấn luyện dựa trên các tạp chí tâm lý học và dữ liệu thống kê có thể đánh giá mức độ phù hợp của một giáo sĩ đối với việc lãnh nhận thánh chức?

Liệu một chatbot AI có thể soạn thảo văn bản khởi kiện (libellus) cho một quy trình tư pháp? Liệu nó có thể hỗ trợ các thẩm phán đánh giá bằng chứng và lập luận trong một vụ án hôn nhân — liệu các thẩm phán có thể nhờ nó đưa ra ý kiến về phán quyết nên được đưa ra không? Liệu AI có thể viết văn bản biện hộ cho các linh mục bị cáo buộc có hành vi sai trái nghiêm trọng? Nó có thể soạn thảo luật riêng của giáo phận không? Nó có thể soạn thảo luật phổ quát của Giáo hội không?

Tại sao có hoặc tại sao không?

Mức độ nào thì thư mục vụ của giám mục có thể được tạo, chỉnh sửa hoặc trau chuốt bởi Claude? Có ổn không khi yêu cầu Grok tạo hình ảnh Đức Trinh Nữ Maria? Hay Chúa Giêsu Kitô? Còn tờ rơi cho hội chợ giáo xứ thì sao? Đâu là giới hạn?

Liệu một chatbot AI có thể phân loại người đến tại nơi trú ẩn của tổ chức Catholic Charities không? Nó có thể đào tạo nhân viên làm việc với người mắc bệnh tâm thần không? Các chủng sinh có thể thực hành nghe xưng tội với các hình ảnh đại diện (avatar) của AI không?

Cho đến nay, các chính sách của giáo phận về việc sử dụng AI còn khá hạn chế; chỉ một số ít giáo phận ban hành quy định về vấn đề này, và hầu hết các chính sách chỉ dừng lại ở yêu cầu phải công khai việc sử dụng AI trong đời sống Giáo hội.

Nhưng điều đó chưa giải đáp được mọi vấn đề. Nếu một phó tế hoặc linh mục giải thích từ bục giảng rằng AI đã "giúp" soạn bài giảng, liệu ông có thể trình bày một bài giảng phần lớn do robot viết không? Nếu có tên Claude ở góc ảnh, liệu các bức tranh Đàng Thánh Giá do AI tạo ra có thể được dùng để trang trí nhà thờ không?

Giáo hội đang đối diện với những câu hỏi thực tế về AI mỗi ngày. Câu trả lời cho những câu hỏi đó có tác động đến công cuộc loan báo Tin Mừng, giáo dục, việc làm và sức mạnh của chứng tá ngôn sứ nơi Giáo hội. Và nhóm công tác của các giám mục có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giải đáp những vấn đề này — thực tế là cho toàn thể Giáo hội — đặc biệt nếu họ tận dụng ý kiến đóng góp từ các chuyên gia thần học và giáo luật để xây dựng một bộ nguyên tắc dựa trên văn bản Magnifica humanitas, giúp chính Giáo hội đưa ra quyết định về việc sử dụng AI trong đời sống của mình.

Nhóm công tác này có những tham vọng lớn. Tuần này, Đức Cha Cantu đã chia sẻ với một phóng viên rằng nếu các giám mục có thể "lên tiếng một cách rõ ràng", họ hoàn toàn có thể "cứu vãn phẩm giá con người và thậm chí cả nhân loại".

Trong khi nỗ lực thực hiện những tham vọng lớn lao đó, vẫn có hàng loạt vấn đề cấp bách — cụ thể và chi tiết hơn nhiều so với việc "cứu vãn... nhân loại" — rất cần sự quan tâm sát sao của các vị.

 

Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, đã kêu gọi người Công Giáo đừng di cư khỏi Thánh Địa.

Phó tế Diab Roshrosh, dòng Phanxicô (O.F.M.), là người phụ trách mục vụ giới trẻ tại Vương cung thánh đường Truyền Tin ở Nazareth. Hiện đang trong chuyến hành hương đến Rôma và Assisi cùng 40 bạn trẻ của giáo xứ, Phó tế Roshrosh cho biết ông đã gặp Đức Hồng Y Parolin vào ngày 16 tháng 9; vị Hồng Y đã "khuyến khích chúng tôi ở lại, không rời bỏ quê hương vì cuộc xung đột bi thảm đang bao trùm nơi đây, và hãy làm chứng cho một căn tính nhân bản noi gương Thánh Phanxicô."

Nhóm hành hương từ Nazareth cũng đã có cuộc gặp ngắn với Đức Giáo Hoàng trong buổi tiếp kiến chung, khi ngài chào thăm họ:

Cha xin chào các tín hữu nói tiếng Ả Rập, đặc biệt là những người đến từ Giáo xứ Truyền Tin ở Nazareth. Chúng ta được mời gọi tôn trọng mỗi cá nhân và quan tâm lẫn nhau để xây dựng một thế giới nhân văn hơn. Nguyện xin Chúa chúc lành cho tất cả anh chị em và luôn che chở anh chị em khỏi mọi sự dữ.

---

Source:OSSERVATOREROMANO

Cardinal Parolin urges Catholics not to emigrate from the Holy Land

 

Đức Ông Stephen Rossetti, Nhà Trừ Tà của giáo phận Syracuse, phó giáo sư nghiên cứu tại Đại học Công Giáo Hoa Kỳ vừa có bài viết nhan đề "Exorcist Diary #403: A Satanist's Torment", nghĩa là "Nhật ký trừ tà #403: Nỗi thống khổ của một người tin vào Satan ". Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy.

Trong bài viết trước của tôi: "Tại sao địa ngục lại kinh khủng đến vậy?", tôi đã viết:

"Đối với những người đã dứt khoát từ bỏ Chúa và chọn bóng tối, ngay cả ân sủng nhỏ nhất hay tia sáng thiêng liêng cũng là một sự đau khổ tột cùng."

Một người đã đồng cảm với nội dung trên mạng xã hội này và công khai chia sẻ câu chuyện của mình:

"Tôi từng là một tín hữu cuồng tín của Satan và bằng cách nào đó tôi cảm nhận được những gì tôi nghĩ Satan cảm nhận khi có sự hiện diện của tình yêu (ở mức độ thấp hơn nhưng vẫn rất kinh khủng). Khi nhìn thấy những hình ảnh thánh thiện, người cầu nguyện, trẻ sơ sinh, lòng thương xót, hoặc bất cứ điều gì tốt đẹp, tôi đều cảm thấy buồn nôn dữ dội và đau đớn tận xương tủy, cảm giác như sắp nôn mửa và gục ngã. Satan cũng kiểm soát não bộ tôi đến mức tôi không còn cảm nhận được sự đồng cảm hay khinh miệt cái ác nữa. Chúa đã cứu tôi khỏi cái bẫy đó và cho tôi nhận thức được mọi mánh khóe của ma quỷ, giờ đây tôi cố gắng hết sức để không phạm tội, tôi cầu nguyện nhiều nhất có thể và ngợi khen Ngài mỗi ngày. Tôi ăn năn hối lỗi về TẤT CẢ những gì tôi đã từng làm vì tội lỗi của tôi thật khủng khiếp và tôi biết rằng nếu tôi chết cách đây một thời gian, chắc chắn tôi sẽ đáng bị đọa đày. Xin mọi người hãy từ bỏ tội lỗi, tôi muốn gặp tất cả các bạn trên thiên đường. Nguyện xin Thiên Chúa toàn năng, công chính và hoàn hảo ban phước lành cho tất cả chúng ta!"

Trải nghiệm này càng làm nổi bật nhu cầu thiết yếu của mỗi chúng ta trong việc "tiếp nhận" những điều tốt lành và thánh thiện, và tránh xa điều ác. Nếu chúng ta tham gia vào điều ác, trí tuệ của chúng ta sẽ bị lu mờ, tâm hồn bị đen tối, và cuối cùng chúng ta không thể dung thứ những điều thuộc về Chúa; chúng ta không thể chịu đựng được việc ở trên thiên đường. Điều gì giày vò Satan và tay sai của hắn? Thưa: đó là vất cứ điều gì thực sự tốt lành và thánh thiện.

Ngược lại, càng tiếp nhận những điều thuộc về thiên đàng, chúng ta càng trở nên thánh thiện hơn và càng sẵn sàng hơn cho thiên đàng. Chúng ta yêu mến Chúa và khao khát sự sống thiêng liêng của Ngài, và nhờ ân sủng của Chúa trong Chúa Giêsu, chúng ta sẽ tìm thấy điều đó.

---

Source:Catholic Exorcism

Exorcist Diary #403: A Satanist's Torment

 

Linh mục Raymond J. de Souza, là chủ bút tập san Công Giáo Convivium của Canada. Ngài vừa có bài viết nhan đề "25 Years After 9/11, Where Does the Church Stand With Islam?", nghĩa là "25 năm sau sự kiện 11 Tháng Chín, Giáo hội có quan điểm như thế nào về Hồi giáo?".

Vấn đề khủng bố Hồi giáo chắc chắn vẫn chưa biến mất. Chỉ cần nhớ lại những vụ chặt đầu ở Libya hay các vụ đánh bom ngày Chúa Nhật Phục sinh ở Sri Lanka, chưa kể đến các cuộc tấn công chết người đang diễn ra nhằm vào người Kitô hữu ở Nigeria.

Tuy nhiên, cũng đã có những bước phát triển quan trọng trong suốt triều đại của cả Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 và Đức Thánh Cha Phanxicô. Vấn đề Hồi giáo là trọng tâm trong di sản Giáo Hoàng của các ngài. Đức Bênêđíctô đưa ra câu trả lời về mặt thần học; Đức Phanxicô đưa ra câu trả lời về mặt tình huynh đệ.

Các vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001 đã nhận được câu trả lời đầy đủ nhất về mặt thần học cách đây 20 năm, vào ngày 12 tháng 9. Trở về ngôi nhà học thuật cũ của mình ở Regensburg, Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã đề cập đến vấn đề bạo lực nhân danh tôn giáo.

Đức Bênêđíctô lập luận rằng hành động đức tin, về bản chất, phải là một hành động tự do. Hành động đức tin do bị ép buộc, nhất là bằng bạo lực, do đó trái với lý trí — theo nghĩa đen là phi lý. Và bởi vì Chúa là hữu lý, nên điều gì trái với lý trí thì trái với Chúa.

Việc ép buộc niềm tin vào Chúa bằng bạo lực là phi lý. Đức Thánh Cha đã chỉ ra cách những vấn đề như vậy đã được giải quyết trong truyền thống Kitô giáo, và đề xuất những bài học thích hợp cho thế giới Hồi giáo.

Bài diễn văn Regensburg đã gây ra một cơn bão dư luận toàn cầu vào thời điểm đó — bao gồm cả bạo lực Hồi giáo chống lại người Kitô giáo — nhưng sự sáng suốt và lòng dũng cảm của Đức Thánh Cha đã dẫn đến một bước đột phá thực sự trong quan hệ Công Giáo-Hồi giáo. Henry Kissinger coi đó là tuyên bố quan trọng nhất về Hồi giáo sau sự kiện 11 Tháng Chín.

Những phân tích và lập luận của Đức Bênêđíctô đã được các nhà lãnh đạo Hồi giáo đón nhận nồng nhiệt đến mức Quốc vương Abdullah của Ả Rập Xê Út đã có chuyến thăm lịch sử tới Đức Bênêđíctô tại Vatican năm 2007, cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa một Giáo Hoàng với "Người bảo hộ Hai Thánh địa" (Mecca và Medina). Có thể nói, điều này tương tự như chuyến thăm của Mikhail Gorbachev tới Vatican năm 1989, vài tuần sau khi Bức tường Berlin sụp đổ.

Quan trọng hơn, hàng chục học giả Hồi giáo đã gửi một bức thư ngỏ tới Đức Bênêđíctô, đặc biệt đề cập đến những điểm được nêu trong Bài phát biểu Regensburg. Điều ban đầu bị một số người chỉ trích là một hành động khiêu khích liều lĩnh của Đức Giáo Hoàng đã thực sự gây được tiếng vang trong thế giới Hồi giáo và tạo ra một bước đột phá thần học thực sự về vấn đề bạo lực tôn giáo.

Tiếp nối sự rõ ràng về mặt thần học của Đức Bênêđíctô, Đức Giáo Hoàng Phanxicô sau đó đã lưu ý đến hai thay đổi lịch sử trong Hồi giáo toàn cầu.

Chuyến thăm của Quốc vương Abdullah là dấu hiệu cho thấy những thay đổi sắp diễn ra ở Ả Rập Xê Út. Những cải cách của Thái tử Mohammed bin Salman rất đáng kể - cho phép phụ nữ lái xe, mở cửa thương mại và du lịch với phương Tây, tài trợ cho các sự kiện thể thao quốc tế ở nước ngoài và thậm chí tổ chức WrestleMania trong nước (với các nữ đô vật ăn mặc kín đáo).

Ả Rập Xê Út đã giảm bớt sự hỗ trợ cho các hình thức Hồi giáo cực đoan cả trong nước và thông qua việc tài trợ ở nước ngoài. Tổng thống Trump đã chọn Ả Rập Xê Út là điểm đến cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên trong mỗi nhiệm kỳ tổng thống của mình (mặc dù vào năm 2025, ông đã có chuyến thăm ngắn tới Rôma để dự lễ tang của Đức Giáo Hoàng Phanxicô).

Sau khi Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đưa ra những lập luận thần học, và một số xu hướng ôn hòa tôn giáo xuất hiện ở các quốc gia vùng Vịnh, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã ưu tiên việc tăng cường quan hệ anh em với Hồi giáo trong triều đại của mình, thực hiện các chuyến đi đến Ai Cập (2017), Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (2019), Iraq (2021) và Indonesia (2024) — chuyến đi cuối cùng là chuyến đi dài nhất và được thực hiện khi sức khỏe suy yếu. Phát biểu nhân kỷ niệm một năm ngày mất của ngài, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã chọn nhấn mạnh những mối quan hệ anh em đó là trọng tâm trong di sản của Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Tại Abu Dhabi, Đức Thánh Cha Phanxicô và Đại Imam của Al-Azhar, Ahmad Al-Tayyeb, đã ký Tuyên bố Abu Dhabi về "tình huynh đệ nhân loại vì hòa bình thế giới". Al-Azhar, ở Cairo, là trung tâm hàng đầu về học thuật và luật học Hồi giáo, khiến Đại Imam của nơi này trở thành một trong những tiếng nói Hồi giáo quan trọng nhất trên thế giới.

Do một số điểm không chính xác trong cách diễn đạt thần học — là điều không hiếm gặp trong thời Đức Giáo Hoàng Phanxicô — văn kiện này đã gây xôn xao trong giới Công Giáo, đòi hỏi phải làm rõ rằng chính "ý muốn cho phép" của Chúa mới cho phép sự đa dạng tôn giáo trong lịch sử, chứ không phải ý định ban đầu của Ngài.

Tuy nhiên, tầm quan trọng của Abu Dhabi không nằm ở việc Đức Giáo Hoàng ký kết, mà là việc Đại Imam đã ký, bởi vì ông và Al-Azhar, nói một cách tế nhị, nhìn chung không coi Kitô giáo và Do Thái giáo là anh em. Đó là một nỗ lực đáng trân trọng của Tòa Thánh nhằm tham gia và nâng cao những phát triển đầy hy vọng của Hồi giáo với học giả hàng đầu trong đạo Hồi.

Tuyên bố này đã dẫn đến việc xây dựng "Ngôi nhà Gia đình Abraham" ba phần ở Abu Dhabi, bao gồm các nơi thờ phượng của người Do Thái, Kitô giáo và Hồi giáo — một biểu hiện của chủ nghĩa đa nguyên tôn giáo thách thức những cách giải thích cực đoan nhất về Hồi giáo. Giải thưởng Zayed — một giải thưởng thường niên dành cho sự lãnh đạo trong tình huynh đệ và chủ nghĩa đa nguyên — được trao mỗi năm tại Abu Dhabi. Các quan chức liên quan đến giải thưởng này đã được Đức Giáo Hoàng Phanxicô tiếp kiến hàng năm, và năm ngoái còn được Đức Giáo Hoàng Lêô tiếp kiến nữa.

Chuyến thăm Indonesia năm 2024 của Đức Thánh Cha Phanxicô đã cho thấy rằng, khác xa với nguồn gốc Ả Rập, Hồi giáo có thể mang nhiều hình ảnh khác biệt. Chuyến đi đã ghi nhận sự trỗi dậy của Nahdlatul Ulama, gọi tắt là NU ở Indonesia. Đây là tổ chức Hồi giáo lớn nhất thế giới — với khoảng 100 triệu thành viên — tại quốc gia có dân số theo đạo Hồi đông nhất. Hồi giáo Indonesia, dưới sự lãnh đạo của NU, đã phát triển các nguồn lực thần học từ chính Hồi giáo để thúc đẩy một hình ảnh ít hung hăng hơn, mang tính huynh đệ hơn. Đặc biệt, tổ chức này chủ trương rằng "quyền công dân" — dành cho tất cả mọi người — nên là bản sắc công dân cơ bản, không phân biệt giữa người Hồi giáo và "người không theo đạo".

Khi Indonesia đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh G20 năm 2022, Nahdlatul Ulama — tổ chức mà nhà lãnh đạo ủng hộ việc tìm kiếm sự hướng dẫn trong các văn bản của Công đồng Vatican II — đã tận dụng cơ hội để triệu tập hội nghị thượng đỉnh "R20" gồm các nhà lãnh đạo tôn giáo toàn cầu. Một diễn giả chính và người ủng hộ nhiệt thành là giáo sư Mary Ann Glendon — cựu đại sứ Hoa Kỳ tại Tòa thánh — người coi công việc của R20 và Nahdlatul Ulama là thúc đẩy dự án cung cấp nền tảng tôn giáo sâu sắc hơn cho Tuyên ngôn Toàn cầu về Nhân quyền.

Các sáng kiến Hồi giáo của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 và Đức Thánh Cha Phanxicô đã gặp phải một số sự phản đối — Đức Bênêđíctô gặp chống đối trong thế giới Hồi giáo và Đức Thánh Cha Phanxicô trong thế giới Kitô giáo. Điều này không phải là mới; các sáng kiến Do Thái của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II cũng vấp phải sự phản đối từ những người lo sợ rằng tính độc nhất của đức tin Công Giáo đang bị suy yếu.

Đó là một cách hiểu quá lo lắng. Xét đến sự phổ biến của bạo lực Hồi giáo - thể hiện rõ nhất vào ngày 11 Tháng Chín - thì điều đó vẫn có thể hiểu được. Tuy nhiên, 25 năm sau - phần lớn là nhờ Bài phát biểu Regensburg cách đây 20 năm - vẫn có lý do để hy vọng vào sự xuất hiện của một bộ mặt Hồi giáo nhân đạo hơn.

---

Source:National Catholic Register

25 Years After 9/11, Where Does the Church Stand With Islam?

 

Quốc hội Anh và xứ Wales dường như đã giáng một đòn quyết định vào việc hỗ trợ tự tử ở nước này, khi bác bỏ Dự luật Hỗ trợ Người lớn Mắc Bệnh nan y của nữ Dân biểu đảng Lao động Lauren Edwards với tỷ số 286 phiếu chống và 270 phiếu thuận trong lần đọc thứ hai. Cuộc bỏ phiếu này có ý nghĩa hơn một thất bại thông thường vì bà Edwards đã tái trình dự luật tương tự mà bà Kim Leadbeater đã thông qua tại Hạ viện năm ngoái, dựa vào việc Đạo luật Quốc hội sẽ bỏ qua hoàn toàn Thượng viện nếu các Dân biểu thông qua hai lần. Việc bác bỏ hôm thứ Sáu đã chấm dứt chiến lược đó vĩnh viễn. David Hahn cho rằng sự thay đổi này bắt nguồn từ Thủ tướng mới Andy Burnham, người đã đoạn tuyệt với sự ủng hộ công khai của người tiền nhiệm Keir Starmer đối với dự luật và thay vào đó giữ cho chính phủ trung lập, cho phép các Dân biểu đảng Lao động bỏ phiếu theo lương tâm mà không cần phải đoán xem lãnh đạo đảng sẽ phản ứng như thế nào.

---

Source:Catholic Herald

Assisted suicide fails

 

PHÓNG SỰ HÀNH HƯƠNG MIỀN ĐÔNG

Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Hoa-Kỳ - “Đức Maria, Người Loan Báo Tin Mừng”
Núi Đức Mẹ Lộ-Đức, Emmitsburg, MD - Thứ Bảy, 05 tháng 9 năm 2026.

Những ngày cuối hè còn vương chút nắng, nhưng gió đã bắt đầu se lạnh trên ngọn đồi Emmitsburg, báo hiệu một mùa thu sắp về. Và như đã hẹn, mỗi năm cứ vào dịp này, Đoàn con cái Miền Đông lại lũ lượt kéo về, tìm về bên Núi Đức Mẹ Lộ-Đức — National Shrine Grotto of Our Lady of Lourdes, 16330 Grotto Road, Emmitsburg, MD — nơi đá núi, hang sâu, dòng suối nhỏ đã bao năm lặng lẽ chứng kiến biết bao bước chân hành hương của những người con tha hương.
Năm nay, Đoàn con cái Miền Đông về bên Mẹ không chỉ để xin ơn, không chỉ để tạ ơn, mà còn để học lấy nơi Mẹ một sứ mạng: chủ đề của ngày Hành Hương năm 2026 được chọn là “Đức Maria, Người Loan Báo Tin Mừng.” Bởi vì trước khi có bất cứ nhà giảng thuyết nào, trước khi có bất cứ cuốn Tin Mừng nào được viết ra, đã có một thiếu nữ ở làng Nazareth thưa hai tiếng “Xin Vâng” — và Ngôi Lời đã hoá thành nhục thể. Mẹ chính là trang Tin Mừng đầu tiên được mở ra cho nhân loại.

Từ 9:00 sáng, Ban Tổ Chức và những người có trách nhiệm đã có mặt để bố trí, phối hợp công tác, chuẩn bị cho một ngày dài phía trước. Chưa tới giờ Rước Kiệu, bầu khí đã bắt đầu linh thánh. Từ 10:45 sáng, ngay dưới chân Tượng Đài Mẹ, Giờ Thánh Mẫu Ca đã cất lên những lời hát đầu tiên, mở đường cho cả một buổi hành hương. Cha Nguyễn Đức Vượng, OP, thay mặt Cha Chủ Tịch Miền, đã dâng lời nguyện và tuyên bố khai mạc. Từng ca đoàn nối tiếp nhau bước lên: từ “Bên Mẹ La-Vang Con Sẽ Bình An” hát chung mở đầu, đến “Từ Lúc Mẹ Nói Lời Xin Vâng” của Ca đoàn Thánh Tâm Arlington, “Kìa Bà Nào” của Ca đoàn Cecilia Arlington, “Mẹ Của Chúa”, “Hạt Giống Tình Yêu”, “Mẹ Là Ánh Sao Trời” của Ca đoàn La-Vang Chantilly, “Lời Kinh Thiên Đàng” của Ca đoàn Mẹ Triển Dương từ Pennsylvania, cho tới “Học Với Mẹ” khép lại phần đơn ca hợp ca.

Có người đã nhắc lại lời Thánh Augustinô: “Cantare amantis est” — Hát là của người đang yêu. Quả thật, mỗi lời ca cất lên hôm ấy không chỉ là nghệ thuật, mà là tấm lòng ngợi ca, yêu mến Mẹ, và muốn học nơi Mẹ bước chân tung gieo, ra đi mang Chúa đến cho người anh em của mình.

Xem Video: Giờ Thánh Mẫu Ca

Trong lúc đó, từ 11:00 sáng, tại Nhà Nguyện và bên trong Hang Đá, hàng chục vị linh mục đã ngồi tòa giải tội, âm thầm chuẩn bị tâm hồn cho giáo dân trước Thánh Lễ. Chỉ tội quý cha, người thì vừa ngồi tòa xong đã phải khoác áo lễ bước ra dự phần Rước Kiệu, bụng chưa kịp lót dạ một miếng gì, nhưng trên khuôn mặt vẫn là nụ cười thánh thiện, no thỏa tình Chúa và tình giáo dân.
Đúng 12:00 trưa, đoàn Rước Kiệu bắt đầu chuyển bước, từ Nhà Nguyện phía ngoài tiến vào Hang Đá để dâng Thánh Lễ. Gần hai mươi Cộng Đoàn và Giáo Xứ, trải dài từ Allentown, Reading, Lancaster, Harrisburg, York, Lebanon, Philadelphia, Pittsburgh bên Pennsylvania, đến Arlington, Chantilly, Hampton, Norfolk, Richmond bên Virginia, Baltimore bên Maryland, và Washington DC, lần lượt nối bước theo sau Thánh Giá nến cao, theo sau Kiệu Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, mỗi Cộng Đoàn sắp hàng đi theo bảng tên của mình, như một dòng sông nhỏ từ khắp các tiểu bang Miền Đông cùng đổ về một nguồn.

Tới nơi Hang Đá, Cộng Đoàn Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời từ Philadelphia đã thay mặt cả Miền dâng lên Mẹ những bó hoa lòng thành kính. Cộng đoàn cùng hiệp lòng dâng hoa, tha thiết khẩn xin: xin Mẹ phù giúp đoàn con cái Miền Đông, giữa cuộc sống vật chất nơi đất khách quê người, luôn giữ vững Niềm Tin Cậy Mến, biết noi gương Mẹ mà ra đi loan báo Tin Mừng bằng chính đời sống của mình. Chắc chắn Mẹ đã thấy tấm lòng thành ấy, và sẽ không ngần ngại tuôn đổ muôn hồng ân xuống trên đoàn con đang chạy đến với Mẹ.

Thánh Lễ Đồng Tế được cử hành ngay tại bàn thờ trước Hang Đá, do Cha Phanxicô Xaviê Ryan Vương Nguyễn chủ tế, và Đức Ông Giuse Trịnh Minh Trí phụ trách giảng thuyết. Bài Tin Mừng được chọn đọc hôm ấy trích từ Thánh Gioan, đoạn dưới chân thập giá, khi Chúa Giêsu trăn trối: “Đây là mẹ của anh.” Đức Ông đã khai triển: Mẹ không giảng một lời nào được ghi lại trong sách Tin Mừng, nhưng cả cuộc đời âm thầm của Mẹ — từ tiếng Xin Vâng ở Nazareth, đến đứng vững dưới chân thập giá — chính là bài giảng sống động nhất về lòng trung tín, là cách loan báo Tin Mừng không bằng lời, mà bằng chính sự hiện diện.

Xem Video: DângHoa – Thánh Lễ

Và như để chuẩn thuận cho tấm lòng của đoàn con, Mẹ đã ban cho một ngày thời tiết thật thuận hòa: không mưa, không nóng, trời có mây, mát nhẹ suốt cả ngày. Những đám mây nhẹ giăng ngang bầu trời như che bớt cái nắng cuối hè còn sót lại, chẳng khác nào cột mây năm xưa đã che chở, dẫn đưa dân Chúa vượt qua sa mạc. Giữa Núi Đức Mẹ Lộ-Đức hôm ấy, cả đất trời như cùng góp lời tạ ơn với đoàn con.

Sau Thánh Lễ, Ông Đinh Văn Chính, Chủ Tịch Giáo Dân, thay lời Ban Tổ Chức, đã dâng lời cảm ơn Đức Ông Giuse Trịnh Minh Trí, Cha Chủ Tịch Miền, quý Cha, quý Thầy, quý Sơ đã đồng hành; cảm ơn Quý Chức và mọi thành phần Dân Chúa đã tích cực đóng góp, tham dự Ngày Hành Hương thật sốt sắng. Sau Đó Ông Đinh Văn Chính đã giới thiệu và bàn giao chức vụ Chủ Tịch Giáo Dân Miền Đông cho Tân Chủ Tịch, Ông Trần Văn Phát. Ông Tân Chủ Tịch đã tuyên bố chấp thuận, và long trọng tuyên hứa phục vụ trước Cha Chủ Tịch Miền và Cộng Đoàn.

Ông Tân Chủ Tịch Trần Văn Phát đã kêu gọi Cộng Đoàn cùng hỗ trợ các sinh hoạt của Miền, và thông báo mời gọi tham gia Đại Hội Thánh Ca Giáng Sinh 2026 tại Giáo Xứ Lòng Thương Xót Chúa, Pensylvania, PA vào Chúa Nhật II Mùa Vọng, nhằm ngày Chúa Nhật mồng 06 tháng 12 năm 2026.

Thánh Lễ kết thúc lúc 2:30 chiều, mọi người quây quần bên nhau trong bữa picnic và những sinh hoạt cộng đồng ấm cúng, trước khi cùng nhau thu dọn vệ sinh, giữ cho khu Thánh Địa sạch sẽ như đã cam kết, và giải tán vào lúc 4:00 chiều.

Mọi người ra về trong niềm vui an bình, như vừa được uống no thỏa từ nguồn suối Ơn Lành nơi Mẹ hằng tuôn chảy, lòng còn vương vấn tiếng hát ban sáng: học với Mẹ qua đồng hoang Bêlem, học với Mẹ khi thăm chị Isave, học với Mẹ trên đồi cao Canvê — để mang lấy nơi mình một chút của Mẹ, mà ra về loan báo Tin Mừng giữa đời thường.

Hẹn lại gặp nhau trong ngày Hành Hương Miền năm tới, Thứ Bảy, ngày 04 tháng 9 năm 2027, cũng tại Trung Tâm Đức Mẹ Lộ-Đức, Emmitsburg, Maryland này.

Emmitsburg, MD. Chúa Nhật, 06 tháng 9 năm 2026.
Vọng Sinh.

 

PHÓNG SỰ HÀNH HƯƠNG MIỀN ĐÔNG

Liên Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Hoa-Kỳ - “Đức Maria, Người Loan Báo Tin Mừng”

Núi Đức Mẹ Lộ-Đức, Emmitsburg, MD - Thứ Bảy, 05 tháng 9 năm 2026.

Những ngày cuối hè còn vương chút nắng, nhưng gió đã bắt đầu se lạnh trên ngọn đồi Emmitsburg, báo hiệu một mùa thu sắp về. Và như đã hẹn, mỗi năm cứ vào dịp này, Đoàn con cái Miền Đông lại lũ lượt kéo về, tìm về bên Núi Đức Mẹ Lộ-Đức — National Shrine Grotto of Our Lady of Lourdes, 16330 Grotto Road, Emmitsburg, MD — nơi đá núi, hang sâu, dòng suối nhỏ đã bao năm lặng lẽ chứng kiến biết bao bước chân hành hương của những người con tha hương.

Năm nay, Đoàn con cái Miền Đông về bên Mẹ không chỉ để xin ơn, không chỉ để tạ ơn, mà còn để học lấy nơi Mẹ một sứ mạng: chủ đề của ngày Hành Hương năm 2026 được chọn là “Đức Maria, Người Loan Báo Tin Mừng.” Bởi vì trước khi có bất cứ nhà giảng thuyết nào, trước khi có bất cứ cuốn Tin Mừng nào được viết ra, đã có một thiếu nữ ở làng Nazareth thưa hai tiếng “Xin Vâng” — và Ngôi Lời đã hoá thành nhục thể. Mẹ chính là trang Tin Mừng đầu tiên được mở ra cho nhân loại.

Từ 9:00 sáng, Ban Tổ Chức và những người có trách nhiệm đã có mặt để bố trí, phối hợp công tác, chuẩn bị cho một ngày dài phía trước. Chưa tới giờ Rước Kiệu, bầu khí đã bắt đầu linh thánh. Từ 10:45 sáng, ngay dưới chân Tượng Đài Mẹ, Giờ Thánh Mẫu Ca đã cất lên những lời hát đầu tiên, mở đường cho cả một buổi hành hương. Cha Nguyễn Đức Vượng, OP, thay mặt Cha Chủ Tịch Miền, đã dâng lời nguyện và tuyên bố khai mạc. Từng ca đoàn nối tiếp nhau bước lên: từ “Bên Mẹ La-Vang Con Sẽ Bình An” hát chung mở đầu, đến “Từ Lúc Mẹ Nói Lời Xin Vâng” của Ca đoàn Thánh Tâm Arlington, “Kìa Bà Nào” của Ca đoàn Cecilia Arlington, “Mẹ Của Chúa”, “Hạt Giống Tình Yêu”, “Mẹ Là Ánh Sao Trời” của Ca đoàn La-Vang Chantilly, “Lời Kinh Thiên Đàng” của Ca đoàn Mẹ Triển Dương từ Pennsylvania, cho tới “Học Với Mẹ” khép lại phần đơn ca hợp ca.

Có người đã nhắc lại lời Thánh Augustinô: “Cantare amantis est” — Hát là của người đang yêu. Quả thật, mỗi lời ca cất lên hôm ấy không chỉ là nghệ thuật, mà là tấm lòng ngợi ca, yêu mến Mẹ, và muốn học nơi Mẹ bước chân tung gieo, ra đi mang Chúa đến cho người anh em của mình.

Xem Video: Giờ Thánh Mẫu Ca

Trong lúc đó, từ 11:00 sáng, tại Nhà Nguyện và bên trong Hang Đá, hàng chục vị linh mục đã ngồi tòa giải tội, âm thầm chuẩn bị tâm hồn cho giáo dân trước Thánh Lễ. Chỉ tội quý cha, người thì vừa ngồi tòa xong đã phải khoác áo lễ bước ra dự phần Rước Kiệu, bụng chưa kịp lót dạ một miếng gì, nhưng trên khuôn mặt vẫn là nụ cười thánh thiện, no thỏa tình Chúa và tình giáo dân.

Đúng 12:00 trưa, đoàn Rước Kiệu bắt đầu chuyển bước, từ Nhà Nguyện phía ngoài tiến vào Hang Đá để dâng Thánh Lễ. Gần hai mươi Cộng Đoàn và Giáo Xứ, trải dài từ Allentown, Reading, Lancaster, Harrisburg, York, Lebanon, Philadelphia, Pittsburgh bên Pennsylvania, đến Arlington, Chantilly, Hampton, Norfolk, Richmond bên Virginia, Baltimore bên Maryland, và Washington DC, lần lượt nối bước theo sau Thánh Giá nến cao, theo sau Kiệu Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, mỗi Cộng Đoàn sắp hàng đi theo bảng tên của mình, như một dòng sông nhỏ từ khắp các tiểu bang Miền Đông cùng đổ về một nguồn.

Tới nơi Hang Đá, Cộng Đoàn Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời từ Philadelphia đã thay mặt cả Miền dâng lên Mẹ những bó hoa lòng thành kính. Cộng đoàn cùng hiệp lòng dâng hoa, tha thiết khẩn xin: xin Mẹ phù giúp đoàn con cái Miền Đông, giữa cuộc sống vật chất nơi đất khách quê người, luôn giữ vững Niềm Tin Cậy Mến, biết noi gương Mẹ mà ra đi loan báo Tin Mừng bằng chính đời sống của mình. Chắc chắn Mẹ đã thấy tấm lòng thành ấy, và sẽ không ngần ngại tuôn đổ muôn hồng ân xuống trên đoàn con đang chạy đến với Mẹ.

Thánh Lễ Đồng Tế được cử hành ngay tại bàn thờ trước Hang Đá, do Cha Phanxicô Xaviê Ryan Vương Nguyễn chủ tế, và Đức Ông Giuse Trịnh Minh Trí phụ trách giảng thuyết. Bài Tin Mừng được chọn đọc hôm ấy trích từ Thánh Gioan, đoạn dưới chân thập giá, khi Chúa Giêsu trăn trối: “Đây là mẹ của anh.” Đức Ông đã khai triển: Mẹ không giảng một lời nào được ghi lại trong sách Tin Mừng, nhưng cả cuộc đời âm thầm của Mẹ — từ tiếng Xin Vâng ở Nazareth, đến đứng vững dưới chân thập giá — chính là bài giảng sống động nhất về lòng trung tín, là cách loan báo Tin Mừng không bằng lời, mà bằng chính sự hiện diện.

Xem Video: DângHoa – Thánh Lễ

Và như để chuẩn thuận cho tấm lòng của đoàn con, Mẹ đã ban cho một ngày thời tiết thật thuận hòa: không mưa, không nóng, trời có mây, mát nhẹ suốt cả ngày. Những đám mây nhẹ giăng ngang bầu trời như che bớt cái nắng cuối hè còn sót lại, chẳng khác nào cột mây năm xưa đã che chở, dẫn đưa Dân Chúa vượt qua sa mạc. Giữa Núi Đức Mẹ Lộ-Đức hôm ấy, cả đất trời như cùng góp lời tạ ơn với đoàn con.

Sau Thánh Lễ, Ông Đinh Văn Chính, Chủ Tịch Giáo Dân, thay lời Ban Tổ Chức, đã dâng lời cảm ơn Đức Ông Giuse Trịnh Minh Trí, Cha Chủ Tịch Miền, quý Cha, quý Thầy, quý Sơ đã đồng hành; cảm ơn Quý Chức và mọi thành phần Dân Chúa đã tích cực đóng góp, tham dự Ngày Hành Hương thật sốt sắng. Sau Đó Ông Đinh Văn Chính đã giới thiệu và bàn giao chức vụ Chủ Tịch Giáo Dân Miền Đông cho Tân Chủ Tịch, Ông Trần Văn Phát. Ông Tân Chủ Tịch đã tuyên bố chấp thuận, và long trọng tuyên hứa phục vụ trước Cha Chủ Tịch Miền và Cộng Đoàn.

Ông Tân Chủ Tịch Trần Văn Phát đã kêu gọi Cộng Đoàn cùng hỗ trợ các sinh hoạt của Miền, và thông báo mời gọi tham gia Đại Hội Thánh Ca Giáng Sinh 2026 tại Giáo Xứ Lòng Thương Xót Chúa, Pensylvania, PA vào Chúa Nhật II Mùa Vọng, nhằm ngày Chúa Nhật mồng 06 tháng 12 năm 2026.

Thánh Lễ kết thúc lúc 2:30 chiều, mọi người quây quần bên nhau trong bữa picnic và những sinh hoạt cộng đồng ấm cúng, trước khi cùng nhau thu dọn vệ sinh, giữ cho khu Thánh Địa sạch sẽ như đã cam kết, và giải tán vào lúc 4:00 chiều.

Mọi người ra về trong niềm vui an bình, như vừa được uống no thỏa từ nguồn suối Ơn Lành nơi Mẹ hằng tuôn chảy, lòng còn vương vấn tiếng hát ban sáng: học với Mẹ qua đồng hoang Bêlem, học với Mẹ khi thăm chị Isave, học với Mẹ trên đồi cao Canvê — để mang lấy nơi mình một chút của Mẹ, mà ra về loan báo Tin Mừng giữa đời thường.

Hẹn lại gặp nhau trong ngày Hành Hương Miền năm tới, Thứ Bảy, ngày 04 tháng 9 năm 2027, cũng tại Trung Tâm Đức Mẹ Lộ-Đức, Emmitsburg, Maryland này.

Emmitsburg, MD. Chúa Nhật, 06 tháng 9 năm 2026.

Vọng Sinh.

 

Khuôn mặt chiếc lồng đèn Tết Trung Thu

Theo tập tục văn hóa Á Đông, bên quê nhà Việt Nam khi trời đất xoay chuyển sang tiết mùa Thu, ngày 15. Tháng Tám Âm lịch, còn gọi là ngày Rằm Tháng Tám, có lễ Tết cho các trẻ em thiếu nhi. Ngày lễ Tết này có tên là Tết Trung Thu.

Vào ngày này, ban đêm mặt Trăng chiếu sáng tròn đầy trên nền trời. Vào ngày này lúc trời vừa tối, các em thiếu nhi tay cầm đèn có ngọn nến hay đèn điện cháy sáng đi rước vui chơi ca hát những bài hát thiếu nhi tuổi thơ. Và các em còn nhận được qùa bánh nữa.

Các em vui mừng hạnh phúc và cả người lớn cũng cảm thấy vui mừng hạnh phúc theo.

Chiếc lồng đèn các em cầm trong tay được làm bằng giấy kính mầu hay vật dụng khác. Nhưng đều có vẽ khắc hình các con thú vật như chim chóc, gà, thỏ, nai, cá và có cả hình em bé chạy nhảy vui đùa nữa. Những hình ảnh này nổi bật rõ nét khi ánh sáng ngọn nến, hay đèn điện trong lồng đèn bật chiếu sáng lên.

Ánh sáng tỏa ra từ chiếc lồng đèn trên tay em bé phát tỏa ánh sáng mờ nhạt. Ánh sáng đó không mạnh để soi chiếu nhìn thấy rõ những vật chung quanh gần đó. Nhưng sáng đó vừa đủ nhận ra gương mặt, đôi mắt trong sáng ngây thơ vô tội của em bé cầm đèn.

Ánh sáng đó không phát tỏa hơi nóng làm khó chịu chói mắt, khi nhìn vào đèn. Nhưng ánh sáng đó mang đến không khí thi vị êm dịu.

Ánh sáng phát tỏa ra từ chiếc lồng đèn trung thu trên tay em bé gợi nhớ đến ánh sáng cây nến Rửa Tội. Cây nến Rửa tội cũng không to lớn. Cây nến này được đốt thắp lên từ ngọn lửa cây nến Chúa Giêsu phục sinh: ánh sáng đức tin.

Làn nước Bí tích Rửa tội đem lại sức sống cho hạt giống hay cây rễ đức tin được gieo trồng trong tâm hồn con người.Ánh sáng đức tin phát tỏa từ cây nến Rửa Tội, tuy nhỏ yếu nhạt, nhưng đủ soi chiếu cho tâm hồn nhận ra thế nào là sự tốt lành thánh thiện, thế nào là tình yêu bác ái niềm vui, thế nào đường tội lỗi sự dữ.

Antoine de Saint Exupe´ry đã thuật lại cuộc đối thọai giữa cậu Hoàng Tử nhỏ và chú Chó Sói về tình yêu: „ Cậu Hoàng tử nhỏ trở lại với chú Chó Sói: Adieu, chào tạm biệt Bạn!

Chú chó Sói nói lại: Adieu chào tạm biệt Bạn!. Nhưng tôi muốn nói với Bạn điều bí ẩn mầu nhiệm. Nó đơn giản thôi: Người ta nhìn thông thường bằng đôi con mắt, nhưng chỉ nhìn rõ ràng sáng tốt với trái tim tâm hồn! Vì những gì căn bản thiết yếu ẩn dấu không thể nhìn bằng đôi con mắt thường được.“

Ánh sáng chiếu tỏa từ trong chiếc lồng đèn Trung Thu làm nổi bật rõ nét những hình thù tô vẽ trên đèn.

Ánh sáng đức tin cây nến Rửa Tội, qua đời sống người đã nhận lãnh Bí tích Rửa tội của một tâm hồn ngay chính kính sợ Thiên Chúa, sống theo giới luật Chúa, luật Giáo Hội Chúa truyền dạy, cùng lòng kính trọng thiên nhiên và con người, cũng làm nổi bật rõ nét khuôn mặt Thiên Chúa tình yêu, nguồn sự sống đã khắc ghi trong tâm hồn cuộc sống của họ.

Hình ảnh các em thiếu nhi đi ca hát với chiếc đèn lồng Trung Thu trong tay là hình ảnh sống động nói lên sức sống phát triển đang đà hy vọng vươn lên.

Hình ảnh đó cũng hình ảnh rao truyền sự sống cùng tình yêu Thiên Chúa giữa con người. Ánh sáng chiếc lồng đèn, sức sống vui tươi hạnh phúc, cùng tâm hồn hồn nhiên niềm tin của các em thiếu nhi vẽ nên hình ảnh đó.

Vì chỉ có ánh sáng mới có thể soi sáng; chỉ có đức tin mới có thể truyền bá đức tin; chỉ có sự sống mới có thể làm phát sinh sự sống.

Điều này luôn rất cần thiết cho đời sống gia đình, cho xã hội, cho Hội đoàn, cho Cộng đoàn Giáo Hội của Chúa ở trần gian.

Hình ảnh ánh sáng đèn Trung Thu cũng là hình ảnh ánh sáng đức tin của các Thánh Tử đạo chúng ta.

Các Thánh Tử đạo Việt Nam đã sống chiếu ánh sáng đức tin vào Chúa, theo con mắt thường thì qúa mờ nhạt yếu mềm. Nhưng lại có sức tỏa sức nồng ấm cảm hóa thuyết phục lòng người. Ánh sáng đức tin của các Ngài là ánh phản chiếu ánh sáng tình yêu của Thiên Chúa.

Thiên Chúa là nguồn ánh sáng đã biến đổi những tia sáng phản chiếu nơi các Thánh bừng sáng cháy lên là ánh lửa soi đường cho tâm hồn con người đin tìm kiếm Thiên Chúa.

Hình ảnh các em thiếu nhi đi rước đèn cũng là hình ảnh đi tìm kiếm niềm vui hạnh phúc. Các em thiếu nhi không đi tìm điều đó một mình. Nhưng cùng với các bạn trẻ cùng trang lứa và cùng mọi người, và cùng với mọi người chia sẻ niềm vui hạnh phúc đó.

Trong đời sống Đức tin cũng thế, như Chúa phán: ” Nước Trời ở giữa các con” ( Lc 17,21). Vì thế, đi tìm Nước Trời một mình sẽ không thấy; xây dựng Nước Trời một mình sẽ không thành công.

Phải chăng đây là cung cách sống chân thành của một nếp sống tương quan liên đới cùng xây dựng Nước tình yêu Chúa trong lòng Giáo Hội Chúa Giêsu ở trần gian.

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

Chương 12: CHẾ ĐỘ QUÂN CHỦ GIÁO HOÀNG Ở ĐỈNH CAO

Sau khi theo dõi cuộc đấu tranh thành công của các Giáo hoàng để khẳng định quyền tối cao của các ngài đối với các Hoàng đế, giờ đây chúng ta chuyển sang một chủ đề có liên quan chặt chẽ: Sự phát triển song song mà qua đó các Giáo hoàng đã chứng minh cho đòi hỏi lâu đời của các ngài về chủ quyền tuyệt đối đối với Giáo hội. Sự phát triển này có ý nghĩa đặc biệt, bởi vì ngày nay các Giáo hoàng về cơ bản vẫn đưa ra tuyên bố tương tự về chủ quyền đối với Giáo hội, trong khi cuộc đấu tranh của các ngài với các Hoàng đế chỉ còn mang ý nghĩa lịch sử.

Việc các giáo hoàng đòi quyền tối cao trong Giáo hội có thể đã có từ thế kỷ thứ tư; có rất ít bằng chứng về bất cứ đòi hỏi nào như vậy trước đó. Trong ba thế kỷ đầu tiên, tổ chức của Giáo hội đã phát triển theo mô hình hành chính của đế quốc Rô-ma. Các giáo hội nằm ở các thủ phủ tỉnh đạt được vị thế tổng giám mục, bao gồm một mức độ quyền tài phán nhất định đối với các giáo hội chị em của họ, trong khi một số đạt được vị thế siêu tổng giám mục hoặc giáo chủ. Cấu trúc này cho phép các cấp độ tự trị khác nhau; nó nhấn mạnh tính hợp đoàn (collegiality) của các giám mục và nhu cầu họ phải thường xuyên họp hội đồng để thực hiện trách nhiệm chung của họ đối với đời sống của Giáo hội. Khái niệm về trật tự Giáo hội vẫn được tìm thấy trong tư tưởng của Thánh Au-gus-ti-nô, chẳng hạn, người cùng với các giám mục châu Phi khác đã chống lại những nỗ lực của Rô-ma nhằm xâm phạm nền độc lập của họ.

Tuy nhiên, một ý tưởng tập trung hơn nhiều về cấu trúc Giáo hội đã được phát triển ở Rô-ma và được Đức Giáo Hoàng Leo Cả định hình về mặt lý thuyết. Ý tưởng này coi Giáo hội như một kim tự tháp, với các cạnh hội tụ về Rô-ma ở đỉnh – một hệ thống hoàn toàn trái ngược với khái niệm công đồng châu Phi và phương Đông. Nhờ nhiều yếu tố, Rô-ma đã có thể tổ chức Giáo hội phương Tây theo quan niệm hình kim tự tháp của mình. Các Giáo hoàng đã thành công trong việc tập trung quyền lực vào bản thân đến nỗi khái niệm cổ xưa về tính hợp đoàn của các giám mục đã bị mất đi, và cùng với đó là toàn bộ ý tưởng về sự hiệp nhất trong đa dạng. Toàn bộ Giáo hội được đồng nhất với Giáo hội địa phương ở Rô-ma; các tập tục phụng vụ và kỷ luật của nó được coi là chuẩn mực cho toàn bộ Giáo hội phương Tây. Cho đến ngày nay, bất chấp sự phục hồi tính hợp đoàn của Công đồng Vatican II, đây vẫn là mô hình quyền lực giáo triều của thẩm quyền Giáo hội.

Nhiều lực lượng lịch sử đã hội tụ để thiết lập vị thế của Giáo hoàng trong việc kiểm soát Giáo hội phương Tây. Quyền lực của Đế quốc Byzantine ở Ý suy yếu. Điều này tạo ra một khoảng trống chính trị được lấp đầy bởi giám mục thành Rô-ma, người trở thành nhà lãnh đạo chính trị hàng đầu ở Ý. Liên minh Giáo hoàng với chế độ quân chủ Carolingian đã thống nhất phương Tây về chính trị và tinh thần xung quanh Rô-ma.

Giáo hội châu Phi—giáo hội Latinh duy nhất có truyền thống chống lại sự xâm lấn của Rô-ma—đã biến mất dưới làn sóng Hồi giáo. Các phái bộ truyền giáo Anglo-Saxon, được thực hiện dưới sự lãnh đạo của Rô-ma, đã gắn kết chặt chẽ Giáo hội Anh với tòa thánh. Các nhà truyền giáo Anglo-Saxon sau đó đến lục địa đã mang theo cùng một khái niệm về một Giáo hội theo Giáo hoàng và do đó đã đặt các giáo hội khác dưới sự chi phối của Rô-ma.

Một dấu hiệu cho thấy những bước tiến lớn được ý tưởng duy giáo hoàng về thẩm quyền Giáo hội đã đạt được vào thế kỷ thứ chín là việc tổ chức dưới thời Charlemagne: Các tỉnh giáo hội mới được thành lập và các tỉnh cũ được khôi phục bởi thẩm quyền duy nhất của Tòa thánh. Trong Giáo hội sơ khai, những vấn đề như vậy là công việc của hàng giám mục trong công đồng. Một dấu hiệu khác cho thấy sự gia tăng quyền lực Giáo hoàng là việc trao tặng dây pallium, một dải len trắng đeo quanh vai. Ban đầu chỉ là một vật trang trí mang tính danh dự, giờ đây nó trở thành biểu tượng cho thẩm quyền của Rô-ma đối với giám mục đô thành, người nhận được nó từ Giáo hoàng khi việc bầu chọn ông được xác nhận. Toàn bộ nghi lễ truyền tải ý tưởng này là vị giám mục mới là người đại diện của Giáo hoàng.

Nhiều truyền thuyết khác nhau cũng góp phần vào sự phát triển này. Một trong số đó—việc tôn thờ Thánh Phê-rô như người gác cổng thiên đường—xuất hiện vào thời điểm này.

Được các nhà truyền giáo Rô-ma mang đến cho người Anglo-Saxon, nó đã gây ảnh hưởng mạnh mẽ đến họ và những người Đức trở lại đạo của họ. Một truyền thuyết khác phổ biến rộng rãi vào đầu thời Trung cổ cho rằng Tòa Rô-ma là nơi đặt nền móng thực sự của các Giáo hội phương Tây chính.

Nhưng có ảnh hưởng nhất trong tất cả là Sắc lệnh I-si-đo giả (Pseudo-Isidorian), được soạn thảo vào khoảng năm 850 tại văn phòng của một giám mục người Frank. Bộ sưu tập này chứa đựng sự pha trộn khéo léo giữa các văn kiện giả mạo và văn kiện chính thức của Giáo hoàng và Công đồng. Nó xuyên tạc lịch sử quan hệ giữa Giáo hoàng và các Giáo hội khác bằng cách truy nguồn gốc quyền lực của Giáo hoàng đối với họ từ thời kỳ sơ khai nhất; những vị Giáo hoàng mà chúng ta thực sự không biết gì về họ lại được miêu tả là đang mạnh mẽ thực thi thẩm quyền đối với các Giáo hội khác. Trên cơ sở sai lệch như vậy, Sắc lệnh I-si-đo giả khẳng định quyền tối cao tuyệt đối và phổ quát của người kế vị Thánh Phê-rô: Giáo hoàng là người lập pháp tối cao, sự đồng ý của ngài là cần thiết cho tính hợp lệ của tất cả các sắc lệnh của Công đồng. Ngài cũng là thẩm phán tối cao—không một giám mục nào có thể bị phế truất nếu không có sự can thiệp của ngài, và tòa án của ngài là Tòa án phúc thẩm cuối cùng cho tất cả các vụ án quan trọng.

Đức Ni-cô-la I (mất năm 867) đã sử dụng Sắc lệnh trong nỗ lực nâng cao vị thế của Giáo hoàng lên mức kiểm soát tuyệt đối đối với Giáo hội. Một cách chưa từng có tiền lệ, ngài đã tiến hành chống lại các tổng giám mục, những người là đối thủ chính chống chương trình của ngài, phế truất các tổng giám mục Cologne và Trier và buộc người quyền lực nhất trong số họ, Hincmar của Rheims (mất năm 882), phải nhượng bộ trong một tranh chấp về quyền của một trong những giám mục phụ thuộc của vị này được kháng cáo lên Rô-ma. Nhưng phong trào hướng tới một chế độ quân chủ tuyệt đối của Giáo hoàng đối với Giáo hội này đã bị chặn đứng khi Giáo hoàng bị cuốn vào sự sụp đổ chung của nền văn minh xảy ra vào cuối thế kỷ thứ chín. Với sự tan rã của Đế quốc, Giáo hoàng rơi vào sự kiểm soát của giới quý tộc Rô-ma và sau đó là các Hoàng đế Đức, như chúng ta đã thấy. Kiểu chủ quyền Giáo hoàng của Đức Ni-cô-la hầu như không bao giờ là ký ức.

Và ý tưởng này đã được hồi sinh dưới triều đại Giáo hoàng Leo IX (1048–1054), một nhà cải cách Giáo hội với kinh nghiệm sâu rộng trong công tác mục vụ và ngoại giao, những chuyến đi khắp nơi và kiến thức uyên bác đã biến ngài trở thành người lý tưởng để một lần nữa nâng cao vị thế lãnh đạo của Giáo hoàng đối với Giáo hội. Ngài đã đi thăm các nhà thờ trên khắp thế giới Ki-tô giáo, tổ chức nhiều công đồng, những công đồng đã quy định rằng các giám mục phải được bầu chọn bởi giáo sĩ và giáo dân, đồng thời lên án những lạm dụng phổ biến – buôn thần bán thánh và hôn nhân giáo sĩ. Bằng cách này, ngài đã làm nổi bật thẩm quyền và quyền tài phán của Giáo hoàng, và do đó đã xác nhận tính xác thực của những gì trong nhiều thế kỷ chỉ là lý thuyết về luật giáo hội. Ngài đã tổ chức lại văn phòng giám mục phù hợp với hoạt động ngày càng gia tăng của các Giáo hoàng và đưa vào Giáo triều những người tài năng, những người được thúc đẩy bởi những ý tưởng tốt nhất của thời đại. Các Giáo hoàng kế nhiệm tiếp tục tinh thần của Đức Leo, được hỗ trợ rất nhiều bởi sắc lệnh bầu cử năm 1059, trao quyền kiểm soát các cuộc bầu cử Giáo hoàng cho các Hồng Y và cho phép họ duy trì tinh thần cải cách ở Rô-ma.

Như vậy, bối cảnh đã được thiết lập cho sự xuất hiện của Hildebrand dũng cảm, người đã lên nắm quyền vào năm 1073 với ý tưởng cao cả về chế độ quân chủ giáo hoàng. Chúng ta đã chứng kiến cuộc đấu tay đôi khốc liệt giữa ngài và Henry IV về việc bổ nhiệm giáo sĩ của giáo dân. Nhưng điều có ý nghĩa lâu dài hơn nhiều là sự khẳng định thành công của Đức Grê-go-ri-ô về quyền lực tuyệt đối của giáo hoàng đối với Giáo hội. Dựa trên các nguồn như luật giáo hội cổ thời cũng như các sắc lệnh giả mạo kiểu I-si-đo giả, Đức Grê-go-ri-ô đã hình thành một lý thuyết về chế độ quân chủ giáo hoàng mà ngài đã thể hiện một cách sắc bén trong Dictatus Papae của mình:

"Giáo hoàng không thể bị ai phán xét; Giáo hội Rô-ma chưa bao giờ sai lầm và sẽ không bao giờ sai lầm cho đến tận cùng thời gian; Giáo hội Rô-ma chỉ được thành lập bởi Chúa Kitô; chỉ có Giáo hoàng mới có thể phế truất và phục hồi các giám mục; chỉ có ngài mới có thể ban hành luật mới, thiết lập các giám mục mới và tước bỏ các giám mục cũ; chỉ có ngài mới có thể thuyên chuyển các giám mục; chỉ có ngài mới có thể triệu tập các công đồng chung và phê chuẩn luật giáo hội; nhỉ mình ngài mới có thể thực thi các phán quyết của mình; các sứ giả của ngài, dù ở cấp bậc thấp hơn, vẫn có quyền ưu tiên hơn tất cả các giám mục; con dấu của tòa án giáo hoàng ngăn cản việc xét xử của tất cả các tòa án cấp dưới; một tu sĩ được thụ phong đúng cách chắc chắn được phong thánh nhờ công đức của Thánh Phê-rô".(51)

Lý thuyết về quyền lực của Giáo hoàng, kết hợp với tuyên bố về quyền tối cao đối với toàn xã hội, đã được gọi là “một trong những hệ thống vĩ đại nhất, tích hợp nhất và phát triển nhất từng được nghĩ ra để điều hành cuộc sống con người.” (52)

Tất cả đều đòi hỏi một bộ máy phức tạp được phát triển dần dần trong vài thế kỷ tiếp theo; các công cụ chính được sử dụng là các công đồng, sứ giả, thư của Giáo hoàng và các tòa án Rô-ma. Trong mỗi bộ phận này, chúng ta thấy sự tăng trưởng liên tục và đáng kinh ngạc về hoạt động trong những thế kỷ tiếp theo. Các Giáo hoàng trở thành những người bận rộn nhất ở châu Âu; sự can thiệp của các ngài vươn xuống tận tầng lớp thấp nhất của xã hội.

Sự tập trung quyền lực này, không nghi ngờ gì nữa, đã đáp ứng nhu cầu của một thế giới vẫn đang chênh vênh trên bờ vực hỗn loạn. Các linh mục giáo xứ có thể tìm thấy ở tòa án giáo hoàng sự bảo vệ chống lại việc bị đuổi khỏi nhà và sự đảm bảo về một khoản thu nhập tối thiểu không dễ bị cướp đoạt. Cả giáo dân và linh mục đều phải tuân theo một kỷ luật rõ ràng và không quá hà khắc, quy định các điều khoản cho tất cả các dịp quan trọng trong đời sống Kitô giáo—chúng liên quan đến phép rửa tội, phép xưng tội, phép rước lễ, phép sám hối, bố thí, cho vay nặng lãi, di chúc, chôn cất, nghĩa trang và trang phục giáo sĩ.

Thực thế, chúng ta có thể khẳng định chắc chắn rằng chế độ quân chủ giáo hoàng chỉ thành công ở mức độ nó được chấp nhận bởi một số lượng lớn những người có ảnh hưởng. Ví dụ, các dòng tu tìm thấy ở thẩm quyền giáo hoàng sự bảo vệ mạnh mẽ nhất chống lại sự chuyên chế của giám mục địa phương hoặc lãnh chúa địa phương, trong khi giới giáo sĩ nói chung thu được những lợi ích đáng kể từ việc thực thi quyền lực này, bao gồm cả sự an toàn cho tài sản của họ và sự miễn trừ khỏi quyền tài phán thế tục.

Ban đầu, các Giáo hoàng không đòi quyền bổ nhiệm các giám mục. Thực thế, các ngài đã chiến đấu một trận chiến cam go về việc giáo dân bổ nhiệm giáo sĩ để khôi phục quyền bầu cử cho giáo sĩ và giáo dân. Nỗ lực của các ngài, đến một mức độ nào đó, là một thành công: Vào giữa thế kỷ thứ mười hai, quyền bầu chọn giám mục của giáo sĩ đã được công nhận rộng rãi. Tuy nhiên, các cuộc bầu cử thường gây tranh cãi, buộc Giáo hoàng phải can thiệp với tư cách là người phân xử. Điều này có thể và thường dẫn đến những cuộc tranh cãi kéo dài, với việc Giáo hoàng cố gắng bằng mọi cách để các bên đối lập đồng ý về một ứng viên trước khi giải quyết vấn đề bằng cách tự mình bổ nhiệm một giám mục. Và đến thế kỷ thứ mười bốn, các Giáo hoàng đã giải quyết vấn đề bằng cách đơn giản là giữ lại cho mình quyền bổ nhiệm tất cả các giám mục—tuy nhiên, đây là một giải pháp rất không hoàn hảo, vì nó một lần nữa liên quan đến người cai trị thế tục, người mà sự hợp tác của họ là cần thiết để đảm bảo sự tuân thủ các bổ nhiệm của Giáo hoàng.

Các vị quân chủ giáo hoàng đầy quyền lực của thế kỷ thứ mười hai tiếp tục theo tinh thần của Đức Grê-go-ri-ô, cống hiến hết mình với năng lượng phi thường cho nhiệm vụ giám sát đời sống tinh thần của Kitô giáo. Khi họ xung đột với các hoàng tử thế tục, họ thường giành được chiến thắng. Ví dụ, điều này đúng trong vụ việc nổi tiếng giữa nhà quản lý và giáo sĩ lỗi lạc, Đức Giáo Hoàng A-léc-xan-đơ III (mất năm 1181), với Frederick Barbarossa, vị Hoàng đế đáng nhớ nhất kể từ Charlemagne và là một trong những kẻ phản động nổi tiếng nhất trong lịch sử. Khi Giáo hoàng phản đối kế hoạch chinh phục Ý và đàn áp tự do của các thị trấn thuộc Liên minh Lombard, Barbarossa đã chiếm Rô-ma bằng vũ lực và đưa vị Giáo hoàng giả của mình lên ngôi. Nhưng Đức A-léc-xan-đơ, liên minh với các thị trấn Lombard và được các cường quốc châu Âu hậu thuẫn, đã giáng một đòn chí mạng vào Frederick trong trận Legnano (1176). Màn cuối cùng của vở kịch diễn ra tại Quảng trường Thánh Mác-cô, Venice, nơi hai nhân vật chính gặp nhau để dàn xếp và nơi Frederick, bị cảm động bởi lòng kính trọng, đã cởi bỏ áo choàng hoàng đế và quỳ xuống trước vị Giáo hoàng già nua, người với những giọt nước mắt lăn dài đã nâng ông dậy và ôm lấy ông.

Đồng thời, một chiến thắng ấn tượng khác của Giáo hoàng trước quyền lực thế tục đã xảy ra liên quan đến vụ án bi thảm của Thomas Becket, cựu tể tướng và bạn thân của vua Anh Henry II. Với tư cách là tổng giám mục Canterbury, Thomas đã tự chứng tỏ lòng tận tâm hoàn toàn đối với quan niệm của Đức Giáo Hoàng Grê-go-ri-ô về thẩm quyền của Giáo hội và từ chối đánh đổi những gì ngài coi là đặc quyền thiết yếu của Giáo hội. Thẩm quyền của Giáo hoàng đối với Giáo hội là một trong những vấn đề bị đe dọa, vì Hiến pháp Clarendon (1164) của Henry đã cố gắng khôi phục mối quan hệ giữa Giáo hội và nhà nước trở lại thời kỳ trước Đức Grê-go-ri-ô bằng cách hạn chế nghiêm ngặt quyền kiểm soát của Giáo hoàng đối với Giáo hội Anh.

Thomas đã thoát khỏi cơn thịnh nộ của Henry bằng cách chạy trốn sang Pháp vào năm 1164. Khi trở lại vào năm 1170, ngài được Giáo hoàng trao toàn quyền để khiển trách nhà vua nếu ông ta cố gắng khôi phục lại Hiến pháp. Vụ ám sát dã man Thomas Becket tại nhà thờ Canterbury vào chiều tối ngày 29 tháng 12 năm 1170, bởi bốn nam tước giận dữ của Henry, là một trong những sự kiện được ghi chép đầy đủ nhất trong lịch sử thời trung cổ. Đối diện với vị tổng giám mục, đang mặc mũ giám mục và áo choàng để cử hành lễ chiều, các nam tước đã đập vỡ sọ ông bằng kiếm, khiến óc ông văng tung tóe trên sàn đá. Trước khi nhát chém cuối cùng giáng xuống, Thomas đã kịp thốt lên: “Tôi chấp nhận cái chết vì danh Chúa Giêsu và Giáo hội của Người.” Tin tức về tội ác lan truyền nhanh chóng và gây ra một tiếng kêu kinh hoàng tự phát khắp châu Âu, trong một tình huống có thể so sánh với vụ ám sát Tổng thống Kennedy ngày nay. Henry chỉ cứu được vương miện của mình bằng cách khuất phục trước các sứ giả của Giáo hoàng và thề trung thành với Đức A-léc-xan-đơ III, hứa sẽ bãi bỏ tất cả những hành vi xâm phạm quyền lực của ông ta đối với Giáo hội và Giáo hoàng.

Vào thời điểm Becket bị ám sát, Lothario di Segni, một người Ý thuộc gia đình quý tộc, mới chỉ mười tuổi. Sau này, ngài có định mệnh trở thành vị Giáo hoàng quyền lực nhất thời trung cổ - In-nô-cen-tê III. Là một sinh viên thần học trẻ tuổi ở Paris, di Segni đã vượt eo biển Manche để tận mắt chứng kiến nơi tử đạo của Becket; giống như Becket, ngài hoàn toàn tận tâm với quan điểm của Đức Giáo Hoàng Grê-go-ri-ô về quyền tối cao của Giáo hoàng. Được bầu làm Giáo hoàng vào năm 1198 ở tuổi 37, ngài đã nâng ngôi vị Giáo hoàng lên tầm cao nhất về quyền lực tinh thần và thế tục trong thời Trung cổ.

Một người có tầm vóc nhỏ bé nhưng tài năng phi thường, được ngưỡng mộ hơn là yêu mến, In-nô-cen-tê sở hữu một trong những bộ óc pháp lý xuất sắc nhất thời đại, như được chứng tỏ qua hàng ngàn bức thư của ngài. Chúng phản ánh sự hiểu biết sâu rộng về tình hình của Giáo hội và mối quan tâm to lớn đến phúc lợi của Giáo hội. Ngài đã thúc đẩy khái niệm về chủ quyền của Giáo hoàng bằng cách khẳng định rằng quyền lực thế tục bắt nguồn từ Giáo hoàng, và ngài đã sử dụng sự so sánh giữa mặt trời và mặt trăng để mô tả mối quan hệ giữa quyền lực tinh thần và thế tục. Ngài là Giáo hoàng đầu tiên lấy tước hiệu Đại diện Chúa Kitô. Bằng những can thiệp của ngài vào các vấn đề chính trị của Vương quốc Anh, ngài tự biến mình thành người quyết định vận mệnh của châu Âu, và mặc dù có lẽ là một trong những nhà cai trị quyền lực nhất trong lịch sử, ngài chắc chắn là một trong những người uyên bác nhất.

Một vấn đề chính trị cấp bách ngay lập tức xuất hiện trước mắt ngài khi nhậm chức: cuộc tranh chấp giữa hai người tranh giành ngôi vị hoàng đế, Philip và Otto. Đức In-nô-cen-tê chọn Otto, người đổi lại cam kết giúp đỡ duy trì nền độc lập của các quốc gia thuộc Giáo hoàng. Khi chiến tranh nổ ra, Otto tỏ ra yếu thế hơn và buộc phải tìm nơi trú ẩn ở Anh. Nhưng với sự giúp đỡ của một sát thủ đã thủ tiêu Philip, Otto cuối cùng đã lên ngôi.

Tuy nhiên, sau khi lên ngôi, Otto đã bội ước và xâm chiếm lãnh thổ của Giáo hoàng.

Giáo hoàng đã dùng đến vũ khí cuối cùng của ngài—trút giận và phế truất—và sau đó tìm kiếm một vị Hoàng đế khác. Lần này ngài chọn một thanh niên mười sáu tuổi, cháu trai của Barbarossa, và cũng là người được ngài bảo hộ—Frederick II, người cai trị Sicily. Frederick đã long trọng thề sẽ giữ Sicily tách biệt khỏi Đế quốc, và trong Sắc lệnh Vàng Eger (1213) đã trao cho Giáo hoàng quyền lực to lớn đối với Giáo hội ở Đức, bao gồm cả quyền quyết định các cuộc bầu cử giám mục gây tranh cãi. Nhưng cần một cuộc chiến khác để giải quyết vấn đề giữa Otto và Frederick—Anh đứng về phía Otto, và Pháp đứng về phía Frederick. Trận chiến Bouvines mang tính bước ngoặt (1214) đã quyết định vấn đề theo hướng có lợi cho người cầm cờ của Giáo hoàng, Frederick, người mà một ngày nào đó sẽ vượt mặt Otto về sự phản bội đối với Giáo hoàng.

Có lẽ chiến thắng vĩ đại nhất của thanh kiếm tinh thần của Đức In-nô-cen-tê là chiến thắng của ngài trước Vua John (mất năm 1216) của Anh sau một cuộc tranh chấp đã trở thành một sự kiện đáng nhớ trong triều đại của nhà vua và có tầm quan trọng đối với lịch sử thế giới vì mối liên hệ của nó với việc ký kết Magna Carta. John là một người xấu xa—mất cân bằng, tàn nhẫn, hoài nghi, hạnh phúc nhất khi ở bên cạnh những kẻ bất lương khác, những người thích thú với những lời khoe khoang của ông ta để chế nhạo mọi thứ nghiêm túc và thánh thiêng. Tham lam và lười biếng, ông ta đã chết một cách thích đáng vì ăn uống quá độ với đào và rượu táo mới.

Rắc rối của ông ta với Đức Giáo Hoàng In-nô-cen-tê bắt đầu khi, bất chấp Luật Giáo hội yêu cầu bầu cử tự do, John đã cố gắng áp đặt người được ông ta đề cử làm tổng giám mục Canterbury. Sau khi kháng cáo, Đức In-nô-cen-tê đã quyết định chống lại John và đề cử Stephen Langton cho chức vụ này. Stephen đã được giáo sĩ bầu chọn hợp lệ, nhưng John từ chối cho phép ông ta nhập cảnh vào Anh. Đức Giáo Hoàng, người từ trước đến nay luôn tuân thủ nghiêm ngặt Luật Giáo hội, không còn lựa chọn nào khác ngoài việc ban lệnh cấm tôn giáo ở Anh: Không có nghi lễ tôn giáo nào được phép diễn ra ngoại trừ lễ rửa tội và lễ tang. Lệnh cấm kéo dài gần sáu năm, trong khi đời sống tôn giáo ở Anh hầu như chấm dứt: nhà thờ bị đóng cửa; chuông im lặng; và các linh mục nhàn rỗi, nhiều người trong số họ phải sống lưu vong khi John, để trả đũa, đã ra tay mạnh mẽ bằng cách khủng bố giáo sĩ và tịch thu tài sản của họ.

Nhưng cuối cùng Đức In-nô-cen-tê đã buộc John phải khuất phục vào năm 1213 khi liên minh với Philip Augustus của Pháp, ngài đe dọa xâm lược Anh. Điều đó quá sức chịu đựng đối với John; ông cảm thấy không chắc chắn về sự ủng hộ từ thần dân của mình, những người mà lòng trung thành đã bị thử thách nghiêm trọng bởi lệnh cấm. Ông đã khuất phục một cách nhục nhã, thực hiện một hành động thần phục, và đặt nước Anh dưới sự lệ thuộc phong kiến của Giáo hoàng.

Nhưng rồi một sự đảo ngược nghịch lý đã xảy ra, một màn thứ hai trong vở kịch, đặt Giáo hoàng và John về một phía, còn Stephen Langton, tổng giám mục, và các nam tước về phía kia. Những người sau đã nổi dậy chống lại một số yêu cầu lạm dụng và hành động bạo ngược của nhà vua, và với sự cố vấn và hỗ trợ của Langton, họ quyết định buộc nhà vua phải đưa ra một văn bản đảm bảo quyền lợi của họ. Một cuộc đấu trí và đấu vũ khí đã diễn ra. John đã cầm cây thánh giá, viện dẫn quyền miễn trừ của một người tham gia thập tự chinh và yêu cầu quyền được phân xử của Giáo hoàng. Nhưng cuối cùng các nam tước đã buộc ông phải ký Đại Hiến chương hay Magna Carta tại Runnymede vào ngày 15 tháng 6 năm 1215. Hiến chương này đã khẳng định nguyên tắc chính phủ dựa trên luật pháp thay vì chế độ chuyên chế độc đoán và do đó đại diện cho sự khởi đầu của Hiến pháp Anh.

Tuy nhiên, tất cả chỉ là một trò chơi đối với John. Ngay khi có thể, ông đã kháng cáo lên Giáo hoàng với tư cách là người đứng đầu tối cao của mình và đã thuyết phục được Đức In-nô-cen-tê hủy bỏ Hiến chương. Vị Giáo hoàng này không hề hay biết về tình hình thực tế, lúc đó đang bận rộn với công đồng đại kết và chỉ nhìn thấy khía cạnh pháp lý của vấn đề. Ngài cho rằng Hiến chương vô hiệu vì nó được các nam tước dùng vũ lực để xét xử vụ án của chính họ. Ngài đã rút phép thông công những kẻ thù của John và đình chỉ chức vụ của Langton. Tuy nhiên, khi John đột ngột qua đời, phần lớn quốc gia đã tập hợp xung quanh vị vua trẻ Henry, và tổng giám mục—người đã hòa giải với Giáo hoàng trong một chuyến thăm Rô-ma—đã trở lại để làm người trung gian, giải quyết tranh chấp.

Một vị vua khác buộc phải công nhận quyền lực tối cao của Đức In-nô-cen-tê là Philip Augustus của Pháp (1180–1223). Một sự ác cảm kỳ lạ về thể chất đã khiến ông phải tách rời khỏi bà vợ xinh đẹp Ingeborg người Đan Mạch vào ngày hôm sau lễ cưới năm 1193. Mặc dù không thể xin được giấy hủy hôn, ông ta vẫn đã công khai sống với tình nhân, đồng thời làm cho cuộc sống của Ingeborg trở nên khốn khổ nhất có thể. Bà không chấp nhận số phận và cầu xin Giáo hoàng ban cho mình công lý. Vị tiền nhiệm của ngài chỉ trì hoãn – nhưng Đức In-nô-cen-tê thì không. Ngài quyết tâm chứng minh rằng các vị vua cũng phải tuân theo luật đạo đức, và mặc dù có những lý do chính trị quan trọng để mong muốn tình bạn của Philip, Đức In-nô-cen-tê, trước sự ngoan cố của nhà vua, đã quyết định ban lệnh cấm đối với Pháp. Lệnh cấm chỉ được dỡ bỏ khi Philip khuất phục và thừa nhận Ingeborg là Hoàng hậu của mình. Tuy nhiên, ông vẫn từ chối đối xử với bà như vợ mình, và toàn bộ vụ việc kéo dài nhiều năm, Đức Giáo Hoàng kiên quyết từ chối ban cho bà ly hôn. Cuối cùng, sau hai mươi năm đấu tranh, nhà vua đột nhiên đầu hàng và khôi phục lại tất cả các quyền của Ingeborg với tư cách là vợ và Hoàng hậu.

Là người đứng đầu về mặt tinh thần trong Kitô giáo, các vị Giáo hoàng như Đức In-nô-cen-tê, những nhà lập pháp vĩ đại, quan tâm đến toàn bộ các khía cạnh hành vi của con người và cố gắng điều chỉnh chi tiết cuộc sống và địa vị của mỗi thành viên trong Giáo hội. Các sắc lệnh của các ngài được ghi trong Giáo luật, vốn là bộ luật văn minh nhất thời bấy giờ và có ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng nền văn minh thời trung cổ. Những luật lệ của Giáo hoàng thường được đưa ra dưới dạng câu trả lời cho những câu hỏi cụ thể của các giám mục và – ít nhất là về mặt lý thuyết – có tính ràng buộc đối với toàn thể Giáo hội. Là một trong những thiên tài pháp luật vĩ đại nhất từng ngồi trên ngai tòa Phêrô, Đức In-nô-cen-tê đã đóng góp đáng kể vào khối lượng lớn các sắc lệnh của Giáo hoàng, cuối cùng được đưa vào bộ sưu tập Sắc lệnh của Đức Grê-go-ri-ô IX (1234) – bộ luật đầu tiên có hiệu lực pháp luật phổ quát.

Sự nghiệp lập pháp của Đức Giáo Hoàng đạt đến đỉnh cao tại Công đồng Lateran lần thứ tư, do ngài triệu tập năm 1215 – cuộc họp hoành tráng nhất thời Trung cổ, với hơn bốn trăm giám mục, tám trăm viện phụ và bề trên, cùng nhiều đại sứ từ khắp các vương quốc. Phù hợp với nỗ lực không ngừng của Đức In-nô-cen-tê nhằm nâng cao tiêu chuẩn đời sống giáo dân và giáo sĩ, Công đồng đã quy định việc xưng tội trọng hàng năm và rước lễ hàng năm là bắt buộc. Công đồng cũng quy định các điều kiện để bầu chọn giám mục hợp lệ, tiêu chuẩn để gia nhập hàng giáo sĩ, và thậm chí cả những chi tiết nhỏ nhặt trong đời sống giáo sĩ như trang phục và các hình thức giải trí được phép. Đức In-nô-cen-tê cũng tổ chức lại Giáo triều để đáp ứng những yêu cầu ngày càng tăng. Ba bộ phận chính được thành lập: Giáo phủ (chancery), phụ trách hồ sơ và sắc chỉ; Phòng Tài chính (camera); và Tòa án.

Một công cụ kiểm soát xã hội của Giáo hoàng bắt nguồn từ thời điểm này và bị nhiều người phản đối trong quá khứ là Tòa án Dị giáo. Và một trong những danh hiệu kém vẻ vang hơn của Đức In-nô-cen-tê là ngài là vị Giáo hoàng đầu tiên sử dụng vũ lực trên quy mô đáng kể để đàn áp các quan điểm tôn giáo. Tân Ước chắc chắn không chứa đựng cơ sở nào cho lý thuyết về sự bách hại, nhưng sau khi Cons-tan-ti-nô trở lại đạo, các Hoàng đế Rô-ma bắt đầu chính sách sử dụng vũ lực chống lại những người dị giáo—đôi khi thậm chí là án tử hình. Chiến thuật này gặp ít sự phản đối từ các Giáo phụ. Thực thế, Thánh Au-gus-ti-nô đã xây dựng trọn một nền thần học về sự bách hại, nhưng nhìn chung, việc sử dụng các hình thức tra tấn tàn bạo hoặc án tử hình đã bị phản đối. Nhưng từ giữa thế kỷ thứ mười hai, chúng ta thấy tư tưởng pháp lý, cả thế tục và giáo hội, đã vượt ra ngoài điều này—thậm chí đến mức cho phép tử hình như một hình phạt có thể dành cho những người dị giáo ngoan cố. Quy định đầu tiên như vậy được tìm thấy trong một sắc lệnh của Peter xứ Aragon (1197). Những ảnh hưởng chính dẫn đến sự thay đổi này là các văn bản của Cựu Ước được giải thích một cách thiếu phê phán và phi lịch sử; sự phục hưng lớn của Luật Rô-ma, quy định án tử hình cho tội dị giáo, mặc dù nó hiếm khi được sử dụng trong thời Rô-ma; sự kiện với sự xuất hiện của thế giới Kitô giáo, Giáo hội đã trở thành một xã hội toàn diện, tương đương với nhà nước và về tổng thể hầu như không thể phân biệt được với nhà nước, đến nỗi những người dị giáo bị coi là mối đe dọa đối với trật tự xã hội.

Đức In-nô-cen-tê trước hết nhận thấy cần phải dùng đến vũ lực để đối phó với giáo phái Cathar, một giáo phái phản xã hội mà các thành viên của họ rao giảng rằng vũ trụ vật chất là sự sáng tạo và công cụ của Satan; do đó họ lên án việc sử dụng mọi thứ vật chất, cấm kết hôn, khuyến khích tự tử, và nói chung đại diện cho một đạo đức kết hợp kỳ lạ giữa khổ hạnh và vô đạo đức. Phong trào này tìm thấy môi trường thuận lợi ở miền nam nước Pháp, và ở nhiều nơi thậm chí còn giành được sự ủng hộ của đa số dân chúng. Nhưng cho đến thời Đức In-nô-cen-tê, các Giáo hoàng quá bận rộn với các cuộc xung đột với các Hoàng đế nên không dành nhiều sự chú ý cho nó. Với năng lực và sự quyết đoán thường thấy, khi nhậm chức, Đức In-nô-cen-tê ngay lập tức hành động để ngăn chặn làn sóng này. Kế hoạch đầu tiên của ngài là dùng thuyết phục và cử nhà thuyết giáo tài ba Dominic (mất năm 1221) đến Pháp, nhưng mười năm nỗ lực hòa bình hầu như không mang lại cải thiện nào. Sau đó, vào năm 1207, sứ thần của Đức In-nô-cen-tê là Peter xứ Castelnau bị sát hại dã man, dường như là do sự xúi giục của một người bị nghi ngờ là tín đồ Cathar, Bá tước Raymond xứ Toulouse. Nhu cầu về các chiến thuật khác dường như là điều cấp thiết. Một cuộc thập tự chinh được tuyên bố chống lại những người Albigenses (Cathar), như đôi khi họ được gọi: Hai đạo quân lớn dưới sự chỉ huy của Simon de Montfort đã hội tụ ở tây nam nước Pháp, tấn công các thành phố Beziers và Carcassonne, và tàn sát cư dân của chúng. Cuối cùng, tại Trận Muret, họ đã đánh bại những kẻ dị giáo một cách dứt khoát.

Chính liên quan đến cuộc thập tự chinh này mà hệ thống Tòa án Dị giáo của Giáo hoàng ra đời—một tòa án đặc biệt do các Giáo hoàng bổ nhiệm và có nhiệm vụ truy tìm những kẻ dị giáo. Cho đến lúc đó, trách nhiệm này thuộc về các giám mục địa phương. Tuy nhiên, để đối phó với mối đe dọa từ phái Cathar (Albigensian), Đức In-nô-cen-tê thấy cần thiết phải cử các đại biểu được giao quyền hạn đặc biệt, độc lập với quyền lực giám mục. Năm 1233, Đức Grê-go-ri-ô IX đã tổ chức cơ quan lâm thời này thành một hệ thống các quan tòa thường trực, thường được chọn từ các tu sĩ khất thực, dòng Đa Minh và dòng Phanxicô, những người thường nổi bật bởi lòng dũng cảm, liêm chính, thận trọng và nhiệt huyết cao độ.

Mặc dù ít thành viên trong số đó là những kẻ cuồng tín và tàn bạo như được mô tả trong các tài liệu chống giáo sĩ rùng rợn về Tòa án Dị giáo, nhưng bản thân hệ thống này vẫn cung ứng một lời bình luận đáng lo ngại về các tiêu chuẩn công lý thời trung cổ. Các nạn nhân bị buộc tội dựa trên những lời tố cáo ẩn danh; họ không được phép có nhân chứng bênh vực cũng như không được tư vấn pháp lý; cả người vô tội lẫn người có tội thường bị ép phải xưng vì bị tra tấn dã man, điều này đã được quy định rõ ràng trong sắc lệnh của Đức In-nô-cen-tê IV năm 1252, Ad extirpanda.

Quả thực có những khía cạnh đáng ngờ. Nhưng nhìn chung, chúng ta có thể nói rằng chế độ quân chủ giáo hoàng toàn cầu—bắt đầu từ Đức Gre-go-ri-ô VII và đạt đến đỉnh cao với Đức In-nô-cen-tê III—về nhiều mặt là một thành công đáng kể. Trong bối cảnh hỗn loạn của thời đại, nó đại diện cho một yếu tố ổn định và tượng trưng cho các ý tưởng về trật tự và công lý. Bằng việc tuyên bố Hưu chiến vì Chúa [Truce of God] và cấm các cuộc đấu trên ngựa, nó đã chống lại sự vô luật lệ của chế độ phong kiến, “trong khi tấm gương mà nó mô tả về một chế độ quân chủ tinh thần thống nhất các quốc gia dưới sự cai trị của nó hoàn toàn trái ngược với sự vô chính phủ mà chế độ phong kiến không kiềm chế tạo ra trong các vấn đề thế tục.”(53) Nhờ sự quan tâm hàng đầu của các ngài đối với việc xây dựng và thực thi luật pháp, những vị Giáo hoàng luật học này đã đóng góp rất nhiều vào trật tự cơ bản của xã hội thời trung cổ và khiến thế giới hiện đại mang ơn họ rất nhiều.

 

1. Tổng thống Trump nói ông đang trong "giai đoạn quyết định" về Iran.

Tổng thống Trump nói với Fox News rằng ông đang trong "giai đoạn quyết định" về vấn đề Iran, dự báo "những điều rất lớn" sẽ xảy ra trong tương lai gần khi ông cân nhắc các lựa chọn của mình trong cuộc chiến.

Phóng viên Trey Yingst của Fox News cho biết ông đã nói chuyện với tổng thống, người nói rằng ông đang cân nhắc một số lựa chọn, bao gồm "xóa sổ Iran", "để mặc họ suy tàn về kinh tế" hoặc đạt được một thỏa thuận.

"Câu hỏi của tôi là, liệu và khi nào tôi sẽ cho nổ tung cả đất nước này? Tốt hơn hết là họ nên cư xử cho phải phép," tổng thống nói với Yingst.

Ông Yingst cho biết tổng thống cũng nói với ông rằng ông ấy có thể sẵn sàng gặp gỡ Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, người dự kiến sẽ tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York trong tuần này.

Những bình luận này được đưa ra sau khi Tổng thống Trump nói với Axios hôm thứ Năm rằng ông đang phải đối mặt với một "quyết định lớn" về việc có nên "tiêu diệt" chế độ Iran hay không.

[CBSNews: Trump says he's in "deciding mode" on Iran]

2. Tổng công suất lọc dầu của Nga giảm 45% sau vụ tấn công quy mô lớn vào Mạc Tư Khoa.

Chiến dịch tấn công tầm xa đang diễn ra của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã làm tê liệt 45% tổng công suất lọc dầu của nước này, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, phát ngôn nhân Bộ Tổng tham mưu Ukraine, cho biết như trên hôm Thứ Ba, 22 Tháng Chín.

"Một trong những hậu quả là tình trạng thiếu nhiên liệu phẩm chất cao tại Liên bang Nga", Chuẩn tướng Oleksii Hromov no1i.

"Trong số những vấn đề khác, có sự sụt giảm mạnh trong sản xuất xăng và dầu diesel đạt tiêu chuẩn Euro-5/K5."

Đánh giá này được đưa ra một ngày sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn quy mô lớn của Ukraine vào Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa trong một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào thủ đô của Nga.

Vụ tấn công vào Mạc Tư Khoa chỉ là vụ mới nhất trong một loạt các vụ tấn công liên tiếp nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga, với hai vụ khác - lần lượt ở các tỉnh Yaroslavl và Samara - đã xảy ra kể từ ngày 14 tháng 9, theo quân đội Ukraine.

Theo một báo cáo của Reuters dẫn nguồn tin từ ngành công nghiệp, Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa, thuộc sở hữu của công ty nhà nước Gazprom Neft, đã ngừng sản xuất sau vụ tấn công ngày 20 tháng 9.

Theo nguồn tin của Reuters, các tổ máy chưng cất dầu thô chính của nhà máy lọc dầu đã bị ảnh hưởng, và việc sửa chữa có thể mất vài tuần để đưa nhà máy hoạt động trở lại.

[Kyiv Independent: Russia's total oil refining capacity down 45% after mass attack on Moscow]

3. Bộ Quốc phòng Ba Lan cảnh báo hệ thống phòng không yếu kém của Ukraine đang đe dọa Ba Lan.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cảnh báo rằng việc không cung cấp đủ hệ thống phòng không và đạn dược cho máy bay đánh chặn ở Ukraine sẽ làm gia tăng trực tiếp mối đe dọa quân sự đối với Ba Lan.

Phát biểu trước các nhà lập pháp, Kosiniak-Kamysz tuyên bố rằng các máy bay chiến đấu của Ba Lan đã được điều động trở lại trong đêm để bảo vệ không phận quốc gia trong bối cảnh Nga tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa nhắm vào miền tây Ukraine. Bộ trưởng Quốc phòng nhấn mạnh rằng các sự việc tái diễn dọc theo biên giới phía đông của NATO không còn có thể được hiểu là những sai sót ngẫu nhiên nữa.

"Đây không còn là những sự việc riêng lẻ nữa; đây là hành động gây hấn có kế hoạch nhằm vào các quốc gia thành viên NATO. Đây không phải là sự việc ngẫu nhiên, mà là chiến lược của Liên bang Nga", Kosiniak-Kamysz phát biểu trước quốc hội, theo đưa tin của đài truyền hình TVN24.

Kosiniak-Kamysz chỉ trích các Dân biểu phe đối lập về những phát ngôn đặt câu hỏi về viện trợ quốc phòng cho Kyiv, cho rằng những lời lẽ nhằm hạn chế viện trợ quân sự phù hợp với mục tiêu chiến lược của Mạc Tư Khoa hơn là lợi ích an ninh quốc gia của Ba Lan.

"Hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa rơi cách biên giới Ba Lan chỉ một kilomet," Kosiniak-Kamysz nói. "Nếu Ukraine không có hệ thống phòng không, nếu không có đạn dược để bắn hạ những máy bay điều khiển từ xa này, hầu hết chúng sẽ bay qua Ukraine và đến Ba Lan. Đó có phải là điều các bạn muốn?"

Các mối đe dọa từ máy bay điều khiển từ xa ở biên giới

Những phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng được đưa ra sau bài phát biểu của Sławomir Mentzen, một trong những lãnh đạo của đảng Liên minh cánh hữu (Konfederacja). Ông Mentzen đã chỉ trích tình trạng của quân đội Ba Lan, chỉ ra tình trạng thiếu hụt kho dự trữ đạn dược pháo binh trong nước, những thiếu sót trong huấn luyện nhân sự dự bị, và cơ sở hạ tầng phòng thủ dân sự và hầm trú bom không đầy đủ.

Đáp lại những lời chỉ trích, Kosiniak-Kamysz khẳng định rằng việc duy trì khả năng đánh chặn trên tiền tuyến của Ukraine vẫn là rào cản hoạt động hiệu quả nhất ngăn chặn các loại vũ khí trên không của Nga xâm nhập sâu hơn vào lãnh thổ đồng minh.

Cuộc tranh luận ở Warsaw diễn ra trùng với một loạt cảnh báo an ninh xuyên biên giới dọc theo biên giới phía đông của Ba Lan.

Ngày 13 tháng 9, đạn dược của Nga đã bắn trúng cách biên giới Ba Lan khoảng hai ki-lô-mét ở vùng Volyn, gây hư hại một trạm xăng thương mại gần trạm kiểm soát Yahodyn-Dorohusk và làm hư hỏng đầu máy của một đoàn tàu chở khách đang hoạt động trên tuyến hỏa xa Kyiv-Warsaw.

Hệ thống phòng không Ba Lan và các máy bay đồng minh đóng dọc sườn phía đông của NATO đã nhiều lần được đặt trong tình trạng sẵn sàng cao độ để giám sát các đợt tấn công của Nga, trong khi các nhà hoạch định quân sự cảnh báo rằng việc triển khai máy bay điều khiển từ xa phản lực tốc độ cao làm tăng nguy cơ sai sót gần biên giới quốc tế.

Cuộc tranh luận tại quốc hội diễn ra sau khi Ba Lan chính thức gia nhập liên minh quốc phòng Âu Châu nhằm chống lại các mối đe dọa từ hỏa tiễn đạn đạo cùng với Ukraine và chín quốc gia Âu Châu khác.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã xác nhận sự tham gia của Ba Lan trong một cuộc họp báo chung tại Ukraine vào thứ Sáu, ngày 18 tháng 9.

Thủ tướng Tusk cho rằng việc Ba Lan ban đầu bị loại khỏi sáng kiến được khởi động vào tháng 7 tại Paris là một sự hiểu lầm về mặt hành chính đã được giải quyết, đồng thời lưu ý rằng các doanh nghiệp quốc phòng Ba Lan đang xem xét các lựa chọn để đóng góp về mặt công nghiệp vào các chương trình đánh chặn chung.

Liên minh này bao gồm Đan Mạch, Pháp, Đức, Ý, Hòa Lan, Na Uy, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Anh và Ukraine, với mục tiêu thiết lập các dây chuyền sản xuất hợp tác và tích hợp kiến trúc radar khu vực.

Trong cuộc hội đàm song phương, Thủ tướng Tusk và Tổng thống Zelenskiy cũng thảo luận về việc thành lập "Nhóm tám nước Carpathian", một thể chế an ninh và kinh tế khu vực được đề xuất nhằm tăng cường khả năng phục hồi cơ sở hạ tầng và sự liên kết thể chế giữa các quốc gia Trung Âu và Liên Hiệp Âu Châu.

[Kyiv Post: Weak Ukraine Air Defense Threatens Poland, Defense Chief Warns]

4. Các chuyên gia cho rằng trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI khiến cho các đối thủ dễ dàng tấn công vào quân đội Mỹ hơn bao giờ hết.

Trong bối cảnh cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Iran, một đối thủ có liên hệ với Iran đã sử dụng trí tuệ nhân tạo do Mỹ phát triển để cố gắng tấn công vào lực lượng hải quân Mỹ, theo một báo cáo do Anthropic công bố tuần trước.

Nhóm này, mà Anthropic không nêu tên nhưng gọi là "tác nhân đe dọa", đã sử dụng Claude AI để thu thập thông tin từ các nguồn mở nhằm xác định vị trí của hải quân Mỹ và đưa ra các khuyến nghị về mục tiêu, theo công ty này. Tài khoản đó đã bị cấm và Anthropic đã chia sẻ thông tin này với chính phủ Mỹ để ngăn chặn mối đe dọa, công ty cho biết.

Các chuyên gia cho rằng, những kịch bản như thế này có thể ngày càng trở nên phổ biến khi các đối thủ của Mỹ chuyển sang sử dụng trí tuệ nhân tạo để tăng cường các hoạt động quân sự.

Các chuyên gia cho biết, những phát hiện của Anthropic phù hợp với cách Iran đã sử dụng công nghệ để hỗ trợ các mục tiêu chiến lược của mình, bao gồm cả trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel. Tuy nhiên, báo cáo này làm sáng tỏ cách các mô hình AI ngày càng có khả năng có thể đẩy nhanh quá trình tổng hợp và phân tích khối lượng lớn dữ liệu công khai, một công việc từng rất tốn thời gian.

"Họ đang sử dụng nó để tăng cường cách thức hoạt động hiện tại cũng như các chiến thuật hoặc kỹ thuật mà họ đã quen dùng,"

[Politico: AI makes it "easier than ever" for adversaries to target U.S. military, experts say]

5. Âu Châu đang chuẩn bị trước khả năng Nga leo thang xung đột, trong bối cảnh các mối đe dọa hỗn hợp ngày càng gia tăng.

Các chính phủ Âu Châu đang tăng cường chuẩn bị quân sự và dân sự cho một cuộc leo thang có thể xảy ra từ phía Nga, khi các quan chức cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa có thể tăng cường các hoạt động sử dụng máy bay điều khiển từ xa, hỏa tiễn, phá hoại và tấn công mạng chống lại các nước NATO ủng hộ Ukraine trong những tháng tới. Kaja Kallas, phó chủ tịch Ủy ban Âu Châu, và cũng là Đại diện cấp cao của Liên Hiệp Âu Châu về chính sách đối ngoại và an ninh, cho biết như trên.

Mối lo ngại gia tăng đã thúc đẩy các hoạt động chuẩn bị trên khắp lục địa, từ kế hoạch bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu ở Pháp và các bệnh viện ở Đức đến các kế hoạch di tản được cập nhật ở Lithuania và hệ thống phòng không tăng cường ở Ba Lan.

Nga và Ukraine đã lâm vào chiến tranh kể từ khi Mạc Tư Khoa phát động cuộc xâm lược toàn diện nước láng giềng vào tháng 2 năm 2022, với các nước NATO cung cấp cho Kyiv sự hỗ trợ quân sự và tài chính rộng rãi nhưng không trực tiếp can thiệp vào cuộc xung đột.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã triệu tập các lãnh đạo đảng phái chính trị và các ứng cử viên tổng thống đến phòng giải quyết khủng hoảng của Điện Élysée để họp và thông báo cho những người tham dự về các đánh giá tình báo mật của Pháp liên quan đến các thách thức an ninh hiện tại.

Tổng thống Macron nói với các nhà báo sau cuộc gặp rằng: "Mối đe dọa hỗn hợp của Nga đối với người Âu Châu và nước Pháp đã gia tăng", đồng thời cho biết thêm ông đã ra lệnh "chính phủ chuẩn bị kế hoạch bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu " và các địa điểm công nghiệp quốc phòng và công nghệ "nhạy cảm nhất" trước các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và tấn công mạng.

Tổng thống Macron cũng ủng hộ cảnh báo được đưa ra một ngày trước đó bởi Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, người cho rằng Nga có thể phóng máy bay điều khiển từ xa hoặc hỏa tiễn vào lãnh thổ NATO trong những tháng tới, gọi đánh giá này là "hợp lý và có căn cứ vững chắc".

Thủ tướng Tusk cảnh báo: "Có nguy cơ thực sự là máy bay điều khiển từ xa hoặc các loại vật thể bay khác sẽ xâm nhập lãnh thổ của một hoặc nhiều quốc gia ở sườn phía đông và thậm chí gây ra sự tàn phá."

"Lời giải thích chính thức sẽ là đây là một tai nạn và NATO không có lý do gì để nghĩ đến việc đáp trả," ông nói thêm.

Trong khi đó, Ba Lan, quốc gia giáp biên giới với cả Ukraine và Belarus (đồng minh của Nga), đã tăng cường các biện pháp chuẩn bị quân sự của riêng mình. Hôm thứ Bảy, quân đội Ba Lan đã tiến hành các hoạt động không quân phòng ngừa và đặt các hệ thống phòng không mặt đất và trinh sát radar trong tình trạng sẵn sàng cao độ khi Nga tiến hành các cuộc tấn công vào Ukraine.

Động thái này diễn ra một ngày sau khi Tusk tuyên bố Ba Lan sẽ tham gia liên minh chống hỏa tiễn đạn đạo cùng với Ukraine và các đồng minh Âu Châu khác.

"Kể từ hôm nay, Ba Lan là một phần của dự án lớn này," Thủ tướng Tusk nói sau khi tham dự hội nghị thượng đỉnh ở miền tây Ukraine, cho biết hai nước đã đồng ý về khuôn khổ hợp tác.

Vào tháng 7, Ukraine và chín quốc gia Âu Châu đã công bố sáng kiến phòng không này, với kế hoạch cùng nhau phát triển một hệ thống chống hỏa tiễn đạn đạo nhằm cung cấp một lựa chọn ít tốn kém hơn so với hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất.

Thông báo này được đưa ra tại hội nghị thượng đỉnh đầu tiên của một sáng kiến khu vực mới do Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy khởi xướng, mang tên "Carpathian Eight", quy tụ Ba Lan, Rumani, Serbia, Slovakia, Cộng hòa Tiệp, Áo, Hung Gia Lợi và Liên minh Âu Châu để tăng cường hợp tác về an ninh, năng lượng, hậu cần và thương mại.

"Đương nhiên, các vấn đề an ninh là ưu tiên hàng đầu hiện nay và trong những năm tới", Tổng thống Zelenskiy phát biểu.

Âu Châu đẩy mạnh công tác chuẩn bị

Tại các quốc gia khác ở Âu Châu, chính phủ đang thực hiện những sự chuẩn bị vượt ra ngoài khả năng sẵn sàng quân sự trước mắt.

Theo Bloomberg, Đức đang chuẩn bị các bệnh viện cho khả năng xảy ra xung đột và thương vong lớn, trong khi đài phát thanh công cộng Ba Lan đưa tin rằng Lithuania đã cập nhật kế hoạch di tản dân thường trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.

Trong khi đó, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb nói với kênh tin tức MTV của Phần Lan hôm thứ Năm rằng "cần phải chuẩn bị tinh thần cho những điều có thể xảy ra", bao gồm cả các hành động phá hoại và hoạt động máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Các hoạt động chuẩn bị quân sự cũng đã được đẩy nhanh xung quanh Biển Baltic.

Theo các nguồn tin, binh lính Đức đã tham gia cuộc tập trận cùng lực lượng Thụy Điển trên đảo Gotland của Thụy Điển hôm thứ Sáu, sau các cuộc tập trận riêng biệt của NATO gần Kaliningrad hồi tháng trước.

Hoạt động hợp tác lai giữa Nga và Mỹ làm gia tăng lo ngại trong NATO.

Trong khi đó, Belarus, một đồng minh của Nga, đã tổ chức cuộc tập trận quân sự kéo dài bốn ngày trong tuần này, bao gồm cả ở các khu vực giáp biên giới với Ba Lan và Lithuania, hai thành viên của NATO.

Bộ Quốc phòng Belarus mô tả cuộc tập trận, diễn ra từ thứ Ba đến thứ Sáu, là "hoàn toàn mang tính phòng thủ", và cho biết mục đích một phần là nhằm nâng cao khả năng bảo vệ "chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ" của quân đội nước này.

Cuộc tập trận của Belarus diễn ra trong bối cảnh căng thẳng dọc sườn phía đông của NATO, nơi một loạt các cuộc đối đầu và các hoạt động bị nghi ngờ của Nga đã làm dấy lên lo ngại rằng Mạc Tư Khoa ngày càng sẵn sàng thử thách liên minh.

Các sự kiện gần đây bao gồm việc máy bay NATO bắn hạ máy bay điều khiển từ xa của Nga trên bầu trời Lithuania và việc một tàu chiến Nga bắn pháo sáng vào một trực thăng quân sự của Đan Mạch. Giới chức Đức cũng đã liên kết một nghi phạm người Nga với vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa bất thành tại phi trường Leipzig, một vụ việc mà Liên minh Âu Châu cho rằng mang dấu ấn của "chủ nghĩa khủng bố do nhà nước bảo trợ".

Theo Politico, dẫn nguồn từ Trung tâm An ninh Sahaidachnyi có trụ sở tại Ukraine, từ Tháng Giêng đến tháng 8, đã có 100 vụ tấn công hỗn hợp được chính thức quy cho Nga trên khắp Âu Châu, tăng từ 60 vụ trong cùng kỳ năm ngoái. Một quan chức cao cấp của NATO nói với hãng tin này rằng con số thực tế có thể lên tới hơn 200, không bao gồm các cuộc tấn công mạng, và cho biết: "Số lượng tăng lên, mức độ nghiêm trọng tăng lên, [Nga] cũng sẵn sàng chấp nhận rủi ro hơn."

Các đánh giá tình báo của Mỹ được tờ Wall Street Journal đưa tin hồi tháng 8 cho thấy Putin có thể tìm cách thử thách NATO bằng một cuộc tấn công hạn chế vào một thành viên liên minh trong những năm tới, với các kịch bản có thể xảy ra từ một cuộc tấn công mạng đến một cuộc xâm lược trên bộ quy mô nhỏ. Các báo cáo đánh giá khả năng xảy ra một cuộc xâm lược trên bộ quy mô nhỏ là thấp, mặc dù khả năng này sẽ tăng lên theo thời gian.

Cuối tháng đó, Giám đốc CIA John Ratcliffe đã đến Mạc Tư Khoa và cảnh báo các quan chức Nga không nên tấn công các thành viên NATO, đặc biệt nhấn mạnh đến Estonia, Latvia và Lithuania, theo Politico và các phương tiện truyền thông khác của Mỹ.

Đồng thời, Nga cũng tăng cường các tuyên bố công khai của mình. Ngoại trưởng Sergey Lavrov cảnh báo trong tuần này rằng bất kỳ cuộc tấn công nào của NATO vào Nga sẽ dẫn đến một cuộc chiến "rất ngắn".

Không có mối đe dọa cận kề

Tuy nhiên, không có dấu hiệu nào cho thấy NATO tin rằng một cuộc tấn công của Nga sắp xảy ra, và không rõ liệu những cảnh báo do các nhà lãnh đạo Âu Châu đưa ra trong những ngày gần đây có dựa trên thông tin tình báo mới hay không.

Hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Lithuania Kestutis Budrys cho biết nước ông cũng có thông tin tình báo tương tự như Tusk đã đề cập về một chiến dịch có thể được thực hiện dưới danh nghĩa nước ngoài, nhưng cho biết thông tin này có từ tháng 7.

: " Tôi xem những tuyên bố công khai của các chính trị gia về vấn đề này như một phần của chiến dịch phối hợp nhằm cảnh báo Nga không nên đưa ra những quyết định ngu ngốc và không nên cố gắng làm điều gì đó với suy nghĩ rằng nó sẽ không vi phạm Điều 5 [điều khoản phòng thủ chung của NATO] và sẽ không bị xóa sổ."

Tờ Politico đưa tin rằng các thành viên NATO chưa được chính thức cung cấp thông tin tình báo mới nào, điều này đã khiến liên minh phải xem xét lại đánh giá về mối đe dọa của mình.

"Hiện tại, chúng tôi không thấy mối đe dọa tấn công nào sắp xảy ra," một quan chức NATO nói với hãng tin, đồng thời cảnh báo rằng liên minh không thể "ngây thơ hay tự mãn."

[Times Of Israel: Europe braces for possible Russian escalation against it, as hybrid threats intensify]

6. Mạc Tư Khoa tăng cường phòng thủ các nhà máy điện sau vụ tấn công kỷ lục vào Ukraine.

Hôm Thứ Ba, 22 Tháng Chín, Phát ngôn nhân Cục Tình Báo Quân Đội Ukraine, Đại Úy Andriy Yusov, cho biết một nhà máy điện lớn ở Mạc Tư Khoa đang được bao quanh bởi các khối bê tông sau khi thủ đô Nga hứng chịu cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine lớn nhất từ trước đến nay, theo mô tả của chính quyền địa phương.

Các nhân chứng đã nói với hãng thông tấn độc lập ASTRA của Nga hôm thứ Hai, ngày 21 tháng 9, rằng các rào chắn bê tông đang được lắp đặt xung quanh CHP-8 trên đại lộ Volgogradsky Prospekt.

ASTRA đề xuất rằng các khối này có thể được dùng làm nền cho lưới chống máy bay điều khiển từ xa nhằm bảo vệ cơ sở này khỏi các cuộc tấn công trên không trong tương lai.

Mục đích của công trình này vẫn chưa được chính quyền Mạc Tư Khoa hay Mosenergo, công ty năng lượng Nga vận hành nhà máy, chính thức xác nhận. Kyiv Post không thể xác minh độc lập liệu các rào chắn này có phải là một phần của hệ thống phòng chống máy bay điều khiển từ xa hay không.

Nhà máy điện này cung cấp điện cho một số quận của Mạc Tư Khoa.

Nhà máy điện kết hợp nhiệt và điện CHP-8 nằm ở quận Nizhny Novgorod, phía đông nam Mạc Tư Khoa. Nhà máy này cung cấp điện và nhiệt cho các khu dân cư và các cơ sở công nghiệp lớn trên nhiều khu vực của thủ đô Nga.

Cơ sở này là một phần của Mosenergo, một công ty con của tập đoàn năng lượng nhà nước khổng lồ Gazprom của Nga.

Khác với nhà máy điện thông thường, nhà máy nhiệt điện kết hợp sản xuất đồng thời điện và nhiệt cho người tiêu dùng dân cư và công nghiệp. Do đó, hư hỏng đối với cơ sở này có thể ảnh hưởng đến cả nguồn cung cấp điện và hệ thống sưởi ấm khu vực.

Các biện pháp xung quanh CHP-8 được thực hiện tương tự như những nỗ lực nhằm bảo vệ các cơ sở chiến lược của Nga bằng lưới, rào chắn và các công trình tạm thời khi Ukraine mở rộng chiến dịch máy bay điều khiển từ xa tầm xa của mình.

Tuy nhiên, ASTRA không báo cáo rằng chính CHP-8 đã bị tấn công trong cuộc tấn công mới nhất.

Vụ tấn công kỷ lục nhắm vào nhà máy lọc dầu ở Mạc Tư Khoa.

Công tác củng cố phòng tuyến bắt đầu sau cuộc không kích quy mô lớn của Ukraine vào Mạc Tư Khoa và khu vực xung quanh vào đêm Chúa Nhật, ngày 20 tháng 9.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergei Sobyanin tuyên bố lực lượng Nga đã chặn hơn 1.600 máy bay điều khiển từ xa kể từ thứ Bảy, trong đó có khoảng 450 chiếc đang tiếp cận Mạc Tư Khoa.

" Vụ tấn công chưa từng có tiền lệ này rõ ràng đã được lên kế hoạch nhằm mục đích phá hoại cuộc bầu cử", Sobyanin nói trên kênh Telegram của mình.

Giới chức Nga báo cáo rằng ba người đã thiệt mạng và khoảng 20 người khác bị thương trong các vụ tấn công. Kyiv chưa xác nhận độc lập các con số thương vong của phía Nga.

Một số máy bay điều khiển từ xa đã tiếp cận Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa ở quận Kapotnya, nơi có báo cáo về các vụ nổ và một đám cháy lớn. Các phóng viên của Reuters đã nhìn thấy khói bốc lên từ nhà máy lọc dầu, trong khi ông Sobyanin thừa nhận rằng một phần của cơ sở đã bị hư hại.

Theo Reuters, nhà máy lọc dầu này đã chế biến khoảng 11,6 triệu tấn dầu trong năm 2024, sản xuất ra 2,9 triệu tấn xăng và 3,2 triệu tấn dầu diesel.

ASTRA cũng báo cáo các cuộc tấn công vào một khu phức hợp nhà kho ở Sofyino và một nhà máy điện ở Dzerzhinsky, phía đông Mạc Tư Khoa. Mức độ thiệt hại đầy đủ vẫn chưa được xác định độc lập.

Việc xây dựng này diễn ra sau một đề xuất chưa được xác nhận về việc Nga và Ukraine ngừng tấn công vào các cơ sở năng lượng. Kyiv cho biết họ sẽ xem xét việc ngừng các cuộc tấn công như vậy chỉ khi Mạc Tư Khoa cũng làm như vậy và các đối tác quốc tế có thể xác minh rằng cả hai bên đều tuân thủ.

[Kyiv Post: Moscow Fortifies Power Plant After Record Ukrainian Attack]

7. Liên Hiệp Âu Châu chuẩn bị gói trừng phạt lớn nhất từ trước đến nay nhằm vào cỗ máy chiến tranh của Nga.

Gói trừng phạt sắp tới của Liên Hiệp Âu Châu, bao gồm gần 1.600 mục, nhằm mục đích giáng một đòn mạnh vào cỗ máy chiến tranh của Nga ở quy mô chưa từng có. Kaja Kallas, phó chủ tịch Ủy ban Âu Châu, và cũng là Đại diện cấp cao của Liên Hiệp Âu Châu về chính sách đối ngoại và an ninh, cho biết như trên hôm Thứ Ba, 22 Tháng Chín.

Đề xuất của Cơ quan Hành động Đối ngoại Âu Châu, gọi tắt là EEAS, cơ quan ngoại giao của Liên Hiệp Âu Châu, kêu gọi bổ sung 827 thực thể và 744 cá nhân vào danh sách trừng phạt của khối, đánh dấu gói bổ sung lớn nhất từ trước đến nay.

Trong khi các gói trừng phạt trước đây của Liên Hiệp Âu Châu nhắm vào Nga trên nhiều lĩnh vực khác nhau — từ tài chính đến nhiên liệu hóa thạch — hoặc bao gồm các nhân vật cao cấp, danh sách mới này tấn công cụ thể vào các công ty và giám đốc điều hành có liên quan đến tổ hợp công nghiệp quốc phòng của Nga.

Các đối tượng mục tiêu bao gồm các doanh nghiệp từ đóng tàu và các công ty hàng không đến các nhà sản xuất điện tử, các cơ sở sửa chữa xe thiết giáp và các công ty hàng không vũ trụ.

Khi trao đổi với các phóng viên báo chí, Kaja Kallas đã quyết định không nêu tên bất kỳ mục nào trong danh sách để tránh giúp Nga né tránh các biện pháp trừng phạt của Liên Hiệp Âu Châu.

[Kyiv Independent: Exclusive: EU readies biggest-ever sanctions package targeting Russia's war machine]

8. Kế hoạch bí mật của Nga nhằm đẩy mạnh sản xuất máy bay điều khiển từ xa cảm tử.

Theo kế hoạch của một công ty nhà nước Nga mà POLITICO thu được, Mạc Tư Khoa đang tiến hành mở rộng năng lực sản xuất hàng chục ngàn máy bay điều khiển từ xa sát thủ mà nước này sử dụng trong các cuộc tấn công vào các thành phố của Ukraine. Chuyên gia vũ khí David Albright, người sáng lập kiêm chủ tịch Viện Khoa học và An ninh Quốc tế có trụ sở tại Washington, cho biết như trên.

Albright cảnh báo rằng việc mở rộng nhà máy Alabuga-Volokno của tập đoàn nhà nước Rosatom tại vùng Tatarstan của Nga sẽ cho phép Mạc Tư Khoa sản xuất thêm 500 tấn sợi carbon hàng không vũ trụ cấp quân sự mỗi năm vào năm 2029. Vật liệu nhẹ nhưng bền chắc này là yếu tố then chốt để chế tạo khung máy bay điều khiển từ xa.

Theo ước tính của Albright, việc tăng sản lượng sẽ dẫn đến việc sản xuất thêm 28.000 máy bay điều khiển từ xa mang vũ khí mỗi năm – tăng 78% sản lượng các loại vũ khí như chiếc đã tấn công một đoàn tàu chở khách ở biên giới Ba Lan hồi đầu tháng này và những chiếc khác đã khiến hàng chục thường dân Ukraine thiệt mạng. Ukraine ước tính hiện tại Nga có thể sản xuất hơn 36.000 máy bay điều khiển từ xa cảm tử, được gọi là "Gerans", mỗi năm.

Các kế hoạch này nhấn mạnh cam kết của Nga đối với công nghệ máy bay điều khiển từ xa vũ trang nhằm phục vụ cho cỗ máy chiến tranh của nước này, và họ đang ngày càng hướng nó chống lại phần còn lại của Âu Châu.

Nhà máy Alabuga-Volokno và công ty mẹ của nó, UMATEX, bộ phận vật liệu tiên tiến của Rosatom, đã bị chính phủ Anh, Mỹ và nhiều chính phủ phương Tây khác trừng phạt.

Albright nhấn mạnh rằng nhà máy này là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghiệp quân sự của Mạc Tư Khoa và cũng chính là nhà máy đã nhận một lô hàng hóa chất sợi carbon gồm 46 tấn được ngụy trang từ một tập đoàn nhà nước Trung Quốc hồi đầu năm nay, theo các tài liệu vận chuyển và hải quan nội bộ của Rosatom mà POLITICO đã đưa tin hồi đầu tháng này. Trước đó, Rosatom cho biết công ty và các công ty con của mình "hoạt động hoàn toàn tuân thủ" các luật và quy định hiện hành.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington cho biết trong một tuyên bố rằng họ không hề hay biết về kế hoạch mở rộng sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Nga và "kiểm soát chặt chẽ việc xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng theo đúng quy định pháp luật".

Các kế hoạch kinh doanh, thiết kế và kết cấu được Trung tâm An ninh và Hợp tác Ukraine - một viện nghiên cứu có trụ sở tại Kyiv và thân cận với chính phủ Ukraine - thu thập từ các nguồn của Nga, mô tả chi tiết việc mở rộng nhà máy cũng như sơ đồ thiết bị và xây dựng của nó.

Tập đoàn Rosatom từ chối bình luận về các tài liệu này.

Theo một quan chức chính phủ Mỹ quen thuộc với nội dung các tài liệu này, Ủy ban Chọn lọc Hạ viện Hoa Kỳ về Trung Quốc đã xem xét các tài liệu và xác định chúng là xác thực. Một quan chức Ukraine cho biết chính phủ Ukraine cũng đã xem xét các tài liệu và xác nhận tính xác thực của chúng. Cả hai quan chức đều được giấu tên vì họ không được phép phát ngôn chính thức.

Cuộc chiến máy bay điều khiển từ xa của Nga đang mở rộng.

Vào tháng 5, chính phủ Nga đã phê duyệt kế hoạch của Rosatom xây dựng dây chuyền mới tại nhà máy Alabuga-Volokno "để sản xuất sợi và chỉ hóa học" với công suất lên đến 500 tấn sợi carbon mỗi năm, theo phê duyệt chính thức cho dự án xây dựng.

Hình ảnh vệ tinh chụp từ tháng 5 đến tháng 7 cho thấy khu đất được quy hoạch cho dự án mở rộng liền kề với nhà máy sợi carbon hiện tại của Alabuga-Volokno ở Tatarstan đang được giải phóng mặt bằng để xây dựng, một quan chức Ukraine cho biết. Những hình ảnh do USCC cung cấp cho thấy "bằng chứng rằng dự án đang được triển khai", vị quan chức này nói thêm.

Albright cho biết nền móng của nhà máy mới "đang được chuẩn bị". Ông đã thu thập được hình ảnh vệ tinh về địa điểm này từ tháng 8. Ông nói thêm rằng, tiến độ hoàn thành nhà máy vào năm 2027 "đòi hỏi việc xây dựng phải diễn ra nhanh chóng".

Máy bay điều khiển từ xa cho phép Mạc Tư Khoa "thực hiện những đợt tấn công ồ ạt và gây áp lực lên các mục tiêu sâu bên trong Ukraine ở nhiều vị trí khác nhau, đồng thời bảo đảm làm quá tải hệ thống phòng thủ", theo lời Stacie Pettyjohn, cựu cố vấn tại Văn phòng Bộ trưởng Quốc phòng, người nghiên cứu về chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa tại Trung tâm An ninh Mỹ mới ở Washington. "Đây là một công cụ cưỡng chế rất hiệu quả và đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch tấn công sâu vào lãnh thổ Ukraine của Nga."

Kế hoạch của Rosatom nhằm tăng cường năng lực sản xuất để đáp ứng nhu cầu của Nga về việc gia tăng sản xuất máy bay điều khiển từ xa vũ trang không chỉ là mối lo ngại đối với Ukraine khi cuộc chiến toàn diện năm thứ năm của Mạc Tư Khoa bước vào mùa đông mới.

Albright cho biết: "Việc mở rộng của Alabuga và các doanh nghiệp liên kết không chỉ nên được xem là vấn đề đối với mặt trận Ukraine, mà còn là thách thức lâu dài đối với an ninh của toàn Âu Châu."

Mạc Tư Khoa đang nỗ lực tăng cường sản xuất sợi carbon trong nước để giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu từ Trung Quốc, với mục tiêu sản xuất khoảng 130.000 máy bay điều khiển từ xa cho dự án "Hệ thống máy bay điều khiển từ xa" quốc gia vào năm 2030, theo một phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, gọi tắt là CSIS, một viện nghiên cứu có trụ sở tại Washington, năm nay. Nga dự định tăng con số này lên 350.000 vào năm 2035.

Nhà máy Alabuga-Volokno của Rosatom sẽ hỗ trợ nỗ lực quốc gia này. Theo các tài liệu của Rosatom, ba lý do chính để mở rộng nhà máy bao gồm "thay thế nhập khẩu các sản phẩm lưỡng dụng" và "đáp ứng nhu cầu về sợi carbon của các lĩnh vực chiến lược của Nga (hàng không, công nghiệp quốc phòng)".

Albright, nhà lãnh đạo Viện Khoa học và An ninh Quốc tế, đã tiến hành nhiều năm nghiên cứu chuyên sâu về sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Nga, tính toán rằng tổng công suất của nhà máy "có thể sản xuất 28.000 khung máy bay điều khiển từ xa Shahed 136". Máy bay điều khiển từ xa tấn công Geran-2 của Nga được dựa trên thiết kế của Shahed của Iran.

"Nếu không có sợi carbon, họ không thể chế tạo máy bay điều khiển từ xa," ông Albright nói. Ông giải thích rằng Nga "không thể thay thế sợi carbon trong máy bay điều khiển từ xa mà vẫn giữ được trọng lượng thấp," vì vật liệu này được sử dụng để gia cố cánh và các cấu trúc bên trong, chẳng hạn như bình nhiên liệu và động cơ.

Ông Albright cho biết Mạc Tư Khoa không nhận đủ lượng sợi polyacrylonitrile – một loại tiền chất PAN – được sử dụng để sản xuất sợi carbon phẩm chất cao "cho tất cả các nhu cầu quốc phòng của họ". Thông qua nhà máy này, Mạc Tư Khoa đang cố gắng giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu hóa chất dạng sợi thiết yếu để gia cố khung máy bay điều khiển từ xa của họ.

Các kế hoạch nội bộ của Rosatom cho thấy công ty dự định xây dựng một "nhà máy PAN hiện đại" mới tại khu phức hợp nhà máy thuộc Khu kinh tế đặc biệt Alabuga của Tatarstan. Tài liệu nêu rõ: "Sản phẩm chính của dự án sẽ là sợi carbon cấp UMT42S-3K", được "sử dụng trong ngành công nghiệp hàng không vũ trụ".

Dữ liệu meta được trích xuất từ tài liệu cho thấy nó được tạo ra bởi một nhân viên của bộ phận vật liệu tiên tiến UMATEX thuộc tập đoàn nhà nước Nga Rosatom vào cuối năm ngoái.

Máy bay điều khiển từ xa được sản xuất tại khu phức hợp kinh tế đặc biệt Alabuga đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược của Mạc Tư Khoa nhằm tấn công vào cả quân đội và dân thường Ukraine.

" Giám sát, hạn chế nguồn cung các phụ tùng quan trọng, thực thi lệnh trừng phạt, phá vỡ chuỗi cung ứng và giảm khả năng phục hồi sản xuất của tổ hợp này phải nằm trong số những ưu tiên của chính sách chung giữa Ukraine và các đối tác Âu Châu."

"Ở giai đoạn này, chiến lược gây hấn hỗn hợp của Điện Cẩm Linh đang ngày càng chuyển sang leo thang trực tiếp, đặc biệt là thông qua việc thực hiện các hành động được gọi là dưới ngưỡng, nhằm thăm dò phản ứng của các nước Âu Châu", ông nói, đồng thời chỉ ra các vụ vi phạm không phận Ba Lan và Rumani do máy bay điều khiển từ xa Nga gây ra đã được ghi nhận. Mạc Tư Khoa hiện cũng đã bổ sung động cơ phản lực vào thiết kế máy bay điều khiển từ xa Geran của Nga - cho phép chúng tấn công xa hơn và nhanh hơn.

Ông Albright cảnh báo rằng, máy bay điều khiển từ xa được sản xuất tại Khu kinh tế đặc biệt Alabuga của Nga "rất có thể sẽ trở thành công cụ chính trong các chiến dịch tương lai của Liên bang Nga ở Âu Châu".

Đại sứ quán Nga tại Washington không phản hồi yêu cầu bình luận.

Trong bối cảnh chiến tranh Ukraine chưa có hồi kết và Nga tăng cường các cuộc tấn công ở rìa phía đông của NATO, các nhà lãnh đạo thế giới sẽ tập trung tại thành phố New York trong tuần này để tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc thường niên.

Theo hãng thông tấn nhà nước TASS, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuần trước cho biết Mạc Tư Khoa sẵn sàng nối lại đàm phán để chấm dứt chiến tranh.

Đầu tháng này, Đại Sứ Vasily Nebenzya, đại diện thường trực của Nga tại Liên Hiệp Quốc, được tường trình đã dẫn đầu một nỗ lực bất thành nhằm loại bỏ mục "Tình hình tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm tạm thời của Ukraine" khỏi chương trình nghị sự sắp tới của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

Albright cho biết những tiết lộ về kế hoạch mở rộng nhà máy sợi carbon đồng nghĩa với việc những động thái của Lavrov cần được xem xét một cách thận trọng.

Ông Albright cho biết, vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào đoàn tàu chở khách gần biên giới Ba Lan hồi tháng 9 và một loạt các ví dụ về chiến tranh hỗn hợp ở Âu Châu - như phá hoại và các chiến thuật khác nằm dưới ngưỡng chiến tranh công khai - cho thấy Mạc Tư Khoa có "mong muốn đáng kể" leo thang xung đột cả ở Ukraine và Âu Châu.

"Bất kể kết quả chính trị ra sao về một giải pháp ngoại giao nào đó cho Ukraine, chúng tôi không thấy Nga giảm leo thang về lập trường quân sự đối với NATO hay đối với Âu Châu", Albright nói. "Chúng tôi tin rằng giới lãnh đạo hiện tại của chế độ ở Nga quyết tâm đối đầu với phương Tây", ông nói thêm - ngay cả khi một thỏa thuận hòa bình được ký kết.

Đầu tháng 9, Tổng thống Trump đã cử các đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff đến Mạc Tư Khoa và Kyiv để khởi động lại tiến trình hòa bình. Sau chuyến thăm, ông Witkoff viết trên mạng rằng "đã đạt được tiến triển đáng kể, bao gồm cả việc lên lịch các cuộc đàm phán ba bên bổ sung". Tuy nhiên, chỉ một ngày sau khi các đặc phái viên của Tổng thống Trump rời đi, Nga đã giết chết 5 người trong các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào Kyiv. Kể từ đó, Mạc Tư Khoa tiếp tục các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào cơ sở hạ tầng dân sự trên khắp Ukraine.

" Người Nga đang ngày càng chiếm ưu thế trong chiến tranh trên không, tiếp tục cải tiến các hệ thống này, tiếp tục mở rộng sản xuất," Albright nói. "Có mối lo ngại đáng kể về những gì có thể xảy ra tiếp theo."

[Politico: Russia’s secret plan to supercharge kamikaze drone production]

9. Cuộc tấn công của Nga thiêu rụi Đại học Zaporizhzhia Di sản lịch sử của Ukraine.

Một cuộc tấn công của Nga vào sáng thứ Hai đã thiêu rụi một tòa nhà lịch sử tại Đại học Quốc gia Zaporizhzhia, gọi tắt là ZNU ở miền nam Ukraine.

Văn phòng báo chí của trường đại học cho biết tòa nhà số 3 của trường đã "bị trúng trực tiếp" một máy bay điều khiển từ xa của Nga vào khoảng 3 giờ sáng và đã chia sẻ những bức ảnh về ngọn lửa bùng cháy dữ dội bên trong.

"Tòa nhà số 3 của Đại học Quốc gia Chiết Giang là một di tích văn hóa. Bên trong những bức tường này, nhiều năm học tập, hội họp, bài giảng và những khoảnh khắc quan trọng của đời sống đại học đã diễn ra", trường đại học viết trên Facebook.

Theo đài New Voice of Ukraine, tòa nhà này, vốn là công trình lâu đời nhất trong khuôn viên trường đại học, được xây dựng vào năm 1903 và ban đầu được sử dụng làm nhà thi đấu thể dục dành cho nữ.

Trong một thông báo khác, trường đại học cho biết "một phần đáng kể" của tòa nhà đã bị thiêu rụi, và các tòa nhà số 4 và 5 gần đó cũng bị hư hại. Trường cho biết không có ai bị thương trong vụ tấn công.

Thông báo cho biết các kế hoạch khôi phục tòa nhà đang được tiến hành nhưng mô tả đây là một công việc "đầy thách thức".

"Quá trình phục hồi đầy thách thức đang chờ đợi phía trước. Nhưng chúng tôi tin rằng mình có thể hồi sinh nó," thông báo cho biết thêm.

Sáng thứ Hai, quyền thị trưởng thành phố, bà Rehina Kharchenko, cho biết hơn 15 ngôi nhà đã bị hư hại do cuộc tấn công của Nga.

"Hơn 15 ngôi nhà bị hư hại do cuộc tấn công thâu đêm suốt sáng ở Zaporizhzhia. Hơn 600 cửa sổ bị vỡ. Một số căn nhà không còn phù hợp để ở. Một trong những trung tâm mua sắm của thành phố đã bị thiêu rụi hoàn toàn", Kharchenko viết trong bản tin sáng thứ Hai.

[Kyiv Post: Russian Strike Torches Historic Zaporizhzhia Heritage University]

10. Ông Bessent gặp gỡ người đồng cấp Trung Quốc trước thềm hội nghị thượng đỉnh Tổng thống Trump-Tập Cận Bình.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent sẽ gặp Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong (He Lifeng, 何立峰) vào Chúa Nhật, trước thềm hội nghị thượng đỉnh dự kiến giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tuần này.

"Tại thành phố New York, Phó Thủ tướng Hà Lập Phong và tôi đang tiếp tục các cuộc thảo luận về mối quan hệ kinh tế và thương mại Mỹ-Trung trước thềm hội nghị thượng đỉnh lịch sử giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Washington," Bessent cho biết trong một bài đăng trên X. "Những cuộc đàm phán này giúp đặt nền tảng để Tổng thống Trump thúc đẩy lợi ích kinh tế của Mỹ và mang lại kết quả cho người dân Mỹ."

Ông Bessent và ông Hà, người phụ trách kinh tế Trung Quốc, sẽ gặp nhau tại trụ sở của JPMorgan Chase ở Manhattan vào Chúa Nhật để thảo luận, dự kiến sẽ tạo tiền đề cho cuộc gặp được mong đợi giữa hai tổng thống vào cuối tuần này. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cũng dự kiến sẽ tham gia cuộc đàm phán. Trong một tuyên bố trước cuộc gặp, ông Greer cho biết Mỹ và Trung Quốc đang "tăng cường hợp tác để tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại cùng có lợi giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới".

Ông Greer cho biết: "Chính quyền Trump sẽ tiếp tục theo đuổi chính sách thương mại cân bằng với Trung Quốc bằng cách giám sát việc thực hiện các cam kết gần đây, tối ưu hóa thương mại đối với các mặt hàng không nhạy cảm và cải thiện khả năng tiếp cận thị trường cho nông dân, nhà sản xuất và người lao động Mỹ."

Trước cuộc họp sáng Chúa Nhật, Bessent nói với các phóng viên rằng ông mong chờ các cuộc đàm phán "tập trung, đầy đủ và mang tính xây dựng".

Tổng thống Trump dự kiến sẽ đón tiếp ông Tập Cận Bình tại Tòa Bạch Ốc vào thứ Năm để tham dự hội nghị thượng đỉnh và tiệc chiêu đãi cấp nhà nước, đánh dấu lần thứ hai trong năm nay hai nhà lãnh đạo gặp mặt trực tiếp sau cuộc gặp tại Bắc Kinh hồi tháng Năm. Lần cuối cùng ông Tập đến thăm Tòa Bạch Ốc là vào năm 2015.

Vấn đề trí tuệ nhân tạo có lẽ sẽ là chủ đề nổi bật trong cuộc họp, sau khi một số lãnh đạo ngành công nghiệp kêu gọi áp đặt các biện pháp bảo vệ đối với lĩnh vực này hồi đầu tháng. Các nhà lãnh đạo cũng dự kiến sẽ thảo luận về một thỏa thuận thương mại sắp hết hạn giữa hai nước, cùng với các cuộc bàn luận xung quanh các khoáng sản quan trọng.

Hôm Chúa Nhật, Dân biểu đảng Dân chủ Ro Khanna của bang California cho biết một thỏa thuận về trí tuệ nhân tạo "cần phải là mục ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh Tổng thống Trump-Tập Cận Bình" để thiết lập "các tiêu chuẩn cơ bản".

"Điều đó nên bao gồm việc giám sát quốc tế; nó nên bao gồm việc kiểm tra thông qua các trung tâm dữ liệu, nơi bạn có thể biết liệu một mô hình đang được sử dụng để suy luận hay để huấn luyện," Khanna nói trên chương trình "Face the Nation with Margaret Brennan". "Và nó nên sử dụng các công cụ có thể thực thi và kiểm chứng được."

[CBSNews: Bessent meets with Chinese counterpart ahead of Trump-Xi summit]

11. Cựu ứng cử viên tổng thống Rumani, Georgescu, bị bắt giữ vì nghi ngờ gian lận.

Cựu ứng cử viên tổng thống Călin Georgescu đã bị cảnh sát Rumani và Cục Điều tra Tội phạm có tổ chức và Khủng bố, gọi tắt là DIICOT bắt giữ hôm thứ Hai vì nghi ngờ gian lận.

Vị chính trị gia theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan này nổi lên như một nhân vật quan trọng khi ông bất ngờ giành chiến thắng vòng đầu tiên trong cuộc bầu cử tổng thống tháng 11 năm 2024, thu về 23% số phiếu. Nhưng Tòa án Hiến pháp đã hủy bỏ kết quả bầu cử vào tháng 12 năm đó và cấm Georgescu tranh cử lại do chiến dịch tranh cử của ông có liên hệ với một chiến dịch gây ảnh hưởng của Nga.

Các nhà chức trách Rumani đang điều tra Georgescu về tội lừa đảo và thành lập một nhóm tội phạm có tổ chức mà các công tố viên cho rằng đã lừa đảo một doanh nhân Rumani bằng cách hứa hẹn cung cấp nguồn tài chính ngân hàng nước ngoài trị giá hàng triệu euro để đổi lấy tiền bảo lãnh.

"Những kẻ gây án đã hành động bằng cách lừa gạt một doanh nhân người Rumani... các thành viên của nhóm tội phạm có tổ chức nhằm mục đích chiếm đoạt các khoản bảo lãnh tài chính do nạn nhân gửi để tiếp cận các khoản tín dụng tương ứng," thông cáo báo chí của DIICOT cho biết.

Nhóm này bị cáo buộc đã không thực hiện lời hứa, và nạn nhân đã mất "hơn 1,1 triệu euro".

Cựu ứng cử viên tổng thống này hiện đang phải đối mặt với hai vụ án hình sự khác: một vụ về cáo buộc hành động chống lại trật tự hiến pháp của Rumani bằng cách lên kế hoạch đảo chính bạo lực, và một vụ khác về cáo buộc truyền bá tư tưởng phát xít.

Bình luận về các cuộc điều tra trước đó, Georgescu phản đối và khẳng định mình vô tội, đồng thời cho rằng các vụ án này "có động cơ chính trị".

Theo truyền thông Rumani, vài chục người ủng hộ Georgescu đã tập trung trước trụ sở DIICOT hôm thứ Hai, nơi ông sẽ được đưa đến để thẩm vấn.

[Politico: Former Romanian presidential candidate Georgescu detained on suspicion of fraud]

 

1. Tổng thống Trump cho rằng Nga ‘mất quyền kiểm soát’ ngành công nghiệp lọc dầu của mình do các cuộc tấn công của Ukraine.

Ngày 21 tháng 9, Tổng thống Donald Trump cho biết Nga đã thực sự "mất kiểm soát" ngành sản xuất dầu diesel do cuộc chiến với Ukraine, đồng thời kêu gọi chấm dứt giao tranh.

Những bình luận này được đưa ra sau cuộc tấn công lớn chưa từng có của Ukraine vào Mạc Tư Khoa của Nga, và trong bối cảnh Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đang trên đường đến New York để gặp Tổng thống Trump và thảo luận về khả năng Ukraine và Nga tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và các mục tiêu trên Hắc Hải.

Một quan chức Ukraine cho biết với tờ Kyiv Independent rằng hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ gặp nhau vào ngày 22 tháng 9.

"Thật không may, Nga đã mất quyền kiểm soát ngành công nghiệp dầu diesel của mình do cuộc chiến với Ukraine," Tổng thống Trump nói trên nền tảng Truth Social của mình.

Tổng thống Mỹ có vẻ ngậm ngùi nói thêm rằng một số lượng lớn các nhà máy lọc dầu của Nga "đã bị phá hủy và ít nhất là tạm thời ngừng hoạt động", đồng thời nhấn mạnh rằng "cả thế giới đều phải chịu thiệt hại" do chiến tranh gây ra.

Đáp lại phát ngôn của Tổng thống Trump trên mạng xã hội, Tổng thống Zelenskiy cũng bày tỏ quan điểm tương tự rằng chiến tranh phải chấm dứt, nói rằng: "Ngay từ phút đầu tiên, Ukraine đã tìm kiếm hòa bình."

[Kyiv Independent: Russia 'lost control' of its oil refining industry due to Ukraine's attacks, Trump says]

2. Tướng Ukraine giải thích lý do không phá sập cầu Kerch, là để bọn xâm lược còn đường tháo chạy về xứ

Cây cầu mà Putin xây dựng để củng cố quyền kiểm soát của Nga đối với Crimea bị tạm chiếm vẫn là một biểu tượng mạnh mẽ cho sự xâm lược của Mạc Tư Khoa. Nhưng khi Ukraine tăng cường chiến dịch cô lập Crimea bị Nga tạm chiếm, tấn công các tuyến hỏa xa, đường bộ, hải cảng, cơ sở nhiên liệu và các điểm nút hậu cần khác trên khắp bán đảo, một trong những biểu tượng dễ nhận biết nhất về sự xâm lược của Mạc Tư Khoa vẫn còn nguyên vẹn.

Tại sao?

Thiếu tướng Vadym Skibitsky, phó cục trưởng Cơ quan Tình báo Quốc phòng Ukraine, gọi tắt là HUR, đã đưa ra lời giải thích hiếm hoi trong một cuộc thảo luận nhóm tại hội nghị Chiến lược Âu Châu Yalta, gọi tắt là YES thường niên tuần này.

Theo Skibitsky, câu trả lời một phần là do yếu tố thực tiễn: cầu Kerch đơn giản là không còn quan trọng đối với hệ thống hậu cần cung cấp quân sự của Nga như trước đây nữa.

"Nó thực sự không còn là mục tiêu chiến lược đối với Liên bang Nga hiện nay nữa," Skibitsky nói. Ông chỉ ra rằng Ukraine đã phá hủy hoặc làm gián đoạn nhiều tuyến đường hậu cần khác xuyên qua Crimea bị tạm chiếm, trong khi Nga ngày càng chuyển hướng vận chuyển thiết bị quân sự sang hành lang đường bộ chạy qua miền nam Ukraine bị tạm chiếm.

Theo Skibitsky, hầu hết hàng hóa quân sự, bao gồm cả vũ khí dành cho lực lượng Nga chiến đấu ở Ukraine, hiện nay đều được vận chuyển qua vùng Rostov của Nga và sau đó dọc theo "cầu đường bộ" xuyên qua lãnh thổ Ukraine bị tạm chiếm.

Bất chấp sự thay đổi về mặt hậu cần, cầu Kerch từ lâu đã là một trong những công trình hạ tầng có ý nghĩa chính trị và chiến lược quan trọng nhất, kết nối Nga với bán đảo Ukraine mà nước này đã sáp nhập bất hợp pháp vào năm 2014.

"Đối với Nga, đối với Putin, cầu Kerch là biểu tượng của sự xâm lược Crimea," Skibitsky nhấn mạnh.

Với suy nghĩ đó, ông đã đưa ra một lý do khác để giữ cho công trình này tồn tại – kèm theo một thông điệp thẳng thắn gửi đến lực lượng Nga trên bán đảo.

"Đây có thể là một trong những cách để những người Nga đang xâm lược trở về nhà."

Ukraine đã nhiều lần tấn công vào cây cầu này kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện, gây hư hại cho nó trong các cuộc tấn công lớn vào năm 2022 và 2023, và tiếp tục tấn công vào cửa ải biên giới này trong các chiến dịch sau đó. Nhưng chiến lược của Ukraine đối với Crimea ngày càng mở rộng ra ngoài phạm vi cây cầu.

Tướng Skibitsky cũng nhắc lại rằng cây cầu này trước đây từng là tâm điểm lo ngại về leo thang xung đột ở phương Tây. Ông lưu ý rằng vài năm trước, trong các cuộc thảo luận về chiến dịch của Ukraine nhằm vào cây cầu này, một số quốc gia Âu Châu đã bày tỏ lo ngại rằng việc phá hủy nó có thể gây ra một cuộc leo thang lớn từ phía Nga, bao gồm cả các mối đe dọa hạt nhân.

Tuy nhiên, ngày nay, HUR đánh giá rằng tầm quan trọng quân sự của cây cầu đã giảm sút. Cuộc thảo luận về cầu Kerch đã dẫn trực tiếp đến một câu hỏi rộng hơn: liệu Vladimir Putin có thực sự sử dụng vũ khí hạt nhân nếu Nga phải đối mặt với một thất bại quân sự lớn hay không.

Ông cho biết, bất kỳ việc Nga sử dụng vũ khí hạt nhân nào, kể cả vũ khí hạt nhân chiến thuật, đều sẽ gây ra hậu quả vượt xa Ukraine và có thể định hình lại các tính toán an ninh ở các khu vực khác trên thế giới.

Vì lý do đó, những tuyên bố hạt nhân của Nga vẫn là một công cụ gây áp lực, nhưng Điện Cẩm Linh cũng phải cân nhắc đến những hậu quả quốc tế khi vượt qua ngưỡng đó.

Hỏa tiễn, máy bay điều khiển từ xa và mối đe dọa rộng lớn hơn

Sau đó, Skibitsky đã nêu rõ điều mà HUR coi là một trong những mối đe dọa quân sự cấp bách nhất đối với Ukraine: chiến dịch hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa đang mở rộng của Nga.

"Đây không phải là rủi ro, mà là mối đe dọa thực sự," ông nói.

Theo đánh giá của HUR, ngành công nghiệp quốc phòng Nga dự kiến sản xuất ít nhất 100 hỏa tiễn đạn đạo trong tháng 9. Tướng Skibitsky cũng cho biết Nga đang sử dụng hỏa tiễn đạn đạo của Bắc Hàn để tấn công Ukraine.

Khi được hỏi Ukraine có thể đối phó với mối đe dọa này như thế nào, ông đã mô tả một chiến lược nhiều tầng. Yếu tố đầu tiên là mua thêm hỏa tiễn đánh chặn từ các đối tác của Ukraine. Yếu tố thứ hai là tấn công các nhà máy và doanh nghiệp sản xuất hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

Tướng Skibitsky nói: "Chúng tôi hoàn toàn biết tất cả các doanh nghiệp, nhà máy, công ty tham gia sản xuất các hỏa tiễn đạn đạo như vậy trên lãnh thổ Nga."

Phương án thứ ba là tấn công trực tiếp vào các bệ phóng hỏa tiễn. Theo Skibitsky, Nga có thể triển khai từ 17 đến 19 bệ phóng hỏa tiễn đạn đạo ở các khu vực bao gồm Kursk và Voronezh để tấn công Kyiv và các thành phố khác của Ukraine.

Và yếu tố thứ tư là các lệnh trừng phạt – đặc biệt là các hạn chế ngăn cản Nga mua các hệ thống định vị và phụ tùng điện tử nước ngoài cần thiết cho ngành công nghiệp vũ khí của nước này.

Tướng Skibitsky cũng đề cập đến sự hợp tác giữa các công ty Nga và Trung Quốc nhằm hỗ trợ năng lực công nghiệp của Nga. Ông cho biết, HUR (Cơ quan Tình báo Ukraine) nhận thức được các doanh nghiệp tham gia sản xuất chung với các công ty Trung Quốc. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp trong số đó nằm cách Ukraine hơn 2.000 km, khiến việc tiếp cận trở nên khó khăn ngay cả với khả năng tấn công tầm xa đang được mở rộng của Ukraine. Điều đó làm cho các biện pháp trừng phạt quốc tế trở nên đặc biệt quan trọng, Tướng Skibitsky nói.

Ông đã chỉ ra những khó khăn mà Nga gặp phải khi mua động cơ phản lực do Trung Quốc sản xuất cho một số chương trình máy bay điều khiển từ xa, gọi tắt là UAV như bằng chứng cho thấy việc gây áp lực lên chuỗi cung ứng có thể mang lại hiệu quả.

Một phần bất thường khác của cuộc thảo luận tập trung vào hai gã khổng lồ thương mại điện tử Nga là Wildberries và Ozon. Khi được hỏi tại sao các cơ sở dường như liên quan đến các doanh nghiệp dân sự lại bị tấn công, Skibitsky nói rằng HUR không coi mọi địa điểm như vậy hoàn toàn là dân sự.

Ông nói: "Các trung tâm sản xuất quả mâm xôi dại, ozone và những trung tâm tương tự khác ở Liên bang Nga thực sự đóng vai trò quan trọng trong hệ thống hậu cần của Quân đội Liên bang Nga."

Theo Skibitsky, việc phá vỡ các mạng lưới này là một phần của chiến dịch rộng lớn hơn của Ukraine nhằm vào hệ thống hậu cần quân sự của Nga. Ukraine trước tiên tập trung vào hậu cần ở Crimea bị tạm chiếm và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm khác, tìm cách phá vỡ các tuyến đường tiếp tế hỗ trợ lực lượng Nga theo hướng Zaporizhzhia và Kherson.

Chiến dịch này kể từ đó đã được mở rộng khi Kyiv nỗ lực xác định và tấn công vào cơ sở hạ tầng hậu cần rộng lớn hơn đang hỗ trợ cuộc chiến của Nga.

[Kyiv Post: ‘A Way for Russian Occupiers Go Home’: Ukraine Intel Reveals Why Kerch Bridge Still Stands]

3. Theo quân đội Ukraine, 69% binh lính Nga tại tiền tuyến Zaporizhzhia là bọn đầu trộm đuôi cướp.

Hôm Thứ Ba, 22 Tháng Chín, phát ngôn viên của Lực lượng Đặc nhiệm phía Nam, Anastasiia Shevchenko, cho biết trong lực lượng Nga đang chiến đấu gần thành phố Zaporizhzhia của Ukraine, 69% binh sĩ có tiền án tiền sự.

Con số này có thể phản ánh cả tỷ lệ người đến từ các khu vực nghèo khó và thiệt thòi trong xã hội Nga tham gia tình nguyện cao hơn thực tế, cũng như thực tiễn được báo cáo rộng rãi về việc đề nghị nam giới ký hợp đồng để tránh án tù, thường trong những hoàn cảnh cưỡng ép.

Theo phân tích nội bộ do quân đội Ukraine tiến hành, 31% tổng số binh sĩ Nga gia nhập quân đội để tránh bị truy tố hình sự, và 24% tham gia quân đội để cải thiện tình hình tài chính, ông Shevchenko cho biết trong cuộc phỏng vấn với Ukrinform.

Mặc dù Nga vẫn duy trì các đơn vị đặc biệt trong các trung đoàn và lữ đoàn của mình, được thành lập từ những người vừa ra khỏi hệ thống nhà tù với lời hứa ân xá, nhưng nhiều tân binh chính quy cũng từng có tiền án tiền sự.

Sau khi kết thúc cuộc bầu cử quốc hội kéo dài ba ngày được dàn dựng nhằm khẳng định tính hợp pháp thời chiến của Putin và "đảng cầm quyền" của ông, Điện Cẩm Linh đang chuẩn bị tiến hành một vòng huy động quân sự cưỡng bức mới để thúc đẩy các nỗ lực tấn công đang trì trệ của quân đội, Kyiv cảnh báo.

[Kyiv Independent: 69% of Russian soldiers on Zaporizhzhia front line have criminal records, Ukrainian military says]

4. Đan Mạch đẩy nhanh gói viện trợ quân sự trị giá 275 triệu đô la cho Ukraine.

Bộ Quốc phòng Ukraine thông báo Đan Mạch sẽ đẩy nhanh gói viện trợ quân sự lần thứ 31 cho Ukraine, trị giá khoảng 275 triệu đô la, với trọng tâm chính là tăng cường khả năng phòng không của Ukraine trước mùa thu và mùa đông.

Bộ Quốc phòng Ukraine tuyên bố rằng các chi tiết cụ thể về nội dung gói viện trợ đang được giữ kín vì lý do an ninh tác chiến. Tuy nhiên, viện trợ này nhằm mục đích tăng cường khả năng của Quân đội Ukraine trong việc chống lại các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga nhằm vào cơ sở hạ tầng.

Bộ này lưu ý rằng Đan Mạch vẫn là một trong những đối tác quốc phòng chính của Ukraine kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện năm 2022, liên tục đóng góp trang thiết bị quân sự và tiên phong trong các khuôn khổ mua sắm đa phương.

Chính phủ Đan Mạch đã quyết định đẩy nhanh tiến độ cung cấp gói viện trợ, sau khi tuyên bố vào ngày 18 tháng 9 về ý định đẩy nhanh việc hỗ trợ phòng không cho Kyiv. Quyết định này được đưa ra sau cuộc đối đầu trên Biển Baltic vào ngày 14 tháng 9, trong đó một tàu chiến Nga đã bắn pháo sáng về phía một máy bay trực thăng quân sự của Đan Mạch.

Viện trợ quân sự khẩn cấp này đến trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Copenhagen và Mạc Tư Khoa sau cuộc chạm trán trên biển gần đảo Gedser của Đan Mạch.

Theo Bộ Tư lệnh Quân đội Đan Mạch, tàu hộ vệ Soobrazitelny thuộc Hạm đội Baltic đã phóng hai quả pháo sáng về phía một máy bay trực thăng Fennec của Không quân Đan Mạch đang thực hiện nhiệm vụ giám sát chụp ảnh thường lệ trên vùng biển quốc tế ở phía tây nam Biển Baltic.

Các quan chức quốc phòng Đan Mạch cho biết một trong những quả pháo sáng đã bay rất gần máy bay. Không có thiệt hại hay thương vong nào cho phi hành đoàn được ghi nhận.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen mô tả vụ việc là một phần của chiến dịch hỗn hợp tăng cường của Nga nhằm thăm dò quyết tâm của các đồng minh dọc theo vùng biển của NATO, đồng thời kêu gọi tăng cường sự gắn kết quốc phòng của Âu Châu.

Ngoại trưởng Lars Løkke Rasmussen gọi vụ nổ súng trên biển là "hoàn toàn không thể chấp nhận được" và chính thức triệu tập Đại sứ Nga Vladimir Barbin. Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Jeppe Bruus chỉ trích thủy thủ đoàn Nga vì "kỹ năng điều khiển tàu rất thiếu chuyên nghiệp", khẳng định rằng ngưỡng rủi ro hoạt động của Mạc Tư Khoa đã thay đổi.

Mạc Tư Khoa bác bỏ cách Copenhagen mô tả sự việc, khẳng định rằng trực thăng của Đan Mạch đã tiếp cận tàu hộ vệ và không phản hồi liên lạc vô tuyến trên các kênh quốc tế. Ông Barbin đã gửi công hàm phản bác chính thức tới chính quyền Đan Mạch, yêu cầu Copenhagen ngăn chặn các cuộc diễn tập trên không nguy hiểm gần các tàu hải quân Nga.

Hai ngày sau vụ việc, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov đã trao tặng huân chương "Vì thành tích chiến đấu xuất sắc" cho chỉ huy tàu Soobrazitelny, ca ngợi những gì Bộ Quốc phòng Nga mô tả là "hành động khéo léo và quyết đoán" trong việc phóng pháo sáng để đẩy lùi chuyến bay trinh sát.

[Kyiv Post: Denmark Expedites $275M Military Aid Package for Ukraine]

5. Ukraine tiết lộ chiến thuật tấn công mới của Nga: Không có xe tăng, chỉ có binh lính đơn độc

Hôm Thứ Hai, 21 Tháng Chín, phát ngôn nhân của Lực lượng Đặc nhiệm Liên hợp Viktor Trehubov cho biết, chiến thuật tấn công của Nga đã thay đổi trong năm qua, với việc binh lính hiện tấn công theo nhóm chỉ vài người, hoặc đôi khi là từng cá nhân, nhằm vượt qua "vùng tiêu diệt".

Theo hãng tin Ukrinform của Ukraine, Đại Úy Tregubov cho biết, các nhóm nhỏ hoặc binh lính đơn lẻ vượt qua "vùng nguy hiểm" sẽ ẩn náu trong vịnh và chờ những người khác đến để bắt đầu lên kế hoạch tấn công tiếp theo theo nhóm có tổ chức hơn.

Ông cho biết quân đội Nga đang giảm dần số lượng binh sĩ tham gia các cuộc tấn công mỗi lần, do gặp khó khăn trong việc vượt qua "vùng nguy hiểm" ở mặt trận phía đông bắc.

Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh cuộc hành quân qua khu vực đất liền giữa hậu phương và tiền tuyến trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết do sự phát triển máy bay điều khiển từ xa của cả hai bên. Cả hai bên hiện đang cố gắng giảm số lượng binh lính trong mỗi nhóm để khiến máy bay điều khiển từ xa khó phát hiện ra họ hơn.

Việc sử dụng rộng rãi máy bay điều khiển từ xa từ cả hai phía đã làm thay đổi đáng kể chiến thuật tấn công, khiến các trang thiết bị hạng nặng như xe tăng trở nên hiếm thấy trên chiến trường.

Theo Đại Úy Tregubov, với "vùng tiêu diệt" mở rộng đến 20 km, Nga phần lớn đã ngừng sử dụng xe tăng hoặc các thiết bị hạng nặng khác cho các chiến dịch tấn công. Máy bay điều khiển từ xa đã thay thế nhiều vai trò của xe tăng cho cả hai phía, vì việc điều khiển xe tăng đến gần tiền tuyến sẽ dễ bị phát hiện và bị tấn công bởi các máy bay điều khiển từ xa rẻ hơn nhiều.

Các lữ đoàn cơ giới Ukraine cũng nói với tờ Kyiv Independent hồi mùa xuân năm nay rằng các kíp lái xe tăng của họ hiếm khi được triển khai trong giai đoạn chiến tranh hiện đang bị chi phối bởi máy bay điều khiển từ xa.

"Vì vậy, trong điều kiện hiện tại, xe tăng đã dần dần không chỉ được chuyển xuống ghế sau mà còn lên hàng ghế thứ ba", hãng thông tấn Ukrinform dẫn lời Đại Úy Tregubov phát biểu trên truyền hình.

Ông nói, ngoại lệ duy nhất là khi Nga có đủ khả năng cung cấp "sự hỗ trợ máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn" để đưa xe tăng vào "vùng nguy hiểm" hoặc nếu thời tiết không phù hợp cho máy bay điều khiển từ xa của Ukraine hoạt động, chẳng hạn như khi trời mưa hoặc có sương mù.

[Kyiv Independent: No tanks, lone soldiers — Ukraine details new Russian assault tactics]

6. Meloni hứa sẽ cấm khăn trùm đầu trong các trường học ở Ý và hạn chế số lượng học sinh nước ngoài.

Thủ tướng Ý Giorgia Meloni cho biết chính phủ của bà đang chuẩn bị hai dự luật nhằm cấm đeo khăn trùm đầu trong các trường học ở Ý và hạn chế số lượng học sinh nước ngoài được phép vào lớp học.

"Trẻ em Ý không thể cảm thấy mình là thiểu số trong các lớp học của Ý," bà nói hôm Chúa Nhật trong bài phát biểu tại Fenix, một sự kiện thường niên do phân ban thanh niên của đảng Huynh Đệ nước Ý cánh hữu của bà tổ chức.

"Nếu số lượng trẻ em không hiểu ngôn ngữ giảng dạy trở nên lớn, hoặc thậm chí chiếm đa số, thì đó không còn là hòa nhập nữa; đó là sự bỏ bê," Meloni nói thêm.

Theo viện nghiên cứu Fondazione ISMU, có khoảng 930.000 học sinh không mang quốc tịch Ý đang theo học tại các trường học trong nước, chiếm gần 11,6% tổng số học sinh.

Theo khảo sát của ISMU, trong thập niên qua, số lượng trẻ vị thành niên nước ngoài tại nước này đã giảm 4,5%.

Bà Meloni không giải thích chi tiết về những gì mà đề xuất giới hạn số lượng sinh viên nước ngoài của nội các bà đưa ra.

Nữ lãnh đạo Ý lên nắm quyền nhờ sự ủng hộ của cử tri quan tâm đến vấn đề nhập cư, và đã lấy việc giải quyết vấn đề di cư làm trụ cột chính trong chiến dịch tranh cử của mình.

Đây không phải lần đầu tiên chính phủ của bà Meloni tìm cách cấm che mặt. Năm 2025, đảng của bà tuyên bố có kế hoạch cấm burqa và niqab ở tất cả các không gian công cộng trên toàn quốc, gọi luật này là phản ứng trước "chủ nghĩa ly khai Hồi giáo". Dự luật vẫn đang được xem xét tại hạ viện nước này.

[Politico: Meloni promises to ban veils in Italian schools and limit foreign students]

7. Ukraine tấn công hỏa tiễn Buk-M3, radar Nebo-U và địa điểm đặt máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Trong 2 ngày 19 và 20 tháng 9, Lực lượng Quốc phòng Ukraine đã tấn công một hệ thống hỏa tiễn phòng không Buk-M3 của Nga, một radar giám sát tầm xa Nebo-U, một nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa, gọi tắt là UAV và các cơ sở chỉ huy tiền tuyến trên khắp các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.

Theo thông cáo quân sự chính thức của Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine, gọi tắt là AFU, hỏa lực chính xác của Ukraine đã tấn công các mục tiêu phòng không và trinh sát quan trọng của Nga được triển khai trên ba tỉnh phía đông và phía nam.

Tại vùng Zaporizhzhia, lực lượng Ukraine đã tấn công một tổ hợp hỏa tiễn phòng không tầm trung Buk-M3 của Nga được triển khai gần thị trấn Ukrainka. Hệ thống Buk-M3 nằm trong số các khí tài phòng không di động hiện đại hóa của Nga được thiết kế để đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo chiến thuật, hỏa tiễn hành trình và máy bay chiến đấu.

Tại vùng Donetsk, một cuộc tấn công chính xác đã tấn công và làm hư hại trạm radar cảnh báo sớm Nebo-U của Nga hoạt động gần Balka. Hệ thống Nebo-U hoạt động trong dải tần số rất cao, gọi tắt là VHF và được thiết kế để phát hiện, nhận dạng và theo dõi các mục tiêu khí động học và đạn đạo, bao gồm máy bay và hỏa tiễn có tiết diện phản xạ radar thấp, ở tầm bắn vài trăm km.

Cùng lúc đó, tại vùng Luhansk, các đơn vị Ukraine đã tấn công một cơ sở công nghiệp do lực lượng Nga sử dụng để sản xuất máy bay điều khiển từ xa tấn công gần thành phố Severodonetsk bị tạm chiếm.

Lực lượng Ukraine cũng tấn công các trung tâm chỉ huy chiến thuật ở vùng Donetsk, đánh trúng một sở chỉ huy và quan sát của Nga gần Zoryane và phá hủy một trạm điều khiển UAV nằm gần Staromykhailivka.

Chiến dịch liên tục nhằm vào các điểm điều khiển và hậu cần máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Các cuộc tấn công đêm qua diễn ra sau các cuộc giao tranh chính xác liên tiếp của Ukraine vào ngày 18-19 tháng 9 nhằm phá hủy cơ sở hạ tầng máy bay điều khiển từ xa chiến thuật, các trung tâm chỉ huy và các trung tâm tiếp tế của Nga trong các khu vực tác chiến.

Trong các chiến dịch đó, lực lượng Ukraine đã tấn công vào nhiều trạm điều khiển UAV ở vùng Zaporizhzhia, tấn công các trung tâm chỉ huy gần Volodymyrivka, Verbove, Dobropillya và Rivnopillya, cùng với hai cơ sở điều khiển máy bay điều khiển từ xa riêng biệt gần Novoprokopivka.

Các đơn vị pháo binh và hỏa tiễn của Ukraine cũng đã tấn công trường huấn luyện "Vostochny" của quân đội Nga gần thị trấn Novopetrivka bị tạm chiếm ở vùng Zaporizhzhia.

Tại vùng Donetsk, các cuộc tấn công trước đó đã nhắm vào các sở chỉ huy UAV của Nga gần Luhanske và Pokrovsk, trong khi hỏa lực tầm xa đã tấn công một kho thiết bị kỹ thuật ở Rybynske và một kho chứa đạn dược gần Amvrosiivka.

Bộ Tổng tham mưu cũng xác nhận đánh giá thiệt hại chiến sự từ các cuộc tấn công xuyên biên giới được tiến hành hồi đầu tuần, xác nhận rằng một cuộc tấn công của Ukraine vào ngày 17 tháng 9 đã làm hư hại một trạm radar giám sát 80P6 của Nga được triển khai gần Mityuli ở vùng Smolensk của Nga.

[Kyiv Post: Ukraine Strikes Russian Buk-M3, Nebo-U Radar, and Drone Site]

8. Máy bay điều khiển từ xa FPV của Nga hạ sát một linh mục và làm bị thương 4 người khác tại tu viện Kherson.

Một máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất của Nga đã tấn công một tu viện ở làng Chervonyi Mayak, thuộc cộng đồng Novoraisk của vùng Kherson, khiến một linh mục 71 tuổi thiệt mạng và bốn giáo sĩ khác bị thương.

Ông Oleksandr Prokudin, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự Khu vực Kherson, cho biết vụ tấn công xảy ra vào chiều thứ Bảy.

Ông Prokudin tuyên bố: "Những kẻ khủng bố người Nga đã tấn công một tu viện ở làng Chervonyi Mayak bằng máy bay điều khiển từ xa. Một linh mục 71 tuổi đã thiệt mạng trong vụ tấn công", đồng thời gửi lời chia buồn đến gia đình nạn nhân.

Bốn vị giáo sĩ bị thương, ở độ tuổi 31, 51, 51 và 53, bị thương do vụ nổ và đang ở trong khuôn viên tu viện khi cuộc tấn công xảy ra.

Ngoài ra, vào đêm Chúa Nhật 20 tháng 9, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một cơ sở hạ tầng hỏa xa ở vùng Vinnytsia. Lực lượng cứu hỏa đã dập tắt đám cháy và không có thương vong nào được báo cáo, theo Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước Ukraine

Không quân Quân đội Ukraine báo cáo rằng lực lượng Nga đã phóng 138 máy bay điều khiển từ xa tấn công trong đêm – bao gồm các máy bay điều khiển từ xa loại Shahed (một nửa trong số đó sử dụng động cơ phản lực), máy bay điều khiển từ xa Gerbera và máy bay điều khiển từ xa mồi nhử Parodiia – từ bốn hướng. Hệ thống phòng không Ukraine đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 101 máy bay điều khiển từ xa của đối phương.

Các vụ va chạm đã được ghi nhận tại 17 địa điểm, với báo cáo về mảnh vỡ rơi xuống ở 5 khu vực.

Các cuộc tấn công diễn ra trong đêm sau vụ oanh tạc dữ dội trên nhiều khu vực của Ukraine vào tối thứ Bảy, ngày 19 tháng 9.

Một cuộc không kích của Nga vào khu dân cư ở quận Fastiv thuộc vùng Kyiv đã khiến một phụ nữ và ba trẻ nhỏ thiệt mạng.

Kết quả điều tra của bên công tố cho thấy người phụ nữ đã đưa hai đứa con vào nhà riêng để cho chúng đi ngủ thì một vụ nổ khiến trần nhà sập và gây ra hỏa hoạn.

Cùng lúc đó vào tối thứ Bảy, lực lượng Nga đã tấn công trung tâm mua sắm Novyi Kontynent ở Dnipro, gây ra một vụ hỏa hoạn lớn và làm ít nhất bốn thường dân bị thương.

Các đội cấp cứu đã được điều động để dọn dẹp mảnh vỡ và kiểm tra các công trình lân cận xem có thiệt hại gì không.

[Kyiv Post: Russian FPV Drone Kills Priest, Injures 4 Others in Kherson Monastery]

9. Giám đốc CIA gặp Tổng thống Ai Cập Sisi trong bối cảnh Mỹ cảnh báo về nguy cơ leo thang căng thẳng "tiềm tàng" ở Trung Đông.

Giám đốc CIA John Ratcliffe đã gặp Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi trong một chuyến thăm hiếm hoi tới Cairo hôm Chúa Nhật.

Văn phòng của ông Sisi cho biết cuộc họp, có sự tham dự của nhà lãnh đạo cơ quan tình báo Ai Cập Hassan Rashad, đã thảo luận về các cuộc chiến ở Iran, Dải Gaza và Sudan, cũng như các cuộc tấn công vào các nước vùng Vịnh và các mối đe dọa đối với an ninh hàng hải.

Theo một tuyên bố từ phủ tổng thống, ông Sisi nhấn mạnh "tầm quan trọng hàng đầu của việc giải quyết các cuộc khủng hoảng khu vực thông qua các con đường chính trị và ngoại giao".

Hôm thứ Bảy, Bộ Ngoại giao Mỹ cảnh báo người dân Mỹ không nên đến khu vực này, khi xung đột đang leo thang giữa Ả Rập Xê Út và lực lượng Houthi ở Yemen.

"Cuộc xung đột quân sự này có khả năng leo thang nhanh chóng," cảnh báo được đưa ra.

Chuyến thăm của Ratcliffe cũng diễn ra vài ngày sau khi người lãnh đạo thực quyền của Ả Rập Xê Út, Thái tử Mohammed bin Salman, gặp gỡ Sisi tại Cairo.

Hai bên kêu gọi bảo đảm an toàn và bình đẳng cho hoạt động hàng hải qua eo biển Bab al-Mandab, sau khi lực lượng Houthi chiếm giữ bờ biển Yemen trong một cuộc tấn công chớp nhoáng.

Cairo là một đồng minh quan trọng của Mỹ trong khu vực và là một trong những nước nhận viện trợ quân sự lớn nhất từ Mỹ.

Nước này đã nhiều lần tự khẳng định mình là một lực lượng ổn định trong một khu vực đầy biến động, duy trì các kênh liên lạc thông suốt với các bên đối địch, bao gồm Israel, Hamas và Iran.

Văn phòng của Sisi cho biết hôm Chúa Nhật rằng Ratcliffe đã "ca ngợi vai trò then chốt của Ai Cập trong việc hỗ trợ các nỗ lực nhằm đạt được các giải pháp hòa bình, toàn diện cho các cuộc khủng hoảng khu vực."

[CBSNews: CIA director meets with Egypt's Sisi amid U.S. warning of "potential" Middle East escalation]

10. Thủ tướng Merz tuyên bố sẽ tiếp tục giữ chức thủ tướng bất chấp "thảm họa" trong một cuộc bầu cử khu vực khác ở Đức.

Thủ tướng Friedrich Merz của Đức và đảng bảo thủ của ông đã phải chịu thất bại lớn thứ hai trước đảng cực hữu Thay thế cho Đức (AfD) trong cuộc bỏ phiếu khu vực hôm Chúa Nhật - một kết quả mà Thủ tướng Merz thừa nhận là một "thảm họa".

Nhưng ông đã nhanh chóng dập tắt làn sóng đồn đoán đang dâng cao rằng ông sẽ từ chức sau thất bại này, chỉ hai tuần sau một thất bại lịch sử khác trước đảng AfD trong một cuộc tranh cử khu vực. Ông xuất hiện trước ống kính máy ảnh chỉ vài phút sau khi các điểm bỏ phiếu đóng cửa hôm Chúa Nhật để tuyên bố sẽ tiếp tục thúc đẩy chương trình cải cách của mình và đóng vai trò là điểm tựa ổn định trong thời kỳ hỗn loạn.

"Những cải cách này là liều thuốc giải độc cho chủ nghĩa độc tài," ông nói. "Những gì cần làm bây giờ đòi hỏi sự kiên định, vững vàng và nhẫn nại. Tôi sẽ thể hiện những phẩm chất này với tư cách là chủ tịch đảng CDU và trên hết, với tư cách là thủ tướng của đất nước chúng ta."

Đảng AfD giành được khoảng 38% số phiếu bầu tại bang Mecklenburg-Western Pomerania ở phía đông bắc - kết quả tốt thứ hai trong lịch sử của đảng này, chỉ đứng sau đảng Dân chủ Xã hội, gọi tắt là SPD trung tả với 35%, theo kết quả sơ bộ.

Liên minh Dân chủ Kitô giáo, gọi tắt là CDU bảo thủ của bang Merz đã chịu kết quả tồi tệ nhất trong một cuộc bầu cử cấp bang hoặc quốc gia kể từ sau Thế chiến II, chỉ đạt gần 5%, theo kết quả kiểm phiếu sơ bộ, ở mức hoặc dưới ngưỡng phiếu bầu cần thiết để có ghế trong nghị viện bang.

Nếu đảng này tụt xuống dưới ngưỡng 5% trong kết quả cuối cùng, điều đó sẽ giáng một đòn đau hơn nữa vào thủ tướng, người vốn đã đang phải vật lộn để duy trì sự ủng hộ trong hàng ngũ đảng của mình.

[Politico: Merz vows to stay on as chancellor despite ‘disaster’ in another German regional vote]

11. Nhà đàm phán hàng đầu của Iran cho biết Tehran đã chuyển các điều kiện cho Mỹ để mở lại eo biển Hormuz.

Nhà đàm phán hàng đầu của Tehran cho biết hôm Chúa Nhật rằng Iran đã thông qua các trung gian hòa giải chuyển đến Washington các điều kiện của mình để mở lại eo biển Hormuz chiến lược, vốn bị phong tỏa trong suốt cuộc chiến ở Trung Đông.

Hai bên đang rơi vào thế bế tắc kéo dài nhiều tháng kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, đặc biệt là về eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển quan trọng cho dầu khí của thế giới.

"Thông điệp và lời giải thích về các điều kiện của chúng tôi đã được truyền đạt rõ ràng cho phía bên kia thông qua các nhà trung gian hòa giải", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người đóng vai trò là trưởng đoàn đàm phán trong các cuộc thương lượng nhằm chấm dứt chiến tranh, cho biết.

Theo đài truyền hình nhà nước, ông nói thêm: "Chừng nào các điều kiện chưa được đáp ứng... và các cam kết của Mỹ chưa được thực hiện, thì sẽ không thể quay trở lại tình trạng trước khi đàm phán và trở lại eo biển mở."

Ông Mohsen Rezaei, nhà lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao của Iran, cho biết hôm thứ Bảy rằng Cộng hòa Hồi giáo đã truyền đạt các điều kiện của mình cho Mỹ thông qua Qatar làm trung gian.

"Điều kiện của chúng tôi là chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, giải phóng số tiền bị đóng băng và chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân", ông nói trong một cuộc phỏng vấn với Al Jazeera.

[CBSNews: Tehran has conveyed conditions to U.S. for reopening of Strait of Hormuz, Iran's top negotiator says]

12. Một đặc vụ ICE đã bắn trọng thương một người đàn ông ở Austin, Texas, làm dấy lên yêu cầu điều tra toàn diện.

Theo thông tin từ nhà chức trách, một nhân viên nhập cư liên bang đã bắn trọng thương một người đàn ông vào Chúa Nhật tại Austin, Texas.

Vụ nổ súng xảy ra ngay trước 1 giờ chiều giờ địa phương ở phía bắc thành phố. Trưởng đội cấp cứu Austin-Travis County EMS, Robert Luckritz, cho biết trong một cuộc họp báo hôm Chúa Nhật rằng ông tin người đàn ông này bị bắn một phát vào thân và hiện vẫn đang trong tình trạng nguy kịch.

Thị trưởng Austin, Kirk Watson, cho biết mặc dù tình trạng của người đàn ông khá nghiêm trọng, nhưng hiện đã ổn định. Ông Watson nói thêm rằng ông không biết quốc tịch của người đàn ông bị bắn.

Cảnh sát trưởng Austin, Lisa Davis, cho biết vụ nổ súng có thể liên quan đến một cuộc truy đuổi chạy bộ, nhưng cảnh báo rằng thông tin này chỉ là sơ bộ. Bà nói thêm rằng chính quyền địa phương chưa có nhiều thông tin vào thời điểm đó, nhưng các điều tra viên cảnh sát địa phương đã có mặt tại hiện trường và đang liên lạc với Cục Điều tra An ninh Nội địa của ICE. Cả Davis và Watson đều khẳng định cảnh sát Austin không liên quan đến vụ nổ súng.

Ông Mike Siegel, thành viên Hội đồng thành phố Austin, người đại diện cho Khu vực 7 của Austin, cáo buộc một sĩ quan ICE đã đâm vào xe của người đàn ông này, sau đó bước ra khỏi xe liên bang và nổ súng ít nhất năm lần.

Bộ An ninh Nội địa, cơ quan giám sát ICE, đã không trả lời ngay lập tức yêu cầu cung cấp thông tin chi tiết từ CBS News.

Theo truyền thông địa phương, một chiếc Toyota Corolla màu xanh đậm đậu dưới gầm cầu vượt với cửa bên ghế hành khách bị hư hại và có vẻ như có vết đạn. Ông Siegel cho biết ông có thể nhìn thấy ít nhất hai vết đạn.

Một lực lượng cảnh sát hùng hậu đã có mặt tại hiện trường, cùng với đám đông người hiếu kỳ.

Dân biểu Greg Casar, người đại diện cho một phần thành phố Austin, đã kêu gọi sự minh bạch trong quá trình điều tra vụ xả súng.

"Nỗi kinh hoàng đã ập đến thành phố chúng ta: ICE đã bắn một người ở Austin sáng nay," Casar nói. "Khi sự thật được làm rõ, tôi yêu cầu một cuộc điều tra đầy đủ, độc lập, công bố ngay lập tức đoạn phim từ camera gắn trên người cảnh sát, và buộc bất kỳ sĩ quan ICE nào vi phạm pháp luật phải chịu trách nhiệm."

Tại cuộc họp báo hôm Chúa Nhật, Watson cho biết ông "rất tức giận" về vụ xả súng nhưng "không ngạc nhiên" nếu xét đến các vụ xả súng liên quan đến ICE trước đó ở các thành phố khác của Mỹ.

Ông Watson cho biết ông đã yêu cầu các quan chức địa phương tham gia vào cuộc điều tra và đặt câu hỏi về uy tín của ICE trong việc tự tiến hành cuộc điều tra, nói rằng: "Người dân Austin có quyền được biết chuyện gì đã xảy ra."

Vụ nổ súng xảy ra vài tháng sau khi một sĩ quan ICE bắn chết Lorenzo Salgado Araujo, 52 tuổi, ở Houston, vào tháng 7 sau khi các đặc vụ liên bang trên những chiếc xe không biển số truy đuổi ông khi ông đang đưa đội công nhân xây dựng của mình đến một công trường.

Cũng trong tháng 7, Johan Sebastián, một người đàn ông Colombia 25 tuổi, đã bị một sĩ quan ICE bắn ở Maine. Một số người thân của sĩ quan này nói với hãng tin AP rằng anh ta là một cựu chiến binh quân đội, người đã phải vật lộn với các vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng từ thời thơ ấu và lẽ ra không bao giờ được giao phù hiệu và súng để tuần tra trên đường phố nước Mỹ.

Các vụ xả súng xảy ra trong bối cảnh chính quyền Trump đang thúc đẩy chương trình trục xuất hàng loạt. Mặc dù chính quyền không còn trực tiếp trấn áp các thành phố riêng lẻ, nhưng các vụ bắt giữ vẫn đang tiếp diễn.

Những nỗ lực thực thi pháp luật của chính quyền đã bị lên án rộng rãi vào mùa đông năm ngoái sau vụ giết hại Alex Pretti và Renee Good ở Minnesota.

[CBSNews: ICE agent shoots and wounds man in Austin, Texas, sparking demands for full investigation]

13. Nga ngày càng tấn công vào hệ thống hỏa xa của Ukraine, đe dọa an ninh kinh tế và xã hội.

Nga tiếp tục mở rộng chiến dịch chống lại mạng lưới hỏa xa của Ukraine, tấn công một cách có hệ thống vào cơ sở hạ tầng vốn đã trở thành huyết mạch cho việc đi lại của người dân và vận chuyển hàng hóa thiết yếu trong bối cảnh không phận Ukraine vẫn bị đóng cửa.

Kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022, Nga đã làm hư hại hoặc phá hủy hơn 500 đầu máy xe lửa, với hơn một nửa số tổn thất đó được ghi nhận chỉ trong tám tháng qua, Ngoại trưởng Andrii Sybiha cho biết hôm thứ Ba, ngày 15 tháng 9.

Theo báo cáo của Politico, hiện nay, ngành hỏa xa quốc doanh của Ukraine đang mất từ 37 đến 40 đầu máy xe lửa mỗi tháng.

"Các cuộc tấn công vào các cửa ải biên giới của Ukraine làm gián đoạn việc vận chuyển viện trợ quân sự nước ngoài thông qua các trung tâm vận tải và hậu cần quan trọng được Quân đội Ukraine, gọi tắt là AFU sử dụng", Bộ Quốc phòng Nga cho biết hôm thứ Ba, đồng thời nhận trách nhiệm về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào cửa ải biên giới quốc tế Yahodyn ở tỉnh Volyn.

Chiến thuật máy bay điều khiển từ xa của Nga tiếp tục phát triển.

Nga ngày càng dựa nhiều vào máy bay điều khiển từ xa phản lực, bao gồm cả loại "Geran", để thực hiện các cuộc tấn công vào các mục tiêu hỏa xa.

Những máy bay điều khiển từ xa như vậy khó bị đánh chặn hơn do tốc độ của chúng, có thể đạt tới 400-600 km/giờ (khoảng 250-370 dặm/giờ).

Oleksandr Pertsovskyi, chủ tịch hội đồng quản lý của Ukrzaliznytsia – công ty điều hành hỏa xa nhà nước của Ukraine – cho biết Nga đã tăng cường các cuộc tấn công vào các đoàn tàu chở khách sau khi có được các ăng-ten mạng lưới vào mùa thu năm ngoái.

Công nghệ này cho phép máy bay điều khiển từ xa truyền tín hiệu cho nhau hoặc kết nối với các trạm phát tín hiệu trên mặt đất, cho phép các nhà điều hành Nga điều khiển chúng trong thời gian thực và tấn công các mục tiêu di động.

Theo các báo cáo, Nga đã sử dụng các trạm phát sóng này ở các khu vực bị tạm chiếm của Ukraine, cũng như ở Belarus.

Ngày 13 tháng 9, lực lượng Nga tấn công ga xe lửa Yahodyn ở vùng Volyn của Ukraine, chỉ cách biên giới Ba Lan bốn ki-lô-mét (khoảng hai dặm), trong một cuộc tấn công có thể nhằm vào một đoàn tàu chở các nhà ngoại giao.

Trong số các hành khách có cựu Thủ tướng Anh Boris Johnson và các cố vấn an ninh Âu Châu.

"Các cuộc tấn công gần biên giới Ba Lan gần đây cho thấy mục tiêu bổ sung của họ là gia tăng rủi ro cho các vị khách nước ngoài, đối tác, nhà ngoại giao, chính trị gia và phóng viên của chúng ta... Người Nga cũng muốn họ sợ hãi khi đến Ukraine", ông Pertsovskyi nói với Politico.

Hỏa xa vẫn là huyết mạch.

"Hệ thống hỏa xa của Ukraine giúp đất nước vận hành trơn tru," Sybiha nói, nhấn mạnh rằng sự hỗ trợ liên tục từ các đối tác của nước này là cần thiết để ngăn chặn một cuộc khủng hoảng nhân đạo.

Sự phụ thuộc của Ukraine vào hỏa xa đã tăng mạnh do các chuyến bay dân dụng không hoạt động trong nước.

Hỏa xa vẫn đóng vai trò trung tâm trong việc di tản dân thường khỏi các khu vực tiền tuyến, vận chuyển hàng hóa nhân đạo và thương mại, cũng như vận chuyển ngũ cốc và các mặt hàng thiết yếu khác trên khắp đất nước.

Sự phụ thuộc tương tự khiến nó trở thành mục tiêu chiến lược quan trọng đối với Nga, vì tuyến hỏa xa này vẫn đóng vai trò trung tâm đối với an ninh kinh tế và xã hội của Ukraine.

Ông Pertsovskyi nói: "Mục tiêu của người Nga là cô lập các cộng đồng tiền tuyến của chúng ta, gieo rắc hoang mang và sợ hãi trong số người dân địa phương vốn đã kiệt sức, và làm tê liệt nền kinh tế."

Theo Mykola Kalashnyk, Bộ trưởng Bộ Phục hồi, Cơ sở hạ tầng và Giao thông vận tải Ukraine, Nga đã tấn công cơ sở hạ tầng hỏa xa của Ukraine ít nhất 1.534 lần kể từ đầu năm 2026.

Các vụ tấn công đã gây thiệt hại nặng nề cho nhân viên hỏa xa. Ít nhất 52 nhân viên của Ukrzaliznytsia đã thiệt mạng khi đang làm nhiệm vụ và 317 người khác bị thương.

Mỗi đầu máy xe lửa mới có giá khoảng 5 triệu euro (khoảng 5,7 triệu đô la), nhưng tốc độ phá hủy của Nga đang vượt quá nguồn lực tài chính hiện có của Ukraine, ông Pertsovskyi nói với Politico.

"Chúng tôi có những đối tác đáng tin cậy hỗ trợ chúng tôi trong việc này, chẳng hạn như Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Âu Châu và Ngân hàng Thế giới," ông nói.

Thay vì khổ đạn tiêu chuẩn 1.435 ly (khoảng 56 inch) được sử dụng ở hầu hết các nước Âu Châu, Ukraine sử dụng khổ đạn 1.520 ly (khoảng 60 inch), điều này hạn chế nguồn cung đạn dược mà các đồng minh có thể chuyển giao cho Ukraine.

Theo Politico, chỉ có các nước Baltic và Phần Lan sử dụng thiết bị tương thích.

Sybiha đã kêu gọi các đối tác của Ukraine khẩn trương hỗ trợ nước này tìm kiếm đầu máy xe lửa phù hợp với khổ đường ray của mình, trong khi Lithuania cam kết riêng sẽ gửi cho Ukraine các đầu máy xe lửa mới.

[Kyiv Post: Russia Increasingly Targeting Ukraine’s Railways, Threatening Economic, Social Security]

14. Các đại sứ quán Mỹ trên khắp Trung Đông đưa ra cảnh báo an ninh cho người Mỹ trong bối cảnh "nguy cơ leo thang xung đột không lường trước được".

Sáng sớm Chúa Nhật theo giờ địa phương, các đại sứ quán Mỹ trên khắp Trung Đông đã phát cảnh báo an ninh cho công dân Mỹ trong khu vực.

"Do căng thẳng ở Trung Đông, môi trường an ninh vẫn phức tạp với nguy cơ leo thang khó lường", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trong các cảnh báo của mình.

Các cảnh báo không nêu rõ mối đe dọa cụ thể nào, nhưng kêu gọi người Mỹ "tăng cường cảnh giác và lưu tâm đến khả năng hủy chuyến bay, đóng cửa không phận và gián đoạn giao thông."

Họ dẫn chứng cuộc giao tranh gần đây giữa Ả Rập Xê Út và lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen, đồng thời lưu ý rằng "xung đột quân sự" giữa hai bên "có khả năng leo thang nhanh chóng".

Turki al-Malki, phát ngôn nhân của lực lượng liên minh Saudi Arabia đang chiến đấu chống lại lực lượng Houthi, cho biết trong một tuyên bố trước đó được đăng tải trên X rằng Saudi Arabia đã đánh chặn một hỏa tiễn đạn đạo được bắn vào thủ đô Riyadh của Saudi Arabia hôm thứ Bảy.

Trong những tuần gần đây, giao tranh đã leo thang giữa Ả Rập Xê Út và lực lượng Houthi, những người đã kiểm soát các vùng rộng lớn ven biển Biển Đỏ của Yemen, cùng với một số hòn đảo ở eo biển Bab al-Mandab quan trọng, động thái này đã gây thêm áp lực lên nguồn cung dầu toàn cầu vốn đã khan hiếm.

Đường ống dẫn dầu Đông-Tây quan trọng của Ả Rập Xê Út đã bị hư hại do các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hồi đầu tháng này, được tường trình do các nhóm dân quân được Iran hậu thuẫn hoạt động ở Iraq thực hiện, mặc dù chưa có nhóm nào nhận trách nhiệm về các cuộc tấn công này. Hơn nữa, kể từ tháng 7, lực lượng Houthi đã cố gắng phong tỏa các cảng của Ả Rập Xê Út.

Các cảnh báo được đăng tải bởi các đại sứ quán Mỹ tại Israel, Ả Rập Xê Út, Iraq, Kuwait, Li Băng, Jordan, Bahrain, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Qatar.

[CBSNews: U.S. embassies across Middle East issue security alerts for Americans amid "potential for unforeseen escalation" in conflict]

 

1. Đức Hồng Y Parolin kêu gọi người Công Giáo đừng di cư khỏi Thánh Địa

Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, đã kêu gọi người Công Giáo đừng di cư khỏi Thánh Địa.

Phó tế Diab Roshrosh, dòng Phanxicô (O.F.M.), là người phụ trách mục vụ giới trẻ tại Vương cung thánh đường Truyền Tin ở Nazareth. Hiện đang trong chuyến hành hương đến Rôma và Assisi cùng 40 bạn trẻ của giáo xứ, Phó tế Roshrosh cho biết ông đã gặp Đức Hồng Y Parolin vào ngày 16 tháng 9; vị Hồng Y đã "khuyến khích chúng tôi ở lại, không rời bỏ quê hương vì cuộc xung đột bi thảm đang bao trùm nơi đây, và hãy làm chứng cho một căn tính nhân bản noi gương Thánh Phanxicô."

Nhóm hành hương từ Nazareth cũng đã có cuộc gặp ngắn với Đức Giáo Hoàng trong buổi tiếp kiến chung, khi ngài chào thăm họ:

Cha xin chào các tín hữu nói tiếng Ả Rập, đặc biệt là những người đến từ Giáo xứ Truyền Tin ở Nazareth. Chúng ta được mời gọi tôn trọng mỗi cá nhân và quan tâm lẫn nhau để xây dựng một thế giới nhân văn hơn. Nguyện xin Chúa chúc lành cho tất cả anh chị em và luôn che chở anh chị em khỏi mọi sự dữ.

---

Source:OSSERVATOREROMANO

Cardinal Parolin urges Catholics not to emigrate from the Holy Land

2. Nhật ký trừ tà #403: Nỗi thống khổ của một tín hữu Satan

Đức Ông Stephen Rossetti, Nhà Trừ Tà của giáo phận Syracuse, phó giáo sư nghiên cứu tại Đại học Công Giáo Hoa Kỳ vừa có bài viết nhan đề "Exorcist Diary #403: A Satanist's Torment", nghĩa là "Nhật ký trừ tà #403: Nỗi thống khổ của một người tin vào Satan ". Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy.

Trong bài viết trước của tôi: "Tại sao địa ngục lại kinh khủng đến vậy?", tôi đã viết:

"Đối với những người đã dứt khoát từ bỏ Chúa và chọn bóng tối, ngay cả ân sủng nhỏ nhất hay tia sáng thiêng liêng cũng là một sự đau khổ tột cùng."

Một người đã đồng cảm với nội dung trên mạng xã hội này và công khai chia sẻ câu chuyện của mình:

"Tôi từng là một tín hữu cuồng tín của Satan và bằng cách nào đó tôi cảm nhận được những gì tôi nghĩ Satan cảm nhận khi có sự hiện diện của tình yêu (ở mức độ thấp hơn nhưng vẫn rất kinh khủng). Khi nhìn thấy những hình ảnh thánh thiện, người cầu nguyện, trẻ sơ sinh, lòng thương xót, hoặc bất cứ điều gì tốt đẹp, tôi đều cảm thấy buồn nôn dữ dội và đau đớn tận xương tủy, cảm giác như sắp nôn mửa và gục ngã. Satan cũng kiểm soát não bộ tôi đến mức tôi không còn cảm nhận được sự đồng cảm hay khinh miệt cái ác nữa. Chúa đã cứu tôi khỏi cái bẫy đó và cho tôi nhận thức được mọi mánh khóe của ma quỷ, giờ đây tôi cố gắng hết sức để không phạm tội, tôi cầu nguyện nhiều nhất có thể và ngợi khen Ngài mỗi ngày. Tôi ăn năn hối lỗi về TẤT CẢ những gì tôi đã từng làm vì tội lỗi của tôi thật khủng khiếp và tôi biết rằng nếu tôi chết cách đây một thời gian, chắc chắn tôi sẽ đáng bị đọa đày. Xin mọi người hãy từ bỏ tội lỗi, tôi muốn gặp tất cả các bạn trên thiên đường. Nguyện xin Thiên Chúa toàn năng, công chính và hoàn hảo ban phước lành cho tất cả chúng ta!"

Trải nghiệm này càng làm nổi bật nhu cầu thiết yếu của mỗi chúng ta trong việc "tiếp nhận" những điều tốt lành và thánh thiện, và tránh xa điều ác. Nếu chúng ta tham gia vào điều ác, trí tuệ của chúng ta sẽ bị lu mờ, tâm hồn bị đen tối, và cuối cùng chúng ta không thể dung thứ những điều thuộc về Chúa; chúng ta không thể chịu đựng được việc ở trên thiên đường. Điều gì giày vò Satan và tay sai của hắn? Thưa: đó là vất cứ điều gì thực sự tốt lành và thánh thiện.

Ngược lại, càng tiếp nhận những điều thuộc về thiên đàng, chúng ta càng trở nên thánh thiện hơn và càng sẵn sàng hơn cho thiên đàng. Chúng ta yêu mến Chúa và khao khát sự sống thiêng liêng của Ngài, và nhờ ân sủng của Chúa trong Chúa Giêsu, chúng ta sẽ tìm thấy điều đó.

---

Source:Catholic Exorcism

Exorcist Diary #403: A Satanist's Torment

3. 25 năm sau sự kiện 11 Tháng Chín, Giáo hội có quan điểm như thế nào về Hồi giáo?

Linh mục Raymond J. de Souza, là chủ bút tập san Công Giáo Convivium của Canada. Ngài vừa có bài viết nhan đề "25 Years After 9/11, Where Does the Church Stand With Islam?", nghĩa là "25 năm sau sự kiện 11 Tháng Chín, Giáo hội có quan điểm như thế nào về Hồi giáo?". Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Vấn đề khủng bố Hồi giáo chắc chắn vẫn chưa biến mất. Chỉ cần nhớ lại những vụ chặt đầu ở Libya hay các vụ đánh bom ngày Chúa Nhật Phục sinh ở Sri Lanka, chưa kể đến các cuộc tấn công chết người đang diễn ra nhằm vào người Kitô hữu ở Nigeria.

Tuy nhiên, cũng đã có những bước phát triển quan trọng trong suốt triều đại của cả Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 và Đức Thánh Cha Phanxicô. Vấn đề Hồi giáo là trọng tâm trong di sản Giáo Hoàng của các ngài. Đức Bênêđíctô đưa ra câu trả lời về mặt thần học; Đức Phanxicô đưa ra câu trả lời về mặt tình huynh đệ.

Các vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001 đã nhận được câu trả lời đầy đủ nhất về mặt thần học cách đây 20 năm, vào ngày 12 tháng 9. Trở về ngôi nhà học thuật cũ của mình ở Regensburg, Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã đề cập đến vấn đề bạo lực nhân danh tôn giáo.

Đức Bênêđíctô lập luận rằng hành động đức tin, về bản chất, phải là một hành động tự do. Hành động đức tin do bị ép buộc, nhất là bằng bạo lực, do đó trái với lý trí — theo nghĩa đen là phi lý. Và bởi vì Chúa là hữu lý, nên điều gì trái với lý trí thì trái với Chúa.

Việc ép buộc niềm tin vào Chúa bằng bạo lực là phi lý. Đức Thánh Cha đã chỉ ra cách những vấn đề như vậy đã được giải quyết trong truyền thống Kitô giáo, và đề xuất những bài học thích hợp cho thế giới Hồi giáo.

Bài diễn văn Regensburg đã gây ra một cơn bão dư luận toàn cầu vào thời điểm đó — bao gồm cả bạo lực Hồi giáo chống lại người Kitô giáo — nhưng sự sáng suốt và lòng dũng cảm của Đức Thánh Cha đã dẫn đến một bước đột phá thực sự trong quan hệ Công Giáo-Hồi giáo. Henry Kissinger coi đó là tuyên bố quan trọng nhất về Hồi giáo sau sự kiện 11 Tháng Chín.

Những phân tích và lập luận của Đức Bênêđíctô đã được các nhà lãnh đạo Hồi giáo đón nhận nồng nhiệt đến mức Quốc vương Abdullah của Ả Rập Xê Út đã có chuyến thăm lịch sử tới Đức Bênêđíctô tại Vatican năm 2007, cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa một Giáo Hoàng với "Người bảo hộ Hai Thánh địa" (Mecca và Medina). Có thể nói, điều này tương tự như chuyến thăm của Mikhail Gorbachev tới Vatican năm 1989, vài tuần sau khi Bức tường Berlin sụp đổ.

Quan trọng hơn, hàng chục học giả Hồi giáo đã gửi một bức thư ngỏ tới Đức Bênêđíctô, đặc biệt đề cập đến những điểm được nêu trong Bài phát biểu Regensburg. Điều ban đầu bị một số người chỉ trích là một hành động khiêu khích liều lĩnh của Đức Giáo Hoàng đã thực sự gây được tiếng vang trong thế giới Hồi giáo và tạo ra một bước đột phá thần học thực sự về vấn đề bạo lực tôn giáo.

Tiếp nối sự rõ ràng về mặt thần học của Đức Bênêđíctô, Đức Giáo Hoàng Phanxicô sau đó đã lưu ý đến hai thay đổi lịch sử trong Hồi giáo toàn cầu.

Chuyến thăm của Quốc vương Abdullah là dấu hiệu cho thấy những thay đổi sắp diễn ra ở Ả Rập Xê Út. Những cải cách của Thái tử Mohammed bin Salman rất đáng kể - cho phép phụ nữ lái xe, mở cửa thương mại và du lịch với phương Tây, tài trợ cho các sự kiện thể thao quốc tế ở nước ngoài và thậm chí tổ chức WrestleMania trong nước (với các nữ đô vật ăn mặc kín đáo).

Ả Rập Xê Út đã giảm bớt sự hỗ trợ cho các hình thức Hồi giáo cực đoan cả trong nước và thông qua việc tài trợ ở nước ngoài. Tổng thống Trump đã chọn Ả Rập Xê Út là điểm đến cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên trong mỗi nhiệm kỳ tổng thống của mình (mặc dù vào năm 2025, ông đã có chuyến thăm ngắn tới Rôma để dự lễ tang của Đức Giáo Hoàng Phanxicô).

Sau khi Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đưa ra những lập luận thần học, và một số xu hướng ôn hòa tôn giáo xuất hiện ở các quốc gia vùng Vịnh, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã ưu tiên việc tăng cường quan hệ anh em với Hồi giáo trong triều đại của mình, thực hiện các chuyến đi đến Ai Cập (2017), Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (2019), Iraq (2021) và Indonesia (2024) — chuyến đi cuối cùng là chuyến đi dài nhất và được thực hiện khi sức khỏe suy yếu. Phát biểu nhân kỷ niệm một năm ngày mất của ngài, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã chọn nhấn mạnh những mối quan hệ anh em đó là trọng tâm trong di sản của Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Tại Abu Dhabi, Đức Thánh Cha Phanxicô và Đại Imam của Al-Azhar, Ahmad Al-Tayyeb, đã ký Tuyên bố Abu Dhabi về "tình huynh đệ nhân loại vì hòa bình thế giới". Al-Azhar, ở Cairo, là trung tâm hàng đầu về học thuật và luật học Hồi giáo, khiến Đại Imam của nơi này trở thành một trong những tiếng nói Hồi giáo quan trọng nhất trên thế giới.

Do một số điểm không chính xác trong cách diễn đạt thần học — là điều không hiếm gặp trong thời Đức Giáo Hoàng Phanxicô — văn kiện này đã gây xôn xao trong giới Công Giáo, đòi hỏi phải làm rõ rằng chính "ý muốn cho phép" của Chúa mới cho phép sự đa dạng tôn giáo trong lịch sử, chứ không phải ý định ban đầu của Ngài.

Tuy nhiên, tầm quan trọng của Abu Dhabi không nằm ở việc Đức Giáo Hoàng ký kết, mà là việc Đại Imam đã ký, bởi vì ông và Al-Azhar, nói một cách tế nhị, nhìn chung không coi Kitô giáo và Do Thái giáo là anh em. Đó là một nỗ lực đáng trân trọng của Tòa Thánh nhằm tham gia và nâng cao những phát triển đầy hy vọng của Hồi giáo với học giả hàng đầu trong đạo Hồi.

Tuyên bố này đã dẫn đến việc xây dựng "Ngôi nhà Gia đình Abraham" ba phần ở Abu Dhabi, bao gồm các nơi thờ phượng của người Do Thái, Kitô giáo và Hồi giáo — một biểu hiện của chủ nghĩa đa nguyên tôn giáo thách thức những cách giải thích cực đoan nhất về Hồi giáo. Giải thưởng Zayed — một giải thưởng thường niên dành cho sự lãnh đạo trong tình huynh đệ và chủ nghĩa đa nguyên — được trao mỗi năm tại Abu Dhabi. Các quan chức liên quan đến giải thưởng này đã được Đức Giáo Hoàng Phanxicô tiếp kiến hàng năm, và năm ngoái còn được Đức Giáo Hoàng Lêô tiếp kiến nữa.

Chuyến thăm Indonesia năm 2024 của Đức Thánh Cha Phanxicô đã cho thấy rằng, khác xa với nguồn gốc Ả Rập, Hồi giáo có thể mang nhiều hình ảnh khác biệt. Chuyến đi đã ghi nhận sự trỗi dậy của Nahdlatul Ulama, gọi tắt là NU ở Indonesia. Đây là tổ chức Hồi giáo lớn nhất thế giới — với khoảng 100 triệu thành viên — tại quốc gia có dân số theo đạo Hồi đông nhất. Hồi giáo Indonesia, dưới sự lãnh đạo của NU, đã phát triển các nguồn lực thần học từ chính Hồi giáo để thúc đẩy một hình ảnh ít hung hăng hơn, mang tính huynh đệ hơn. Đặc biệt, tổ chức này chủ trương rằng "quyền công dân" — dành cho tất cả mọi người — nên là bản sắc công dân cơ bản, không phân biệt giữa người Hồi giáo và "người không theo đạo".

Khi Indonesia đăng cai tổ chức Hội nghị thượng đỉnh G20 năm 2022, Nahdlatul Ulama — tổ chức mà nhà lãnh đạo ủng hộ việc tìm kiếm sự hướng dẫn trong các văn bản của Công đồng Vatican II — đã tận dụng cơ hội để triệu tập hội nghị thượng đỉnh "R20" gồm các nhà lãnh đạo tôn giáo toàn cầu. Một diễn giả chính và người ủng hộ nhiệt thành là giáo sư Mary Ann Glendon — cựu đại sứ Hoa Kỳ tại Tòa thánh — người coi công việc của R20 và Nahdlatul Ulama là thúc đẩy dự án cung cấp nền tảng tôn giáo sâu sắc hơn cho Tuyên ngôn Toàn cầu về Nhân quyền.

Các sáng kiến Hồi giáo của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 và Đức Thánh Cha Phanxicô đã gặp phải một số sự phản đối — Đức Bênêđíctô gặp chống đối trong thế giới Hồi giáo và Đức Thánh Cha Phanxicô trong thế giới Kitô giáo. Điều này không phải là mới; các sáng kiến Do Thái của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II cũng vấp phải sự phản đối từ những người lo sợ rằng tính độc nhất của đức tin Công Giáo đang bị suy yếu.

Đó là một cách hiểu quá lo lắng. Xét đến sự phổ biến của bạo lực Hồi giáo - thể hiện rõ nhất vào ngày 11 Tháng Chín - thì điều đó vẫn có thể hiểu được. Tuy nhiên, 25 năm sau - phần lớn là nhờ Bài phát biểu Regensburg cách đây 20 năm - vẫn có lý do để hy vọng vào sự xuất hiện của một bộ mặt Hồi giáo nhân đạo hơn.

---

Source:National Catholic Register

25 Years After 9/11, Where Does the Church Stand With Islam?

4. Những thất bại trong việc hỗ trợ tự tử

Quốc hội Anh và xứ Wales dường như đã giáng một đòn quyết định vào việc hỗ trợ tự tử ở nước này, khi bác bỏ Dự luật Hỗ trợ Người lớn Mắc Bệnh nan y của nữ Dân biểu đảng Lao động Lauren Edwards với tỷ số 286 phiếu chống và 270 phiếu thuận trong lần đọc thứ hai. Cuộc bỏ phiếu này có ý nghĩa hơn một thất bại thông thường vì bà Edwards đã tái trình dự luật tương tự mà bà Kim Leadbeater đã thông qua tại Hạ viện năm ngoái, dựa vào việc Đạo luật Quốc hội sẽ bỏ qua hoàn toàn Thượng viện nếu các Dân biểu thông qua hai lần. Việc bác bỏ hôm thứ Sáu đã chấm dứt chiến lược đó vĩnh viễn. David Hahn cho rằng sự thay đổi này bắt nguồn từ Thủ tướng mới Andy Burnham, người đã đoạn tuyệt với sự ủng hộ công khai của người tiền nhiệm Keir Starmer đối với dự luật và thay vào đó giữ cho chính phủ trung lập, cho phép các Dân biểu đảng Lao động bỏ phiếu theo lương tâm mà không cần phải đoán xem lãnh đạo đảng sẽ phản ứng như thế nào.

---

Source:Catholic Herald

Assisted suicide fails