Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, tiểu vương Hê-rô-đê nghe biết tất cả những gì đã xảy ra, thì phân vân lắm. Thật vậy, có kẻ nói : “Đó là ông Gio-an từ cõi chết trỗi dậy.” Kẻ khác nói : “Ông Ê-li-a xuất hiện đấy !” Kẻ khác nữa lại nói : “Đó là một ngôn sứ thời xưa sống lại.” Còn vua Hê-rô-đê thì nói : “Ông Gio-an, chính ta đã chém đầu rồi ! Vậy thì ông này là ai mà ta nghe đồn những chuyện như thế?” Rồi vua tìm cách gặp Đức Giê-su.

Đó là Lời Chúa

 

Theo tin Tòa Thánh, nhân buổi yết kiến chung diễn ra hân hoan tại Quảng Trường Thánh Phê-rô, ngày 23 tháng 9, 2026, Đức Leo XIV đã có bài giáo lý đề cập tới chương thứ ba, phần một, của Hiến chế Gaudium et spes của Công đồng Vatican II, tựa là “Sinh hoạt của Con người khắp Thế giới”. Nhân dịp này, ngài nhắc đến Ngày Thế giới Người di cư và Người tị nạn sẽ diễn ra vào Chúa nhật tới, ngày 27 tháng 9, cũng như biến cố phong chân phước cho Đấng Đáng Kính Fulton Sheen tại Hoa Kỳ ngày 24 tháng 9.

Sau đây là nguyên văn phát biểu của ngài, dựa vào bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

Anh chị em thân mến, chào buổi sáng và xin chào mừng tất cả anh chị em!

Khi tiếp tục hành trình tìm hiểu Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes (Vui mừng và Hy vọng) của Công đồng Chung Vatican II, chúng ta bước sang chương ba của phần thứ nhất, với một tựa đề đầy kích thích: “Hoạt động của con người khắp thế giới”. Câu hỏi cốt lõi được đặt ra là: đâu là giá trị của hoạt động con người trên thế giới, và do đó, giá trị của những tiến bộ về kỹ thuật, xã hội và khoa học là gì? Chúng ta có thể nhớ lại rằng, chưa đầy bốn năm sau khi Công đồng kết thúc, vào đêm 20 rạng sáng ngày 21 tháng 7 năm 1969, con người đã lần đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng.

Được tạo dựng theo hình ảnh và họa ảnh Thiên Chúa, con người chính là tác nhân của sự tiến bộ. Với sự tự do và trí tuệ, con người gia tăng tri thức của mình, qua đó thúc đẩy sự phát triển của toàn xã hội. Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy điều này khi quan sát những cải thiện về điều kiện sống qua các thế hệ nối tiếp nhau. Quả thực, Văn kiện đã khẳng định: “nhiều lợi ích mà trước đây con người từng mong đợi, nhất là từ các quyền năng trên trời, thì nay con người đã chủ động tự mình đạt được” (số 33).

Chính vì lý do này, một số nhà tư tưởng đã mô tả tiến bộ khoa học và kỹ thuật như một yếu tố làm suy yếu mối tương quan giữa con người với Thiên Chúa, thậm chí khiến mối tương quan ấy trở nên thừa thãi hoặc đối nghịch với đức tin Kitô giáo. Cách nhìn nhận này đã làm thay đổi quan điểm của con người đương thời về thế giới so với các thời đại trước đây. Định kiến như vậy đặc biệt phổ biến trong bộ phận văn hóa phương Tây đã đánh mất sự quy chiếu về Mặc khải Kitô giáo. Trong các trào lưu nhân bản hậu Kitô giáo, con người và Thiên Chúa bị trình bày một cách sai lệch như những đối thủ của nhau: để khẳng định tri thức, sự tự do và sự tiến bộ của mình, con người dường như phải tự giải phóng khỏi Thiên Chúa. Tuy nhiên, xét cho cùng, khi chối bỏ mối tương quan với Thiên Chúa, con người cũng đánh mất khả năng khẳng định giá trị siêu việt của chính mình. Đây chính là “bi kịch của chủ nghĩa nhân bản vô thần”, một vấn đề đã được Henri de Lubac – một nhà thần học lỗi lạc của Công đồng Vatican II – mô tả rất sâu sắc. [1]

Công đồng mong muốn đưa ra một câu trả lời rõ ràng: Các Kitô hữu – như Hiến chế Gaudium et Spes khẳng định – “có lý khi cho rằng qua công việc của mình, họ đang tiếp nối công trình của Đấng Tạo Hóa, mưu cầu lợi ích cho anh em đồng loại, và bằng nỗ lực cá nhân, họ đang góp phần thực hiện kế hoạch của Thiên Chúa trong dòng lịch sử” (số 34). Thật vậy, Hiến chế viết tiếp: “Thay vì nghĩ rằng những thành quả do tài năng và sức lực con người tạo ra lại đối nghịch với quyền năng Thiên Chúa, hay coi thụ tạo có lý trí như một đối thủ của Đấng Tạo Hóa, các Kitô hữu tin chắc rằng những thành tựu của nhân loại là dấu chỉ ân sủng của Thiên Chúa và là sự nở rộ của chính kế hoạch mầu nhiệm của Người” (sđd.). Về cơ bản, Thiên Chúa đã trao vào tay con người một công trình sáng tạo vẫn đang in statu viae – nghĩa là đang trên hành trình, trong tiến trình phát triển – để họ có thể đưa công trình ấy đến chỗ viên mãn nhờ những hoạt động đầy khôn ngoan của mình. [2]

Tại đây, có một sự quy chiếu quan trọng đến mầu nhiệm Nhập Thể. Nhân loại – cùng với công việc, sự tiến bộ và tính tự chủ của các thực tại thụ tạo – không bị triệt tiêu hay xóa bỏ khi gặp gỡ Thiên Chúa; trái lại, nhân loại được đón nhận trọn vẹn và tiếp tục hiện hữu trong Đức Kitô với sự tự do và năng động: quả thực, chính ở nơi Người, nhân loại tìm thấy chân lý và tự do đích thực. Hơn nữa, trong cử hành Thánh Thể, hoa trái lao động của con người – được tượng trưng qua bánh và rượu – hằng ngày được dâng lên bàn thờ để được biến đổi thành Mình và Máu Đức Kitô.

Từ góc độ này, một chân lý quan trọng được làm sáng tỏ: để gặp gỡ Thiên Chúa, con người không cần phải từ bỏ các công việc trần thế, mà có thể sống trọn vẹn ơn gọi của mình bằng cách chu toàn công việc thường ngày và thánh hóa nó. [3] Cũng như mọi người khác, các Kitô hữu tham gia xây dựng xã hội loài người, hướng về đích điểm của vạn vật và cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa, đồng thời nhắc nhở những người cùng chia sẻ hành trình tiến bộ, khoa học và cuộc sống về mục đích tối hậu này.

Sự tiến bộ trần thế chắc chắn cần được phân biệt rõ ràng với sự phát triển của Vương quốc Đức Kitô; tuy nhiên, Công đồng khẳng định rằng “trong chừng mực những thành quả ấy có thể góp phần vào việc tổ chức xã hội loài người tốt đẹp hơn, thì chúng cũng là mối quan tâm thiết yếu đối với Nước Thiên Chúa. … Mọi hoa trái tốt lành của bản tính và nỗ lực con người, chúng ta sẽ tìm lại được, nhưng đã được tẩy sạch mọi tì vết, được làm cho sáng ngời và biến đổi” (số 39).

Sau cùng, chúng ta hãy nhớ rằng để trở thành sự tiến bộ đích thực của con người – nghĩa là sự tiến bộ cho toàn diện con người và cho mọi người – thì tiến bộ khoa học kỹ thuật cần được thôi thúc và dẫn dắt bởi đức ái. Chỉ bằng cách đó, tiến bộ mới luôn có thể phục vụ phẩm giá con người và thúc đẩy điều kiện sống của mọi người, đặc biệt là những người kém may mắn nhất.

Anh chị em thân mến, Công đồng Vatican II mời gọi chúng ta chia sẻ “bánh” tri thức và kỹ năng, để mỗi cá nhân và mỗi dân tộc đều có thể phát triển tiềm năng của mình, và để cùng nhau, với sự trợ giúp của Thiên Chúa, chúng ta xây dựng một tương lai tươi sáng hơn.

Ghi chú:

[1] Cf. H. de Lubac, Le drame de l’humanisme athée [bi kịch của chủ nghĩa nhân bản vô thần](1944).
[2] Cf. Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo, số 302, 306, 307.
[3] Cf. Thánh Gioan Phaolô II, Bài giảng cho lễ phong thánh cho Josemaría Escrivá de Balaguer (6 tháng 10 năm 2002).

LỜI KÊU GỌI

Chúa nhật tới, ngày 27 tháng 9, là Ngày Thế giới Người di cư và Người tị nạn. Tôi hướng suy nghĩ của mình đến những người di cư và người tị nạn, đặc biệt là trẻ vị thành niên buộc phải rời bỏ quê hương. Trẻ em và thanh thiếu niên là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất, và chúng thường phải chịu đựng những đau khổ không thể tả: bạo lực, tra tấn, bóc lột, điều kiện chấn thương, và không hiếm trường hợp chúng mất mạng trên các tuyến đường di cư. Tôi kêu gọi mọi người hãy có tinh thần trách nhiệm: chúng ta hãy cùng cảm nhận và tham gia vào cuộc sống của những người trẻ này, những người cần được bảo vệ và hỗ trợ.

Lời chào đặc biệt:

Tôi chào mừng tất cả các tín hữu hành hương và khách tham dự buổi tiếp kiến hôm nay bằng tiếng Anh, đặc biệt là các đoàn đến từ Anh, Ireland, Đan Mạch, Na Uy, Malta, Tanzania, Úc, Hồng Kông, Ấn Độ, Malaysia, Singapore, Thái Lan, Việt Nam và Hoa Kỳ. Ngày mai tại Saint Louis, Missouri, Đức Giám Mục Fulton Sheen sẽ được phong chân phước. Nguyện xin tấm gương và lời cầu bầu của vị giám mục thánh thiện này, nổi tiếng với công việc truyền giáo qua các phương tiện truyền thông, truyền cảm hứng cho nhiều người khác cũng tìm ra những cách thức mới để truyền bá sứ điệp Tin Mừng với lòng nhiệt thành hân hoan. Tôi cầu xin bình an và niềm vui của Chúa Giêsu Kitô đến với tất cả quý vị và gia đình. Xin Chúa ban phước lành cho quý vị!

 

Cerith Gardiner của tạp chí Aleteia, ngày 23/9/2026, cho hay: Khi Đức Giáo Hoàng Leo XIV đặt chân đến Pháp vào ngày 25 tháng 9, chúng ta sẽ không cần phải chờ thông báo tin tức trên điện thoại để biết máy bay của ngài đã hạ cánh. Nước Pháp đã lên kế hoạch cho một hình thức thông báo có âm lượng lớn hơn nhiều.

Vào lúc 10 giờ sáng, khi Đức Giáo Hoàng đến sân bay Paris-Orly để bắt đầu chuyến tông du kéo dài bốn ngày, các nhà thờ trên khắp cả nước đã được mời gọi cùng ngân vang tiếng chuông trong suốt bảy phút. Từ những nhà thờ chính tòa đồ sộ đến các nhà thờ nhỏ nơi thôn dã, âm thanh này sẽ vang vọng khắp nước Pháp, phá vỡ bầu không khí sáng thứ Sáu bằng một thông điệp rõ ràng: một vị khách vô cùng quan trọng đã đến nơi.

Và bảy phút chắc chắn là khoảng thời gian đủ dài để thu hút sự chú ý. Tại các thị trấn và thành phố, tiếng chuông sẽ át đi những âm thanh quen thuộc của sáng thứ Sáu như tiếng xe cộ, tiếng còi xe, tiếng xe máy và còi báo động, khiến mọi người phải ngước lên khỏi tách cà phê hoặc dừng lại đôi chút trên đường đi làm. Ở vùng nông thôn, âm thanh sẽ lan tỏa khắp các cánh đồng, nơi vài chú bò đang thong dong có thể sẽ ngước nhìn và tự hỏi chuyện gì đang xảy ra.

Dù là con người hay loài vật, chắc chắn khó ai có thể bỏ lỡ sự kiện này. Và nếu chẳng may bạn đang ở giữa hai nhà thờ cùng tham gia sự kiện, có lẽ bạn nên chuẩn bị sẵn thiết bị bảo vệ thính giác để chào đón Đức Thánh Cha.

Thông báo thúc đẩy độc đáo

Tin tức về màn thông báo kéo dài bảy phút này khiến chúng ta suy nghĩ về việc điện thoại ngày nay đang thực hiện bằng kỹ thuật số những gì mà chuông nhà thờ đã làm rất tốt trong suốt nhiều thế kỷ qua. Từ rất lâu trước khi con người có thể gửi tin nhắn cho cả một thị trấn, tiếng chuông đã có thể báo cho cộng đồng biết đã đến giờ Thánh lễ, có một cặp đôi vừa kết hôn, có người vừa qua đời, hay một sự kiện đáng mừng nào đó vừa diễn ra.

Chuông cũng đánh dấu nhịp sống thường nhật trong ngày. Tiếng chuông Truyền Tin (Angelus) kêu gọi mọi người cầu nguyện vào các buổi sáng, trưa và tối, vang vọng đến những người nông dân trên cánh đồng, người bán hàng tại nơi làm việc và các gia đình đang ở nhà. Bạn chẳng cần đến tài khoản, mật khẩu hay kết nối Wi-Fi ổn định; bạn chỉ cần ở trong phạm vi có thể nghe thấy tiếng chuông là đủ.

Vào hôm thứ Sáu, những hồi chuông ấy sẽ lại đảm nhận vai trò truyền tin. Chuyến tông du đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo tới Pháp chắc chắn sẽ được đưa tin rộng rãi trên truyền hình, các trang web và mạng xã hội; những bức ảnh chụp tại sân bay Orly sẽ xuất hiện trên khắp thế giới gần như ngay khi ngài vừa rời khỏi đó. Trong khi đó, các tháp chuông trên khắp cả nước sẽ truyền đi cùng một thông điệp bằng thứ kỹ thuật đã hoạt động hiệu quả suốt gần một thiên niên kỷ qua – và điều đó thật an lòng biết bao!

Sự chào đón vượt xa phạm vi Paris

Việc rung chuông trên toàn quốc cũng đồng nghĩa với việc sự kiện Đức Giáo Hoàng Leo đến Pháp không chỉ dành riêng cho đám đông đang chờ đón ngài tại Paris. Ban tổ chức đã mời các nhà thờ trên khắp nước Pháp cùng tham gia, chính là để mọi người có thể góp phần vào sự chào đón nồng nhiệt này dù họ đang ở bất cứ nơi đâu.

Và đối với người Công Giáo, bảy phút ấy mang lại cơ hội để làm một việc khác ngoài việc chỉ lắng nghe. Đức Giáo Hoàng Leo sẽ trải qua những ngày đầy bận rộn với các cuộc gặp gỡ, bài diễn văn, những đám đông khổng lồ cùng lịch trình di chuyển từ Paris đến Lourdes và Metz. Khi tiếng chuông ngân vang báo hiệu sự hiện diện của ngài, chúng cũng thực hiện sứ mệnh lâu đời nhất của nó là kêu gọi mọi người cầu nguyện; đó có thể là khoảnh khắc để cầu nguyện cho vị Giáo hoàng – tâm điểm của mọi hoạt động này – cũng như cho chính chuyến thăm của ngài.

Trong khi đó, Paris sẽ đón nhận một thông báo thứ hai. Vào lúc 5 giờ chiều, các nhà thờ trên khắp thủ đô được mời rung chuông một lần nữa khi Đức Giáo Hoàng Leo di chuyển qua thành phố để đến dự giờ Kinh Chiều tại Nhà thờ Đức Bà; điều này có nghĩa là bất cứ ai đã bỏ lỡ thông báo kéo dài bảy phút vào buổi sáng sẽ khó có lý do gì để bỏ lỡ lần thứ hai này.

Chúng ta đã quen với việc những tin tức quan trọng đến một cách lặng lẽ trên màn hình, phải cạnh tranh với email, tin nhắn, các dòng tiêu đề và cả những thông báo nhắc nhở rằng một người nào đó mà ta chưa từng trò chuyện từ năm 2009 vừa cập nhật hồ sơ LinkedIn của họ. Vào ngày 25 tháng 9, nước Pháp dành trọn bảy phút cho Giáo hội để công bố một tin tức đơn giản nhưng vô cùng phấn khích: Đức Giáo Hoàng Leo đã đến đây!

 

Chuyến thăm Pháp của Giáo hoàng Leo XIV đề cập đến các vấn đề như cái chết được hỗ trợ y tế, trách nhiệm giải trình về nạn lạm dụng, hòa bình châu Âu và sự gia tăng số lượng người trẻ trưởng thành lãnh nhận bí tích Rửa tội, thông qua việc bảo vệ phẩm giá con người.

Cha Antonio Spadaro SJ, trong mục Global Catholic của hãng tin UCA News, ngày 23 tháng 9 năm 2026, viết: Chuyến thăm Pháp từ ngày 25 đến 28 tháng 9 của Đức Giáo Hoàng Leo XIV lấy phương châm là một câu trích dẫn từ Tin Mừng Gioan: "Để thế giới được sống."

Đức Giáo Hoàng đến thăm một quốc gia vừa ban hành luật cho phép cái chết được hỗ trợ y tế, và cụm từ này khó có thể được xem là trung lập. Tuy nhiên, lịch trình chuyến đi vẫn giữ khoảng cách với "chiến trường" tranh cãi này.

Theo người phụ trách chính của chuyến đi, ngay trong ngày đầu tiên, Đức Giáo Hoàng Leo sẽ gặp Tổng thống Emmanuel Macron và các định chế của nền Cộng hòa tại Điện Élysée, nhưng ngài sẽ đề cập đến các vấn đề cuối đời khi ở Lourdes, giữa những người bệnh tật và người cao tuổi.

Nói cách khác, việc bảo vệ sự sống được đặt vào sự gần gũi với những người đang đau khổ, thay vì chỉ là một cuộc tranh luận về luật pháp.

Bên cạnh một nước Pháp thế tục, còn có một nước Pháp khác không xuất hiện trong các cuộc khảo sát về việc đi lễ nhà thờ: đó là nước Pháp của những người trưởng thành đang tìm kiếm bí tích Rửa tội.

Vào dịp Lễ Phục sinh vừa qua, có hơn 13,000 người như vậy—gấp hơn ba lần so với một thập niên trước—và hầu hết họ đều dưới 40 tuổi. Cứ mười người thì có bốn người tìm đến đức tin sau khi trải qua bệnh tật hoặc sự mất mát người thân.

Buổi canh thức dành cho giới trẻ tại sân vận động Stade de France và cuộc gặp gỡ tại Paris với các dự tòng cùng những người mới lãnh nhận bí tích Rửa tội đều được tổ chức với sự quan tâm đặc biệt dành cho họ; cũng như buổi kinh Chiều với hàng giáo sĩ tại Nhà thờ Đức Bà (Notre-Dame) đã được trùng tu—nơi một Giáo hội đang mệt mỏi sẽ nhận ra mình đã sẵn sàng đến mức nào để mở rộng cửa đón chào. Vấn đề đang chờ đợi Đức Giáo Hoàng là một vấn đề thực tiễn: Làm thế nào để những giáo xứ đang dần già hóa và thiếu hụt linh mục có thể mở rộng vòng tay đón nhận những người đến mà không có nền tảng đức tin Kitô giáo, đồng thời mang theo những câu hỏi mà các giáo lý truyền thống chưa từng lường tới?

Điều người ta kỳ vọng nơi Đức Giáo Hoàng Leo không hẳn là những lời khích lệ, mà là sự chỉ dẫn về cách đồng hành cùng quá trình phát triển này.

Lourdes là tâm điểm của chuyến hành trình: Đức Giáo Hoàng sẽ lưu lại đây từ tối ngày 25 tháng 9 đến rạng sáng ngày 28 tháng 9 – khoảng thời gian dài hơn so với bất cứ thành phố nào khác trong chuyến đi.

Ngài sẽ gặp gỡ các giám mục, những bệnh nhân đang được chăm sóc tại thánh địa, và gặp riêng một số nạn nhân từng bị lạm dụng. Như vậy, chính mảnh đất này vừa là nơi chứng kiến sự mong manh của thân xác con người, vừa là nơi ghi dấu những vết thương do chính Giáo hội gây ra.

Niềm hy vọng được thắp lại nhờ những người mới lãnh nhận bí tích Rửa tội không thể xóa nhòa món nợ đối với những ai đã bị phản bội; uy tín của Kitô giáo tại Pháp cũng phụ thuộc vào việc giải quyết vấn đề này.

Tại UNESCO – nơi sẽ diễn ra lễ ký kết thỏa thuận kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ với Tòa Thánh – chủ đề về sự sống sẽ được mở rộng sang các lĩnh vực giáo dục, nghệ thuật và trí tuệ nhân tạo, với những nội dung được hứa hẹn sẽ đề cập đến Magnifica Humanitas, thông điệp của Đức Giáo Hoàng Leo.

Tại đây, phẩm giá con người không còn bó hẹp trong khuôn khổ đạo đức sinh học mà còn liên quan đến cách một nền văn minh định hình con người và quyết định những gì sẽ được giao phó cho máy móc.

Điểm dừng chân cuối cùng là Metz, thuộc một vùng đất từng bốn lần đổi chủ giữa Pháp và Đức trong suốt bảy mươi năm.

Sau cuộc gặp gỡ liên tôn giáo kết thúc bằng một tuyên bố chung, Đức Giáo Hoàng sẽ có bài phát biểu về cội nguồn châu Âu, về hòa bình và sự thống nhất của lục địa này.

Chiến tranh đang hiện hữu ngay tại biên giới của Liên minh, và một vị Giáo hoàng đến từ bên kia Đại Tây Dương đã chọn một vùng đất biên viễn để nhắc nhở người dân châu Âu về những cuộc chiến tranh đã tôi luyện nên cuộc sống chung của họ ngày nay.

 

Theo các báo cáo, lính canh tại nhà tù nơi Jimmy Lai đang bị giam giữ đã tổ chức các buổi diễn tập để chuẩn bị cho khả năng ông qua đời trong tù. Một báo cáo ngày 15 tháng 9 của Ủy ban vì Tự do Hương Cảng, gọi tắt là CFHKF cho biết Jimmy Lai, 78 tuổi, bị giam trong một phòng giam không có cửa sổ và trải qua khoảng 23 giờ mỗi ngày mà không có sự tiếp xúc với con người.

Con gái của ông Lai, Claire Lai, nói với tờ Catholic Herald rằng gia đình ông "vô cùng lo lắng" về cha mình, người sẽ đón sinh nhật lần thứ 79 trong tù.

"Đây sẽ là sinh nhật thứ bảy của cha tôi trong tù trong khi sức khỏe ngày càng suy yếu. Chúng tôi hy vọng chính quyền sẽ làm điều công bằng và chính trực duy nhất ở đây và trả tự do cho cha chúng tôi trở về với gia đình", cô nói.

Jimmy Lai, một công dân Anh theo đạo Công Giáo, người điều hành tờ báo ủng hộ dân chủ Apple Daily, đã bị "giam giữ trong tình trạng gần như biệt lập hoàn toàn kể từ tháng 12 năm 2020". Năm 2026, ông bị kết án 20 năm tù giam tại một nhà tù an ninh tối cao, và mắc nhiều vấn đề sức khỏe bao gồm tiểu đường và bệnh tim, điều này được mô tả như một bản án chung thân.

CFHKF đưa tin rằng các nhà chức trách "từ chối cho phép khám nghiệm y tế độc lập" bất chấp tình trạng sức khỏe nghiêm trọng của ông Lai. Báo cáo lưu ý rằng sức khỏe của ông Lai đã "suy giảm nghiêm trọng" trong thời gian bị giam giữ. "Các nguồn tin đáng tin cậy cho biết lính canh nhà tù thậm chí đã diễn tập các thủ tục cho trường hợp ông tử vong trong trại giam", báo cáo cho biết.

Bản báo cáo cũng lưu ý rằng báo cáo y tế được đệ trình lên tòa án đã bị chỉnh sửa rất nhiều, và các báo cáo y tế định kỳ trước đây được cung cấp cho gia đình Lai đã ngừng lại sau khi họ công khai về tình trạng sức khỏe suy giảm của ngài.

"Lai đang bị giam giữ tại nhà tù Stanley, một cơ sở an ninh tối đa, nơi giam giữ 2.169 người so với sức chứa thiết kế là 1.511 người tính đến ngày 31 tháng 3 năm 2026 – tỷ lệ lấp đầy là 143%. Theo lời kể của gia đình và các nguồn tin được nhà tù xác nhận, Lai bị giam trong một phòng giam không có cửa sổ trên một tầng trống trải của nhà tù, chỉ có thể đọc sách nhờ ánh sáng từ hành lang và trải qua khoảng 23 giờ mỗi ngày mà không có sự tiếp xúc với người khác", báo cáo cho biết.

"Ông ấy chỉ được phép tập thể dục khoảng 50 phút mỗi ngày trong một khu vực có rào chắn rộng 4,8 mét vuông. Khi ông được di chuyển trong nhà tù, lính canh sẽ dọn dẹp khu vực xung quanh và dựng bạt che. Ngay cả phòng thăm viếng cũng được dọn trống trong thời gian gia đình đến thăm để ngăn người khác nhìn thấy ông."

Là một người Công Giáo mộ đạo, ông Lai cũng nhiều lần bị từ chối rước lễ và chăm sóc mục vụ thường xuyên. Thay vì cho phép tiếp cận y tế và mục vụ độc lập, CFHKF báo cáo rằng chính phủ chỉ tuyên bố ông nhận được "sự chăm sóc thích hợp".

Báo cáo nêu rõ: "Các nhà tù ở Hương Cảng không còn đơn thuần là nơi trừng phạt nữa. Chúng đã trở thành công cụ kiểm soát chính trị và hăm dọa."

"Tại hội nghị thượng đỉnh Tổng thống Trump-Tập Cận Bình vào tháng 9 năm 2026, vụ việc của Lai nên là một phép thử quan trọng cho bất kỳ sự hiểu biết nghiêm chỉnh nào với Bắc Kinh. Các nền dân chủ nên yêu cầu thả các tù nhân chính trị của Hương Cảng, quyền tiếp cận độc lập vào các nhà tù và trách nhiệm giải trình đối với các hành vi tra tấn, tử vong trong giam giữ và các hành vi lạm dụng được thực hiện dưới danh nghĩa ‘an ninh quốc gia’."

Vào tháng 5, Tổng thống Donald Trump đã được hỏi về vấn đề giam giữ ông Lai trước cuộc gặp trước đó của ông với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Sau chuyến thăm cấp nhà nước, Tổng thống Trump nói rằng ông đã nêu vấn đề này, nhưng ông "không cảm thấy lạc quan" về việc ông Lai được thả.

Báo cáo cho biết, tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2026, số lượng tù nhân ở Hương Cảng đã đạt 11.101 người, mức cao nhất trong 20 năm, với ít nhất bảy cơ sở giam giữ lớn hoạt động vượt quá công suất thiết kế. Trong năm 2024, có 5.303 vụ vi phạm kỷ luật, một con số kỷ lục, dẫn đến việc giam giữ biệt lập lên đến 28 ngày.

Thêm 879 tù nhân khác bị giam giữ trong điều kiện mà chính phủ gọi là biệt giam "không mang tính trừng phạt", hay "tách biệt khỏi sự giao tiếp xã hội", với gần 42% bị giam giữ lâu hơn một tháng. Biệt giam được định nghĩa trong Quy tắc Mandela, Quy tắc Tối thiểu Tiêu chuẩn của Liên Hiệp Quốc về Đối xử với Tù nhân, là 22 giờ hoặc hơn mỗi ngày mà không có sự tiếp xúc có ý nghĩa với con người. Quy tắc này cấm giam giữ quá 15 ngày liên tiếp.

---

Source:Catholic Herald

Report: Prison guards rehearsed for Jimmy Lai’s possible death

 

Tại một hội nghị nêu bật những mối đe dọa mà trí tuệ nhân tạo gây ra cho nhân loại được tổ chức, Đức Tổng Giám Mục San Francisco Salvatore Cordileone đã nói với tờ Register rằng ngài lo ngại về những báo cáo gần đây về các tác nhân AI nổi loạn tham gia vào một cuộc tấn công mạng.

Đức Tổng Giám Mục Cordileone, người có giáo phận bao gồm một phần Thung lũng Silicon, cho biết mặc dù ngài nhận thấy tiềm năng mang lại nhiều lợi ích to lớn từ trí tuệ nhân tạo, nhưng gần đây ngài bắt đầu lo ngại về sự bất lực rõ ràng của con người trong việc kiểm soát công nghệ này.

"Quan điểm của tôi cho đến khoảng một tuần trước là chúng ta cần tiếp tục nhưng có lẽ cần giảm tốc độ và bảo đảm thiết lập một số biện pháp kiểm soát để tình hình không trở nên mất kiểm soát", ngài nói.

"Nhưng xét những gì đã xảy ra trong tuần qua, tôi phải thừa nhận rằng tôi vẫn đang cố gắng cân nhắc xem đâu là đường lối đúng đắn," ngài nói.

Đức Tổng Giám Mục đã đến Washington để tham dự "Hội nghị vì Nhân loại", do Viện Tương lai của Cuộc sống (Future of Life Institute), một tổ chức phi lợi nhuận, tổ chức. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh lo ngại gia tăng về mối đe dọa tiềm tàng của trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI. Vài ngày trước hội nghị, một số Giám đốc của các công ty công nghệ đã cùng với Dario Amodei, nhà lãnh đạo công ty AI Anthropic, kêu gọi làm chậm lại sự phát triển của AI sau khi có thông tin tiết lộ rằng vào tháng 7, các tác nhân AI bất hảo đã tham gia vào một cuộc tấn công mạng và cấu kết với nhau để tránh bị phát hiện.

Hội nghị có sự tham gia của nhiều diễn giả đến từ các quan điểm chính trị khác nhau, bao gồm Thượng Nghị Sĩ Dân chủ theo chủ nghĩa xã hội Bernie Sanders và cựu cố vấn của Tổng thống Trump, Steve Bannon, những người đã có những bài phát biểu đầy nhiệt huyết liên tiếp cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng sẽ xảy ra nếu cho phép sự phát triển không kiểm soát của trí tuệ nhân tạo.

Sanders kêu gọi chấm dứt ngay lập tức việc phát triển trí tuệ nhân tạo "siêu trí tuệ" - công nghệ mà một ngày nào đó có thể vượt qua trí tuệ con người và khả năng kiểm soát con người.

"Giống như vũ khí hạt nhân, siêu trí tuệ nhân tạo là mối đe dọa đối với nhân loại và phải được đối xử như vậy," ông nói, lưu ý rằng ngay cả ở giai đoạn phát triển hiện tại, AI đã được sử dụng để tạo ra virus trong phòng thí nghiệm và được các phiến quân Yemen sử dụng để phát triển hỏa tiễn dẫn đường.

Trong bài phát biểu của mình, Bannon nói ông lạc quan rằng một phong trào quần chúng, theo tinh thần của cuộc Cách mạng Mỹ cách đây 250 năm, có thể kìm hãm điều mà ông mô tả là sự thâu tóm nền kinh tế Mỹ bởi các nhà lãnh đạo công nghệ.

"Họ nắm giữ toàn bộ quyền lực. Họ có tất cả các nhà vận động hành lang trong thành phố. Họ có tất cả các chuyên gia giải quyết khủng hoảng. Họ có hàng tấn nhà khoa học và trí thức trong biên chế. Tại sao họ không thể thắng? Bởi vì người dân không tin tưởng họ," ông nói.

Vào tháng 3 năm 2026, Viện Tương lai của Cuộc sống, đơn vị tổ chức hội nghị, đã công bố "Tuyên ngôn về Trí tuệ Nhân tạo vì Con người", và kể từ đó đã được hơn 1,1 triệu người ký tên "với một niềm tin đơn giản: trí tuệ nhân tạo nên phục vụ nhân loại, chứ không phải ngược lại".

Bản tuyên bố kêu gọi "các công cụ trí tuệ nhân tạo đáng tin cậy và có thể kiểm soát được [mà] khuếch đại chứ không làm suy giảm tiềm năng của con người, trao quyền cho mọi người, nâng cao phẩm giá con người, bảo vệ tự do cá nhân, củng cố gia đình và cộng đồng, duy trì quyền tự quản và giúp tạo ra sức khỏe và sự thịnh vượng chưa từng có."

Sự kiện kéo dài cả ngày, với sự tham dự của khoảng 300 người, bao gồm lời chứng thực từ các bậc phụ huynh có con tự tử sau khi giao tiếp với chatbot AI, cùng với các diễn viên Hollywood Ashley Judd và Joseph Gordon-Levitt.

Trong một buổi thảo luận với các nhà lãnh đạo tôn giáo tại hội nghị, Đức Tổng Giám Mục đã bày tỏ lo ngại về những tác động có hại của trí tuệ nhân tạo đối với sự phát triển của con người.

Ngài nói rằng trẻ em không nên được phép tiếp cận với chatbot AI vì chúng trở thành vật thay thế cho sự tương tác giữa người với người.

"Chúa đã tạo ra chúng ta để hiệp thông," Đức Tổng Giám Mục Cordileone nói. "Tôi nghĩ chúng ta cần giữ cho các em tránh xa điều này trong những năm tháng hình thành nhân cách, để các em phát triển khả năng xây dựng các mối quan hệ giữa người với người," Đức Tổng Giám Mục Cordileone nói trong cuộc thảo luận với Walter Kim của Hiệp hội Tin Lành Quốc gia.

Sau bài phát biểu của ngài, tờ Register đã có cuộc phỏng vấn với Đức Tổng Giám Mục Cordileone về việc liệu công nghệ trí tuệ nhân tạo có cần được quản lý chặt chẽ hơn hay không.

Ngài cho biết ngài lo ngại rằng nếu Hoa Kỳ làm chậm quá trình phát triển trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI, điều đó sẽ cho phép Trung Quốc giành được lợi thế cạnh tranh. Nhưng ngài cũng nói rằng ngài lo lắng về những rủi ro khi AI vượt khỏi tầm kiểm soát nếu chúng ta không làm chậm lại.

"Lý tưởng nhất là mọi người đều hiểu rõ vấn đề và cùng nhau tuân thủ quy định, để các tác nhân này không tự ý hành động theo ý mình," ngài nói.

Đức Tổng Giám Mục Cordileone cho biết ngài được mời tham dự hội nghị ở Washington một phần vì ngài là người chăn dắt Tổng Giáo phận San Francisco, nơi có Thung lũng Silicon.

Ngài lưu ý rằng Chủng viện St. Patrick ở Menlo Park, California, đã tổ chức các sự kiện và hội nghị tại Viện Triết học, Công nghệ và Chính trị, được khai trương vào năm 2024. Trong những tháng gần đây, ngài cho biết, các nhà lãnh đạo công nghệ ngày càng quan tâm hơn đến việc tham gia vào các cuộc thảo luận của viện.

"Tôi nghĩ rằng chúng ta có tiềm năng làm được điều đó ngay bây giờ, và chúng ta đang bắt đầu tiến theo hướng đó," ngài nói.

Đức Tổng Giám Mục nhận xét rằng lời kêu gọi của Đức Giáo Hoàng Lêô trong thông điệp Magnifica Humanitas, "về việc bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo," đã tạo ra "tác động đáng kể."

"Những nhà lãnh đạo ở Thung lũng Silicon mà tôi đã nói chuyện đều đã đọc thông điệp của Đức Giáo Hoàng và đánh giá cao nó," ngài nói. "Tôi nghĩ Đức Giáo Hoàng cần tiếp tục là tiếng nói đạo đức trong vấn đề này."

Đức Tổng Giám Mục nói: "Cả thế giới đang trông chờ vào ngài để được hướng dẫn về vấn đề này."

---

Source:National Catholic Register

Archbishop Cordileone Warns of AI’s Dangers at ‘Pro-Human Assembly’

 

Đức Hồng Y Gerhard Ludwig Müller cho biết ngài đã dành trọn một ngày trên phim trường bộ phim "Sự Phục Sinh của Chúa Kitô: Phần Một" của Mel Gibson để thảo luận về thần học về sự Phục Sinh với nhà làm phim Công Giáo này.

Bộ phim, phần tiếp theo của tác phẩm ăn khách "The Passion of the Christ" năm 2004 của Gibson, dự kiến sẽ được phát hành vào ngày 6 tháng 5 năm 2027, ngày lễ Thăng Thiên của Chúa.

"Chúng tôi đã nói chuyện trong vài giờ. Chúng tôi đã ở bên nhau cả ngày", Đức Hồng Y Müller cho biết trong một cuộc phỏng vấn với OSV News tại Rôma, đồng thời nói thêm rằng cuộc trò chuyện bao gồm ý nghĩa thần học và Kinh thánh của sự Phục sinh cũng như "tình hình của Kitô giáo, đức tin Kitô giáo trong thế giới ngày nay".

Đức Hồng Y Müller, 78 tuổi, đã lãnh đạo Văn phòng Giáo lý của Vatican, khi đó được gọi là Thánh Bộ Giáo lý Đức tin, từ năm 2012 đến năm 2017 dưới thời các Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 và Đức Thánh Cha Phanxicô. Ngài là một trong những Hồng Y cử tri trong Cơ Mật Viện Hồng Y năm 2025 đã bầu chọn Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

Với chiều cao hơn 1,8 mét, vị Hồng Y người Đức rất dễ nhận ra trên phim trường. Nhưng ngài cho rằng sự hiện diện của mình ở đó không có gì lạ, bởi vì giáo huấn Giáo Hội Công Giáo dạy rằng các giám mục và Hồng Y là những người kế vị các tông đồ được miêu tả trong phim.

"Bộ phim không chỉ nói về một sự kiện lịch sử cách đây 2.000 năm, mà còn về Chúa Giêsu Kitô hiện tại, Chúa Phục Sinh, hiện diện với tư cách là nhà lãnh đạo Giáo Hội cho tất cả các tín hữu," ngài nói.

Đức Hồng Y Müller đã cùng với các nhà lãnh đạo tôn giáo khác trên trường quay, bao gồm Đức Hồng Y Raymond L. Burke của Hoa Kỳ, nhà truyền giáo Mục sư Franklin Graham và Mục sư Samuel Rodriguez. Đức Hồng Y Burke gọi tác phẩm trước đó của dự án, "Cuộc Khổ Nạn của Chúa Kitô", là "một tác phẩm thực sự vĩ đại, một câu chuyện đã chạm đến trái tim của nhiều người một cách sâu sắc".

Đức Hồng Y Müller cho biết ngài hy vọng bộ phim mới sẽ giúp giới thiệu cho khán giả về mầu nhiệm trung tâm của đức tin Kitô giáo trong thời điểm mà phim ảnh và các phương tiện truyền thông đại chúng khác đang định hình tư tưởng.

‘Phương tiện hiện đại’ giúp kể lại câu chuyện về ‘sự kiện vĩ đại nhất’ trong lịch sử.

"Vì chúng ta đang sống trong thời đại truyền thông đại chúng, thời đại internet, phim ảnh, sân khấu, v.v.," ngài nói, "những phương tiện hiện đại này có thể giúp mọi người tiếp cận sự kiện vĩ đại nhất trong lịch sử này."

Trước khi phần tiếp theo ra mắt, "The Passion of the Christ" sẽ được chiếu tại các rạp từ ngày 10 đến 17 tháng 9 với bản remaster 4K và âm thanh Dolby Atmos. Các buổi chiếu bao gồm cái nhìn đầu tiên về bộ phim mới, bao gồm cả những cảnh hậu trường.

Bộ phim gốc, với Jim Caviezel thủ vai Chúa Giêsu và được quay chủ yếu bằng tiếng Aramaic, tiếng Do Thái và tiếng Latinh, mô tả 12 giờ cuối cùng trong cuộc đời Chúa Giêsu, từ phiên tòa xét xử cho đến khi bị đóng đinh và Phục sinh. Phim đã nhận được ba đề cử giải Oscar và thu về hơn 612 triệu đô la trên toàn thế giới, trở thành bộ phim xếp hạng R có doanh thu cao nhất trong lịch sử phòng vé Mỹ trong hai thập niên.

Suy ngẫm về di sản đó, Đức Hồng Y Müller nói rằng sức mạnh của bộ phim nằm ở chỗ nó "giúp ích rất nhiều cho trí tưởng tượng" và ở sức hấp dẫn cá nhân đối với người xem. Ngài nói: "Điều đó có nghĩa là gì khi Chúa Giêsu chịu nhiều đau khổ như vậy, và cây thập giá, sự đánh đòn và tất cả những hoàn cảnh đó — rất nhiều điều dành cho bạn, cho chính bạn. Ngài đã chết vì tôi."

Nam diễn viên Phần Lan thủ vai Chúa Giêsu trong bộ phim mới của Gibson.

Khác với phần trước, "Sự Phục Sinh của Chúa Kitô: Phần Một" sẽ được làm bằng tiếng Anh. Phim có sự tham gia của nam diễn viên Phần Lan Jaakko Ohtonen trong vai Chúa Giêsu và Mariela Garriga trong vai Maria Mađalêna. Trước đó, Gibson đã mô tả bộ phim là một "chuyến đi ảo giác" trong một cuộc phỏng vấn với Joe Rogan vì Chúa Giêsu đã đi vào "một cõi khác" sau khi chết.

Bộ phim được quay trong hơn 134 ngày, trải dài hơn bảy tháng tại Rôma, Bari, Ginosa, Craco, Brindisi và Matera, Ý. Đây là phần thứ hai trong một bộ ba phim dự kiến; "Sự Phục Sinh của Chúa Kitô: Phần Hai" dự kiến ra mắt vào ngày 25 tháng 5 năm 2028.

Đức Hồng Y Müller nói rằng sự Phục Sinh mang lại hy vọng cho tất cả mọi người. "Sự Phục Sinh là đỉnh cao của đức tin Kitô giáo. Đó không chỉ là một triết lý hay một quan niệm khác về thế giới, mà là một sự kiện có thật. Tác giả của sự kiện có thật này là Thiên Chúa Cha, Đấng đã đánh thức Chúa Giêsu, Con của Ngài, Đấng đã bị đóng đinh trên thập tự giá, sống lại từ cõi chết. Và đây chính là sự Phục Sinh, và đây là niềm hy vọng cho tất cả mọi người."

"Cái chết không phải là lời cuối cùng về chúng ta," vị Hồng Y nói.

---

Source:CATHOLICSUN

Cardinal Muller spent hours with Mel Gibson on the film set of ‘The Resurrection of the Christ’

 

Đức Giáo Hoàng kêu gọi quan tâm và bảo vệ trẻ em di cư

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kêu gọi bảo vệ trẻ em di cư và tị nạn, đồng thời kêu gọi mọi người cùng có trách nhiệm đối với các trẻ vị thành niên đang trong hành trình di cư. Lời kêu gọi này được đưa ra ngay trước thềm Ngày Thế giới về Người Di cư và Tị nạn.

(Tin Vatican)

Vào thứ Tư 23/9/2026, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã đưa ra lời kêu gọi khẩn thiết tới mọi người, mong mỏi họ hãy có trách nhiệm đối với những trẻ em di cư và tị nạn – những người phải đối diện với bạo lực, sự bóc lột và những hoàn cảnh gây chấn thương tâm lý trên các tuyến đường di cư.

Lời kêu gọi của ngài được đưa ra bốn ngày trước Ngày Thế giới về Người Di cư và Tị nạn lần thứ 112; nhân dịp này, Đức Giáo Hoàng đã công bố một thông điệp với chủ đề: "Dù chỉ là một trong những trẻ em này".

"Chủ nhật, ngày 27 tháng 9, là Ngày Thế giới về Người Di cư và Tị nạn," ĐTC phát biểu khi kết thúc buổi Tiếp kiến Chung tại Quảng trường Thánh Phêrô, đồng thời bày tỏ "tâm trí ngài luôn hướng về những người di cư và tị nạn, đặc biệt là các trẻ em vị thành niên buộc phải rời bỏ quê hương."

"Trẻ em và thanh thiếu niên là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất," ngài nói tiếp và lưu ý rằng các em "thường phải chịu đựng những đau khổ khôn lường – như bạo lực, tra tấn, bóc lột và những hoàn cảnh gây chấn thương – và không ít em đã thiệt mạng trên các hành trình di cư."

Sau đó, Đức Giáo Hoàng đưa ra lời kêu gọi trực tiếp: "Tôi kêu gọi tinh thần trách nhiệm của mỗi người. Hãy để mọi người cảm thấy mình có trách nhiệm cá nhân đối với cuộc sống của những trẻ em này; các em cần được bảo vệ và chăm sóc."

Lời kêu gọi của Đức Giáo Hoàng Lêô được đưa ra trong bối cảnh Giáo hội đang chuẩn bị cử hành Ngày Thế giới về Người Di cư và Tị nạn vào ngày 27 tháng 9.

'Dù chỉ là một trong những đứa trẻ này'

Trong thông điệp dành cho Ngày Thế giới này (được công bố vào tháng 8), Đức Giáo Hoàng nhắc nhở rằng trẻ vị thành niên nằm trong số những người dễ bị tổn thương nhất trong các cuộc di cư và di tản cưỡng bức.

Trong thông điệp, ngài lưu ý rằng hàng triệu trẻ em và thanh thiếu niên "buộc phải rời bỏ quê hương vì chiến tranh, nghèo đói, bạo lực, thảm họa môi trường và những bi kịch khác. Đáng buồn thay, con số này vẫn đang tiếp tục gia tăng."

Đức Giáo Hoàng Lêô cũng chỉ ra những vấn đề như "tử vong dọc theo các tuyến đường di cư, nạn buôn người và bóc lột, việc tuyển dụng trẻ vị thành niên tham gia xung đột vũ trang, bạo lực tình dục, tảo hôn, cũng như những hành động tàn bạo mà các em phải gánh chịu hoặc chứng kiến trong hành trình của mình. Phẩm giá của các em bị chà đạp theo nhiều cách thế."

Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng cách ứng phó với vấn đề này không thể chỉ dừng lại ở những con số thống kê. “Trước thực tại đau lòng này,” ngài viết, “tâm trí tôi hướng về lời của Chúa Giêsu – những lời lay động sâu sắc lương tâm chúng ta: ‘Ai đón nhận một trẻ nhỏ như thế vì danh Thầy, là đón nhận chính Thầy’.”

Những gương mặt người đằng sau các con số

Theo báo cáo “Xu hướng Toàn cầu 2025” của UNHCR (Cơ quan Tị nạn Liên Hợp Quốc) được công bố vào tháng 6 năm 2026, tính đến cuối năm 2025, có 117,8 triệu người trên toàn thế giới phải di dời cưỡng bức do bị đàn áp, xung đột, bạo lực, vi phạm nhân quyền và khủng hoảng khí hậu.

Con số này bao gồm 41,6 triệu người tị nạn, 9 triệu người xin tị nạn và 68,7 triệu người phải di dời trong chính quốc gia của họ vì xung đột hoặc bạo lực.

Trẻ em chiếm một tỷ lệ đặc biệt lớn trong số những người phải di dời. UNHCR ước tính có 45 triệu trẻ em dưới 18 tuổi nằm trong tổng số 117,8 triệu người phải di dời cưỡng bức vào cuối năm 2025. Trong nhóm người tị nạn, những người ở trong tình trạng tương tự như người tị nạn và những người khác cần được quốc tế bảo vệ, trẻ em chiếm 39%.

 

1. Tổng thống Trump cho rằng Nga đã "mất kiểm soát" ngành công nghiệp dầu mỏ của mình do cuộc chiến ở Ukraine.

Tổng thống Donald Trump cho biết ngành năng lượng của Nga đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc chiến ở Ukraine và kêu gọi chấm dứt cuộc xung đột "lố bịch" và "không bao giờ kết thúc" giữa Mạc Tư Khoa và Kyiv.

Trong một bài đăng trên Truth Social hôm thứ Hai, Tổng thống Trump nói, "Thật không may, Nga đã mất quyền kiểm soát ngành công nghiệp dầu diesel của mình do cuộc chiến với Ukraine."

Ông đề cập đến việc Ukraine tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, khiến gần một nửa công suất lọc dầu của nước này bị tê liệt. "Một số lượng lớn các nhà máy lọc dầu diesel của họ đã bị phá hủy và ít nhất là tạm thời ngừng hoạt động", ông viết.

Tổng thống Trump kết thúc bài đăng của mình bằng lời kêu gọi chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraine. "Cuộc chiến vô lý và không hồi kết này với Ukraine phải chấm dứt", ông nói. "Cả thế giới đang phải chịu đựng khi 25.000 người, chủ yếu là binh lính, thiệt mạng mỗi tháng. Thật đáng xấu hổ!"

Đáp lại thông điệp của Tổng thống Trump, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy nói rằng nước ông sẵn sàng ngừng các cuộc tấn công vào Nga nếu Điện Cẩm Linh làm điều tương tự đối với Ukraine.

"Ngành năng lượng, cơ sở hạ tầng trọng yếu và xuất khẩu lương thực của Ukraine không được phép trở thành mục tiêu của Nga nữa, và điều này sẽ dẫn đến các bước giảm leo thang tương ứng từ phía chúng tôi." Ông nói thêm: "Bản chất của chiến tranh hiện nay là kẻ gây hấn cũng sẽ phải chịu thiệt hại."

Đầu tháng này, Tổng thống Trump đã kêu gọi Ukraine ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, nói rằng các cuộc tấn công vào ngành công nghiệp dầu diesel đang "gây tổn hại cho thế giới" bằng cách gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu.

Hai người dự kiến sẽ gặp nhau tại New York vào thứ Ba — một cuộc gặp mà Tổng thống Zelenskiy cho rằng "có thể thay đổi nhiều điều", đồng thời lưu ý rằng đang có "động lực ngoại giao" trong các cuộc đàm phán hiện tại.

"Chúng tôi có những ý tưởng về các bước giảm leo thang và giải quyết các vấn đề an ninh cơ bản – an ninh năng lượng, an ninh lương thực và bảo vệ tính mạng con người," tổng thống Ukraine nói. "Chúng tôi đang hợp tác với nhóm chuyên gia Mỹ và sẵn sàng thực hiện những bước đi thực sự nghiêm chỉnh."

[Politico: Russia has ‘lost control’ of its oil industry due to Ukraine war, says Trump]

2. Tổng thống Zelenskiy gặp Tổng thống Macron để thảo luận về hệ thống phòng không và hỗ trợ mùa đông.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã gặp Tổng thống Pháp, Emmanuel Macron, tại New York để thảo luận về sự hỗ trợ của Pháp dành cho Ukraine trước mùa đông, Tổng thống Zelenskiy thông báo vào ngày 22 tháng 9.

Hai vị tổng thống nằm trong số hàng trăm nhà ngoại giao và lãnh đạo thế giới đang tập trung tại New York tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, với cuộc chiến của Nga ở Ukraine là một trong những chủ đề chính trong chương trình nghị sự.

"Chúng tôi chủ yếu thảo luận về an ninh và gói hỗ trợ mùa đông cho Ukraine," Tổng thống Zelenskiy nói.

"Chúng tôi cũng sẵn sàng mua thêm các hệ thống phòng không SAMP/T và hỏa tiễn cho họ bằng nguồn tài chính hiện có từ khoản vay của Liên Hiệp Âu Châu."

Ngược lại, Macron cam kết Pháp sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine vững chắc trong mùa đông tới, cả về viện trợ năng lượng và phòng không.

"Chúng tôi đang tăng cường khả năng phòng không của Ukraine bằng việc ký kết hợp đồng cung cấp radar cũng như máy bay đánh chặn", nhà lãnh đạo Pháp nói thêm.

Hệ thống phòng không SAMP/T, do Pháp và Ý cùng sản xuất, có khả năng đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo. Paris và Rôma đã cung cấp cho Ukraine một hệ thống SAMP/T vào năm 2023, và một hệ thống khác được giao một năm sau đó.

Vào tháng 7, Kyiv và Paris tuyên bố Ukraine dự định đặt mua bốn hệ thống SAMP/T thế hệ tiếp theo, có khả năng đưa Ukraine trở thành quốc gia đầu tiên triển khai mẫu hệ thống mới nhất này trong thực chiến.

Pháp cam kết bắt đầu giao hàng vào năm 2027 và tạm thời cho Ukraine mượn hai tổ hợp SAMP/T cũ hơn cho đến khi các mẫu mới đến. Rôma và Paris cũng cho phép sản xuất theo giấy phép hỏa tiễn Aster 30 — loại đạn dược cho hệ thống SAMP/T — tại Ukraine.

Hệ thống phòng không là trọng tâm chính trong chuyến thăm New York của Tổng thống Zelenskiy khi Ukraine chuẩn bị cho làn sóng tấn công hỏa tiễn đạn đạo mới của Nga vào mùa đông này trong bối cảnh thiếu hụt nghiêm trọng các hỏa tiễn đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất.

Pháp đang tham gia dự án phòng thủ hỏa tiễn chống đạn đạo Freyja do Ukraine phát triển, và Tổng thống Zelenskiy hứa hẹn sẽ có "kết quả đầu tiên trong năm nay".

Tổng thống Macron cũng lưu ý rằng ông đã thảo luận về việc hỗ trợ Kyiv, cũng như các đề xuất về lệnh ngừng bắn năng lượng và Hắc Hải, với Tổng thống Donald Trump tại New York hồi đầu tuần này. Tổng thống Zelenskiy dự kiến sẽ gặp nhà lãnh đạo Mỹ vào ngày 22 tháng 9 để thảo luận về các bước hướng tới "giảm leo thang" chiến tranh.

Các tuyên bố công khai của Tổng thống Zelenskiy và Macron không đề cập đến nỗ lực của Paris nhằm loại bỏ hai nhà tài phiệt khỏi danh sách trừng phạt của Liên Hiệp Âu Châu đối với Nga, một động thái đe dọa khiến các lệnh trừng phạt đối với gần 3.000 cá nhân và thực thể có liên hệ với Nga hết hiệu lực.

[Kyiv Independent: Zelensky meets Macron to discuss air defenses, winter support]

3. Tổng thống Trump nói Putin sẵn sàng gặp mặt khi đà ngoại giao tiếp tục được duy trì.

Phát biểu trong cuộc gặp với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 81, gọi tắt là UNGA, Tổng thống Donald Trump cho biết Putin sẵn sàng gặp gỡ và mong muốn chiến tranh ở Ukraine chấm dứt.

Khi được hỏi liệu Putin có tham dự cuộc gặp dự kiến với Tổng thống Zelenskiy tại hội nghị thượng đỉnh G20 sắp tới vào tháng 12 hay không, Tổng thống Trump nói ông không chắc về địa điểm nhưng hy vọng nhà lãnh đạo Nga sẽ tham gia.

"Ông ấy sẽ gặp. Ông ấy sẵn lòng gặp. Ông ấy muốn thấy chiến tranh kết thúc", tổng thống Mỹ nói trong buổi phát sóng trực tiếp cuộc gặp.

Đáp lại các tuyên bố của Tổng thống Trump, hôm Thứ Tư, 23 Tháng Chín, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov, cho biết "Nếu Zelenskiy muốn gặp gỡ Tổng thống Putin, ông ấy có thể đến Mạc Tư Khoa, Tổng thống Putin sẵn sàng gặp gỡ ông ấy." Các quan sát viên nhận xét rằng đây là lập trường cố hữu từ trước cho đến nay của Putin. Các tuyên bố của Tổng thống Trump cho rằng Putin "sẽ gặp, sẵn lòng gặp" thực ra không có gì mới, và hoàn toàn phi thực tế.

Trước đó, Tổng thống Zelenskiy bày tỏ hy vọng sẽ sử dụng địa điểm này để gặp Tổng thống Trump nhằm khôi phục lại động lực ngoại giao đạt được nhờ các chuyến thăm của các đặc phái viên cao cấp của Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner tới Mạc Tư Khoa rồi Kyiv hồi đầu tháng này.

Cả ba bên – Ukraine, Mỹ và Nga – đều mô tả các cuộc gặp gỡ là hiệu quả, mặc dù chưa có bước đột phá nào được công bố.

Cho đến thời điểm ngay trước cuộc gặp hôm thứ Ba, vẫn chưa chắc chắn liệu Tổng thống Trump và Tổng thống Zelenskiy có gặp nhau trong Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hay không. Tính đến ngày 19 tháng 9, tên Tổng thống Zelenskiy không có trong danh sách các cuộc gặp song phương được Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Mike Waltz công bố.

Vào Chúa Nhật, ngày 20 tháng 9, hai nhà lãnh đạo đã có cuộc thảo luận qua điện thoại và đồng ý gặp mặt. Theo Reuters, đến thứ Ba, cuộc đàm phán song phương đã được thêm vào lịch trình của Tổng thống Trump.

"Chắc chắn, việc đạt được thỏa thuận sẽ có lợi cho họ [Nga và Ukraine]. Và chúng ta có thể làm được điều đó," Tổng thống Trump nói.

Mặc dù kết quả của đà ngoại giao được khôi phục vẫn còn chưa chắc chắn, Tổng thống Trump nói thêm rằng ông cảm thấy "rất hài lòng" về các chuyến thăm ngoại giao hiệu quả.

Thông điệp của Tổng thống Trump gửi Putin: ‘Hãy chấm dứt chiến tranh’

Trong phiên khai mạc ngày đầu tiên của cuộc tranh luận cao cấp tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm thứ Ba, Tổng thống Trump đã kêu gọi Putin chấm dứt chiến tranh chống lại Ukraine và nói rằng ông sẵn sàng sử dụng các quyền lập pháp mới được trao để áp thuế lên tới 100% đối với người mua năng lượng của Nga.

"Tuần trước, để vinh danh Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham, tôi đã ký một đạo luật mới đầy quyền lực do Quốc hội thông qua, trao cho tôi những quyền hạn áp đặt thuế quan mới vô cùng to lớn," Tổng thống Trump nói.

"Và nếu cần thiết, tôi sẽ phải sử dụng chúng. Đã đến lúc chấm dứt việc giết chóc rồi," ông nói tiếp.

Trong bài phát biểu tại Liên Hiệp Quốc, Tổng thống Trump một lần nữa bày tỏ sự tin tưởng rằng Washington có thể giúp làm trung gian chấm dứt chiến tranh, nói rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ diễn ra "nhanh hơn mọi người tưởng".

Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết các cuộc đàm phán vẫn chưa có tiến triển, mặc dù Mạc Tư Khoa hy vọng các cuộc đàm phán ba bên cuối cùng sẽ được nối lại.

Vào tháng 7, Bloomberg đưa tin rằng Điện Cẩm Linh không còn có kế hoạch trả lại bất kỳ vùng lãnh thổ Ukraine nào bị tạm chiếm như một phần của thỏa thuận hòa bình trong tương lai. Thay vào đó, Putin được tường trình dự định giữ lại các khu vực bị tạm chiếm ở vùng Sumy và Kharkiv làm vùng đệm vĩnh viễn, đồng thời tiếp tục thúc đẩy việc chiếm toàn bộ vùng Donetsk.

Kyiv kiên quyết bác bỏ bất kỳ thỏa thuận nào yêu cầu nước này nhượng lại lãnh thổ và khẳng định rằng một thỏa thuận hòa bình phải tôn trọng biên giới và chủ quyền được quốc tế công nhận của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy, Von der Leyen thảo luận về lệnh trừng phạt của phương Tây, ủng hộ Ukraine

Cũng vào khoảng thời gian đó hôm thứ Ba, Tổng thống Zelenskiy đã gặp Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula Von der Leyen.

Ông lên án việc loại bỏ các nhà tài phiệt Nga khỏi danh sách trừng phạt của phương Tây, cho rằng động thái đó sẽ làm suy yếu áp lực lên Mạc Tư Khoa trong khi Nga tiếp tục tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào Ukraine.

"Vào thời điểm Nga đang tiến hành các cuộc tấn công tàn bạo chống lại người dân chúng ta - và ngay cả bây giờ, trong thời gian Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, nhiều khu vực vẫn đang nhận được cảnh báo không kích do máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn đạn đạo, thì những tín hiệu về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với một số nhà tài phiệt Nga dường như là hành động tự sát và phản tác dụng."

Trước đó vào thứ Ba, Liên Hiệp Âu Châu đã đồng ý gia hạn các biện pháp trừng phạt đối với Nga sau khi Latvia từ bỏ sự phản đối đối với phiên bản mới, trong đó sẽ loại bỏ hai nhà tài phiệt Nga – Alisher Usmanov và Mikhail Fridman, cả hai đều có mối liên hệ mật thiết với Putin và nỗ lực thời chiến của Mạc Tư Khoa.

Latvia đã rút lại quyền phủ quyết chỉ vài giờ trước khi các lệnh trừng phạt hiện hành hết hạn vào tối thứ Ba.

Trong cuộc gặp, hai bên cũng thảo luận về sự ổn định tài chính của Ukraine trong năm nay và năm tới, bao gồm cả gói cho vay 90 tỷ euro (khoảng 103 tỷ đô la) của Liên Hiệp Âu Châu nhằm hỗ trợ nhu cầu quốc phòng của Kyiv.

[Kyiv Post: Trump Says Putin Is Willing to Meet as Diplomatic Momentum Continues]

4. Theo nguồn tin của hãng tin AFP, Iraq sẽ đình chỉ hoạt động của các hãng hàng không Iran bị Mỹ trừng phạt.

Iraq sẽ đình chỉ các chuyến bay của các hãng hàng không Iran sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ cảnh báo rằng các hãng hàng không bị trừng phạt sẽ bị "đóng cửa" trên toàn thế giới vào cuối tuần này.

Hai nguồn tin từ chính phủ Iraq đã xác nhận quyết định này với hãng tin AFP hôm thứ Hai, một nguồn tin cho biết Baghdad sẽ "thực thi lệnh cấm đối với các hãng hàng không Iran theo quyết định của Bộ Tài chính Mỹ bắt đầu từ rạng sáng thứ Ba". Nguồn tin này cảnh báo rằng "các quốc gia không thực hiện quyết định này sẽ phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt".

Hôm thứ Hai, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo rằng các hãng hàng không Iran sẽ gặp khó khăn trong việc hoạt động dưới sức nặng của các lệnh trừng phạt của Mỹ.

"Nếu họ hạ cánh, bạn không thể cung cấp nhiên liệu cho họ, không thể cung cấp dịch vụ hạ cánh, không thể bán vé cho họ, nếu không bạn sẽ bị loại khỏi hệ thống đô la", ông nói với CNBC trong một cuộc phỏng vấn.

Không phận Iran đã bị đóng cửa hoàn toàn sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào cuối tháng Hai. Kể từ đó, một số hoạt động đi lại đã được nối lại nhưng chỉ dành cho các chuyến bay do các hãng hàng không Iran khai thác.

[CBSNews: Iraq to suspend Iranian airlines sanctioned by the U.S., sources tell AFP news agency]

5. Tướng lĩnh cao cấp của NATO cho biết liên minh này "sẵn sàng" đối phó với nguy cơ Nga tấn công hỗn hợp".

Đô đốc Giuseppe Cavo Dragone, tư lệnh hàng đầu của NATO, cho biết hôm thứ Bảy rằng liên minh này sẵn sàng đáp trả trước nguy cơ leo thang căng thẳng tiềm tàng từ phía Nga ở sườn phía đông Âu Châu, trong bối cảnh ngày càng có nhiều cảnh báo về một cuộc tấn công có thể được dàn dựng từ phía Mạc Tư Khoa.

"Liên minh đã sẵn sàng, cấu trúc đã sẵn sàng, binh lính… vũ khí đã sẵn sàng," Dragone nói với các phóng viên trong cuộc họp thường kỳ của 32 vị tướng hàng đầu của liên minh tại Copenhagen, đồng thời cho biết thêm rằng NATO đang tiếp tục công việc "tăng cường" các lực lượng này "về số lượng… và cả về độ tinh vi."

Những phát biểu này được đưa ra sau những cảnh báo ngày càng tăng từ các nhà lãnh đạo Âu Châu về khả năng Nga leo thang căng thẳng ở Âu Châu. Hôm thứ Năm, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho biết Mạc Tư Khoa có thể phóng máy bay điều khiển từ xa hoặc hỏa tiễn vào một quốc gia tiền tuyến của NATO trong "vài tháng tới" như một hành động khiêu khích có chủ đích nhằm thử thách liên minh - một nguy cơ sau đó cũng được Pháp và Hòa Lan nhắc lại.

Trong những tuần gần đây, Âu Châu phải đối mặt với số lượng ngày càng tăng các vụ vi phạm không phận và các âm mưu phá hoại, khi căng thẳng với Nga tiếp tục leo thang do cuộc chiến toàn diện của nước này ở Ukraine. Vào tháng 8, các báo cáo tình báo của Mỹ cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa đang lên kế hoạch cho một cuộc tấn công hạn chế vào một quốc gia thành viên NATO trong những năm tới.

Ông Dragone, chủ tịch ủy ban quân sự của NATO, cho biết các tướng lĩnh của liên minh hôm thứ Bảy đã không thảo luận về những cảnh báo mới nhất, nhưng khẳng định NATO đã chuẩn bị sẵn "4.000 trang" kế hoạch quân sự để bảo vệ sườn phía đông của mình, bắt đầu từ các kịch bản liên quan đến "một cuộc khủng hoảng hoặc can thiệp tối thiểu [trên] lãnh thổ của chúng ta". Các đồng minh NATO đã đồng ý về ba kế hoạch phòng thủ khu vực hoạt động vào năm 2023 sau cuộc xâm lược toàn diện của Mạc Tư Khoa vào Ukraine.

Ông Dragone nói: "Các đồng minh đã sẵn sàng trong trường hợp leo thang. Trong trường hợp bị tấn công, chúng tôi biết phải làm thế nào."

Ông Dragone nói: "Hành vi liều lĩnh của Nga trong những tuần và tháng qua... tiếp tục thử thách quyết tâm của các đồng minh" và "nhằm mục đích phá hoại lòng tin và làm suy yếu sự đoàn kết của chúng ta". Ông nói thêm: "Tôi muốn nói rõ - những nỗ lực này không chia rẽ chúng ta. Chúng đang mài sắc công cụ của chúng ta, làm cho chúng ta đoàn kết và quyết tâm hơn nhiều."

[Politico: NATO ‘ready’ for potential Russian false flag attack, alliance’s top general says]

6. Tổng thống Stubb của Phần Lan cảnh báo Âu Châu không nên "phản ứng thái quá" trước các mối đe dọa và hành động phá hoại của Nga.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb có một thông điệp gửi tới các đối tác Âu Châu trong bối cảnh ngày càng có nhiều cảnh báo về sự leo thang hơn nữa của Nga: Hãy giữ bình tĩnh và tiếp tục công việc.

Những ngày gần đây, các quan chức cao cấp Âu Châu ngày càng lên tiếng mạnh mẽ hơn về sự leo thang chiến tranh hỗn hợp của Nga, với Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa có thể phóng máy bay điều khiển từ xa hoặc hỏa tiễn vào lãnh thổ các nước NATO ủng hộ Ukraine trong "vài tháng tới". Nhà lãnh đạo cơ quan an ninh Tiệp cảnh báo rằng Nga có thể tiến hành "một cuộc xâm nhập hạn chế, các hành động khiêu khích giả mạo, một chiến dịch gây ảnh hưởng quy mô lớn" trong vòng "vài tháng, chứ không phải vài năm".

Tuy nhiên, Tổng thống Stubb lại có một thông điệp khác. Mặc dù thừa nhận rằng Âu Châu cần chuẩn bị cho "các cuộc tấn công hỗn hợp và phá hoại liên tục" của Nga, tổng thống Phần Lan cảnh báo rằng Âu Châu không nên "phản ứng thái quá", vì Mạc Tư Khoa đang tìm cách đe dọa các đồng minh để họ giảm bớt sự hỗ trợ cho Ukraine.

"Chúng ta phải hết sức cẩn thận và hiểu rằng Nga đang cố gắng gây bất ổn và đe dọa Âu Châu. Và bất cứ khi nào chúng ta phản ứng thái quá trước một cuộc tấn công kết hợp, thì thực tế là họ đã giành chiến thắng theo cách đó", Tổng thống Stubb nói với POLITICO trong một cuộc phỏng vấn bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York.

"Chúng ta cũng phải hiểu rằng việc leo thang quân sự toàn diện không nằm trong lợi ích cũng như khả năng của Nga", Tổng thống Stubb nói thêm. "Vì vậy, họ sẽ tiếp tục hăm dọa và chúng ta chỉ cần, như tôi đã nói, giữ bình tĩnh và tỉnh táo trong tình huống này."

Tổng thống Stubb ca ngợi quyết định gần đây của Đức về việc quy trách nhiệm cho Nga trong vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa ở Leipzig: "Đó chính xác là điều cần làm. Cần phải chỉ thẳng vào vấn đề và nói rằng, chúng tôi biết các người đang làm gì và đây là hậu quả."

Ngược lại, Tổng thống Stubb chỉ ra "phản ứng thái quá" từ một số cơ quan tình báo, "về cơ bản nói rằng, à, các bạn sẽ là mục tiêu tiếp theo" trong một cuộc xâm lược của Nga.

"Chúng tôi không thấy bằng chứng nào về điều đó," ông nói thêm: "Chúng tôi nghĩ rằng chúng ta phải cảnh giác và tỉnh táo. Nhưng, các bạn biết đấy, chúng ta có đường biên giới dài nhất trong NATO với Nga, chiếm một nửa đường biên giới. Trong hồ sơ tình báo của chúng tôi, chúng tôi thấy có hoạt động nhưng hiện tại không có mối đe dọa quân sự cận kề nào."

Tổng thống Stubb cũng bày tỏ sự lạc quan thận trọng về cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và người đồng cấp Ukraine Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tại New York vào thứ Ba.

"Rõ ràng là chúng ta sẽ không đạt được thỏa thuận hòa bình nào trong tuần này," ông nói. "Nhưng nếu chúng ta có được, chẳng hạn, một ý tưởng hoặc một khuôn khổ cho lệnh ngừng bắn ở Hắc Hải liên quan đến ngũ cốc hoặc năng lượng, tôi nghĩ đây sẽ là một bước đi đúng hướng."

Tổng thống Stubb nói thêm rằng ông hy vọng sẽ có thêm các cuộc đàm phán hòa bình trong những tuần tới, bao gồm cả khả năng gặp gỡ giữa Putin và Tổng thống Zelenskiy tại hội nghị thượng đỉnh G20 ở Miami vào tháng 12.

"Hãy xem Tổng thống Trump có thể làm được gì cho cuộc họp G20. Liệu ông ấy có thể đưa Tổng thống Zelenskiy và Putin ngồi cùng một bàn không?" Tổng thống Stubb nói, thêm rằng đây là "một khả năng" và sẽ là "một món hời lớn", mặc dù hiện tại các cuộc đàm phán vẫn "còn xa mới đạt được điều đó".

Tổng thống Phần Lan cũng bác bỏ những ý kiến cho rằng ông có thể là nhà đàm phán hàng đầu của Âu Châu trong các cuộc đàm phán hòa bình sắp tới với Nga.

"Không, tôi e rằng điều đó sẽ không xảy ra," Tổng thống Stubb nói. "Tôi không nghĩ Âu Châu sẽ có được một đại diện chính thức nào cả," ông lập luận, đồng thời mô tả vai trò của mình là "hỗ trợ ở hậu cần."

[Politico: Finland’s Stubb warns Europe not to ‘overreact’ to Russian threats and sabotage]

7. Trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, Tổng thống Trump nói về hòa bình và đe dọa tiêu diệt Iran.

Tổng thống Trump đã có một giọng điệu mâu thuẫn về Iran trong bài phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm thứ Ba, tự xưng là người kiến tạo hòa bình nhưng đồng thời cũng cảnh báo về sự sẵn sàng "tiêu diệt" quốc gia này. Ông nói thêm rằng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới sẽ không ảnh hưởng đến quyết định của ông về cuộc chiến ở Iran.

"Tôi phải đưa ra một quyết định lớn," ông nói. "Liệu có đạt được thỏa thuận với Iran để cho phép họ tái thiết và tạo ra một quốc gia vĩ đại hơn bao giờ hết? Có thể là một trong những quốc gia vĩ đại nhất ở Trung Đông hoặc thậm chí trên thế giới. Hay tôi sẽ tiêu diệt Cộng hòa Hồi giáo, và làm điều đó một cách nhanh chóng, không cho họ cơ hội giết hại và tàn phá người dân và các quốc gia khác nữa? "

Bài phát biểu phản ánh đường lối chính sách đối ngoại của tổng thống trong suốt nhiệm kỳ thứ hai của ông. Nó bao gồm những nỗ lực nhằm giải quyết cuộc chiến của Nga ở Ukraine và một nỗ lực không thành công để giành giải Nobel Hòa bình, nhưng cũng bao gồm nhiều cuộc tấn công vào Tehran, việc bắt giữ cựu lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro ngay tại phòng ngủ của ông ở Caracas và hàng chục cuộc tấn công vào các tàu chở những kẻ bị cáo buộc là khủng bố ma túy ở vùng biển Caribbean.

Hôm thứ Ba, tổng thống nhắc lại tuyên bố rằng, theo ông, ông đã chấm dứt tám cuộc chiến tranh kể từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc, nhưng cũng ám chỉ rằng ông đang cân nhắc việc đẩy Iran "vào địa ngục không có cơ hội sống sót và không có hy vọng về sự vĩ đại trong nhiều thế hệ tới". Tuyên bố của tổng thống về việc chấm dứt tám cuộc chiến tranh là đáng ngờ; một số cuộc xung đột mà ông tuyên bố đã giải quyết đã tái diễn, và vai trò của ông trong các cuộc đàm phán để chấm dứt những cuộc xung đột khác cũng bị tranh cãi.

Cuộc chiến kéo dài bảy tháng chống lại Iran vẫn chưa có dấu hiệu chậm lại. Giá khí đốt vẫn ở mức cao dai dẳng, điều mà Tòa Bạch Ốc đổ lỗi cho các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga ở Âu Châu. Trong khi đó, các cuộc tiến công của lực lượng Houthi ở Yemen và các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Ả Rập Xê Út có thể làm mở rộng phạm vi xung đột ở Trung Đông.

Theo cuộc thăm dò của CNN công bố hôm thứ Ba, tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump về chính sách đối ngoại đã chạm mức thấp nhất từ trước đến nay trong tháng này, với nguyên nhân chính là cuộc chiến ở Iran. Hai ứng cử viên Thượng viện thuộc đảng Cộng hòa, Dân biểu Ashley Hinson của Iowa và Mike Rogers của Michigan, đều kêu gọi chấm dứt chiến tranh trong các động thái gây chú ý hôm thứ Hai.

Trong bài phát biểu của mình, tổng thống nói rằng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ không ảnh hưởng đến những nỗ lực liên tục của ông nhằm bảo đảm rằng Iran sẽ không bao giờ phát triển vũ khí hạt nhân, ngay cả khi đảng Cộng hòa phải chịu những thất bại nặng nề tại Hạ viện và Thượng viện.

"Tôi không tranh cử," ông nói. "Tôi hoàn toàn không tin tưởng và sẽ không bao giờ tin tưởng vào cuộc bầu cử khi nói đến vấn đề Iran. Điều đó thậm chí không hề xuất hiện trong tâm trí tôi. Điều duy nhất tôi nghĩ đến là Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân."

Nhưng Tổng thống Trump vẫn khăng khăng rằng phương châm "hòa bình thông qua sức mạnh" của ông đang làm cho thế giới trở nên an toàn hơn - ngay cả khi chiến tranh vẫn tiếp diễn và công chúng hoài nghi có vẻ sẽ trừng phạt đảng của ông trong cuộc bầu cử vào tháng 11 tới.

"Trong khi những người khác nói về hòa bình, tôi đã tạo ra hòa bình," ông nói. "Trong khi những người khác phớt lờ các mối đe dọa, tôi đã đối mặt với chúng. Trong khi những người khác nói về lòng dũng cảm, nước Mỹ đã thể hiện điều đó. Trong khi những người khác hứa hẹn sức mạnh, tôi đã sử dụng sức mạnh đó để đưa nước Mỹ trở thành quốc gia hùng mạnh nhất thế giới."

[CBSNews: Trump talks peace, threatens annihilation of Iran in UNGA speech]

8. Nhóm phóng viên truyền hình đình chỉ đưa tin về Tổng thống sau khi Tổng thống Trump cấm CNN.

Hệ thống nhóm phóng viên truyền hình đưa tin về Tổng thống Trump sẽ tạm thời đình chỉ công việc của họ sau khi tổng thống cấm CNN, MS NOW và Politico đến Tòa Bạch Ốc.

Năm đài truyền hình lớn — ABC, CBS, CNN, Fox và NBC — luân phiên đưa tin về các chuyến đi và sự kiện của tổng thống, và cung cấp video cho các tổ chức tin tức khác, thường là trong thời gian thực.

CNN dự kiến sẽ cung cấp chương trình tường thuật trực tiếp và tháp tùng Tổng thống Trump trong chuyến đi đến thành phố New York vào thứ Hai, nhưng giờ đây, sẽ không có đội ngũ phóng viên truyền hình nào đi cùng ông. Tổng thống dự kiến sẽ ở New York để tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc vào thứ Hai và thứ Ba trước khi trở về Washington.

Trong một tuyên bố chung hôm thứ Hai, CBS News, ABC News, CNN, Fox News và NBC News cho biết: "Công chúng có quyền lợi thiết yếu trong việc nhận được thông tin chính xác, độc lập về chính phủ của họ. Không chính quyền nào nên cấm đoán một tổ chức tin tức chỉ vì chính quyền ấy không thích cách đưa tin của tổ chức đó."

Tờ Washington Post cho biết trong một tuyên bố chiều thứ Hai rằng họ sẽ không đăng bất kỳ bức ảnh nào về Tổng thống Trump hoặc các sự kiện của ông cho đến sau nửa đêm thứ Ba, như một phần của "nỗ lực chung với các nhiếp ảnh gia tại các tòa soạn khác đưa tin về Tòa Bạch Ốc nhằm thể hiện tình đoàn kết đối với các nhân viên bị cấm hoạt động ở Tòa Bạch Ốc".

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ "cấm các kênh truyền thông đưa tin giả CNN, MSNOW… và Politico… không được đến Tòa Bạch Ốc nữa vì họ liên tục ‘đưa tin’ sai sự thật!"

Hôm thứ Bảy, đài CBS News đã chứng kiến các phóng viên của CNN, MS NOW và Politico bị từ chối cho vào Tòa Bạch Ốc khi họ đến. CNN, MS NOW và Politico đã đệ đơn kiện vào thứ Hai để khôi phục quyền tiếp cận. Trong đơn kiện, họ lập luận rằng lệnh cấm này là vi hiến và chà đạp Tu chính án thứ nhất, và "không thể có một sự tấn công trực tiếp hơn vào Tu chính án thứ nhất".

Trong một tuyên bố hôm thứ Bảy, Jacqui Heinrich, chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc và phóng viên cao cấp của Fox News, cho biết Tòa Bạch Ốc "không thể từ chối quyền tiếp cận đó một cách tùy tiện hoặc dựa trên nội dung các bài báo của họ."

Các hãng thông tấn hợp tác chia sẻ nguồn lực để đưa tin về tổng thống theo một hệ thống luân phiên đã được áp dụng từ thời tổng thống Franklin D. Roosevelt. Bên cạnh hệ thống hợp tác của các đài truyền hình, còn có các hệ thống riêng biệt dành cho báo chí in và phát thanh.

Hệ thống này tồn tại để bảo đảm tổng thống luôn được đưa tin đầy đủ, bảo đảm các nhà báo có mặt trong trường hợp có tin tức đột xuất. Vấn đề không gian cũng là một trở ngại — không phải tất cả các đài truyền hình đều có thể chen chúc vào những không gian nhỏ hẹp được chỉ định như khoang báo chí của chuyên cơ Air Force One, cùng với những nhà báo khác đi cùng tổng thống.

Việc đưa tin tập thể của đài truyền hình tiếp tục được duy trì cho các quan chức cao cấp khác của chính phủ, bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio và Phó Tổng thống JD Vance, vào thứ Hai.

[CBSNews: Presidential TV pool suspended after Trump bans CNN]

9. Lukashenko dập tắt hy vọng của Tổng thống Trump về việc Belarus nhập khẩu thêm kali.

Ngày 21 tháng 9, nhà độc tài Belarus Alexander Lukashenko tuyên bố Belarus không có đủ kali để đáp ứng nhu cầu của Mỹ, sau khi Washington ca ngợi một thỏa thuận phân bón lớn với Minsk.

Theo thông cáo báo chí của văn phòng báo chí của ông Lukashenko, trong cuộc gặp với Chủ tịch Ủy ban Hải quan Nhà nước Belarus, ông Vladimir Orlovsky, "Ngay cả khi chúng tôi muốn cung cấp (kali) cho thị trường phương Tây, chúng tôi đơn giản là không có đủ khối lượng đó - mọi thứ đều đã được ký hợp đồng."

Cùng ngày, Tổng thống Donald Trump tuyên bố chuẩn bị cho một thỏa thuận "khổng lồ" về kali với Belarus, coi đây là một lựa chọn thay thế rẻ hơn so với nguồn cung từ Canada.

"Hoa Kỳ đang tiến hành một thỏa thuận lớn liên quan đến việc mua kali từ Belarus," Tổng thống Trump thông báo trên nền tảng mạng xã hội Truth của mình, gọi đó là "tin rất tốt cho nông dân và chủ trang trại của chúng ta."

Chính quyền Trump đã dỡ bỏ các hạn chế kinh tế đối với xuất khẩu kali của Belarus vào tháng 12 năm 2025 để đổi lấy việc Belarus trả tự do cho hơn 100 tù nhân chính trị - một phần của sự tan băng rộng hơn trong quan hệ Mỹ-Belarus.

Mặc dù Lukashenko tuyên bố vào ngày 11 tháng 9 rằng Belarus đã bắt đầu bán kali cho Mỹ, ông cảnh báo rằng việc tăng mạnh xuất khẩu hiện nay là không thể, vì nguồn cung năm nay đã được ký hợp đồng.

Canada và Belarus lần lượt là những nước xuất khẩu kali lớn nhất và lớn thứ ba thế giới, trong đó phân bón là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Minsk.

Vào mùa xuân năm 2026, xuất hiện các báo cáo cho rằng Mỹ đang yêu cầu Lithuania, Ba Lan và Ukraine cho phép phân bón của Belarus được vận chuyển qua lãnh thổ của họ.

Belarus, một quốc gia không có đường bờ biển nằm giữa Ukraine, Nga và các thành viên phía đông của NATO, là đồng minh chủ chốt của Mạc Tư Khoa trong suốt cuộc chiến tranh tổng lực, cho phép lực lượng Nga sử dụng lãnh thổ của nước này làm căn cứ để tấn công Ukraine vào năm 2022.

[Kyiv Independent: Lukashenko dampens Trump's hopes for more Belarusian potash]

10. Bộ Văn hóa Ukraine công bố một sáng kiến gây quỹ lớn nhằm giúp đỡ các nhà xuất bản đang gặp khó khăn sau các cuộc tấn công của Nga.

Bộ Văn hóa đã công bố một sáng kiến gây quỹ trị giá 500.000 đô la Mỹ để cấp kinh phí hỗ trợ các nhà xuất bản độc lập của Ukraine đang gặp khó khăn về tài chính do các cuộc tấn công của Nga đã phá hủy 13 triệu cuốn sách trong mùa hè vừa qua.

"Đối với một nhà xuất bản nhỏ, việc mất một lần in ấn có thể khiến hoạt động bị đình trệ trong nhiều tháng. Tuy nhiên, chính những nhà xuất bản nhỏ lại là nơi phát hiện ra các tác giả mới, khai thác những chủ đề phức tạp và quan trọng, và góp phần vào sự đa dạng của nền sách đương đại Ukraine", Bộ trưởng Văn hóa Tetiana Berezhna cho biết.

Các cuộc tấn công leo thang của Nga vào nền kinh tế Ukraine trong mùa hè vừa qua bao gồm cả các cuộc tấn công vào kho hàng của nhà xuất bản và các nhà in. Theo Bộ Văn hóa, thiệt hại về tài chính đối với ngành công nghiệp sách Ukraine đã lên tới ít nhất 1,75 tỷ hru (32 triệu đô la).

[Kyiv Independent: Ukraine's Culture Ministry announces major fundraising initiative to help publishers struggling after Russian attacks]

11. Ukraine phê duyệt hơn 80 công ty cung cấp dịch vụ phòng không tư nhân.

Bộ Quốc phòng Ukraine ngày 16 tháng 9 cho biết hiện có 81 công ty được phép thành lập các đơn vị phòng không tư nhân trong bối cảnh Nga liên tục tấn công Ukraine, đặc biệt là Kyiv và khu vực xung quanh.

Khi Nga chuyển sang chiến thuật ném bom bằng máy bay điều khiển từ xa gần như mỗi giờ trong suốt cả ngày, tấn công ngày càng nhiều vào cơ sở hạ tầng dân sự, ngày càng nhiều doanh nghiệp tham gia chương trình này, nâng tổng số đơn vị lên 30 kể từ tháng 7.

Bộ này cho biết chương trình được thiết kế để bảo vệ người lao động và các cơ sở vật chất, đồng thời giảm áp lực lên hệ thống phòng không quân sự, vốn hiện đang phải đối mặt với tình trạng quá tải do các đợt oanh tạc tập trung vào ban đêm.

Được Nội các Chính phủ thành lập vào tháng 11 năm 2025, chương trình phòng không tư nhân cho phép các doanh nghiệp tự nguyện thành lập và tài trợ cho các nhóm phòng không do các nhân viên dân sự được đào tạo và chứng nhận vận hành. Các công ty đủ điều kiện bao gồm các nhà cung cấp dịch vụ thiết yếu như điện, nước, vận tải và thông tin liên lạc, cùng với các công ty an ninh bảo vệ các doanh nghiệp khác.

Các công ty nộp đơn xin phép Bộ Quốc phòng, sau đó thỏa thuận với Bộ Tư lệnh Không quân về hoạt động của các đơn vị mình. Theo quy định được ban hành vào tháng 3, các doanh nghiệp tham gia cũng có thể tạm thời nhận thiết bị phòng không và đạn dược quân sự chưa sử dụng của các đơn vị chiến đấu, với sự chấp thuận của Không quân.

Phòng không tư nhân chỉ là một thành phần trong hệ thống bảo vệ không phận đa cấp của Ukraine.

Những vụ đánh chặn thành công đầu tiên theo chương trình này được công bố vào tháng 3, khi một đơn vị của công ty bắn hạ máy bay điều khiển từ xa của Nga tại tỉnh Kharkiv. Vào tháng 4, Bộ này báo cáo về vụ đánh chặn đầu tiên của một nhóm tư nhân đối với máy bay điều khiển từ xa phản lực loại Shahed.

Theo Bộ này, tính đến giữa tháng 7, lực lượng phòng không tư nhân đã bắn hạ hơn 50 máy bay điều khiển từ xa Shahed và Zala.

[Kyiv Independent: Ukraine approves more than 80 companies for private air defense]

12. Hãng thông tấn nhà nước Iran Air cho biết họ không nhận được bất kỳ lệnh cấm bay khu vực nào bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Hãng hàng không quốc gia Iran Air cho biết họ chưa được thông báo về bất kỳ lệnh cấm nào đối với các chuyến bay đến các nước láng giềng, một ngày trước khi Mỹ dự kiến siết chặt các lệnh trừng phạt đối với ngành hàng không Iran.

Hãng hàng không Iran Air cho biết trong một tuyên bố được hãng thông tấn nhà nước IRNA đăng tải: "Iran Air chưa nhận được bất kỳ thông báo hay chỉ thị chính thức nào từ các cơ quan hàng không dân dụng của Thổ Nhĩ Kỳ, Cộng hòa Azerbaijan hoặc Iraq liên quan đến việc tạm dừng hoặc đình chỉ các chuyến bay của hãng đến Istanbul, Baku và Najaf."

Hôm thứ Hai, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói với CNBC rằng kể từ thứ Tư, "tất cả các hãng hàng không Iran trên toàn thế giới sẽ bị đóng cửa."

"Nếu họ hạ cánh, bạn không thể cung cấp nhiên liệu cho họ, không thể cung cấp dịch vụ hạ cánh, không thể bán vé cho họ, nếu không bạn sẽ bị loại khỏi hệ thống đô la", Bessent cảnh báo.

Trong khi đó, Trung Quốc tuyên bố phản đối các lệnh trừng phạt "bất hợp pháp" của Mỹ đối với các hãng hàng không Iran.

Chính phủ Trung Quốc tuyên bố phản đối các lệnh trừng phạt "bất hợp pháp" của Mỹ đối với các hãng hàng không Iran, một ngày sau khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đe dọa sẽ áp dụng các biện pháp tương tự trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình.

"Trung Quốc luôn phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương bất hợp pháp, thiếu cơ sở pháp lý trong luật quốc tế hoặc không được Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cho phép", phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Guo Jiakun cho biết trong một cuộc họp báo.

Phát biểu này được đưa ra trước thềm cuộc gặp được mong đợi giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington vào thứ Năm tuần này.

[CBSNews: China says it opposes "illegal" U.S. sanctions on Iranian airlines]

13. Anh sẽ cung cấp cho Ả Rập Xê Út một số hỗ trợ quân sự để chống lại các cuộc tấn công của lực lượng Houthi.

Thủ tướng Anh Andy Burnham hôm thứ Hai cho biết Vương quốc Anh đã đồng ý cung cấp hỗ trợ quân sự hạn chế cho Ả Rập Xê Út để đẩy lùi các cuộc tấn công của phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen.

Trên đường đến Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ở New York, Burnham nói với các phóng viên rằng ông đã đồng ý cho Không quân Hoàng gia Anh tiếp nhiên liệu trên không cho máy bay của Ả Rập Xê Út. Thỏa thuận này có hiệu lực trong vài tuần.

Xung đột giữa lực lượng Houthi và chính phủ Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn đã bùng phát trở lại, với việc lực lượng Houthi tấn công hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào Ả Rập Xê Út, trong đó có một vụ tấn công nhắm vào Riyadh hôm thứ Bảy trước khi bị đánh chặn. Lực lượng Houthi cũng tuyên bố phong tỏa hoạt động vận chuyển hàng hóa của Ả Rập Xê Út tại eo biển Bab el-Mandeb và Biển Đỏ, tấn công các tàu và cơ sở dầu mỏ có liên hệ với Ả Rập Xê Út bên trong vương quốc này, một trong những nước xuất khẩu dầu mỏ hàng đầu thế giới.

Đầu tháng này, lực lượng Houthi đã tiến sâu vào Yemen, chiếm giữ thành phố cảng quan trọng Mokha và các hòn đảo trọng yếu trên Biển Đỏ, cho phép họ giám sát tốt hơn hoạt động vận chuyển hàng hải qua eo biển Bab el-Mandeb, nơi thường xuyên có khoảng 12% thương mại thế giới đi qua.

Tổng thống Trump đã cân nhắc việc tấn công lực lượng Houthi vào cuối tuần sau khi Ả Rập Xê Út yêu cầu giúp đỡ, nhưng đến tối thứ Bảy, ông đã quyết định không ra lệnh tấn công, theo thông tin mà đài CBS News đưa tin trước đó.

Burnham nói ông đang "hành động để bảo vệ lợi ích của Anh và khu vực rộng lớn hơn, bởi vì dĩ nhiên Ả Rập Xê Út đang phải hứng chịu các cuộc tấn công, đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn hơn nữa, và chúng ta cần giữ cho các tuyến đường [vận chuyển dầu] luôn thông suốt."

Anh đã lên án các cuộc tấn công của lực lượng Houthi và tuyên bố sẽ "hợp tác với các đối tác để hỗ trợ ổn định khu vực, bảo vệ thường dân và hỗ trợ tiếp cận nhân đạo".

[CBSNews: U.K. to provide Saudi Arabia some military support to counter Houthi attacks]

14. Kuwait lên án cáo buộc lực lượng Houthi âm mưu sử dụng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào thành phố thánh Mecca của Ả Rập Xê Út.

Bộ Ngoại giao Kuwait đã lên án cáo buộc phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen âm mưu tấn công thành phố thánh Mecca bằng máy bay điều khiển từ xa.

Trong một tuyên bố được đưa ra hôm thứ Tư, Bộ Ngoại giao Ả Rập Xê Út đã cùng chính phủ Ả Rập Xê Út lên án lực lượng Houthi về vụ tấn công bất thành, gọi đó là "hành động hèn nhát và đáng lên án" và "một sự xúc phạm đến tình cảm của người Hồi giáo".

Lực lượng Houthi nhanh chóng bác bỏ cáo buộc rằng họ đã tấn công vào Mecca, địa điểm linh thiêng nhất của đạo Hồi, nơi thu hút hàng trăm ngàn tín hữu Hồi giáo hành hương mỗi năm. Trong một tuyên bố, nhóm này gọi cáo buộc đó là "lời nói dối cũ rích".

[CBSNews: Kuwait condemns alleged Houthi drone attempt to target Saudi holy city of Mecca]

15. Lãnh đạo Houthi chỉ trích mạnh mẽ Ả Rập Xê Út trong bài phát biểu trên truyền hình.

Lãnh đạo lực lượng phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn ở Yemen đã lợi dụng dịp kỷ niệm ngày nhóm của ông lật đổ chính phủ Yemen để chỉ trích mạnh mẽ Ả Rập Xê Út.

Trong bài phát biểu được ghi âm trước và phát sóng hôm thứ Hai, Abdul Malik al-Houthi cho biết các yêu cầu của nhóm ông bao gồm chấm dứt điều mà ông gọi là "sự xâm lược" của Ả Rập Xê Út và lệnh phong tỏa mà liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu đã áp đặt lên phe nổi dậy trong khoảng một thập niên qua.

"Hãy chấm dứt hành động gây hấn và phong tỏa. Những yêu cầu của chúng tôi đại diện cho các quyền chính đáng của người dân chúng tôi", ông nói trong bài phát biểu được phát sóng trên kênh al-Masirah do lực lượng Houthi điều hành.

Lực lượng Houthi đã tiến xuống từ thành trì của họ ở miền bắc Yemen, chiếm giữ thủ đô Sanaa vào tháng 9 năm 2014 và buộc chính phủ nước này phải lưu vong sang Ả Rập Xê Út.

Năm sau đó, Ả Rập Xê Út dẫn đầu một liên minh đa quốc gia tham gia cuộc chiến nhằm khôi phục chính phủ. Liên minh này đã áp đặt lệnh phong tỏa đường không và đường biển đối với các khu vực do lực lượng Houthi kiểm soát, như một phần trong nỗ lực chiến tranh của họ.

[CBSNews: Houthi leader lashes out at Saudis in televised speech]

 

1. Lính canh nhà tù đã diễn tập cho trường hợp Jimmy Lai tử vong.

Theo các báo cáo, lính canh tại nhà tù nơi Jimmy Lai đang bị giam giữ đã tổ chức các buổi diễn tập để chuẩn bị cho khả năng ông qua đời trong tù. Một báo cáo ngày 15 tháng 9 của Ủy ban vì Tự do Hương Cảng, gọi tắt là CFHKF cho biết Jimmy Lai, 78 tuổi, bị giam trong một phòng giam không có cửa sổ và trải qua khoảng 23 giờ mỗi ngày mà không có sự tiếp xúc với con người.

Con gái của ông Lai, Claire Lai, nói với tờ Catholic Herald rằng gia đình ông "vô cùng lo lắng" về cha mình, người sẽ đón sinh nhật lần thứ 79 trong tù.

"Đây sẽ là sinh nhật thứ bảy của cha tôi trong tù trong khi sức khỏe ngày càng suy yếu. Chúng tôi hy vọng chính quyền sẽ làm điều công bằng và chính trực duy nhất ở đây và trả tự do cho cha chúng tôi trở về với gia đình", cô nói.

Jimmy Lai, một công dân Anh theo đạo Công Giáo, người điều hành tờ báo ủng hộ dân chủ Apple Daily, đã bị "giam giữ trong tình trạng gần như biệt lập hoàn toàn kể từ tháng 12 năm 2020". Năm 2026, ông bị kết án 20 năm tù giam tại một nhà tù an ninh tối cao, và mắc nhiều vấn đề sức khỏe bao gồm tiểu đường và bệnh tim, điều này được mô tả như một bản án chung thân.

CFHKF đưa tin rằng các nhà chức trách "từ chối cho phép khám nghiệm y tế độc lập" bất chấp tình trạng sức khỏe nghiêm trọng của ông Lai. Báo cáo lưu ý rằng sức khỏe của ông Lai đã "suy giảm nghiêm trọng" trong thời gian bị giam giữ. "Các nguồn tin đáng tin cậy cho biết lính canh nhà tù thậm chí đã diễn tập các thủ tục cho trường hợp ông tử vong trong trại giam", báo cáo cho biết.

Bản báo cáo cũng lưu ý rằng báo cáo y tế được đệ trình lên tòa án đã bị chỉnh sửa rất nhiều, và các báo cáo y tế định kỳ trước đây được cung cấp cho gia đình Lai đã ngừng lại sau khi họ công khai về tình trạng sức khỏe suy giảm của ngài.

"Lai đang bị giam giữ tại nhà tù Stanley, một cơ sở an ninh tối đa, nơi giam giữ 2.169 người so với sức chứa thiết kế là 1.511 người tính đến ngày 31 tháng 3 năm 2026 – tỷ lệ lấp đầy là 143%. Theo lời kể của gia đình và các nguồn tin được nhà tù xác nhận, Lai bị giam trong một phòng giam không có cửa sổ trên một tầng trống trải của nhà tù, chỉ có thể đọc sách nhờ ánh sáng từ hành lang và trải qua khoảng 23 giờ mỗi ngày mà không có sự tiếp xúc với người khác", báo cáo cho biết.

"Ông ấy chỉ được phép tập thể dục khoảng 50 phút mỗi ngày trong một khu vực có rào chắn rộng 4,8 mét vuông. Khi ông được di chuyển trong nhà tù, lính canh sẽ dọn dẹp khu vực xung quanh và dựng bạt che. Ngay cả phòng thăm viếng cũng được dọn trống trong thời gian gia đình đến thăm để ngăn người khác nhìn thấy ông."

Là một người Công Giáo mộ đạo, ông Lai cũng nhiều lần bị từ chối rước lễ và chăm sóc mục vụ thường xuyên. Thay vì cho phép tiếp cận y tế và mục vụ độc lập, CFHKF báo cáo rằng chính phủ chỉ tuyên bố ông nhận được "sự chăm sóc thích hợp".

Báo cáo nêu rõ: "Các nhà tù ở Hương Cảng không còn đơn thuần là nơi trừng phạt nữa. Chúng đã trở thành công cụ kiểm soát chính trị và hăm dọa."

"Tại hội nghị thượng đỉnh Tổng thống Trump-Tập Cận Bình vào tháng 9 năm 2026, vụ việc của Lai nên là một phép thử quan trọng cho bất kỳ sự hiểu biết nghiêm chỉnh nào với Bắc Kinh. Các nền dân chủ nên yêu cầu thả các tù nhân chính trị của Hương Cảng, quyền tiếp cận độc lập vào các nhà tù và trách nhiệm giải trình đối với các hành vi tra tấn, tử vong trong giam giữ và các hành vi lạm dụng được thực hiện dưới danh nghĩa ‘an ninh quốc gia’."

Vào tháng 5, Tổng thống Donald Trump đã được hỏi về vấn đề giam giữ ông Lai trước cuộc gặp trước đó của ông với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Sau chuyến thăm cấp nhà nước, Tổng thống Trump nói rằng ông đã nêu vấn đề này, nhưng ông "không cảm thấy lạc quan" về việc ông Lai được thả.

Báo cáo cho biết, tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2026, số lượng tù nhân ở Hương Cảng đã đạt 11.101 người, mức cao nhất trong 20 năm, với ít nhất bảy cơ sở giam giữ lớn hoạt động vượt quá công suất thiết kế. Trong năm 2024, có 5.303 vụ vi phạm kỷ luật, một con số kỷ lục, dẫn đến việc giam giữ biệt lập lên đến 28 ngày.

Thêm 879 tù nhân khác bị giam giữ trong điều kiện mà chính phủ gọi là biệt giam "không mang tính trừng phạt", hay "tách biệt khỏi sự giao tiếp xã hội", với gần 42% bị giam giữ lâu hơn một tháng. Biệt giam được định nghĩa trong Quy tắc Mandela, Quy tắc Tối thiểu Tiêu chuẩn của Liên Hiệp Quốc về Đối xử với Tù nhân, là 22 giờ hoặc hơn mỗi ngày mà không có sự tiếp xúc có ý nghĩa với con người. Quy tắc này cấm giam giữ quá 15 ngày liên tiếp.

---

Source:Catholic Herald

Report: Prison guards rehearsed for Jimmy Lai’s possible death

2. Đức Tổng Giám Mục Cordileone cảnh báo về những nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo tại ‘Hội nghị ủng hộ nhân loại’

Tại một hội nghị nêu bật những mối đe dọa mà trí tuệ nhân tạo gây ra cho nhân loại được tổ chức, Đức Tổng Giám Mục San Francisco Salvatore Cordileone đã nói với tờ Register rằng ngài lo ngại về những báo cáo gần đây về các tác nhân AI nổi loạn tham gia vào một cuộc tấn công mạng.

Đức Tổng Giám Mục Cordileone, người có giáo phận bao gồm một phần Thung lũng Silicon, cho biết mặc dù ngài nhận thấy tiềm năng mang lại nhiều lợi ích to lớn từ trí tuệ nhân tạo, nhưng gần đây ngài bắt đầu lo ngại về sự bất lực rõ ràng của con người trong việc kiểm soát công nghệ này.

"Quan điểm của tôi cho đến khoảng một tuần trước là chúng ta cần tiếp tục nhưng có lẽ cần giảm tốc độ và bảo đảm thiết lập một số biện pháp kiểm soát để tình hình không trở nên mất kiểm soát", ngài nói.

"Nhưng xét những gì đã xảy ra trong tuần qua, tôi phải thừa nhận rằng tôi vẫn đang cố gắng cân nhắc xem đâu là đường lối đúng đắn," ngài nói.

Đức Tổng Giám Mục đã đến Washington để tham dự "Hội nghị vì Nhân loại", do Viện Tương lai của Cuộc sống (Future of Life Institute), một tổ chức phi lợi nhuận, tổ chức. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh lo ngại gia tăng về mối đe dọa tiềm tàng của trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI. Vài ngày trước hội nghị, một số Giám đốc của các công ty công nghệ đã cùng với Dario Amodei, nhà lãnh đạo công ty AI Anthropic, kêu gọi làm chậm lại sự phát triển của AI sau khi có thông tin tiết lộ rằng vào tháng 7, các tác nhân AI bất hảo đã tham gia vào một cuộc tấn công mạng và cấu kết với nhau để tránh bị phát hiện.

Hội nghị có sự tham gia của nhiều diễn giả đến từ các quan điểm chính trị khác nhau, bao gồm Thượng Nghị Sĩ Dân chủ theo chủ nghĩa xã hội Bernie Sanders và cựu cố vấn của Tổng thống Trump, Steve Bannon, những người đã có những bài phát biểu đầy nhiệt huyết liên tiếp cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng sẽ xảy ra nếu cho phép sự phát triển không kiểm soát của trí tuệ nhân tạo.

Sanders kêu gọi chấm dứt ngay lập tức việc phát triển trí tuệ nhân tạo "siêu trí tuệ" - công nghệ mà một ngày nào đó có thể vượt qua trí tuệ con người và khả năng kiểm soát con người.

"Giống như vũ khí hạt nhân, siêu trí tuệ nhân tạo là mối đe dọa đối với nhân loại và phải được đối xử như vậy," ông nói, lưu ý rằng ngay cả ở giai đoạn phát triển hiện tại, AI đã được sử dụng để tạo ra virus trong phòng thí nghiệm và được các phiến quân Yemen sử dụng để phát triển hỏa tiễn dẫn đường.

Trong bài phát biểu của mình, Bannon nói ông lạc quan rằng một phong trào quần chúng, theo tinh thần của cuộc Cách mạng Mỹ cách đây 250 năm, có thể kìm hãm điều mà ông mô tả là sự thâu tóm nền kinh tế Mỹ bởi các nhà lãnh đạo công nghệ.

"Họ nắm giữ toàn bộ quyền lực. Họ có tất cả các nhà vận động hành lang trong thành phố. Họ có tất cả các chuyên gia giải quyết khủng hoảng. Họ có hàng tấn nhà khoa học và trí thức trong biên chế. Tại sao họ không thể thắng? Bởi vì người dân không tin tưởng họ," ông nói.

Vào tháng 3 năm 2026, Viện Tương lai của Cuộc sống, đơn vị tổ chức hội nghị, đã công bố "Tuyên ngôn về Trí tuệ Nhân tạo vì Con người", và kể từ đó đã được hơn 1,1 triệu người ký tên "với một niềm tin đơn giản: trí tuệ nhân tạo nên phục vụ nhân loại, chứ không phải ngược lại".

Bản tuyên bố kêu gọi "các công cụ trí tuệ nhân tạo đáng tin cậy và có thể kiểm soát được [mà] khuếch đại chứ không làm suy giảm tiềm năng của con người, trao quyền cho mọi người, nâng cao phẩm giá con người, bảo vệ tự do cá nhân, củng cố gia đình và cộng đồng, duy trì quyền tự quản và giúp tạo ra sức khỏe và sự thịnh vượng chưa từng có."

Sự kiện kéo dài cả ngày, với sự tham dự của khoảng 300 người, bao gồm lời chứng thực từ các bậc phụ huynh có con tự tử sau khi giao tiếp với chatbot AI, cùng với các diễn viên Hollywood Ashley Judd và Joseph Gordon-Levitt.

Trong một buổi thảo luận với các nhà lãnh đạo tôn giáo tại hội nghị, Đức Tổng Giám Mục đã bày tỏ lo ngại về những tác động có hại của trí tuệ nhân tạo đối với sự phát triển của con người.

Ngài nói rằng trẻ em không nên được phép tiếp cận với chatbot AI vì chúng trở thành vật thay thế cho sự tương tác giữa người với người.

"Chúa đã tạo ra chúng ta để hiệp thông," Đức Tổng Giám Mục Cordileone nói. "Tôi nghĩ chúng ta cần giữ cho các em tránh xa điều này trong những năm tháng hình thành nhân cách, để các em phát triển khả năng xây dựng các mối quan hệ giữa người với người," Đức Tổng Giám Mục Cordileone nói trong cuộc thảo luận với Walter Kim của Hiệp hội Tin Lành Quốc gia.

Sau bài phát biểu của ngài, tờ Register đã có cuộc phỏng vấn với Đức Tổng Giám Mục Cordileone về việc liệu công nghệ trí tuệ nhân tạo có cần được quản lý chặt chẽ hơn hay không.

Ngài cho biết ngài lo ngại rằng nếu Hoa Kỳ làm chậm quá trình phát triển trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI, điều đó sẽ cho phép Trung Quốc giành được lợi thế cạnh tranh. Nhưng ngài cũng nói rằng ngài lo lắng về những rủi ro khi AI vượt khỏi tầm kiểm soát nếu chúng ta không làm chậm lại.

"Lý tưởng nhất là mọi người đều hiểu rõ vấn đề và cùng nhau tuân thủ quy định, để các tác nhân này không tự ý hành động theo ý mình," ngài nói.

Đức Tổng Giám Mục Cordileone cho biết ngài được mời tham dự hội nghị ở Washington một phần vì ngài là người chăn dắt Tổng Giáo phận San Francisco, nơi có Thung lũng Silicon.

Ngài lưu ý rằng Chủng viện St. Patrick ở Menlo Park, California, đã tổ chức các sự kiện và hội nghị tại Viện Triết học, Công nghệ và Chính trị, được khai trương vào năm 2024. Trong những tháng gần đây, ngài cho biết, các nhà lãnh đạo công nghệ ngày càng quan tâm hơn đến việc tham gia vào các cuộc thảo luận của viện.

"Tôi nghĩ rằng chúng ta có tiềm năng làm được điều đó ngay bây giờ, và chúng ta đang bắt đầu tiến theo hướng đó," ngài nói.

Đức Tổng Giám Mục nhận xét rằng lời kêu gọi của Đức Giáo Hoàng Lêô trong thông điệp Magnifica Humanitas, "về việc bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo," đã tạo ra "tác động đáng kể."

"Những nhà lãnh đạo ở Thung lũng Silicon mà tôi đã nói chuyện đều đã đọc thông điệp của Đức Giáo Hoàng và đánh giá cao nó," ngài nói. "Tôi nghĩ Đức Giáo Hoàng cần tiếp tục là tiếng nói đạo đức trong vấn đề này."

Đức Tổng Giám Mục nói: "Cả thế giới đang trông chờ vào ngài để được hướng dẫn về vấn đề này."

---

Source:National Catholic Register

Archbishop Cordileone Warns of AI’s Dangers at ‘Pro-Human Assembly’

3. Đức Hồng Y Muller đã dành nhiều giờ đồng hồ với Mel Gibson trên phim trường "Sự Phục Sinh của Chúa Kitô".

Đức Hồng Y Gerhard Ludwig Müller cho biết ngài đã dành trọn một ngày trên phim trường bộ phim "Sự Phục Sinh của Chúa Kitô: Phần Một" của Mel Gibson để thảo luận về thần học về sự Phục Sinh với nhà làm phim Công Giáo này.

Bộ phim, phần tiếp theo của tác phẩm ăn khách "The Passion of the Christ" năm 2004 của Gibson, dự kiến sẽ được phát hành vào ngày 6 tháng 5 năm 2027, ngày lễ Thăng Thiên của Chúa.

"Chúng tôi đã nói chuyện trong vài giờ. Chúng tôi đã ở bên nhau cả ngày", Đức Hồng Y Müller cho biết trong một cuộc phỏng vấn với OSV News tại Rôma, đồng thời nói thêm rằng cuộc trò chuyện bao gồm ý nghĩa thần học và Kinh thánh của sự Phục sinh cũng như "tình hình của Kitô giáo, đức tin Kitô giáo trong thế giới ngày nay".

Đức Hồng Y Müller, 78 tuổi, đã lãnh đạo Văn phòng Giáo lý của Vatican, khi đó được gọi là Thánh Bộ Giáo lý Đức tin, từ năm 2012 đến năm 2017 dưới thời các Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 và Đức Thánh Cha Phanxicô. Ngài là một trong những Hồng Y cử tri trong Cơ Mật Viện Hồng Y năm 2025 đã bầu chọn Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

Với chiều cao hơn 1,8 mét, vị Hồng Y người Đức rất dễ nhận ra trên phim trường. Nhưng ngài cho rằng sự hiện diện của mình ở đó không có gì lạ, bởi vì giáo huấn Giáo Hội Công Giáo dạy rằng các giám mục và Hồng Y là những người kế vị các tông đồ được miêu tả trong phim.

"Bộ phim không chỉ nói về một sự kiện lịch sử cách đây 2.000 năm, mà còn về Chúa Giêsu Kitô hiện tại, Chúa Phục Sinh, hiện diện với tư cách là nhà lãnh đạo Giáo Hội cho tất cả các tín hữu," ngài nói.

Đức Hồng Y Müller đã cùng với các nhà lãnh đạo tôn giáo khác trên trường quay, bao gồm Đức Hồng Y Raymond L. Burke của Hoa Kỳ, nhà truyền giáo Mục sư Franklin Graham và Mục sư Samuel Rodriguez. Đức Hồng Y Burke gọi tác phẩm trước đó của dự án, "Cuộc Khổ Nạn của Chúa Kitô", là "một tác phẩm thực sự vĩ đại, một câu chuyện đã chạm đến trái tim của nhiều người một cách sâu sắc".

Đức Hồng Y Müller cho biết ngài hy vọng bộ phim mới sẽ giúp giới thiệu cho khán giả về mầu nhiệm trung tâm của đức tin Kitô giáo trong thời điểm mà phim ảnh và các phương tiện truyền thông đại chúng khác đang định hình tư tưởng.

‘Phương tiện hiện đại’ giúp kể lại câu chuyện về ‘sự kiện vĩ đại nhất’ trong lịch sử.

"Vì chúng ta đang sống trong thời đại truyền thông đại chúng, thời đại internet, phim ảnh, sân khấu, v.v.," ngài nói, "những phương tiện hiện đại này có thể giúp mọi người tiếp cận sự kiện vĩ đại nhất trong lịch sử này."

Trước khi phần tiếp theo ra mắt, "The Passion of the Christ" sẽ được chiếu tại các rạp từ ngày 10 đến 17 tháng 9 với bản remaster 4K và âm thanh Dolby Atmos. Các buổi chiếu bao gồm cái nhìn đầu tiên về bộ phim mới, bao gồm cả những cảnh hậu trường.

Bộ phim gốc, với Jim Caviezel thủ vai Chúa Giêsu và được quay chủ yếu bằng tiếng Aramaic, tiếng Do Thái và tiếng Latinh, mô tả 12 giờ cuối cùng trong cuộc đời Chúa Giêsu, từ phiên tòa xét xử cho đến khi bị đóng đinh và Phục sinh. Phim đã nhận được ba đề cử giải Oscar và thu về hơn 612 triệu đô la trên toàn thế giới, trở thành bộ phim xếp hạng R có doanh thu cao nhất trong lịch sử phòng vé Mỹ trong hai thập niên.

Suy ngẫm về di sản đó, Đức Hồng Y Müller nói rằng sức mạnh của bộ phim nằm ở chỗ nó "giúp ích rất nhiều cho trí tưởng tượng" và ở sức hấp dẫn cá nhân đối với người xem. Ngài nói: "Điều đó có nghĩa là gì khi Chúa Giêsu chịu nhiều đau khổ như vậy, và cây thập giá, sự đánh đòn và tất cả những hoàn cảnh đó — rất nhiều điều dành cho bạn, cho chính bạn. Ngài đã chết vì tôi."

Nam diễn viên Phần Lan thủ vai Chúa Giêsu trong bộ phim mới của Gibson.

Khác với phần trước, "Sự Phục Sinh của Chúa Kitô: Phần Một" sẽ được làm bằng tiếng Anh. Phim có sự tham gia của nam diễn viên Phần Lan Jaakko Ohtonen trong vai Chúa Giêsu và Mariela Garriga trong vai Maria Mađalêna. Trước đó, Gibson đã mô tả bộ phim là một "chuyến đi ảo giác" trong một cuộc phỏng vấn với Joe Rogan vì Chúa Giêsu đã đi vào "một cõi khác" sau khi chết.

Bộ phim được quay trong hơn 134 ngày, trải dài hơn bảy tháng tại Rôma, Bari, Ginosa, Craco, Brindisi và Matera, Ý. Đây là phần thứ hai trong một bộ ba phim dự kiến; "Sự Phục Sinh của Chúa Kitô: Phần Hai" dự kiến ra mắt vào ngày 25 tháng 5 năm 2028.

Đức Hồng Y Müller nói rằng sự Phục Sinh mang lại hy vọng cho tất cả mọi người. "Sự Phục Sinh là đỉnh cao của đức tin Kitô giáo. Đó không chỉ là một triết lý hay một quan niệm khác về thế giới, mà là một sự kiện có thật. Tác giả của sự kiện có thật này là Thiên Chúa Cha, Đấng đã đánh thức Chúa Giêsu, Con của Ngài, Đấng đã bị đóng đinh trên thập tự giá, sống lại từ cõi chết. Và đây chính là sự Phục Sinh, và đây là niềm hy vọng cho tất cả mọi người."

"Cái chết không phải là lời cuối cùng về chúng ta," vị Hồng Y nói.

---

Source:CATHOLICSUN

Cardinal Muller spent hours with Mel Gibson on the film set of ‘The Resurrection of the Christ’