3. Khắc khổ hãm mình có công đức như tử đạo, người tử đạo vì Thiên Chúa mà hy sinh.

(Thánh Bernard)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

65. CHÂN VÀ TÓC

Cái chân tố khổ với diêm vương:

- “Thân thể con người đều nhờ con mới có thể đứng được, tại sao lại đem con đặt ở vị trí hèn hạ ! Con thật không cam chịu, xin đại vương cải thiện cách đãi ngộ con chút xíu”.

Diêm vương nói:

- “Nếu không đặt mày ở vị trí hèn hạ, thì con người không thể đứng được, vả lại nếu mày muốn ở vị trí khác, mà con người dùng vật khác để đứng thì mày không còn công lao gì với con người cả, ta thử đưa ra một ví dụ cho mày thấy: Quốc gia dân chủ đều coi trọng quyền của người dân, có thể nói là dùng dân chủ để lập quốc. Cách nói của dân gian là trên quan dưới dân, vị trí của người dân vốn là ở phía dưới, quốc gia mượn loại người dân phía dưới để đứng lên mà không nghe nói người dân oán ghét vị trí thấp hèn của mình. Vị trí của mày ở dưới thân thể cũng giống như dân quyền, vậy mà mày còn đến tranh chấp vị trí nữa sao?”

Cái chân nói:

- “Vị trí của con nên để ngay bên dưới, con đã lãnh nhận sự dạy dỗ của ngài rồi, nhưng còn muốn hỏi một câu nữa: tóc không dùng làm việc gì được, cũng chẳng có gì quan trọng, dựa vào đâu mà lại để nó ở vị trí cao nhất trên con người?”

Diêm vương trả lời:

- “Cái này thì phải nói qua ví dụ khác. Mày coi, Trung Quốc rất lớn, mà người ở vị trí rất cao thì có người nào là quan trọng hoặc có ích lợi gì cho ai đâu?”

(Yết hậu ngữ)

Suy tư 65:

Có những người Ki-tô hữu khi cầu nguyện thì việc trước tiên là xin cho mình được sung sướng hạnh phúc, và có khi họ kể khổ với Thiên Chúa, họ đưa ra nhiều lý do: nào là con thường đi dâng lễ nhưng vẫn cứ nghèo nàn; con vẫn thường luôn cầu nguyện nhưng vẫn chẳng được chi cả; con vẫn thường tham gia các hội đoàn nhưng ngốc đầu không nổi và thua kém chúng bạn.v.v...họ như cái chân tố khổ với diêm vương là tại sao mình lại bị đặt ở vị trí thấp hèn, mà quên mất rằng, mình cũng là một thành viên trong đại gia đình của Chúa !

Dù nghèo khó, dù ở địa vị thấp hèn nhưng có đức tin, thì vẫn cứ giàu có hơn những người giàu có mà không có đức tin, bởi vì nhờ đức tin mà họ nhận ra Chúa là gia nghiệp của họ, nhờ đức tin mà họ biết được gia tài của họ là ở trên trời.

Người Ki-tô hữu khôn ngoan và thông minh thì không tố khổ trước mặt Chúa, nhưng họ cầu xin Chúa ban cho họ biết nhận ra giá trị của sự nghèo khó và thấp hèn, để họ làm sáng danh Chúa trong hoàn cảnh của cuộc sống mình.

Đó chính là hạnh phúc thật ở đời này vậy.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

--------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Theo tin Tòa Thánh, ngày 05/11/2026, tại Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô, với sự tham dự của nhiều Hồng Y, giám mục, linh mục, nam nữ tu sĩ và giáo dân, Đức Giáo Hoàng Leo đã cử hành Thánh lễ cầu nguyện cho các Hồng Y và giám mục qua đời trong năm qua.

Nhóm trên bao gồm 7 vị Hồng Y và 136 vị giám mục, những người đã từ trần trong khoảng thời gian từ tháng 10 năm 2025 đến cuối tháng trước. Trong bài giảng của ngài, Đức Thánh Cha đã nhắc lại những đoạn Kinh Thánh nói về việc cầu nguyện cho người đã khuất, đồng thời chia sẻ về ước nguyện cuối cùng của "người mẹ thiêng liêng" của chính ngài — Thánh Monica.

Dưới đây là toàn văn bài giảng của Đức Giáo Hoàng theo bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

***

“Ai phục vụ Thầy, thì hãy theo Thầy; và Thầy ở đâu, kẻ phục vụ Thầy cũng sẽ ở đó” (Ga 12:26). Những lời này của Chúa Giêsu chạm thẳng vào tâm hồn chúng ta, mời gọi chúng ta bước theo Người trên con đường mà chính Người đã đi qua: con đường dẫn đến vinh quang thông qua thập giá. Trên hành trình này — nơi chúng ta không tránh khỏi những thử thách và đau khổ — chúng ta được dẫn dắt và nâng đỡ bởi một lời hứa: đó là sự hiệp thông mà cái chết không thể nào lay chuyển được. Thật vậy, bất cứ ai theo Chúa Kitô đều trở thành người phục vụ Người và sẽ luôn ở nơi Người hiện diện, chính vì họ đã bước theo con đường của Người. Do đó, Thánh Phaolô khẳng định: “Nếu chúng ta cùng chết với Người, chúng ta cũng sẽ cùng sống với Người” (2 Tm 2:11).

Các bạn thân mến, sự chắc chắn của đức tin và đức cậy này khơi dậy nơi chúng ta tinh thần cử hành thánh lễ cầu nguyện cho các Đức Hồng Y và các Đức Giám Mục đã rời bỏ chúng ta trong năm qua. Chúng ta cùng cầu nguyện với Chúa cho các ngài, xin Người ban phần thưởng xứng đáng cho những tôi tớ trung thành của Người.

Việc tưởng nhớ trong lời cầu nguyện mời gọi chúng ta suy gẫm về giá trị thiêng liêng của ký ức. Trước khi qua đời, khi từ biệt hai người con là Augustinô và Navigiô, Thánh Monica đã nói: “Mẹ chỉ xin các con một điều: hãy nhớ đến mẹ tại bàn thờ Chúa, dù các con đang ở bất cứ nơi đâu” (Thánh Augustinô, Tự thuật, IX, 11, 27). Tại đây, mầu nhiệm cái chết gắn liền với việc cầu nguyện cho người đã khuất – một thực hành mà Giáo hội đã duy trì ngay từ thuở sơ khai như một trong những bổn phận nền tảng của mình.

Dưới ánh sáng Lời Chúa, chúng ta có thể cùng suy gẫm ngắn gọn về hai chân lý soi sáng cho việc cầu nguyện của chúng ta dành cho những người đã qua đời: niềm hy vọng vào sự phục sinh và sự hiệp thông các thánh.

Câu chuyện về Giuđa Macabê mà chúng ta vừa nghe trong bài đọc thứ nhất (2 Macabê 12, 43-46) giúp chúng ta suy gẫm về sự phục sinh. Sau khi một số người trong hàng ngũ của ông tử trận – những người trước đó đã phạm tội thờ ngẫu tượng – Giuđa đã phó thác họ cho lòng thương xót của Thiên Chúa và cho dâng lễ đền tội thay cho họ, để họ được tha thứ lỗi lầm. Hành động này dựa trên xác tín rằng: sự hiệp thông mà chúng ta trải nghiệm cùng nhau trên trần thế – dù còn nhiều hạn chế và khiếm khuyết – sẽ không chấm dứt khi được đặt vào trong tay Thiên Chúa. Như vậy, chứng tá của thời Macabê đã báo trước điều sẽ được thực hiện trọn vẹn trong phụng vụ Kitô giáo. Bởi lẽ, việc chúng ta tưởng nhớ các anh chị em đã khuất tại bàn thờ Chúa được đặt nền tảng trên lời hứa rằng: cuộc đời chúng ta, trong Đức Kitô, sẽ không bị mất đi, vì đã được cứu chuộc.

Hành động của Giuđa trước hết và trên hết là một hành vi đức tin, bởi ông đã dâng lễ tế “với niềm hy vọng vững vàng rằng những người đã chết sẽ sống lại” (câu 44). Trong ánh sáng của Chúa Giêsu – Đấng chính là tác giả của sự phục sinh – chúng ta cầu nguyện cho những người đã khuất, dựa trên niềm hy vọng lớn lao mà Mầu nhiệm Vượt qua đã ban tặng cho chúng ta. Bởi lẽ, như Kinh Thánh nhấn mạnh, nếu không có sự phục sinh thì việc cầu nguyện cho người chết sẽ trở nên vô ích (x. câu 44). Thánh Phaolô Tông đồ cũng khẳng định một cách mạnh mẽ: “Nếu kẻ chết không trỗi dậy, thì Đức Kitô cũng đã không trỗi dậy; mà nếu Đức Kitô đã không trỗi dậy, thì lời rao giảng của chúng tôi là vô ích, và đức tin của anh em cũng là vô ích” (1 Cr 15:13-14).

Các bạn thân mến, cầu nguyện cho những người đã khuất chính là cử hành sự sống – trước hết là sự sống phục sinh của Chúa Kitô, và nhờ ân sủng của Người, là chính sự sống của chúng ta, vốn sẽ trỗi dậy trong Người. Hy tế Thánh Thể là việc tưởng niệm cuộc Vượt qua của Chúa Kitô, qua đó Người đã cứu độ chúng ta bằng cách hiến dâng chính mình vì chúng ta. Vì vậy, đừng để việc tưởng nhớ người đã khuất chỉ dừng lại ở nỗi hoài niệm đơn thuần. Trong đức tin, chúng ta hãy chiêm ngắm mầu nhiệm cái chết mà không chút sợ hãi, bởi vì Chúa vẫn đang sống, Người đang chờ đợi chúng ta và đã chuẩn bị sẵn một chỗ cho chúng ta trong nhà Chúa Cha (x. Ga 14:2-3).

Giáo hội cử hành hành vi phó thác và hy vọng này trong sự hiệp thông các thánh. Khi cầu nguyện cho người đã khuất, chúng ta không chỉ cầu nguyện cho họ, mà còn cầu nguyện cùng với họ; chúng ta được lôi cuốn vào một mối tương quan hỗ tương mà Chúa Thánh Thần khơi dậy trong lòng chúng ta. Giáo hội chính là mầu nhiệm hiệp thông giữa Chúa Kitô – là Đầu – và chúng ta, những chi thể của Người. Từ Người, chúng ta lãnh nhận sự sống. Sự hiệp thông này kết nối các linh hồn diễm phúc—những người đang chiêm ngắm nhan thánh Chúa—với tất cả những ai, dù ở trên trời hay dưới đất, đều đang trên hành trình tiến về đích điểm rạng ngời ấy.

Các bạn thân mến, trong Đức Kitô, cái chết không làm tan vỡ các mối dây liên kết giữa chúng ta. Trái lại, nó biến đổi các mối dây ấy sang một chiều kích mới—một chiều kích chỉ có thể được thấu hiểu trong mầu nhiệm tình yêu của Người, tình yêu đã được trao ban trọn vẹn trên thập giá và tuôn đổ sau chiến thắng phục sinh của Người. Khi đón nhận tình yêu của Chúa Phục Sinh trong Bí tích Thánh Thể, chúng ta hãy gìn giữ và vun đắp sự hiệp thông này suốt dọc hành trình của mình; để rồi, khi giờ phút của mỗi người chúng ta đến, chính chúng ta cũng sẽ nhận được lời cầu nguyện từ các anh chị em vẫn còn đang trên đường lữ thứ, và được cùng với tất cả các thánh hoan hỷ trong niềm vui nơi quê hương thiên quốc.

 

Cerith Gardiner, trong bản tin ngày 05/11/2026 của tạp chí Aleteia, tường trình rằng: Nam ca sĩ Bob Dylan đến Vatican trong chiếc áo khoác có mũ trùm đầu (hoodie). Tuy nhiên, hai người Mỹ này có nhiều điểm chung hơn những gì các bức ảnh thể hiện.

Trong suốt 85 năm cuộc đời, Bob Dylan luôn khiến công chúng phải bất ngờ, và chuyến thăm Vatican hôm thứ Tư vừa qua cũng không phải là ngoại lệ. Trong khi Đức Giáo Hoàng Leo chào đón vị khách nổi tiếng của mình trong bộ lễ phục màu trắng truyền thống, thì Dylan lại xuất hiện với trang phục màu đen, cùng chiếc mũ trùm đầu kéo lên che kín. Đây không phải là kiểu trang phục mà hầu hết mọi người sẽ chọn khi diện kiến Đức Thánh Cha, nhưng Dylan vốn chưa bao giờ quá bận tâm đến suy nghĩ của số đông.

Cuộc gặp gỡ vào ngày 4 tháng 11 diễn ra ngắn gọn; hai người Mỹ đã trao đổi vài lời đùa vui và tặng quà cho nhau. Dylan tặng Đức Giáo Hoàng Leo cuốn tự truyện của mình, Chronicles: Volume One (tạm dịch: Biên niên sử: Tập một), trong khi Đức Giáo Hoàng trao tặng ông một chuỗi hạt mân côi. Đối với một nhạc sĩ mà mối quan hệ với tôn giáo cũng đầy thăng trầm như chính sự nghiệp phi thường của ông, đây quả là một cuộc trao đổi đáng lưu ý.

Một vị Giáo hoàng có lỗ tai để phản kháng

Có vẻ như Đức Giáo Hoàng Leo biết một hai điều về âm nhạc của Dylan, chứ không chỉ dừng lại ở những bản nổi tiếng nhất của ông.

Vào tháng 7, Đức Giáo Hoàng đã trích dẫn lời của nam ca sĩ trong phần mở đầu cuốn sách Disarmed and Disarming: Peace Is a Gift (tạm dịch: Giải trừ vũ khí và từ bỏ vũ khí: Hòa bình là một hồng ân) – tập hợp những suy nghĩ của ngài về hòa bình. Khi cảnh báo về cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân đang trỗi dậy, Đức Giáo Hoàng Leo viết:

“Không phải vũ khí nguyên tử tạo ra hòa bình, mà chính là sự giải trừ vũ khí.” Sau đó, ngài quay sang Dylan và trích dẫn một câu trong “Go Away You Bomb” – một ca khúc phản chiến ít được biết đến, sáng tác vào năm 1963, ngay thời điểm Chiến tranh Lạnh đang ở giai đoạn căng thẳng nhất: “Tôi ghét các người vì các người do con người tạo ra, thuộc sở hữu của con người và bị con người thao túng.”

Đức Giáo Hoàng tiếp tục đặt ra một câu hỏi đầy ám ảnh: “Liệu nhân loại có nhất thiết phải tiếp tục cư ngụ trên Trái Đất này không?”

Việc Đức Giáo Hoàng chọn ca khúc này quả thực rất đáng lưu ý. Dylan chưa bao giờ chính thức thu âm “Go Away You Bomb”, và bản thảo gốc của bài hát này cũng chưa từng được công bố cho đến tận năm 2013. Trong khi nhiều người trong chúng ta có lẽ chỉ biết đến vài ca khúc của Dylan như “Blowin’ in the Wind” hay “Like a Rolling Stone” (dù ông từng đoạt giải Nobel Văn học năm 2016), thì Đức Giáo Hoàng lại cho thấy ngài dường như là một người rất am hiểu và yêu thích âm nhạc của Dylan.

Một mối quan hệ phức tạp với đức tin

Hành trình tâm linh của chính Dylan không hề đơn giản. Lớn lên trong một gia đình Do Thái, ông đã chuyển sang Ki-tô giáo hệ phái Tin Lành vào cuối thập niên 1970 – một bước ngoặt khiến người hâm mộ vô cùng ngạc nhiên, bởi trước đó, vị ca sĩ đầy bí ẩn này vốn chưa bao giờ giải thích về bản thân mình.

Ông đã phát hành ba album mang đậm tinh thần Ki-tô giáo, bắt đầu với "Slow Train Coming" vào năm 1979, và dành vài năm biểu diễn các ca khúc chịu ảnh hưởng từ nhạc tin mừng. Một bộ phận khán giả đón nhận sự thay đổi này, trong khi số khác lại tỏ ra không mấy mặn mà với một Bob Dylan như vậy.

Đức tin chưa bao giờ hoàn toàn biến mất khỏi âm nhạc của ông, ngay cả khi ông ít công khai bày tỏ về điều đó hơn. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2022, Dylan tự nhận mình là người có đức tin; ông chia sẻ về việc đọc Kinh Thánh, suy niệm và cầu nguyện. Đây cũng không phải là lần đầu tiên con đường của ông giao thoa với một vị Giáo hoàng.

Năm 1997, Dylan đã biểu diễn trước sự chứng kiến của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II cùng khoảng 300,000 bạn trẻ tại Đại hội Thánh Thể Quốc gia ở Bologna. Trong danh sách các ca khúc biểu diễn, ông đã chọn "Knockin' on Heaven's Door" – một lựa chọn vô cùng phù hợp cho dịp này!

Sau màn trình diễn, Dylan cởi chiếc mũ cao bồi của mình ra rồi bước lên các bậc thang để chào vị Giáo hoàng người Ba Lan. Khi đó, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã có một hành động khá bất ngờ: Ngài trả lời câu hỏi đặt ra trong bài hát "Blowin' in the Wind" – rằng một người phải đi qua bao nhiêu con đường mới có thể được gọi là một con người thực thụ.

Câu trả lời của ngài rất dứt khoát: "Chỉ một con đường thôi. Đối với con người, chỉ có duy nhất một con đường, đó chính là con đường của Chúa Giêsu Kitô."

Gần 30 năm sau, Dylan trở lại Ý trong chuyến lưu diễn "Rough and Rowdy Ways", với một buổi hòa nhạc dự kiến diễn ra tại Rome vào ngày 5 tháng 11. Chiếc mũ cao bồi năm xưa nay đã được thay bằng chiếc áo khoác có mũ trùm đầu, còn vị Giáo hoàng đương nhiệm cũng là một người Mỹ khác có niềm yêu thích đặc biệt với ca từ của Dylan.

Và còn một chi tiết cuối cùng đáng lưu ý: Các buổi hòa nhạc của Dylan vốn nổi tiếng với quy định cấm quay phim bằng điện thoại thông minh. Vì vậy, dù Vatican có lưu giữ những bức ảnh chụp chung của hai nhân vật này, thì những người hâm mộ mong muốn ghi lại khoảnh khắc kỳ diệu từ Dylan trong buổi hòa nhạc tại Rome vào tối hôm đó sẽ phải cất điện thoại đi và chỉ đơn thuần là lắng nghe.

 

Theresa Civantos Barber, trong bản tin của Aleteia ngày 05/11/2026, cho hay: Bốn tiểu bang đã đưa các vấn đề liên quan đến phá thai vào lá phiếu trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Dưới đây là chi tiết kết quả.

Trong khi một “làn sóng xanh” (chiến thắng của Đảng Dân chủ) lan rộng khắp Hoa Kỳ, vấn đề luật pháp về phá thai vẫn là mối quan tâm hàng đầu đối với nhiều cử tri Công Giáo. Bốn tiểu bang — Idaho, Missouri, Nevada và Virginia — đã đưa các vấn đề về phá thai vào lá phiếu trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Dưới đây là thông tin chi tiết.

Một chiến thắng tại Idaho

Cử tri Idaho đã bác bỏ Dự luật 1 (Proposition 1), qua đó duy trì lệnh cấm phá thai gần như hoàn toàn tại tiểu bang này. Nếu được thông qua, dự luật này sẽ hợp pháp hóa việc phá thai cho đến thời điểm thai nhi có khả năng sống độc lập bên ngoài tử cung (fetal viability) và trong các trường hợp khẩn cấp về y tế.

Trong một tuyên bố ngày 30 tháng 7, Giám mục Peter Christensen thuộc Giáo phận Boise, Idaho, đã kêu gọi người Công Giáo tại tiểu bang này bỏ phiếu “không” đối với Dự luật 1, với lập luận:

Dự luật 1 mang tư tưởng ủng hộ phá thai một cách cực đoan và sẽ hợp pháp hóa việc phá thai muộn, kéo dài đến tận tam cá nguyệt thứ ba. Nếu được thông qua, Dự luật 1 sẽ loại bỏ gần như mọi biện pháp bảo vệ dành cho thai nhi và đặt những phụ nữ dễ bị tổn thương vào tình thế nguy hiểm…

Nếu được thông qua, Dự luật 1 sẽ gây hậu quả tàn khốc đối với việc bảo vệ sự sống con người và làm suy yếu quyền của cha mẹ. Dự luật 1 quá cực đoan đối với Idaho, và chúng ta phải bỏ phiếu “KHÔNG” vào mùa thu này đối với sáng kiến bỏ phiếu đó.

Vào tháng 9, ngài cũng đưa ra một “suy tư mục vụ về Dự luật 1”, kêu gọi người dân Idaho cân nhắc về nhân tính của những đứa trẻ chưa chào đời:

Trong các cuộc thảo luận về phá thai, tôi thường nhận thấy rằng hình ảnh đứa trẻ rất dễ bị loại bỏ khỏi ngôn từ của chúng ta. Chúng ta nói về quyền riêng tư, quyền tự quyết, các quyết định y tế và những hoàn cảnh khó khăn — tất cả đều là những vấn đề nhân sinh thực sự.

Nhưng với tư cách là Kitô hữu, chúng ta luôn phải đặt thêm một câu hỏi nữa: Còn đứa trẻ thì sao? Ai sẽ lên tiếng thay cho người không thể tự cất tiếng nói? Lila Rose, chủ tịch kiêm người sáng lập tổ chức Live Action, gọi việc bang Idaho bác bỏ Dự luật 1 (Proposition 1) là “một thắng lợi to lớn.”

Các tiểu bang Missouri, Nevada và Virginia củng cố quyền tiếp cận phá thai

Hai tiểu bang Nevada và Virginia đã bỏ phiếu nhằm củng cố các biện pháp bảo vệ pháp lý cho quyền phá thai. Dự luật số 6 (Question 6) tại Nevada cho phép phá thai cho đến thời điểm thai nhi có khả năng sống độc lập bên ngoài tử cung; sau thời điểm đó, việc phá thai vẫn được phép nếu cần thiết để “bảo vệ tính mạng hoặc sức khỏe của người mang thai.” Tại Virginia, cử tri đã thông qua Dự luật số 1 (Question 1), đưa quyền tiếp cận phá thai vào hiến pháp của tiểu bang.

Trong khi đó, tại Missouri, cử tri đã bác bỏ Tu chính án số 3 (Amendment 3) — một đề xuất do Đảng Cộng hòa khởi xướng nhằm bãi bỏ tu chính án về phá thai năm 2024 của tiểu bang và cấm phá thai (chỉ cho phép các ngoại lệ hạn chế trong vòng 12 tuần đầu đối với các trường hợp bị cưỡng hiếp hoặc loạn luân; sau thời điểm đó, việc phá thai chỉ được phép trong các tình huống khẩn cấp về y tế hoặc khi thai nhi có dị tật).

Hội đồng Công Giáo Missouri (Missouri Catholic Conference) đã đưa ra một tuyên bố sau thất bại này, với chữ ký của bốn vị giám mục Công Giáo, trong đó có đoạn:

Chúng tôi vô cùng đau buồn khi cử tri Missouri chọn bác bỏ Tu chính án số 3 — một đề xuất bảo vệ sự sống — cũng như các biện pháp bảo vệ pháp lý cho phụ nữ và trẻ em mà chúng tôi từng hy vọng có thể khôi phục.

Tuy nhiên, kết quả này không đánh dấu sự kết thúc cho công việc của chúng tôi. Giáo Hội Công Giáo tại Missouri sẽ tiếp tục vận động cho các chính sách đề cao phẩm giá của mỗi cá nhân, bảo vệ những người dễ bị tổn thương nhất trong xã hội, và cung cấp sự hỗ trợ đầy lòng nhân ái cho những ai đang gặp khó khăn — đúng như những gì Giáo hội vẫn luôn thực hiện.

Chúng tôi vẫn kiên định với cam kết đồng hành cùng các bậc cha mẹ đang đối diện với nghịch cảnh trong thai kỳ, đồng thời mang đến hy vọng và sự chữa lành cho những ai từng chịu tổn thương bởi vấn nạn phá thai.

Trước cuộc bỏ phiếu về Dự luật số 6 tại Nevada, Tổng giám mục George Leo Thomas thuộc Tổng giáo phận Las Vegas đã chỉ đạo đọc một lá thư liên quan đến vấn đề này trong tất cả các thánh lễ vào cuối tuần ngày 3-4 tháng 10 — thời điểm được cử hành là “Chúa nhật Tôn trọng Sự sống” (Respect Life Sunday) tại Hoa Kỳ. Trong thư, ngài kêu gọi người Công Giáo hãy bỏ phiếu “không” đối với dự luật này:

Những thai nhi chưa chào đời không có tiếng nói và không thể tự bảo vệ mình. Là người Công Giáo, đức tin đòi hỏi chúng ta phải bảo vệ phẩm giá vốn có của mỗi mạng người và lên tiếng thay cho những ai không thể tự lên tiếng… Tôi khuyến khích quý vị hãy bỏ phiếu “không” cho Dự luật số 6, đồng thời mời gọi gia đình và bạn bè cùng thực hiện điều đó. Đức Giám Mục Michael Burbidge thuộc Giáo phận Arlington, Virginia, đã tái khẳng định cam kết của Giáo Hội Công Giáo trong việc đấu tranh cho phẩm giá của mỗi con người. Trong một tuyên bố, ngài cho biết:

Dù phải đối diện với thất bại này, những người Công Giáo trung kiên vẫn có thể tìm thấy niềm an ủi từ xác tín rằng mỗi người trong chúng ta đã nỗ lực hết mình vì Thiên Chúa, và Người sẽ không để những nỗ lực đó trở nên vô ích. Chúng ta biết sự thật, và không một thất bại chính trị tạm thời nào có thể thay đổi thực tế này.

Vì vậy, chúng ta không tuyệt vọng. Chúng ta quyết tâm tiếp tục lên tiếng về sự thật bằng tình yêu thương, đồng thời kiên trì trong đức tin và niềm hy vọng…

Trên khắp nước Mỹ, cũng như tại Virginia này, tinh thần dấn thân và lòng can đảm đang trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

 

Chuyến tông du dài nhất từ trước đến nay của Đức Giáo Hoàng Leo XIV – tới Uruguay, Argentina và Peru – trước hết là hành trình trở về vùng đất mà ngài đã gắn bó suốt hai thập niên; chuyến đi này diễn ra chỉ vài tuần sau khi ngài trải qua ca phẫu thuật ung thư.

Cha Antonio Spadaro Dòng Tê, trong mục Global Catholic của hãng tin UCA News, ngày 4 tháng 11 năm 2026, cho hay: Vào ngày 6 tháng 11, Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ khởi hành đến Uruguay, Argentina và Peru: hành trình kéo dài 12 ngày, bao gồm 12 chuyến bay và 2 chặng di chuyển bằng trực thăng – chuyến đi dài nhất trong triều đại giáo hoàng của ngài.

Trước hết, đây là một cuộc trở về nhà.

ĐC Robert Prevost đã sống tại Peru gần 20 năm, ban đầu với tư cách là một nhà truyền giáo dòng Augustinô, sau đó là Giám mục giáo phận Chiclayo; ngài cũng đã nhập quốc tịch Peru.

Trước khi được nhìn nhận là chuyến thăm của một vị Giáo hoàng, đây chính là sự trở về của một vị giám mục đối với vùng đất đã tôi luyện ngài thành một mục tử.

Trong 12 ngày của chuyến đi, có 7 ngày dành cho Peru, bao gồm một thánh lễ tại Pampas de Pimentel (gần Chiclayo), một điểm dừng chân tại Cusco, và thánh lễ đầu tiên do một vị Giáo hoàng cử hành tại Pucallpa, thuộc vùng Amazon.

Argentina là một lý do khác cho chuyến đi này: đây là quê hương của Đức Giáo Hoàng Phanxicô – vị Giáo hoàng đã không một lần trở về thăm quê nhà trong suốt 12 năm tại vị – và giờ đây, đất nước này chào đón vị kế nhiệm ngài.

Uruguay – quốc gia từng chỉ được Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II ghé thăm – hiện là nước có mức độ thế tục hóa cao nhất tại châu lục này: tỷ lệ người Công Giáo đã giảm từ 60% xuống còn 33%, và lễ Giáng sinh tại đây được gọi chính thức là “Ngày Gia đình”.

Các thách thức đặt ra thuộc ba nhóm chính.

Thứ nhất là thách thức về thể chất. Vào ngày 13 tháng 10, Đức Giáo Hoàng đã trải qua ca phẫu thuật ung thư biểu mô tuyến phổi (pulmonary adenocarcinoma), và các bác sĩ đã cho phép ngài thực hiện chuyến đi này hai tuần sau đó. Ngài đã chọn không trì hoãn.

Chương trình làm việc cũng không hề được cắt giảm: Cusco nằm ở độ cao khoảng 11,000 feet (khoảng 3,350 mét) – một độ cao đầy khắc nghiệt đối với bất cứ ai gặp vấn đề về hô hấp – trong khi lịch trình đòi hỏi ngài phải di chuyển gần như mỗi ngày. Đây sẽ là chuyến tông du được theo dõi sát sao nhất trong triều đại giáo hoàng của ngài: mỗi quãng nghỉ, mỗi thay đổi trong chương trình đều sẽ được diễn giải như một tín hiệu về tình trạng sức khỏe của Đức Giáo Hoàng. Bản thân bà Keiko Fujimori – một nhân vật chính trị quan trọng tại Peru – cho biết bà mong đợi chuyến thăm này, nhưng cũng sẽ thấu hiểu nếu nó không diễn ra.

Thách thức thứ hai mang tính chính trị. Tại Buenos Aires, Đức Giáo Hoàng sẽ gặp ông Javier Milei – người từng gọi ngài là “đại diện của cái ác trên trần gian” và là người đã thực hiện các đợt cắt giảm chi tiêu xã hội, vốn vấp phải sự chỉ trích từ các giám mục.

Chuyến thăm đến Cottolengo ở Claypole – một mái ấm dành cho hơn 300 người khuyết tật – chạm vào một “vết thương mở”, bởi chính công tác chăm sóc những người dễ bị tổn thương nhất lại là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ các đợt cắt giảm ngân sách.

Tại Lima, Đức Giáo Hoàng sẽ gặp vị tổng thống thứ chín trong vòng mười năm qua – một nhà lãnh đạo cam kết thực thi đường lối cứng rắn chống tội phạm. Đây là quốc gia từ lâu đã chật vật trong việc đạt được sự ổn định về thể chế, nơi Giáo hội vẫn là một trong số ít những tiếng nói mà đa số người dân còn lắng nghe.

Chuyến đi này cũng thu hút sự chú ý trở lại đối với vấn đề lạm dụng tình dục trong hàng giáo sĩ tại Argentina; theo xác nhận, sẽ có “một vài cuộc gặp” liên quan đến vấn đề này.

Thách thức thứ ba là vấn đề về chừng mực. Các giám mục Argentina khẳng định rằng Đức Giáo Hoàng đến “với tư cách là một mục tử, chứ không phải một tác nhân chính trị”; ngay cả những người chỉ trích gay gắt nhất cũng đã tạm gác lại sự đối đầu, ít nhất là vào thời điểm hiện tại.

Tuy nhiên, một vị Giáo hoàng sinh ra tại châu Mỹ và mang quốc tịch Peru tự thân đã là một nhịp cầu nối giữa phương bắc và phương nam của bán cầu; chỉ riêng điều đó thôi cũng đủ để mang lại cho chuyến đi này một ý nghĩa địa chính trị quan trọng.

Đức Giáo Hoàng sẽ trò chuyện với tất cả mọi người mà không sa đà vào các tranh cãi nội bộ quốc gia. Ngài thực hiện điều đó, trước hết, thông qua chính những địa điểm mà ngài lựa chọn – bao gồm cả những nơi từng được vị tiền nhiệm của ngài quan tâm: một nhà tù, một khu dân cư ở vùng ngoại ô, và một dòng sông tại khu vực Amazon.

 

Rome (Fides News Agency) – Một trăm năm trước, sáu linh mục Trung Quốc đã khởi hành từ Thượng Hải để nhận lễ tấn phong giám mục dưới bàn tay của Người kế vị Thánh Phêrô, Đức Giáo Hoàng Pi-ô XI, tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Trong những ngày tới, hai giám mục cũng sẽ đi từ Trung Quốc đến Rôma để kỷ niệm sự kiện đó.

Vào thứ Năm, ngày 5 tháng 11, Đại học Giáo hoàng Urbaniana sẽ tổ chức hội nghị quốc tế “Bộ mặt của Giáo hội hoàn vũ tại Trung Quốc: 100 năm kể từ khi tấn phong sáu Giám mục Trung Quốc đầu tiên”, với sự tham gia của Joseph Li Shan, Giám mục Bắc Kinh, và Ignatius Ding Zuyao, Giám mục Hải Môn.

Vào ngày 28 tháng 10 năm 1926, tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, Đức Piô XI đã thánh hiến Odorico Cheng Hede, Melchior Sun Dezhen, Joseph Hu Ruoshan, Philip Zhao Huaiyi, Simon Zhu Kaimin và Aloysius Chen Guodi: những người Trung Quốc đầu tiên trở thành Người kế vị các Tông đồ trong thời kỳ hiện đại. Cho đến lúc đó, ngoại trừ Gregory Luo Wenzao, người được tấn phong giám mục năm 1685, các giám mục của Giáo hội Rome phục vụ tại Trung Quốc đều là những nhà truyền giáo nước ngoài. Trong bài giảng tại Thánh lễ tấn phong, Đức Giáo Hoàng Ratti nói về việc ngài không thể kìm nén được niềm vui khi nhìn thấy “những trái đầu mùa và những mầm non mới của hàng giám mục Trung Quốc”.

Việc tấn phong sáu giám mục Trung Quốc tại Rôma vào năm 1926 đã đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong sự thay đổi truyền giáo được Tòa thánh hỗ trợ trong những thập niên đầu của thế kỷ XX, vốn cũng tìm cách giải phóng công việc tông đồ khỏi tư duy thuộc địa. Sự thay đổi này được lấy cảm hứng từ Tông thư Maximum illud (1919), trong đó Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XV đã nhắc lại rằng đức tin Công Giáo “không xa lạ với bất cứ quốc gia nào”. Bức thư cũng đã tạo động lực cho “Công đồng Thượng Hải” năm 1924, thượng hội đồng lớn đầu tiên của Giáo hội ở Trung Quốc, nơi các nghị phụ thượng hội đồng cũng đã kêu gọi khuyến khích sự phát triển và đào tạo hàng giáo sĩ bản địa.

Một trong những nhân vật đi đầu trong quá trình đó là Đức Tổng Giám Mục Celso Costantini, Phái viên Tông tòa đầu tiên đến Trung Quốc, người đã đồng hành cùng sáu vị đại diện tông tòa trong cuộc hành trình bắt đầu tại Thượng Hải vào ngày 10 tháng 9 năm 1926.

Hai giám mục đến từ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và ba Hồng Y trong số các diễn giả

Quá trình hội nghị sẽ khai mạc lúc 10:30 sáng với lời phát biểu chào mừng của Giáo sư Andrea D'Auria, Trưởng khoa Giáo luật của Urbaniana. Phiên họp buổi sáng, do Linh mục Dòng Tên Luciano Morra, S.J., Giám đốc Ủy ban Mục vụ Trung Quốc chủ trì, sẽ bao gồm bài phát biểu của Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh của Đức Thánh Cha, và buổi chiếu phim tài liệu “Một hành trình dài: Cuộc phiêu lưu của Sáu Giám mục Trung Quốc được tấn phong tại Rome bởi Đức Pi-ô XI năm 1926” của Teresa Tseng Kuang Yi.

Tiếp theo là bài phát biểu của Đức Giám Mục Li Shan; Đức Hồng Y Dòng Tên Stephen Chow Sau Yan, Giám mục Hồng Kông, về “hội nhập văn hóa, Hán hóa và liên văn hóa trong việc đào tạo”; và Giáo sư Mario Luigi Grignani, Trưởng khoa Truyền giáo và giảng viên Lịch sử Giáo hội Truyền giáo, về công cuộc truyền giáo dưới thời Đức Bênêđíctô XV và Đức Pi-ô XI.

Phiên họp buổi chiều sẽ do Tiến sĩ Marta Zhao Nan, người đứng đầu ấn bản tiếng Trung của Thông tấn xã Fides chủ trì. Sau bài phát biểu của Đức Giám Mục Ding Zuyao, các diễn giả sẽ là Giáo sư Elisa Giunipero, người giảng dạy Lịch sử Trung Quốc tại Đại học Công Giáo Thánh Tâm, với bài viết sẽ tập trung vào “sáu vị giám mục và việc xây dựng Giáo hội địa phương”; Giáo sư Liu Guopeng, thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, về sự phát triển của hệ thống tấn phong giám mục ở Trung Quốc; Đức Giám Mục Juan Ignacio Arrieta, Thư ký danh dự của Bộ Văn bản Lập pháp, về các khía cạnh pháp lý của các lễ tấn phong đó; và Đức Ông Flavio Belluomini, nhân viên lưu trữ của Bộ Truyền giáo, người sẽ thu thập các tài liệu được lưu giữ trong Kho Lưu trữ Lịch sử truyền bá Đức tin.

Đức Hồng Y Luis Antonio G. Tagle, Phó bộ trưởng Bộ Truyền giáo, sẽ đưa ra nhận xét kết luận. Các bài hát tiếng Trung sẽ kết thúc quá trình diễn ra trong ngày.

Sự hiện diện của hai giám mục đến từ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa rất có ý nghĩa. Năm 1998, ghế của hai giám mục được Đức Gioan Phaolô II mời đến Thượng Hội đồng Châu Á vẫn trống; vào năm 2005, không ai trong số bốn giám mục Trung Quốc được Đức Bênêđictô XVI mời có thể đến Rôma. Như Cơ quan Fides đã ghi lại, các sự kiện từng được coi là đặc biệt đang bắt đầu trở thành thông lệ: vào tháng 5 năm 2024, Giám mục Thượng Hải, Joseph Shen Bin, đã phát biểu tại chính Urbaniana trong hội nghị đánh dấu 100 năm thành lập Hội đồng Thượng Hải.

Đức cha Ding Zuyao, 40 tuổi, được tấn phong ngày 15 tháng 10 tại Nam Thông, trở thành vị giám mục thứ 19 được tấn phong trong khuôn khổ Thỏa thuận tạm thời giữa Tòa thánh và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ngài đứng đầu một giáo phận mà tòa giám mục đã bị bỏ trống từ năm 2023 và mang ý nghĩa biểu tượng quan trọng: vị Giám mục tiên khởi của Haimen (Hải Môn) là linh mục Dòng Tên Simon Zhu Kaimin (Chu Khai Mẫn, 1868–1960), một trong sáu vị giám mục được Đức Giáo Hoàng Piô XI tấn phong.

Hạt Đại diện Tông tòa Haimen, được thành lập vào ngày 11 tháng 8 năm 1926 theo đề nghị của Đức Khâm sứ Costantini, ra đời với mục đích trao quyền lãnh đạo một giáo hạt mới cho một đại diện thuộc hàng giáo sĩ Trung Hoa. Tại Lisieux, trong chuyến hành trình qua châu Âu sau khi được tấn phong tại Rôma, các vị giám mục người Trung Hoa đã gặp chị gái của Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu; vị này đã trao cho Đức cha Zhu Kaimin một thánh tích, hiện vẫn đang được tôn kính tại nhà thờ chính tòa. Vị giám mục mới này từng là linh mục chính xứ tại Caojiazhen – nơi được mệnh danh là “Lisieux của Trung Hoa”. Một thế kỷ sau, vị giám mục đương nhiệm chính là người kế thừa trực tiếp vị mục tử người Trung Hoa đầu tiên của Giáo hội địa phương này.

Bắc Kinh cũng có mối liên hệ mật thiết với các sự kiện tấn phong giám mục năm 1926. Hai trong số sáu vị giám mục được tấn phong là Philip Zhao Huaiyi (Triệu Hoài Nghĩa) và Melchior Sun Dezhen (Tôn Đức Chân) đều sinh ra và được đào tạo tại Bắc Kinh. Đức cha Zhao, người từng theo học tại tiểu chủng viện ở nhà thờ Beitang (Bắc Đường) – nay là nhà thờ chính tòa của giáo phận – vào năm 1893, đã từng phục vụ với tư cách là thư ký cho Đức Khâm sứ Costantini; trong khi đó, Đức cha Sun đã dành mười hai năm giảng dạy tại tiểu chủng viện ở thủ đô. Hạt Đại diện Tông tòa Xuanhua (Tuyên Hóa), được giao cho Đức cha Zhao phụ trách, vốn được tách ra từ Hạt Đại diện Tông tòa Bắc Kinh.

Đức Giám Mục Joseph Li Shan (Lý Sơn) được thụ phong vào năm 2007 với sự ủy nhiệm tông tòa từ Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI cùng sự công nhận của chính quyền dân sự. Sự hiện diện của ngài tại Rôma – nơi sáu vị giám mục người Trung Hoa đã lãnh nhận sự kế thừa tông tòa từ Đức Giáo Hoàng Piô XI vào năm 1926 – là minh chứng hữu hình cho sự hiệp thông với Giám mục Rôma, vốn vẫn luôn là “dấu chỉ không thể thiếu” để khẳng định tư cách thành viên của Giáo Hội Công Giáo.

Nguồn: (MLK) (Hãng tin Fides 28/10/2026)

 

1. Elon Musk chịu tổn thất lớn trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.

Tỷ phú công nghệ và nhà tài trợ lớn cho đảng Cộng hòa Elon Musk là một trong những người thua cuộc lớn nhất trong đêm bầu cử, sau khi chi hàng trăm triệu đô la để hỗ trợ các ứng cử viên không giành chiến thắng.

Ông đã chi khoảng 446 triệu đô la — số tiền lớn nhất mà một người không phải ứng cử viên từng chi cho một cuộc bầu cử, bao gồm hơn 200 triệu đô la cho các hoạt động liên quan đến Texas. Các ứng cử viên được Musk ủng hộ trên khắp cả nước đều thất bại thảm hại, gần như thua ở mọi nơi, bao gồm cả Ken Paxton trong cuộc đua vào Thượng viện Texas và Vivek Ramaswamy trong cuộc đua chức Thống đốc Ohio.

Kế hoạch xây dựng các trung tâm dữ liệu trên khắp Texas của ông đang bị nghi ngờ rất nhiều sau khi ứng cử viên đảng Dân chủ Gina Hinojosa giành chiến thắng bất ngờ trước đương kim thống đốc Greg Abbott trong cuộc đua tranh chức thống đốc bang.

" Các trung tâm dữ liệu trong không gian hiện đang trông khá hấp dẫn," Musk nói vào sáng thứ Tư, tận dụng kết quả để quảng bá ý tưởng mà ông đang theo đuổi.

Ông nhanh chóng tiếp lời bằng một câu nói đùa về việc can thiệp bầu cử, viết rằng, "Có lẽ tia laser không gian can thiệp bầu cử của tôi lần này không hiệu quả rồi."

Texas, nơi Musk sinh sống, đã trở thành điểm nóng về trung tâm dữ liệu và xây dựng trung tâm dữ liệu trong vài năm qua, với Abbott là đồng minh mạnh mẽ của cả các nhà lãnh đạo công nghệ và Phố Wall.

"Giữa làn sóng phản đối trung tâm dữ liệu trên khắp cả nước, Texas được kỳ vọng sẽ trở thành một ốc đảo trí tuệ nhân tạo, nơi mọi người có thể xây dựng các trung tâm dữ liệu bất kể điều gì đang xảy ra ở phần còn lại của nước Mỹ," Sam Koppelman, nhà xuất bản của Hunterbrook Media - một hãng báo chí điều tra có liên kết với một quỹ đầu cơ - cho biết. "Cuộc bầu cử này đã hoàn toàn thay đổi điều đó."

Với việc đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ, Musk cũng có thể trở thành mục tiêu của một đảng đang tìm cách chỉ trích các CEO công nghệ — với một số thành viên đảng Dân chủ đang thúc đẩy việc đưa các CEO công nghệ ra trước Quốc hội.

"Cử tri đã bác bỏ đảng Cộng hòa một phần vì họ bị các tỷ phú trí tuệ nhân tạo mua chuộc," Dân biểu đảng Dân chủ Greg Casar của Texas nói trong một tuyên bố tối thứ Ba. "Đảng Dân chủ phải buộc họ chịu trách nhiệm thay vì nhận tiền từ họ."

[Politico: Elon Musk suffers major blow in US midterms]

2. "Tổng thống Trump vẫn là tổng thống của các bạn," Tòa Bạch Ốc tuyên bố sau thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Tòa Bạch Ốc đã phản hồi về những thất bại nặng nề của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hôm thứ Tư, ngày 4 tháng 11, sau khi làn sóng ủng hộ Đảng Dân chủ lan rộng đến cả Texas và Kansas, giúp phe đối lập giành quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội.

Trên một bài đăng trên X, tài khoản chính thức của Tòa Bạch Ốc đã chia sẻ một hình ảnh có nội dung "Thông báo công khai: Tổng thống Trump vẫn là tổng thống của các bạn", kèm theo chú thích "Cảm ơn sự quan tâm của các bạn đến vấn đề này" - một lời kết thường được chính Tổng thống Trump sử dụng.

Thông điệp này được đưa ra khi đảng Dân chủ giành được ít nhất 54 trong số 100 ghế Thượng viện bằng cách lật đổ 7 ghế do đảng Cộng hòa nắm giữ. Đảng Dân Chủ cũng giành được ít nhất 237 ghế tại Hạ viện, vượt xa con số 218 cần thiết trong tổng số 435 thành viên.

Hai năm trước Tổng thống Trump đã được người dân Hoa Kỳ trao cho một cơ hội tuyệt vời khi chiến thắng áp đảo đảng Dân Chủ và giành được cả hai viện của Quốc Hội. Ông đã có một cơ hội ít vị Tổng thống Hoa Kỳ nào dám mơ ước. Tuy nhiên, thay vì đoàn kết quốc gia, thực hiện các lời hứa tranh cử của mình, Tổng thống Trump đã tập trung vào việc củng cố các cơ hội kinh doanh với Nga và Trung Quốc sau khi hết nhiệm kỳ Tổng thống, coi các nước vốn là kẻ thù của Hoa Kỳ là "những người bạn tuyệt vời" trong khi sói mòn các mối quan hệ chiến lược với các đồng minh truyền thống, gieo rắc nghi ngờ về hiệu quả răn đe của NATO.

Các nhà phân tích cáo buộc Tổng thống Trump không muốn một nền hòa bình công chính cho đồng minh Ukraine mà chỉ muốn cơ hội làm ăn với Nga sau khi hết nhiệm kỳ Tổng thống. Vì thế, ông ta giao nhiệm vụ đàm phán hòa bình cho 2 tay trùm kinh doanh địa ốc không qua bất cứ trường lớp ngoại giao nào và cũng chẳng có chút kinh nghiệm nào trong các cuộc đàm phán với Nga, bất kể cuộc xâm lược Ukraine là một cuộc chiến kinh hoàng với con số thương vong hàng hai triệu và chi phí đang ngốn hết ngàn tỉ này đến ngàn tỉ khác của Nga và Âu Châu.

Trong số đó có Kansas, nơi đảng Dân chủ giành chiến thắng trong một cuộc đua vào Thượng viện lần đầu tiên kể từ năm 1932, và Texas, nơi bầu ra Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ đầu tiên kể từ năm 1988, theo Axios đưa tin.

Tổng thống Trump thừa nhận cuộc chiến với Iran đóng một vai trò nhất định.

Theo Reuters, Tổng thống Trump thừa nhận rằng cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran đã góp phần vào thất bại của đảng Cộng hòa của ông.

"Tôi nghĩ một phần nguyên nhân là do Iran," ông nói với Fox News trong một cuộc phỏng vấn, đồng thời thừa nhận với tờ The Wall Street Journal rằng "Iran là một phần trong đó."

Tuy nhiên, ông không hề hối tiếc về quyết định đó, nhấn mạnh rằng ông "đã làm điều đúng đắn", ngay cả khi cuộc xung đột kéo dài đến tháng thứ chín mà không nhận được sự ủng hộ rộng rãi của công chúng.

Các đảng viên Dân chủ trên khắp cả nước đã biến cuộc chiến thành chủ đề trọng tâm trong các chiến dịch tranh cử của họ, liên kết nó với giá xăng tăng vọt – ngay cả khi Tổng thống Trump liên tục đổ lỗi cho Ukraine vì các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Tại vùng Trung Tây và Arizona, kinh tế là trọng tâm còn vấn đề Ukraine bị xếp xuống hàng thứ yếu, nhưng một ứng cử viên Dân chủ thắng cử cho biết bà muốn "đứng lên" chống lại Putin.

Vào tháng 10, Tổng thống Trump gọi các cuộc tấn công của Kyiv vào các nhà máy lọc dầu Nga là "sự ô nhục" và cáo buộc Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đẩy giá dầu thế giới lên cao, mặc dù các nhà phân tích năng lượng trước đó đã chỉ ra rằng chiến tranh ở Iran và những gián đoạn rộng hơn đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu là những nguyên nhân chính dẫn đến sự tăng giá.

Tehran cũng hoan nghênh kết quả này.

"Người Mỹ đã nói KHÔNG VỚI CHIẾN TRANH, và chúng tôi ủng hộ thông điệp này," Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf nói.

Đảng Dân chủ tuyên bố sẽ điều tra Tổng thống Trump.

Theo hãng tin AP, các Dân biểu Dân chủ Hạ viện, do Hakeem Jeffries của New York dẫn đầu, dự định bắt đầu nhiệm kỳ đa số của mình với chương trình nghị sự 100 ngày tập trung vào việc giảm giá xăng, thực phẩm và các mặt hàng khác, cũng như các dự luật nhằm đảo ngược việc cắt giảm Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp lý và chương trình Medicaid.

Họ cũng đang chuẩn bị một chương trình giám sát toàn diện đối với chính quyền Trump mà Jeffries cho rằng sẽ "buộc những kẻ tham nhũng phải chịu trách nhiệm", và việc luận tội tổng thống hoặc các thành viên nội các của ông không phải là điều bị loại trừ.

Dân biểu Robert Garcia của California, lãnh đạo phe Dân chủ trong Ủy ban Giám sát Hạ viện, đã đưa ra lời cảnh báo ngắn gọn cho các viên chức của chính quyền Trump: "Hãy tìm luật sư."

Thượng Nghị Sĩ Ron Wyden, thành viên Dân chủ cao cấp trong Ủy ban Tài chính Thượng viện, cho rằng sẽ có nhiều: "Trát triệu tập".

Hàng loạt những cột mốc lịch sử đầu tiên

Thượng Nghị Sĩ Abdul El-Sayed của bang Michigan, một thành viên đảng Dân chủ, sẽ nhậm chức vào tháng Giêng với tư cách là thành viên Hồi giáo đầu tiên của Thượng viện Hoa Kỳ, theo báo cáo của Axios.

Thượng viện cũng sẽ có người phụ nữ Mỹ bản địa đầu tiên, Phó Thống đốc bang Minnesota Peggy Flanagan, một công dân của bộ tộc White Earth Band of Ojibwe, và Dân biểu Chris Pappas, người đã giành được một ghế trống ở New Hampshire và sẽ là người đàn ông đồng tính công khai đầu tiên ngồi trong Thượng viện.

Trong khi đó, Louisiana chưa từng có một nữ Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa nào được bầu vào Thượng viện cho đến khi Julia Letlow giành chiến thắng hôm thứ Ba.

Trong các cuộc bầu cử thống đốc, Georgia đã bầu bà Keisha Lance Bottoms thuộc đảng Dân chủ trở thành nữ thống đốc da đen đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, theo Stateline.

Bang New Mexico đã chọn Deb Haaland, người trước đây đã làm nên lịch sử khi giữ chức Bộ trưởng Nội vụ dưới thời Tổng thống Joe Biden, trở thành người phụ nữ Mỹ bản địa đầu tiên giữ chức thống đốc trong lịch sử Hoa Kỳ.

Tại Texas, chiến thắng của ứng viên Dân chủ Gina Hinojosa trước Thống đốc đảng Cộng hòa Greg Abbott, người đã thừa nhận thất bại, sẽ giúp bà trở thành nữ thống đốc gốc Latinh đầu tiên của tiểu bang. Florida đã chọn ứng viên đảng Cộng hòa Byron Donalds, người sẽ trở thành thống đốc da đen đầu tiên của tiểu bang.

Wisconsin cũng sẽ có vị thống đốc da đen đầu tiên là ông David Crowley thuộc đảng Dân chủ, người đã đánh bại Dân biểu Tom Tiffany thuộc đảng Cộng hòa.

[Kyiv Post: ‘Trump Is Still Your President,’ White House Says After Midterm Defeat]

3. Các đồng minh lo ngại Tổng thống Trump sẽ tấn công vào NATO vì thua cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Các nước NATO đang chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ.

Theo năm nhà ngoại giao NATO, tất cả đều được giấu tên để có thể tự do phát biểu về vấn đề nhạy cảm này, các đồng minh Âu Châu lo ngại rằng thất bại của đảng Cộng hòa có thể khiến Tổng thống Trump tăng cường mạnh mẽ các cuộc tấn công vào liên minh.

Họ lo ngại rằng nếu Quốc hội kiềm chế Tổng thống Trump trong chính sách đối nội, thì với tư cách là tổng tư lệnh quân đội Mỹ, ông có thể tìm cách củng cố di sản của mình trong lĩnh vực đối ngoại, nơi ông có quyền tự do hành động hơn. Điều đó có thể đồng nghĩa với việc rút thêm hàng ngàn binh sĩ khỏi Âu Châu, ba nhà ngoại giao cho biết.

" Thông thường, điều xảy ra với các tổng thống sắp mãn nhiệm là sự kết hợp giữa việc trút bỏ sự thất vọng và những hành động mạo hiểm trong chính sách đối ngoại," một quan chức quốc phòng cao cấp của Âu Châu cho biết. Và việc tấn công NATO "dường như là một phần nhất quán trong quan điểm của Tổng thống Trump."

Trợ lý Thư ký Báo chí Tòa Bạch Ốc Olivia Wales nói với POLITICO rằng "Tổng thống Trump đã làm được nhiều điều cho NATO hơn bất kỳ ai khác", dẫn chứng những thành công của ông trong việc đạt được thỏa thuận với các đồng minh về việc tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035, tăng cường sự hiện diện quân sự của Mỹ ở Greenland và những nỗ lực nhằm chấm dứt cuộc chiến toàn diện của Nga ở Ukraine.

Tuy nhiên, bà cho biết ông "vẫn kiên quyết rằng các đồng minh NATO của chúng ta lẽ ra nên đứng về phía Hoa Kỳ" trong cuộc chiến ở Iran, và nói thêm: "Tổng thống sẽ không bao giờ chấp nhận sự né tránh có chủ đích của phương Tây và sẽ tiếp tục không ngần ngại thúc đẩy lợi ích của chúng ta trong nước và trên toàn thế giới."

Đảng Dân chủ được dự đoán rộng rãi sẽ giành chiến thắng tại Hạ viện và có khả năng lật đổ thế đa số tại Thượng viện, trong khi tỷ lệ ủng hộ cá nhân của Tổng thống Trump đã giảm xuống mức thấp nhất từ trước đến nay.

Những lo ngại này nhấn mạnh sự gia tăng căng thẳng xuyên Đại Tây Dương sau khi Mỹ cắt dịch vụ vệ tinh Starlink cho Ukraine và sự xích lại gần nhau hơn giữa Tổng thống Trump và Putin vài tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Các cuộc tấn công tiếp theo sẽ giáng một đòn mới vào NATO, đúng lúc Nga đang đẩy mạnh chiến dịch phá hoại và chiến tranh hỗn hợp trên khắp Âu Châu.

"Ông ấy có thể rất tức giận," một trong những nhà ngoại giao NATO nói. "Nếu vậy, ông ấy sẽ rất gay gắt."

Điều đáng lo ngại nhất là cuộc rà soát sắp tới về lực lượng quân đội Mỹ tại Âu Châu, dự kiến diễn ra vào tháng 12. Nếu Tổng thống Trump bị ngăn cản ban hành luật trong nước, ông có thể tìm cách tăng đáng kể phạm vi rút quân để tập hợp lực lượng ủng hộ mình, ba nhà ngoại giao cho biết.

Tổng thống cũng có thể quyết định gắn việc duy trì sự hiện diện của Mỹ trên lục địa với việc Âu Châu chấp nhận một thỏa thuận hòa bình do Mỹ hậu thuẫn ở Ukraine, theo Oana Lungescu, cựu quan chức NATO và học giả danh dự tại viện nghiên cứu Royal United Services Institute.

"Có nguy cơ là tất cả những điều này — việc xem xét bố trí lực lượng của Mỹ, Ukraine, trật tự an ninh Âu Châu… bằng cách nào đó lại được coi là một phần của thỏa thuận lớn hơn nhiều với Putin," bà nói, "tạo ra một tình huống rất nguy hiểm cho an ninh ở Âu Châu."

Các nhà ngoại giao cho biết, Tổng thống Trump cũng có thể cắt giảm đóng góp của Mỹ vào quỹ chung của liên minh, hạn chế chương trình mua vũ khí PURL do NATO hậu thuẫn dành cho Ukraine, cũng như tăng cường hơn nữa quan hệ với Nga.

Một thất bại bầu cử lớn đối với đảng Cộng hòa cũng có thể dẫn đến những thay đổi lớn tại Ngũ Giác Đài, điều này sẽ gây ra những ảnh hưởng dây chuyền đối với bất kỳ kế hoạch nào hiện đang được ấp ủ trong tòa nhà này.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã trở thành một nhân vật vô cùng không được lòng dân trong Quốc hội, do ông từ chối cung cấp các báo cáo thường xuyên về ngân sách và hoạt động cho các nhà lập pháp, đặc biệt là các thành viên đảng Dân chủ.

Sự không được lòng dân đó đã dẫn đến những đồn đoán rằng Hegseth có thể bị sa thải sau một chiến thắng áp đảo của Tổng thống Trump trong cuộc bầu cử, một phần vì Quốc hội do đảng Dân chủ lãnh đạo sẽ tiến hành điều tra Hegseth về việc ông sa thải hàng chục tướng lĩnh và đô đốc mà không có lý do chính đáng, cũng như cuộc chiến tranh với Iran đang gặp nhiều khó khăn. Những phiên điều trần và điều tra đó sẽ làm suy yếu Hegseth và nhóm của ông, và có thể gây ra những rắc rối cho chính quyền.

Nếu Hegseth rời nhiệm sở, sẽ có một giai đoạn chuyển tiếp tại Ngũ Giác Đài, điều này có thể làm trì hoãn bất kỳ quyết định nào về việc rút quân Mỹ khỏi Âu Châu trong vài tuần hoặc vài tháng.

Về lý thuyết, đa số đảng Dân chủ tại Hạ viện và Thượng viện sẽ hạn chế khả năng xoay sở của Tổng thống Trump ngay cả trong các vấn đề đối ngoại và quốc phòng, ngay cả khi luật pháp Hoa Kỳ hiện hành quy định giới hạn tối thiểu 76.000 binh sĩ tại Âu Châu.

Tuy nhiên, "khó có thể tin rằng ít nhất số lượng binh sĩ tối thiểu sẽ vượt qua được sự xem xét pháp lý, và dù sao thì Tổng thống Trump cũng rất sẵn lòng phớt lờ các tòa án", Jennifer Kavanagh, một chuyên gia cao cấp tại viện nghiên cứu Defense Priorities, cho biết. "Chính quyền Trump thường xuyên phớt lờ hướng dẫn về ngân sách từ Quốc hội, chi tiền cho các hoạt động mà cơ quan lập pháp chưa cho phép."

Bà cho biết, nếu Tổng thống Trump quyết định thực hiện việc rút quân trên quy mô lớn hơn, Âu Châu sẽ gặp "nhiều khó khăn nhất" trong việc thay thế các trang thiết bị bao gồm năng lực tác chiến điện tử, hệ thống phòng không, hỗ trợ tình báo và trinh sát, tiếp nhiên liệu trên không và một số loại hậu cần.

Các đồng minh khác tỏ ra hoài nghi hơn về việc Tổng thống Trump sẽ gây áp lực mạnh mẽ lên NATO. "Chúng tôi đã luôn đồn đoán về việc Tổng thống Trump... rút khỏi NATO; nhưng điều đó vẫn chưa xảy ra", Bộ trưởng Quốc phòng Montenegro Dragan Krapović nói với POLITICO. "Quốc hội mới là cơ quan đưa ra quyết định, quyết định cuối cùng về việc giảm quân số ở Âu Châu."

Nhưng "để đưa ra những giả định có xác suất thành công cao cần một đối tượng nghiên cứu có khả năng đưa ra quyết định hợp lý", một nhà ngoại giao NATO thứ sáu cho biết. "Tôi không nghĩ chúng ta có được điều đó với Tổng thống đương nhiệm."

NATO và Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ không trả lời yêu cầu bình luận từ POLITICO.

[Politico: Allies fear Trump will target NATO in case of midterm loss]

4. Tổng thống Trump nói Âu Châu đã tặng Greenland cho Mỹ như một "món quà vĩ đại nhất" từ trước đến nay.

Tổng thống Donald Trump đã gọi Greenland là món quà vĩ đại nhất mà Hoa Kỳ từng nhận được trong cuộc gọi tới Fox News hôm thứ Ba.

"Hãy nhớ rằng, Âu Châu vừa tặng cho Hoa Kỳ món quà vĩ đại nhất mà chúng ta từng được nhận. Các bạn có biết đó là gì không? Greenland. Chúng ta vừa mới có được Greenland, các bạn biết điều đó chứ?" ông nói trong một chương trình phát sóng về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hôm thứ Ba, được Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chia sẻ lại trên X. Một người khác trong cuộc gọi nhanh chóng làm rõ rằng Tổng thống Trump đang đề cập đến "một thỏa thuận quân sự".

Cho đến tháng 9, Tổng thống Trump đã nhiều lần thúc đẩy việc Mỹ giành quyền kiểm soát hòn đảo lớn giàu khoáng sản này, một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, với lý do an ninh quốc gia.

Sự ám ảnh của ông ta với ý tưởng đó, và việc ông ta liên tục từ chối loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để chiếm lãnh thổ - cũng như việc ông ta sử dụng thuế quan đối với các nước đồng minh mà ông ta cho là cản trở - đã đẩy liên minh NATO đến bờ vực tan vỡ.

Tại hội nghị thượng đỉnh thường niên của NATO hồi tháng 7, Tổng thống Trump nói rằng hòn đảo này "nên do Hoa Kỳ kiểm soát, chứ không phải Đan Mạch", gây ra những lời cảnh báo từ các nhà lãnh đạo Âu Châu, những người khẳng định lãnh thổ này không phải để bán và tương lai của nó nên được để cho người dân nơi đây quyết định.

Vào tháng 9, Tổng thống Trump đã ký một thỏa thuận quốc phòng với thủ tướng của Greenland và Đan Mạch, chấm dứt thế bế tắc. Thỏa thuận này mở rộng quyền tiếp cận và hiện diện quân sự của Mỹ, đồng thời trao cho các nước NATO quyền độc quyền khai thác khoáng sản, trong khi vẫn công nhận chủ quyền của Đan Mạch và quyền tự quyết của người dân Greenland.

Cử tri Mỹ đi bỏ phiếu vào thứ Ba trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Trong cuộc gọi, Tổng thống Trump nói ông nghĩ kết quả sẽ "tốt hơn bạn nghĩ". Đảng Dân chủ được dự đoán rộng rãi sẽ giành được nhiều ghế hơn so với đảng Cộng hòa của tổng thống.

[Politico: Trump says Europe gave Greenland to US as ‘greatest gift’ ever]

5. Ông Jeffries chính thức tuyên bố tranh cử chức Chủ tịch Hạ viện.

Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries chính thức tuyên bố ứng cử chức Chủ tịch Hạ viện trong nhiệm kỳ Quốc hội tiếp theo trong một bức thư gửi cho nhóm Dân biểu Dân chủ hôm thứ Tư.

"Chúc mừng ông/bà đã đắc cử vào Quốc hội khóa 120. Tôi viết thư này để trân trọng đề nghị sự ủng hộ của ông/bà đối với việc ứng cử của tôi cho chức vụ Chủ tịch Hạ viện nhiệm kỳ tới", ông viết.

Jeffries đã vạch ra những ưu tiên trước mắt của mình, bao gồm việc đảo ngược các khoản cắt giảm đối với chương trình Medicaid và SNAP được ban hành như một phần của Đạo luật "Một Dự luật Tuyệt vời" của Tổng thống Trump, gia hạn các khoản tín dụng thuế phí bảo hiểm theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp lý đã hết hạn vào năm ngoái, chấm dứt chiến tranh với Iran và giảm bớt thuế quan do tổng thống áp đặt.

"Các Dân biểu Dân chủ Hạ viện phải làm mọi thứ trong khả năng của mình để giảm đáng kể chi phí sinh hoạt cao. Trong quá trình đó, chúng tôi sẽ cố gắng tìm kiếm điểm chung lưỡng đảng bất cứ khi nào và ở đâu có thể," ông nói.

Các thành viên Hạ viện từ cả hai đảng sẽ bầu ra chủ tịch Hạ viện vào đầu tháng Giêng - một cuộc bầu cử được dự đoán rộng rãi là sẽ có lợi cho ông Jeffries do đảng Dân chủ chiếm đa số áp đảo.

[CBSNews: Jeffries officially announces he's running for House speaker]

6. Vance đổ lỗi cho cuộc xung đột Iran là nguyên nhân dẫn đến thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ: "Lý do chúng ta thua là do chiến tranh".

Trong những phát biểu công khai đầu tiên về kết quả bầu cử, Phó Tổng thống JD Vance cho biết lý do đảng Cộng hòa bị đánh bại nặng nề tại Hạ viện và Thượng viện là do cuộc chiến ở Iran.

"Lý do chúng ta thất bại là vì chiến tranh. Chính tổng thống đã nói vậy tối qua," Vance viết trong một bài đăng trên X. "Nếu bạn muốn tranh luận rằng điều đó đáng giá, rằng việc mất quyền kiểm soát Thượng viện trong 6 năm tới là đáng giá, thì cứ làm vậy. Hãy tranh luận rằng đó là cái giá đáng phải trả. Đồng ý hay không đồng ý, ít nhất đó cũng là sự trung thực. Nhưng mọi người đều biết lý do chúng ta thất bại. Và bất kỳ cuộc thảo luận trung thực nào về hướng đi tiếp theo của chúng ta đều phải bắt đầu từ đó."

Phó tổng thống, một ứng cử viên tiềm năng cho cuộc bầu cử năm 2028, cho biết nhiều cử tri đã ủng hộ liên danh Tổng thống Trump-Vance năm 2024 sẽ bỏ phiếu cho đảng Dân chủ năm 2026 vì bốn lý do: chấm dứt chiến tranh với Iran, tập trung vào chi phí sinh hoạt và lạm phát, đặt nước Mỹ lên hàng đầu và thay đổi mối quan hệ của Mỹ với Israel.

"Cử tri của chúng ta đã thể hiện tinh thần trách nhiệm," Vance viết. "Và bốn lý do trên là lý do tại sao nhiều người trong số họ đã bỏ phiếu cho đảng Dân chủ."

Phó tổng thống đã nhấn mạnh lời kêu gọi của người dẫn chương trình Fox News, Rachel Campos Duffy, về việc đạt được một "giải pháp ngoại giao" cho cuộc xung đột với Iran, nói rằng đề xuất của bà là "đúng đắn". Ông Vance đã dành phần lớn mùa xuân để dẫn đầu các nhà đàm phán của Mỹ trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột và đã đạt được một thỏa thuận không thành công với Iran để ngừng giao tranh, nhưng thỏa thuận này nhanh chóng đổ vỡ.

Vance cho biết một nhà phân tích dữ liệu giấu tên đã nói với ông rằng những cử tri ủng hộ ông và Tổng thống Trump năm 2024 đang tức giận và sẽ bỏ phiếu cho đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ông nói rằng phân tích đó "giờ đây trông có vẻ đúng như lời tiên tri".

"Cử tri của chúng ta đã đi bỏ phiếu," ông viết. "Ví dụ, ở Florida, tỷ lệ cử tri ủng hộ đảng Cộng hòa cao hơn đảng Dân chủ 9 điểm phần trăm, chỉ kém hơn một vài điểm phần trăm so với năm 2024. Chắc chắn có những nơi chúng ta có thể làm tốt hơn về tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu. Nhưng vấn đề chính không phải là tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu. Vấn đề chính là nhiều người đã bỏ phiếu cho Tổng thống Trump/Vance vào năm 2024 lại bỏ phiếu cho đảng Dân chủ vào năm 2026."

Vance cũng cho rằng có khả năng thông điệp kinh tế của đảng Cộng hòa "không đủ sắc bén" trong những tuần cuối cùng của chiến dịch tranh cử.

"Tôi vẫn hy vọng vào tương lai đất nước chúng ta," ông nói. "Đối với những người đang tức giận và muốn nói, ‘Tôi đã nói rồi mà’: các bạn đúng, các bạn đã nói với chúng tôi rồi. Hãy dùng năng lượng đó để bầu chọn những người Cộng hòa có cùng quan điểm với các bạn. Còn đối với những người chỉ đơn giản là tức giận vì kết quả, các bạn nên như vậy. Hãy dùng sự tức giận đó để quay lại công việc cứu lấy đất nước chúng ta. "

[CBSNews: Vance blames Iran conflict for GOP midterm defeats: "The reason we lost is the war"]

7. Tổng thống Trump nói rằng luận điểm của Vance "phần lớn là đúng" khi cho rằng chiến tranh ở Iran đã khiến đảng Cộng hòa thất cử trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Tổng thống Trump cho rằng "có lẽ đúng" là cuộc chiến ở Iran là nguyên nhân gây ra những tổn thất nặng nề cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, đặc biệt là chi phí xăng dầu liên quan đến cuộc chiến.

" Tôi nghĩ điều đó phần lớn là đúng vì nó đã đẩy giá xăng tăng lên một chút trong ngắn hạn," ông nói với các phóng viên tại một sự kiện liên quan đến việc xây dựng phòng khiêu vũ. "Nhưng đồng thời, nếu có cơ hội làm lại, tôi vẫn sẽ làm như vậy. Bởi vì về lâu dài, đó là giải pháp duy nhất. Bạn không thể để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân."

Tổng thống Trump đang trả lời câu hỏi về việc Phó Tổng thống JD Vance đổ lỗi cho chiến tranh về những thất bại trong một bài đăng trên X trước đó cùng ngày.

"Nhưng tôi có thể nói với các bạn rằng, về cuộc chiến đó, tôi sẽ không làm gì khác đi cả," Tổng thống Trump tiếp tục. "Chúng ta đã hoàn toàn đánh bại quân đội của họ. Hải quân đã biến mất. Không quân của họ đã biến mất. Hệ thống phòng không của họ cũng đã biến mất."

[CBSNews: Trump says it's "largely true" the war in Iran cost Republicans in midterms]

8. Tổng thống Zelenskiy đưa cuộc khủng hoảng năng lượng của Ukraine ra trước Quốc hội Đức trong bối cảnh gói viện trợ 11,6 tỷ euro đang chờ được bỏ phiếu.

Trong chuyến thăm Berlin hôm thứ Ba, ngày 3 tháng 11, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã gặp Chủ tịch Quốc hội Đức Julia Klöckner để thảo luận về hỗ trợ năng lượng và khoản viện trợ dự kiến 11,6 tỷ euro (khoảng 13,4 tỷ đô la Mỹ) của Đức dành cho Ukraine.

Cuộc đàm phán này nằm trong số nhiều cuộc gặp cao cấp mà Tổng thống Zelenskiy đã tiến hành tại thủ đô Berlin của Đức, bao gồm cả cuộc gặp với Thủ tướng Friedrich Merz và Tổng thống Frank-Walter Steinmeier.

Theo Văn phòng Tổng thống, Tổng thống Zelenskiy cho biết: "Chúng tôi đang làm mọi thứ có thể để kết thúc chiến tranh càng sớm càng tốt, nhưng chúng tôi phải sẵn sàng bảo vệ Ukraine và nền độc lập của chúng tôi", đồng thời nói thêm rằng Kyiv đang trông chờ vào việc quyết định cấp kinh phí sẽ được thông qua hoàn toàn.

Các khoản kinh phí này hiện đã được đưa vào dự thảo ngân sách năm 2027 của chính phủ Đức, dự kiến sẽ được Quốc hội bỏ phiếu thông qua vào cuối tháng này.

Nếu được thông qua, số tiền này sẽ cao hơn một chút so với kỷ lục 11,5 tỷ euro (13,3 tỷ đô la) mà Đức đã viện trợ cho Ukraine trong năm nay.

Thủ tướng Merz hứa hẹn gói mùa đông

Trước đó trong ngày, Thủ tướng Merz đã bảo đảm với Tổng thống Zelenskiy rằng Đức sẽ cung cấp cho Ukraine một gói hỗ trợ mùa đông chuyên dụng.

Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine tiếp tục phải đối mặt với các cuộc tấn công gần như hàng ngày của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng và dân sự quan trọng, mà chính quyền dự đoán sẽ gia tăng khi mùa đông đến. Trong khi đó, Nga đã bắt đầu tấn công vào các nguồn cung cấp nước.

Theo một thông cáo riêng từ Văn phòng Tổng thống, Thủ tướng đã nêu ra vấn đề phòng không và năng lượng là hai nhu cầu cấp thiết nhất của Kyiv trước mùa sưởi ấm.

Thống đốc khu vực Mykhailo Semikin cho biết 58 người vẫn còn mất tích, trong khi các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga liên tục buộc lực lượng cấp cứu phải tạm dừng tìm kiếm.

"Trong thời điểm khó khăn này, Ukraine có thể trông cậy vào Đức. Chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine hết mình", Thủ tướng Merz nói, khi hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về việc cung cấp hỏa tiễn đánh chặn PAC-2 và PAC-3 do Mỹ sản xuất, cùng với hỏa tiễn IRIS-T.

Tổng thống Zelenskiy cảm ơn Đức về sự hỗ trợ máy bay F-16, và cho biết một gói hỗ trợ mới tương tự đang nằm trong chương trình nghị sự.

Nỗ lực hòa bình nằm trong chương trình nghị sự với Steinmeier.

Trong cuộc gặp với Steinmeier, Tổng thống Zelenskiy nhắc lại rằng Âu Châu phải tiếp tục là một phần trong nỗ lực chung của Ukraine với Mỹ nhằm tiến gần hơn đến hòa bình.

Ông đề cập đến các cuộc đàm phán ở Brussels dự kiến diễn ra từ ngày 4 đến ngày 5 tháng 11, nơi các phái đoàn từ Mỹ, NATO, Âu Châu và Ukraine sẽ gặp nhau, và cuộc họp ba bên sắp tới với Mỹ và Nga tại Abu Dhabi.

"Chúng tôi đang chuẩn bị gặp nhau tại Abu Dhabi và làm việc một cách mang tính xây dựng. Chúng tôi cần sự hợp tác mang tính xây dựng tương tự từ phía Nga", Tổng thống Zelenskiy nói.

Ông Steinmeier cũng được báo cáo về thiệt hại từ các cuộc không kích của Nga ngày hôm nay, nhằm vào các cơ sở năng lượng ở Kyiv và năm khu vực khác, bao gồm Vinnytsia, Dnipropetrovsk, Zhytomyr, Volyn và Cherkasy.

Hai bên cũng thảo luận về việc hỗ trợ năng lượng cho khu vực Chernihiv, khu vực mà theo Văn phòng Tổng thống, là nơi ông Steinmeier trực tiếp bảo trợ.

Đức đang hứng chịu các cuộc tấn công hỗn hợp

Trong khi đó, Đức đã phải đối mặt với các cuộc tấn công chiến tranh hỗn hợp ngày càng gia tăng trên lãnh thổ của mình trong những tháng gần đây.

Vào Chúa Nhật, ngày 1 tháng 11, Bộ trưởng Kỹ thuật số Đức Karsten Wildberger xác nhận rằng điện thoại di động của các thành viên Quốc hội Liên bang và chính phủ liên bang có thể đã trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công mạng.

Chỉ một ngày sau, Âu Châu phải đối mặt với làn sóng tấn công mạng thứ hai, ảnh hưởng đến các cửa hàng của ít nhất 11 quốc gia.

Vụ tấn công nghi nhằm vào các quan chức Đức diễn ra trong bối cảnh một loạt các chiến dịch nước ngoài, vốn đã leo thang mạnh mẽ sau khi một máy bay điều khiển từ xa mang chất nổ được phát hiện tại phi trường Leipzig/Halle hồi đầu tháng 8.

Giới chức Đức đổ lỗi cho Nga, dẫn đến việc đóng cửa các lãnh sự quán song phương và làm xấu đi nghiêm trọng quan hệ song phương. Tuy nhiên, Mạc Tư Khoa phủ nhận việc thực hiện bất kỳ hoạt động phá hoại nào ở Âu Châu.

Lo ngại về các cuộc tấn công có thể nhắm vào binh lính ở Đức, quân đội nước này đã nâng mức độ đe dọa phá hoại của Nga lên mức "nghiêm trọng" vào ngày 21 tháng 10.

Sau 30 năm tập trung vào các hoạt động giải cứu con tin và chống khủng bố, Lực lượng Đặc nhiệm Kommando Spezialkräfte, gọi tắt là KSK của Đức bắt đầu chuẩn bị cho một cuộc đối đầu quân sự có thể xảy ra với Nga vào ngày 29 tháng 10.

Trong khi đó, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo vào giữa tháng 10 rằng Nga có thể leo thang các cuộc tấn công hỗn hợp, phá hoại và khiêu khích chống lại Ba Lan và các nước Baltic trước Giáng Sinh, viện dẫn những rủi ro đặc biệt đối với các tuyến hỏa xa và tuyến đường tiếp tế đến Ukraine.

[Kyiv Post: Zelensky Brings Ukraine’s Energy Crisis to Bundestag as €11.6B Aid Awaits Vote]

9. Nhà lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran chỉ trích Mỹ sau cuộc bầu cử.

Nhà lãnh đạo đầy quyền lực của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran đã ghi nhận công lao của đất nước mình trong việc đánh bại Tổng thống Trump trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

"Quốc gia Iran đã giáng cho Tổng thống Trump một thất bại chiến lược trên chiến trường và ở eo biển Hormuz - và một THẤT BẠI CHÍNH TRỊ ở Washington," Mohsen Rezaei nói. "Trong khi đó, người Mỹ phải gánh chịu chi phí cho cuộc chiến của ông ta."

"Bất cứ ai đối đầu với Iran đều sẽ phải trả giá - từ chiến trường cho đến tận cửa nhà mình," ông nói thêm.

Phó Tổng thống JD Vance được tường trình đã liên lạc với Rezaei tuần trước để thảo luận về các điều kiện ngừng bắn và đàm phán chấm dứt chiến tranh. Hiện chưa rõ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các cuộc đàm phán của Iran nhằm chấm dứt chiến tranh, nhưng Tổng thống Trump cho biết ông không hối tiếc về các cuộc tấn công.

[CBSNews: Head of Iran's Supreme National Security Council takes shot at U.S. in wake of election]

10. Kết quả thăm dò ý kiến: Người Anh muốn đảng Dân chủ thắng cử giữa nhiệm kỳ.

Theo một cuộc thăm dò mới của POLITICO, người Anh muốn đảng Dân chủ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ và tin rằng chiến thắng của đảng Cộng hòa sẽ gây ra nhiều rủi ro hơn cho thế giới.

Một cuộc khảo sát do công ty thăm dò dư luận PF Global thực hiện cho thấy 40% người Anh muốn đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử Mỹ vào thứ Ba, so với chỉ 15% ủng hộ đảng Cộng hòa.

Ngay cả trong số những người ủng hộ đảng Cải cách Anh (Reform UK) - đảng cánh hữu do Nigel Farage, đồng minh của Ông Donald Trump, lãnh đạo - chỉ có 27% muốn đảng Cộng hòa thắng cử, so với 21% muốn đảng Dân chủ thắng.

Người Anh coi việc đảng Cộng hòa nắm quyền là một kết quả rủi ro hơn cho thế giới, với một phần ba dự đoán các vấn đề toàn cầu sẽ trở nên hỗn loạn hơn nếu đảng của tổng thống Mỹ kiểm soát Quốc hội, so với 17% tin rằng tình hình sẽ ít hỗn loạn hơn.

Từ lâu, Tổng thống Trump đã không được lòng công chúng Anh, và 55% người dân cho rằng nhiệm kỳ tổng thống của ông gây bất lợi cho Vương quốc Anh, so với chỉ 17% cho rằng nó tốt. Chính quyền của ông được lòng những người ủng hộ đảng Cải cách hơn một chút — nhưng 38% trong số họ vẫn có cái nhìn tiêu cực, so với 27% có cái nhìn tích cực.

Liên Hiệp Âu Châu là một ‘đồng minh đáng tin cậy’ hơn.

Theo khảo sát của PF Global, người Anh coi nhiều quốc gia và khối khác là đối tác đáng tin cậy hơn so với Mỹ. Chỉ có 35% tin tưởng Mỹ sẽ là đồng minh đáng tin cậy của Anh – con số này thấp hơn nhiều so với Úc (66%), Canada (65%), Đức (54%), Liên minh Âu Châu (53%) và Pháp (50%). Trong bảy lựa chọn được đưa ra, chỉ có Trung Quốc là đối tác kém tin cậy hơn Mỹ.

Nỗ lực thúc đẩy mối quan hệ gần gũi hơn với Liên Hiệp Âu Châu của Thủ tướng Andy Burnham dường như cũng nhận được sự ủng hộ của công chúng.

Cuộc khảo sát cho thấy hơn một nửa người dân Anh (54%) ủng hộ việc ưu tiên tăng cường quan hệ với Liên Hiệp Âu Châu hơn là với các nước thuộc Khối Thịnh vượng chung (46%) và Mỹ (29%).

Ông Burnham đã đến tham dự Hội nghị Thượng đỉnh các nguyên thủ quốc gia Khối Thịnh vượng chung, gọi tắt là CHOGM ở vùng Caribbean hôm thứ Hai nhằm tìm cách xây dựng sự hợp tác kinh tế mạnh mẽ hơn với hiệp hội gồm 56 quốc gia này - hầu hết trong số đó là các thuộc địa cũ của Đế quốc Anh.

Chỉ những người ủng hộ cải cách mới đặt việc tăng cường quan hệ với Mỹ lên hàng đầu (52%), so với 48% đối với các nước thuộc Khối Thịnh vượng chung và 34% đối với Liên Hiệp Âu Châu.

Seb Wride, nhà lãnh đạo bộ phận thăm dò dư luận tại PF Global, cho biết: "Tổng thống Trump đã nhanh chóng định hình lại mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Người Anh coi đồng minh truyền thống của họ là kém tin cậy hơn, và điều đó đang thúc đẩy họ tìm kiếm các liên minh khác."

"Câu hỏi đặt ra là tình cảm này lan rộng đến đâu ngoài thời Tổng thống Trump. Một làn sóng xanh có thể đủ để một số người Anh cảm thấy Tổng thống Trump đã nhận được những gì ông ta đáng phải nhận. Nhưng việc hàn gắn mối quan hệ đặc biệt là một yêu cầu lớn hơn nhiều trong một cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ mà ít người Anh theo dõi sát sao."

Thực tế, chỉ có 22% cho biết họ nghe nhiều về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, so với 40% nghe nhiều về việc đội trưởng đội tuyển túc cầu Anh Harry Kane giành được giải thưởng Quả bóng vàng danh giá dành cho cầu thủ xuất sắc nhất.

[Politico: Poll: Brits want the Democrats to win the midterms]

11. Thủ tướng Merz cảnh báo Âu Châu cần có tiếng nói trong cuộc đàm phán khi Tổng thống Trump nối lại đàm phán với Ukraine.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo rằng Âu Châu phải giúp định hình bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Ukraine, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tiếp tục thúc đẩy đàm phán một thỏa thuận với người đồng cấp Nga Vladimir Putin.

"Âu Châu phải và muốn đóng một vai trò trong tiến trình này," Thủ tướng Merz phát biểu bên cạnh Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tại Berlin hôm thứ Ba. "Những yếu tố then chốt của một giải pháp hòa bình - dù liên quan đến lệnh trừng phạt hay cấu trúc an ninh - chỉ có thể được giải quyết với sự tham gia của chúng ta, những người Âu Châu. Và tất cả những người liên quan đều hiểu rất rõ điều đó. "

Tổng thống Zelenskiy cũng cho rằng không thể đạt được thỏa thuận hòa bình nào mà lại ngăn cản nước ông gia nhập Liên Hiệp Âu Châu và hưởng lợi từ cái mà ông gọi là "cơ sở hạ tầng an ninh" của khối này.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Mỹ và Nga - với tất cả sự tôn trọng dành cho Mỹ - không thể quyết định liệu Ukraine có trở thành thành viên của Liên minh Âu Châu hay không. Để làm được điều đó, chúng ta cần sự ủng hộ của các quốc gia khác, và tất cả các quốc gia đó đều ở Âu Châu."

Cuộc gặp giữa Thủ tướng Merz và Tổng thống Zelenskiy tại Berlin diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump đang nỗ lực nối lại các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh toàn diện ở Ukraine và trước khi các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa Ukraine và Nga dự kiến sẽ tiếp tục tại Abu Dhabi vào tuần tới.

Cuộc gặp tại Berlin cũng diễn ra một ngày trước cuộc đàm phán do Ủy ban Âu Châu chủ trì với các đại diện từ Mỹ, Ukraine và các đồng minh chủ chốt của Âu Châu về tái thiết hậu chiến và tương lai kinh tế của Ukraine.

Thủ tướng Merz cũng chỉ trích mạnh mẽ quyết định của Mỹ mời Putin tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 vào tháng 12 tại Miami, cho rằng động thái này đang loại Ukraine ra khỏi các cuộc đàm phán về vận mệnh của chính mình.

Thủ tướng Merz nói: "Nếu Tổng thống Trump quyết định mời tổng thống Nga, thì Ukraine phải là chủ đề thảo luận đầu tiên. Và nếu Ukraine được thảo luận, thì tổng thống Ukraine phải có mặt tại bàn đàm phán. Trong bất kỳ trường hợp nào, theo quan điểm của tôi, việc các nước thứ ba thảo luận về số phận của Ukraine mà không có sự tham gia của chính Ukraine là hoàn toàn không thể chấp nhận được."

Các nhà lãnh đạo Âu Châu, trong đó có Thủ tướng Merz, từ lâu đã lo ngại rằng Mỹ có thể theo đuổi một thỏa thuận hòa bình với Ukraine trên những điều khoản gạt bỏ Âu Châu và gây bất lợi cho Ukraine.

Thủ tướng Merz cho biết chính phủ của ông đang tiến hành cung cấp thêm viện trợ cho Ukraine để giúp nước này vượt qua mùa đông và kêu gọi các đồng minh tăng cường hỗ trợ, đồng thời nói thêm: "Tất cả người Âu Châu đều chia sẻ trách nhiệm - không chỉ riêng người Đức."

Thủ tướng Đức cũng cho biết Đức đã mời các nhà lãnh đạo Âu Châu và quốc tế đồng minh với Ukraine đến Berlin tham dự cuộc họp "Liên minh các nước sẵn sàng" vào ngày 19 tháng 11 để thống nhất về việc tăng cường hỗ trợ quân sự cho Kyiv và "khẳng định sự sẵn sàng của chúng tôi trong việc bảo đảm an ninh" trong trường hợp đạt được thỏa thuận ngừng bắn.

Tổng thống Zelenskiy cũng cho biết hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về việc hỗ trợ thêm để giải quyết tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng trong hệ thống phòng không của Ukraine, đặc biệt là thiếu hỏa tiễn đánh chặn. Ông cũng cho biết hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về gói hỗ trợ mới cho phi đội máy bay chiến đấu F-16 do Mỹ sản xuất của Ukraine.

Phát biểu sau đó tại Hội nghị An ninh Berlin, Tổng thống Zelenskiy kêu gọi các nhà lãnh đạo Âu Châu tăng cường khả năng phòng thủ của lục địa, đồng thời cảnh báo rằng chính trị Mỹ đang ngày càng hướng nội.

"Vai trò của Mỹ trên thế giới có thể sẽ ngày càng nhỏ đi, vì vậy vai trò của Âu Châu trên thế giới phải trở nên lớn hơn nữa", ông nói. "Và nếu không có Đức, điều này là không thể."

Tổng thống Zelenskiy đã đưa ra một lời cảnh báo gay gắt.

" Hãy nhìn vào cơ sở hạ tầng quân sự mà Nga đã xây dựng trong những năm gần đây," ông nói. "Tất cả những thứ đó chỉ dành cho Ukraine thôi sao? Không thể chỉ dành cho một quốc gia, cho Ukraine. Nó nhắm vào các bạn đấy."

[Politico: Germany’s Merz warns Europe needs seat at the table as Trump renews Ukraine talks]

12. ‘Vụ tấn công điên cuồng’ — Số người thiệt mạng trong vụ tấn công của Nga vào Komyshuvakha tăng lên 40 khi chiến dịch tìm kiếm bước sang ngày thứ 3.

Theo báo cáo của chính quyền địa phương ngày 4 tháng 11, số người thiệt mạng trong vụ không kích của Nga vào làng Komyshuvakha thuộc tỉnh Zaporizhzhia đã tăng lên 40 người, trong khi các hoạt động tìm kiếm và cấp cứu vẫn tiếp diễn sang ngày thứ ba.

Ngày 2 tháng 11, lực lượng Nga đã ném bom từ trên không xuống Komyshuvakha, nhắm trúng một tòa nhà trường học được sử dụng làm trung tâm phân phối viện trợ nhân đạo. Nga đã sử dụng bom FAB-3000 nặng 3 tấn, chứa hơn 1.000 kg thuốc nổ và có bán kính vụ nổ lên đến 250 mét.

Ngày 4 tháng 11, Tổng thống Zelenskiy cho biết mặc dù đã xác nhận 40 người thiệt mạng, nhưng một số thi thể vẫn chưa được nhận dạng.

Ông cho biết thêm, hơn 30 người có thể vẫn đang bị mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Ngày 4 tháng 11, Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước Ukraine, gọi tắt là DSNS cho biết, lực lượng cấp cứu, bao gồm cả các đội chó nghiệp vụ và các chuyên gia từ Cơ quan Cấp cứu Mỏ Nhà nước, vẫn đang tiếp tục tìm kiếm nạn nhân trong đống đổ nát.

Tổng thống Zelenskiy gọi chiến dịch giải cứu đang diễn ra là "rất khó khăn" và "vô cùng thách thức" vì mối đe dọa từ các cuộc tấn công tiếp theo của Nga vẫn còn thường trực.

Lực lượng Nga đã tiến hành nhiều cuộc không kích nhằm vào Komyshuvakha suốt buổi sáng ngày 2 tháng 11, ban đầu nhắm vào một trường học nơi người dân địa phương tập trung để nhận viện trợ nhân đạo.

Sau đợt tấn công đầu tiên, lực lượng Nga đã thả thêm chín quả bom từ trên không xuống một hầm trú ẩn nơi người dân đang nương náu, Tổng thống Zelenskiy cho biết.

Tổng thống gọi đây là một "cuộc tấn công cực kỳ khủng khiếp", nói rằng đó là bằng chứng cho thấy Nga không muốn giảm leo thang tình hình.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Lực lượng Nga không thể nào không biết rằng người dân địa phương ở lại Komyshuvakha nhận được viện trợ nhân đạo hàng tuần."

Tổng thống cũng cho biết cộng đồng quốc tế hầu như không có phản ứng gì đối với "vụ tấn công điên rồ" ở Komyshuvakha.

[Kyiv Independent: 'Insane attack' — Death toll from Russian attack on Komyshuvakha rises to 40 as search operation enters 3rd day]