Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Hôm ấy, Đức Giê-su cầu nguyện một mình. Các môn đệ cũng ở đó với Người, và Người hỏi các ông rằng: “Dân chúng nói Thầy là ai?” Các ông thưa: “Họ bảo Thầy là ông Gio-an Tẩy Giả, nhưng có kẻ thì bảo là ông Ê-li-a, kẻ khác lại cho là một trong các ngôn sứ thời xưa đã sống lại.” Người lại hỏi : “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?” Ông Phê-rô thưa: “Thầy là Đấng Ki-tô của Thiên Chúa.” Nhưng Người nghiêm giọng truyền các ông không được nói điều ấy với ai.

Người còn nói: “Con Người phải chịu đau khổ nhiều, bị các kỳ mục, thượng tế cùng kinh sư loại bỏ, bị giết chết, và ngày thứ ba sẽ trỗi dậy.”

 

1. Đã có báo cáo về các vụ nổ và khói gần một nhà máy lọc dầu ở vùng Bashkortostan của Nga.

Theo hãng tin độc lập Astra của Nga, dẫn lời người dân địa phương, máy bay điều khiển từ xa được tường trình đã tấn công một khu vực gần nhà máy lọc dầu ở thành phố Ufa, thủ phủ của Cộng hòa Bashkortostan thuộc Nga, vào đêm 23 tháng 9.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn và phá hủy 514 máy bay điều khiển từ xa trong đêm qua tại 18 khu vực, bao gồm Bashkortostan, Crimea bị tạm chiếm, và Hắc Hải và Biển Azov.

Theo Astra, người dân địa phương cho biết đã nghe thấy tiếng nổ ở Ufa, trong khi các kênh Telegram địa phương nói rằng hệ thống phòng không đang hoạt động trên thành phố.

Chuyên gia phân tích OSINT của Astra cho rằng khói bốc lên từ khu vực nhà máy lọc dầu Ufa, mặc dù chuyên gia này cũng nói rằng khói có thể bắt nguồn từ một nhà máy nhiệt điện gần đó.

Theo Rosaviatsiya, cảnh báo "mối đe dọa từ máy bay điều khiển từ xa" cũng đã được ban hành ở Bashkortostan, đồng thời các hạn chế tạm thời đã được áp đặt đối với việc đến và đi tại phi trường Ufa.

Tờ Kyiv Independent không thể tự mình xác minh tính chính xác của báo cáo. Tính đến thời điểm bài báo được đăng tải, chính quyền Nga vẫn chưa bình luận về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào khu vực này, và quân đội Ukraine cũng chưa xác nhận vụ tấn công.

Các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã nổi lên như một trong những khía cạnh kinh tế quan trọng nhất của chiến lược máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Kyiv, góp phần gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu trên toàn quốc và làm giảm mạnh sản lượng lọc dầu trong suốt mùa hè.

Một nửa trong số sáu nhà máy lọc dầu sản xuất dầu diesel lớn nhất của Nga đã cắt giảm hoặc ngừng hoàn toàn sản lượng trong tháng 9 sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Trong bối cảnh Ukraine tiếp tục tấn công vào các cơ sở năng lượng của Nga, Tổng thống Donald Trump đã kêu gọi Kyiv ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu, cho rằng các cuộc tấn công này đang góp phần gây ra tình trạng thiếu hụt dầu diesel toàn cầu khi cuộc chiến của ông chống lại Iran làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu trên toàn thế giới.

"Tổng thống Zelenskiy phải làm một việc. Ông ấy phải ngừng việc phá hủy nguồn cung nhiên liệu diesel ở Nga," Tổng thống Trump nói vào ngày 13 tháng 9. "Hãy để ông ấy nhắm vào các mục tiêu, nhưng đừng nhắm vào nhiên liệu diesel, vì ông ấy đang gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu diesel."

[Kyiv Independent: Explosions, smoke reported near oil refinery in Russia's Bashkortostan]

2. Ba Lan cho biết một máy bay trực thăng Mi-8 của Nga đã xâm phạm không phận gần Kaliningrad.

Theo thông báo của Bộ Chỉ huy Tác chiến Quân đội Ba Lan, một máy bay trực thăng quân sự Mi-8 của Nga đã xâm phạm không phận Ba Lan gần biên giới phía bắc nước này vào ngày 23 tháng 9.

Theo thông báo của bộ chỉ huy, chiếc trực thăng đã bay vào không phận Ba Lan phía bắc Braniewo vào khoảng 11 giờ 08 phút sáng giờ địa phương sau khi cất cánh từ vùng lãnh thổ Kaliningrad thuộc Nga.

Theo thông báo, trực thăng đã bay vào không phận Ba Lan ở độ sâu tối đa khoảng 300 mét và ở đó trong 42 giây.

Máy bay này đã được hệ thống radar quân sự Ba Lan theo dõi, trong khi các máy bay chiến đấu được điều động và lực lượng lục quân được đặt trong tình trạng sẵn sàng. Theo tuyên bố, các kíp trực phòng không Ba Lan vẫn túc trực 24/7 và trong "tình trạng sẵn sàng thường trực" để bảo vệ không phận đất nước.

"Bản chất của vụ việc cho thấy Nga một lần nữa đang thử nghiệm khả năng sẵn sàng của hệ thống phòng không của chúng ta", bộ chỉ huy cho biết.

[Kyiv Independent: Russian Mi-8 helicopter violates Polish airspace near Kaliningrad, Poland says]

3. Thủ tướng Anh yêu cầu Tổng thống Trump đề cập đến vấn đề Jimmy Lai với ông Tập Cận Bình.

Thủ tướng Anh Andy Burnham đã khẩn thiết đề nghị Tổng thống Trump nêu vấn đề nhà bất đồng chính kiến Hương Cảng Jimmy Lai đang bị giam giữ tại hội nghị thượng đỉnh với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình hôm thứ Năm.

Thủ tướng Burnham đã đưa ra yêu cầu này trong cuộc gặp hôm thứ Ba với Tổng thống Trump, người cho biết ông đồng ý rằng Lai nên được trả tự do. Người này cho biết thêm, phái đoàn Anh đề nghị Lai có thể sống ở Vương quốc Anh.

Năm nay, một tòa án Hương Cảng đã tuyên án ông Lai, một cựu ông trùm truyền thông, 20 năm tù giam về tội kích động nổi loạn. Tổng thống Trump đã nêu trường hợp của ông Lai hồi tháng 5 khi gặp ông Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Trung Quốc vẫn chưa cho biết liệu ông có sẵn lòng trả tự do cho ông Lai hay không.

Tòa Bạch Ốc không phản hồi yêu cầu bình luận. Văn phòng của Thủ tướng Burnham, trong một tuyên bố, xác nhận các nhà lãnh đạo đã thảo luận về ông Lai, một công dân Anh gốc Hoa. Thủ tướng, theo tuyên bố, đã nhắc lại "sự cần thiết phải trả tự do ngay lập tức cho ông ấy".

Một quan chức chính phủ Anh, người cũng như những người khác, được yêu cầu giấu tên để thảo luận về các cuộc trao đổi nội bộ, cho biết Thủ tướng Burnham trước đó đã nêu trường hợp của ông Lai trong cuộc điện đàm với ông Tập Cận Bình vào ngày 8 tháng 9.

Ông Lai đã thu hút sự chú ý của quốc tế vì việc bị giam giữ. Các nhà hoạt động nhân quyền cho rằng chính phủ Trung Quốc đang trừng phạt ông Lai vì vai trò của ông trong phong trào dân chủ ở Hương Cảng trong bối cảnh Bắc Kinh siết chặt kiểm soát đặc khu hành chính này. Các quan chức Trung Quốc lập luận rằng ông là một tội phạm đã làm suy yếu an ninh quốc gia.

Tổng thống Trump cho rằng ông Tập Cận Bình không muốn trả tự do cho ông Lai vì ông này "đã gây ra nhiều hỗn loạn" ở Hương Cảng.

"Việc Thủ tướng Burnham nêu vấn đề về công dân Anh bị giam giữ oan sai này trong cuộc gặp đầu tiên với Tổng thống Trump là điều vô cùng quan trọng", ông Mark Clifford, chủ tịch Ủy ban vì Tự do ở Hương Cảng, một tổ chức vận động phi lợi nhuận, cho biết.

Chính phủ Anh tuyên bố việc trả tự do cho ông Lai là ưu tiên hàng đầu trong năm 2024. Nhưng điều đó không làm nản lòng chính quyền Trung Quốc, ngay cả khi họ lo ngại về tình trạng sức khỏe ngày càng xấu đi của ông trong tù. Gia đình ông Lai gọi thời hạn án phạt và sáu năm biệt giam của ông là "án tử hình".

Người tiền nhiệm của Burnham, Keir Starmer, đã nêu trường hợp của Lai và kêu gọi trả tự do cho ông trong chuyến thăm Bắc Kinh hồi tháng Giêng cùng với ông Tập Cận Bình.

Vụ án của Lai đã thu hút sự chú ý của các nhà lập pháp tại Quốc hội. Dân biểu Chris Smith (RN.J.) và Thượng Nghị Sĩ Dan Sullivan (R-Alaska) đã đệ trình một dự luật vào tuần trước nhằm áp đặt các biện pháp trừng phạt và các "hậu quả chính sách" khác để đáp trả cái chết của các tù nhân chính trị trong lãnh thổ, như trường hợp của Jimmy Lai.

Vụ án của ông cũng từ lâu đã là tâm điểm chú ý của các nhà lập pháp trong quốc hội Anh. Alicia Kearns, một thành viên của đảng Bảo thủ đối lập, vào năm 2024 đã điều phối một tuyên bố chung của 105 chính trị gia từ 24 quốc gia lên án phiên tòa "bị vấy bẩn bởi sự bất công".

[Politico: British PM asks Trump to bring up Jimmy Lai with Xi]

4. Nga áp đặt các hạn chế gần biên giới Estonia trong bối cảnh lo ngại về việc huy động quân đội.

Đài truyền hình công cộng ERR của Estonia đưa tin Nga đã áp đặt các hạn chế tạm thời tại hai quận giáp biên giới Estonia, giới hạn việc di chuyển vào ban đêm, tiếp cận một số khu vực của sông Narva, săn bắn và mang theo vũ khí trong khu vực biên giới.

Các hạn chế do Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB ban hành có hiệu lực từ ngày 16 đến ngày 26 tháng 9 tại các huyện Kingisepp và Slantsy thuộc tỉnh Leningrad.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh lo ngại về an ninh ngày càng gia tăng ở khu vực Baltic. Các quan chức NATO đã cảnh báo về các vụ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga, vi phạm không phận, phá hoại và các mối đe dọa hỗn hợp khác, trong khi các quốc gia trong khu vực đang tăng cường phòng không.

Nga cho biết các biện pháp này nhằm tăng cường an ninh biên giới và ngăn chặn các hành vi vi phạm quy định về biên giới và di cư.

Các hạn chế này cũng được đưa ra trong bối cảnh các cuộc thảo luận về một làn sóng huy động mới có thể xảy ra ở Nga sau cuộc bầu cử quốc hội ngày 18-20 tháng 9. Nếu được công bố, điều này có thể khiến nhiều nam giới Nga tìm cách rời khỏi đất nước qua các biên giới đường bộ còn lại, bao gồm cả Estonia.

Giới chức Estonia cho biết họ đang theo dõi tình hình và không thấy mối đe dọa trực tiếp nào đối với đất nước, nhưng không thể loại trừ khả năng các biện pháp hạn chế này có liên quan đến làn sóng huy động lực lượng mới ở Nga.

Ở những nơi khác dọc theo biên giới phía tây bắc của Nga, Phần Lan đã đóng cửa toàn bộ biên giới đất liền với Nga kể từ tháng 12 năm 2023. Vào ngày 3 tháng 9, chính phủ Phần Lan đề xuất gia hạn Đạo luật An ninh Biên giới đến cuối năm 2028, với lý do nguy cơ từ các hoạt động như vậy vẫn tiếp diễn.

Vào tháng 9, Nga cũng đã tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa gần biên giới Ba Lan và Moldova với Ukraine.

Vào tháng 8, Lithuania cho biết họ có thông tin tình báo cho thấy Nga có thể sử dụng máy bay điều khiển từ xa do Ukraine sản xuất để thực hiện các cuộc tấn công kiểu "cờ giả" nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu ở khu vực Baltic.

[Kyiv Independent: Russia imposes restrictions near Estonian border amid mobilization concerns]

5. Ukraine đạt tiến triển vượt bậc trong việc chế tạo hỏa tiễn FP-7 và hỏa tiễn FP-9 tầm xa.

FP-7 có thể được xem là hỏa tiễn đạn đạo chiến thuật, trong khi FP-9 được dành riêng cho các cuộc tấn công tầm xa.

Vào tháng 2 năm 2026, Fire Point đã công bố đoạn phim ghi lại vụ phóng thử nghiệm đầu tiên của hỏa tiễn FP-7. Theo thông số kỹ thuật do nhà sản xuất công bố, hỏa tiễn phóng từ mặt đất này mang đầu đạn nặng 150 kg (331 lb), có tốc độ tối đa 1.500 mét/giây (3.355 mph) và đạt độ chính xác khi rơi xuống đất khoảng 14 mét (46 feet).

Đầu tháng 9, Giám đốc điều hành của Fire Point, Iryna Terekh, đã thông báo tại triển lãm quốc phòng MSPO 2026 ở Ba Lan rằng FP-7 đã hoàn thành hai giai đoạn thử nghiệm hoạt động và đang chuẩn bị được triển khai ngay lập tức ra tiền tuyến trong vòng vài tuần chứ không phải vài tháng.

Song song đó, Fire Point cũng đang phát triển hỏa tiễn đạn đạo FP-9 lớn hơn, được thiết kế để đạt tầm bắn lên tới 850 km.

Trưởng nhóm thiết kế của Fire Point, Denys Shtilerman, lưu ý vào mùa hè rằng các cuộc thử nghiệm bay đối với hệ thống tầm bắn 850 km có thể bao gồm các quỹ đạo thử nghiệm hướng tới các mục tiêu mang tính biểu tượng của Nga, vì việc thử nghiệm một hỏa tiễn 850 km trong không phận Ukraine là không khả thi về mặt địa lý.

Cả hai hệ thống FP-7 và FP-9 đều được biết là đang trải qua các chu kỳ phát triển và thử nghiệm nhanh chóng trong những tháng gần đây.

Mặc dù các thông số kỹ thuật cụ thể về hỏa tiễn Pelican được đề cập trong tuyên bố của Tổng thống Zelenskiy vẫn được giữ bí mật, nhưng các đánh giá quốc phòng cho thấy hỏa tiễn trực tiếp nhắm vào khu vực đô thị Mạc Tư Khoa khó có thể là phiên bản FP-7 tiêu chuẩn, do tầm bắn của nó chỉ từ 200 đến 300 km.

Đồng thời, vẫn chưa được xác nhận liệu Fire Point đã đẩy nhanh các cuộc thử nghiệm chiến đấu đối với nền tảng FP-9 nặng hơn, có tầm bắn 850 km, hay liệu tên gọi Pelican có được áp dụng cho một biến thể hỏa tiễn đạn đạo tầm trung được thiết kế để tấn công các hành lang phòng không của Nga hay không.

Cuộc tấn công mới nhất vào Mạc Tư Khoa đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho các cơ sở hạ tầng công nghiệp trọng yếu của Nga. Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine xác nhận đã tấn công vào nhà máy lọc dầu Gazprom Neft Mạc Tư Khoa ở quận Kapotnya phía đông nam Mạc Tư Khoa, cách Điện Cẩm Linh khoảng 15 km.

Theo các nhà chức trách quân sự, máy bay điều khiển từ xa tầm xa do Trung tâm Tác chiến Đặc biệt "Alpha" thuộc Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU điều khiển đã bay hơn 500 km để vượt qua hệ thống phòng không dày đặc của thủ đô, tấn công vào tổ máy chưng cất dầu thô sơ cấp AVT-6, một cơ sở lọc dầu tích hợp và một đơn vị đồng phân hóa của nhà máy lọc dầu. Phân tích định vị địa lý các đoạn video do người dân thành phố công bố đã xác nhận các đám cháy lớn tại khu vực nhà máy lọc dầu.

Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa giải quyết khoảng 11,6 triệu tấn dầu thô mỗi năm, cung cấp khoảng 40% nhu cầu nhiên liệu cho thủ đô và 70% lượng xăng và dầu hỏa hàng không tiêu thụ trên toàn khu vực Mạc Tư Khoa rộng lớn hơn.

Đồng thời, Fire Point xác nhận rằng máy bay điều khiển từ xa tấn công FP-1 của họ đã tấn công và phá hủy các khu phức hợp kho chứa thương mại do Modern Warehouse Technologies vận hành tại Sofyino, thuộc quận Ramensky của vùng Mạc Tư Khoa.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergey Sobyanin tuyên bố rằng hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn hơn 1.600 máy bay điều khiển từ xa trên tất cả các cấp độ phòng thủ kể từ thứ Bảy, trong đó có 450 chiếc bị bắn hạ khi đang tiếp cận thủ đô, gọi đây là cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa lớn nhất nhằm vào Mạc Tư Khoa cho đến nay.

Thống đốc vùng Mạc Tư Khoa, Andrey Vorobyov, báo cáo ít nhất hai thường dân thiệt mạng và sáu người bị thương trên khắp tỉnh lân cận.

[Kyiv Post: Development of the FP-7 and long-range FP-9]

6. Tổng thống Zelenskiy đề nghị ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng trong khi Tổng thống Trump ra tín hiệu ủng hộ việc sản xuất hỏa tiễn Patriot ở Ukraine.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Ukraine sẵn sàng cho một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng có đi có lại nếu Nga ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này, đồng thời xác nhận rằng Washington đã ra tín hiệu sẵn sàng cấp cho Ukraine giấy phép tự sản xuất hỏa tiễn đánh chặn Patriot.

Sau cuộc gặp kéo dài 40 phút với Tổng thống Donald Trump tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 81, gọi tắt là UNGA ở New York hôm thứ Ba, Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine sẵn sàng cho "bất kỳ hình thức nào" liên quan đến thỏa thuận ngừng bắn năng lượng.

Theo các nguồn tin, Washington đã đồng ý chính thức chuyển thông điệp này tới Mạc Tư Khoa.

"Cả Hoa Kỳ và Ukraine đều muốn cuộc chiến vô nghĩa với Nga này kết thúc trước mùa đông", Tổng thống Zelenskiy nói. "Chúng tôi đã thảo luận về các bước giảm leo thang có thể mở đường cho ngoại giao", ông nói tiếp.

Sản xuất Patriot tại Ukraine

Theo Tổng thống Zelenskiy, Tổng thống Trump bày tỏ sự sẵn lòng giúp Ukraine có được các giấy phép cần thiết để bắt đầu sản xuất hỏa tiễn đánh chặn Patriot trong nước.

Ông cho biết Raytheon sẵn sàng tham gia sáng kiến này, nhưng cần phải có sự cho phép trước khi dự án có thể bắt đầu.

Theo trang Clash Reports, Tổng thống Zelenskiy cho biết: "Raytheon đã sẵn sàng. Chúng tôi đã đề nghị tổng thống giúp chúng tôi tiến hành nhanh chóng. Ông ấy rất lạc quan về việc cấp phép."

Dự án sẽ mất ít nhất từ một đến một năm rưỡi. "Dù thế nào đi nữa, đó cũng là vì tương lai," ông kết luận.

Các diễn giả tại Kyiv cảnh báo rằng sự phụ thuộc của Âu Châu vào Mỹ, tốc độ sản xuất quốc phòng chậm và sự chia rẽ chính trị có thể khiến Âu Châu dễ bị tổn thương trước một cuộc xung đột rộng lớn hơn.

Tổng thống Trump lần đầu tiên nêu ra ý tưởng cấp phép cho Ukraine trong hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8 tháng 7.

"Tôi nghe nói rằng chúng ta sẽ trao cho họ quyền tạo ra những người yêu nước. Chúng ta sẽ chỉ cho họ cách làm điều đó," ông nói, trước khi rút lại cam kết mà ông đã đưa ra sau đó trong cùng tháng.

"Chúng tôi chưa đồng ý về điều đó. Chúng tôi đang thảo luận, nhưng việc chuyển giao loại công nghệ đó là rất khó khăn", Tổng thống Trump nói, lập luận rằng Washington phải "rất cẩn thận" khi chia sẻ công nghệ vũ khí tiên tiến của Mỹ.

Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine tiếp tục chuẩn bị cho năm thứ năm của cuộc chiến.

Trong vài tháng qua, Kyiv ngày càng kêu gọi các đồng minh cung cấp hỏa tiễn đánh chặn Patriot, vì hiện đây là loại vũ khí duy nhất có khả năng răn đe các hỏa tiễn đạn đạo của Nga thường được sử dụng trong các cuộc tấn công quy mô lớn trên toàn Ukraine.

Trong tuyên bố được đưa ra sau cuộc đàm phán, Tổng thống Zelenskiy cho biết các nhóm kỹ sư Ukraine và Mỹ sẽ tiếp tục hợp tác để sản xuất hỏa tiễn Patriot tại Ukraine. Ông nói rằng khả năng này sẽ giúp bảo vệ tính mạng người dân nếu Nga từ chối đàm phán.

Hai nhà lãnh đạo cũng đã thảo luận về gói trang bị phòng không mùa đông, cùng với các vấn đề song phương và đa phương rộng hơn.

Tổng thống Zelenskiy bác bỏ những lời biện minh của Điện Cẩm Linh.

Tổng thống Zelenskiy bày tỏ hy vọng Tổng thống Trump sẽ tổ chức một cuộc gặp ba bên với Putin, vì cuộc gặp này có thể cho phép các nhà lãnh đạo trực tiếp giải quyết những vấn đề khó khăn nhất nhằm nỗ lực chấm dứt chiến tranh.

"Tôi sẵn sàng gặp Putin bất cứ lúc nào," Tổng thống Zelenskiy nói. Lập trường ngoại giao của ông vẫn không thay đổi; chính Putin mới là người liên tục từ chối các cuộc gặp trực tiếp.

Ngày 4 tháng 6, Tổng thống Zelenskiy đã gửi một bức thư ngỏ cho Putin, yêu cầu một cuộc gặp trực tiếp trên một địa điểm trung lập, với các bảo đảm an ninh để chấm dứt chiến tranh. Không có gì đáng ngạc nhiên, Putin đã bác bỏ và chế giễu đề xuất này, cho rằng nó "sẽ vô ích".

Trước đó vào thứ Ba, Tổng thống Trump đã kêu gọi Putin chấm dứt chiến tranh chống lại Ukraine và nói rằng ông sẵn sàng sử dụng các quyền lập pháp mới được trao để áp thuế lên tới 100% đối với người mua năng lượng của Nga.

Tổng thống Trump cũng cho biết Putin sẵn sàng gặp mặt và muốn chiến tranh chấm dứt, mặc dù ông không xác nhận cuộc gặp có thể diễn ra ở đâu.

Ngoài ra, Tổng thống Zelenskiy bác bỏ những lập luận "lịch sử" của Mạc Tư Khoa về việc tiếp tục chiến tranh, nói rằng chúng không thể biện minh cho cuộc xâm lược của Nga hoặc thay thế cho một nỗ lực giải quyết xung đột nghiêm chỉnh.

"Khi mọi người nói về việc chấm dứt chiến tranh và viện dẫn những lý do lịch sử, thực ra đó chỉ là chuyện vớ vẩn", ông nói. "Nếu muốn giải quyết vấn đề, thì hãy giải quyết nó đi", ông nói tiếp.

Ông lập luận rằng Putin đã thất bại trong việc giành được thắng lợi quyết định trên chiến trường và hiện đang phải đối mặt với áp lực phải biện minh cho cái giá phải trả của cuộc xâm lược trong nước. "Ông ta không tôn trọng ai cả," Tổng thống Zelenskiy nói, và thêm rằng Putin "chỉ sợ quốc gia của mình."

Tổng thống Zelenskiy cũng đặt câu hỏi làm thế nào Mạc Tư Khoa có thể biện minh cho việc duy trì một lực lượng ước tính khoảng một triệu người ở Ukraine trong khi phải chịu tổn thất nặng nề hàng tháng mà không có chiến thắng rõ ràng nào.

[Kyiv Post: Zelensky Offers Energy Truce as Trump Signals Support for Patriot Production in Ukraine]

7. Tổng thống Zelenskiy gọi Putin là "nguồn gốc" của cuộc chiến tranh xâm lược, trong khi Ukraine kêu gọi hòa bình tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

Ngày 23 tháng 9, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi tiếp tục hỗ trợ Ukraine, nhấn mạnh tầm quan trọng của các cuộc đàm phán và cảnh báo rằng người dân Ukraine sẽ tiếp tục chống lại Nga.

"Đúng vậy, đôi khi có vẻ như Ukraine chỉ tập trung vào chiến tranh vì chúng tôi nói về vũ khí, về quốc phòng và các biện pháp trừng phạt đối với kẻ xâm lược. Nhưng người dân Ukraine không lựa chọn cuộc chiến này. Chúng tôi lựa chọn không chết, không mất đất nước, gia đình, không mất độc lập, không mất tự do", Tổng thống Zelenskiy nói trong bài phát biểu của mình trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc.

Tổng thống Zelenskiy cho biết, khi Nga tiếp tục tiến hành chiến tranh, thâm hụt ngân sách của nước này lớn hơn bất kỳ năm nào trước đó, và hầu hết các vùng của Nga đều đang phá sản. Ông cũng nói thêm rằng tất cả các chiến dịch lớn của Nga trên tiền tuyến mùa hè này đều thất bại.

"Không một quan chức Nga nào từng tưởng tượng rằng ‘Tướng quân Mùa đông’, lực lượng đã chiến đấu bên cạnh Nga hàng thế kỷ, một ngày nào đó sẽ đổi phe và ủng hộ những người tự vệ trước Nga. Chúng tôi sẽ làm điều đó xảy ra vào mùa đông này nếu Nga tiếp tục tấn công vào hệ thống năng lượng và sưởi ấm của chúng tôi", Tổng thống Zelenskiy nói.

Ông nói thêm rằng, khi bắt đầu cuộc chiến, Nga chưa bao giờ ngờ rằng Ukraine lại có khả năng tấn công vào các nhà máy quân sự ở Siberia, sâu bên trong lãnh thổ nước này.

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng mục tiêu của Ukraine là bảo vệ cơ sở hạ tầng thiết yếu, an ninh lương thực, bảo vệ tính mạng và làm chậm quá trình phát triển vũ khí sát thương dùng để giết người.

"Chúng tôi cần làm chậm quá trình này lại trước khi bước sang giai đoạn tiếp theo, bởi vì ngay từ năm sau, rất có thể trí tuệ nhân tạo, chứ không chỉ con người, sẽ bắt đầu quyết định những gì xảy ra trên chiến trường, và chúng tôi cần hòa bình trước khi điều đó xảy ra", ông nói.

Tổng thống Zelenskiy mô tả Putin là "người phát động" cuộc chiến tranh của Nga và nói rằng "Putin càng có thể gây chiến lâu thì càng để lại nhiều điều ác trên thế giới này" sau khi ông ta ra đi.

"Người Ukraine hiểu rằng mùa đông này có thể rất khắc nghiệt đối với chúng tôi, nhưng để đáp trả, chúng tôi sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc gây khó khăn cho Nga. Và đó chính là lý do tại sao chúng tôi nói rằng các bước giảm leo thang là quan trọng, là cần thiết trước mùa đông", ông nói giữa lúc nhiều nỗ lực hòa giải hoặc ngừng bắn thất bại.

Tổng thống Zelenskiy cũng nói rằng Nga đang tuyển mộ công dân của 47 quốc gia khác nhau vào cuộc chiến của mình và kêu gọi đại diện của mỗi quốc gia không để công dân của họ "bị đưa ra một mặt trận khác" và bị lôi kéo vào cuộc chiến của Nga.

[Kyiv Independent: Zelensky says Putin 'patient zero' of Russia's war as Ukraine calls for peace at UN General Assembly]

8. Tổng thống Erdoğan ủng hộ hòa bình, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ Ukraine.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan kêu gọi Nga chấm dứt cuộc chiến chống Ukraine bằng một thỏa thuận bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, tái khẳng định lập trường ngoại giao của Ankara trong nỗ lực làm trung gian hòa giải giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa.

Tổng thống Erdoğan đưa ra nhận xét này trong ngày đầu tiên của phiên thảo luận chung cao cấp của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 81, gọi tắt là UNGA vào thứ Ba, ngày 22 tháng 9, sau bài phát biểu của Tổng thống Donald Trump, người đã đe dọa sẽ sử dụng quyền lập pháp mới được trao để áp thuế lên tới 100% đối với người mua năng lượng của Nga nếu Mạc Tư Khoa tiếp tục cuộc chiến.

Theo Clash Reports, trong bài phát biểu tại Liên Hiệp Quốc, Tổng thống Erdoğan nói: "Về cuộc chiến Nga-Ukraine, chúng tôi chân thành hy vọng rằng nó sẽ kết thúc với việc chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine được tôn trọng."

Phiên họp thứ 81, với chủ đề chính năm nay là "Khôi phục niềm tin, quản lý sự chuyển đổi: một Liên Hiệp Quốc mang lại lợi ích cho tất cả mọi người", đã chính thức khai mạc vào ngày 8 tháng 9.

Phiên thảo luận chung đã bắt đầu vào thứ Ba và dự kiến sẽ kết thúc vào ngày 28 tháng 9.

Lập trường ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ về chiến tranh ở Ukraine

Thổ Nhĩ Kỳ đã nhiều lần tuyên bố ủng hộ toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, bao gồm cả Crimea, vùng lãnh thổ mà Nga đã sáp nhập bất hợp pháp vào năm 2014. Ankara không công nhận bất kỳ tuyên bố sáp nhập nào của Ukraine từ phía Mạc Tư Khoa, điều mà Điện Cẩm Linh không mấy hài lòng.

Tuy nhiên, nước này vẫn duy trì quan hệ ngoại giao với cả Kyiv và Mạc Tư Khoa.

Vị thế này đã cho phép Thổ Nhĩ Kỳ tự thể hiện mình như một bên trung gian tiềm năng. Nước này đã tổ chức các cuộc đàm phán ban đầu giữa Nga và Ukraine tại Istanbul vào năm 2022 và, cùng với Liên Hiệp Quốc, đã làm trung gian cho Sáng kiến Ngũ cốc Hắc Hải vào tháng 7 năm đó, cho phép xuất khẩu ngũ cốc từ các cảng của Ukraine cho đến khi Nga rút khỏi sáng kiến này vào tháng 7 năm 2023.

Bốn ngày sau khi cuộc xâm lược toàn diện của Nga bắt đầu vào tháng 2 năm 2022, Thổ Nhĩ Kỳ đã viện dẫn Công ước Montreux để hạn chế việc tàu chiến đi qua eo biển Thổ Nhĩ Kỳ.

Mặc dù những phát biểu của Erdoğan tại Liên Hiệp Quốc dường như phù hợp với lập trường ngoại giao lâu nay của Thổ Nhĩ Kỳ về cuộc chiến chống Ukraine, nước này vẫn nằm trong số những quốc gia mua nhiên liệu hóa thạch của Nga nhiều nhất.

Vào tháng 8, Thổ Nhĩ Kỳ là nước mua nhiên liệu hóa thạch của Nga lớn thứ ba thế giới, sau Trung Quốc và Ấn Độ, nhập khẩu lượng hydrocarbon trị giá 1,5 tỷ euro (khoảng 1,7 tỷ đô la), theo một báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch, gọi tắt là CREA.

Ankara đã tránh tham gia các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Mạc Tư Khoa và duy trì quan hệ kinh tế, du lịch và năng lượng rộng rãi với Nga, đồng thời hỗ trợ Kyiv bằng thiết bị quốc phòng và sự hỗ trợ rộng rãi hơn với tư cách là thành viên NATO.

Hòa giải hàng hải vẫn tiếp diễn

Hiện tại, nỗ lực ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ dường như ít tập trung vào một thỏa thuận hòa bình toàn diện hơn là vào việc giảm thiểu các cuộc tấn công dân sự nhằm vào các tàu thuyền đi qua Hắc Hải. Trong những tháng gần đây, nhiều tàu thuyền Thổ Nhĩ Kỳ đã trở thành mục tiêu, chủ yếu là bởi máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Ngày 18 tháng 9, Ankara đã gửi cho Nga và Ukraine một bản dự thảo biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt các cuộc tấn công như vậy, dựa trên khuôn khổ của hành lang vận chuyển ngũ cốc trước đây.

Ngoại trưởng Hakan Fidan của nước này cho biết Ankara đã nhận được phản hồi từ cả hai phía nhưng thừa nhận việc dung hòa lập trường của họ sẽ rất khó khăn. "Thẳng thắn mà nói, cả hai bên đều có yêu cầu riêng", ông Fidan nói.

Trước đó, vào ngày 9 tháng 8, Thổ Nhĩ Kỳ đã hạn chế sự di chuyển của các tàu thương mại hướng đến Hắc Hải qua eo biển Dardanelles, nhắm vào các tuyến đường đến cảng Novorossiysk của Nga và có khả năng cả các cảng của Ukraine.

Lệnh hạn chế này được đưa ra trong bối cảnh cả hai nước tiếp tục thường xuyên tấn công lẫn nhau trên Hắc Hải, với mục đích Ukraine tìm cách phá vỡ hoạt động hậu cần hàng hải của Nga, nguồn cung cấp nhiên liệu cho Crimea bị tạm chiếm và xuất khẩu dầu mỏ, vốn hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Mạc Tư Khoa.

Các cuộc tấn công ngày càng đe dọa chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu khi chúng đẩy giá lúa mì lên cao và buộc các nhà nhập khẩu lớn phải tìm kiếm các lựa chọn thay thế đắt tiền hơn.

Ông Erdogan kêu gọi cải cách Liên Hiệp Quốc

Trước đó vào thứ Ba, Erdoğan đã sử dụng một bài báo đăng trên Bloomberg để kêu gọi cải cách sâu rộng Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Ông kêu gọi bãi bỏ quyền phủ quyết của hội đồng và chấm dứt việc bổ nhiệm thành viên thường trực, lập luận rằng cấu trúc của cơ quan này không còn phản ánh thực tế của thế giới hiện đại.

Ông nói: "Những thảm kịch trong những năm gần đây, bao gồm đại dịch, khủng hoảng năng lượng, gián đoạn chuỗi cung ứng và xung đột khu vực, đã chứng minh rằng việc để cho một số ít cường quốc tư bản giải quyết các cuộc khủng hoảng toàn cầu không còn phù hợp với thực tế của thế giới ngày nay."

Quyền phủ quyết của Nga với tư cách là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an đã nhiều lần ngăn cản hội đồng đưa ra các hành động ràng buộc đối với cuộc xâm lược của Mạc Tư Khoa.

Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, nơi không quốc gia nào có quyền phủ quyết, đã thông qua nhiều nghị quyết khẳng định chủ quyền, độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, đồng thời kêu gọi quân đội Nga rút lui.

[Kyiv Post: Erdoğan Backs Peace Upholding Ukraine’s Territorial Integrity]

9. Thế giới đang thể hiện dấu hiệu phản đối Tổng thống Trump tại Liên Hiệp Quốc.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump lại một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý tại Liên Hiệp Quốc, khi các nhà lãnh đạo thế giới tìm mọi cách để giữ được thiện cảm của ông.

Nhưng đằng sau những tiêu đề báo chí, có một luồng bất mãn ngầm — và thậm chí là sự thách thức — từ một số nhà lãnh đạo dường như đang chuẩn bị cho cuộc sống sau khi trật tự do Mỹ dẫn đầu chấm dứt.

Sau khi Tổng thống Trump đe dọa "tiêu diệt" một số thành phần của Iran, một số đồng minh đã lên tiếng cảnh báo.

"Tôi đã rất lo lắng khi nghe một nhà lãnh đạo của một cường quốc nói rằng ông ta đang cân nhắc việc tiêu diệt một quốc gia. Ý tôi là, đây rõ ràng là một sự vi phạm nghiêm trọng toàn bộ nguyên tắc của Liên Hiệp Quốc", Ngoại trưởng Na Uy Espen Barth Eide cho biết trong một cuộc phỏng vấn.

Thủ tướng Canada Mark Carney, một trong những người thường xuyên chỉ trích thẳng thừng Tổng thống Trump trên trường quốc tế, đã không gặp tổng thống Mỹ. Thay vào đó, ông thúc đẩy việc giảm bớt sự phụ thuộc vào sức mạnh truyền thống của Mỹ, ngay cả khi ông đang thu hút các nhà đầu tư mới, bao gồm cả Trung Quốc - với cuộc chiến thương mại với Mỹ là một điểm bán hàng quan trọng.

"Đây không phải là chủ nghĩa đa phương viển vông chỉ bảo vệ hiện trạng, cũng không phải là chủ nghĩa thực dụng lạnh lùng phá bỏ hoàn toàn hiện trạng," ông Carney nói với các phóng viên bên lề Liên Hiệp Quốc. "Và giải pháp thay thế mà Canada và nhiều nước khác đang theo đuổi là chủ nghĩa hiện thực dựa trên các giá trị."

Về trí tuệ nhân tạo, Na Uy và Phần Lan kêu gọi con người kiểm soát AI, thu thập chữ ký từ gần hai chục nhà lãnh đạo thế giới, bao gồm Đức, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Canada. Động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Trump bác bỏ việc giám sát AI toàn cầu.

Và phái đoàn Cuba đã bỏ ra khỏi buổi phát biểu của Tổng thống Trump sau khi tổng thống nói rằng chính quyền của ông đang "tìm kiếm một sự thay đổi cơ bản" ở Havana.

Trong nước, Tổng thống Trump phải đối mặt với tỷ lệ ủng hộ thấp và những lời chỉ trích ngày càng tăng – kể cả từ các thành viên trong chính đảng của ông – những người lo sợ rằng họ sắp bị quét sạch khỏi quyền lực. Và trong khi ông vẫn thu hút sự chú ý tại Liên Hiệp Quốc – nói với các phóng viên rằng các phái viên của ông đã gặp gỡ phái đoàn Iran, tổ chức các cuộc họp với các đồng minh vùng Vịnh và nhận được lời khen ngợi từ Mỹ Latinh – thì những người chỉ trích lại tỏ ra tự tin hơn.

Ngay cả một số chiến thắng của Tổng thống Trump cũng được điều chỉnh cho phù hợp. Sau khi đe dọa chinh phục Greenland, người Đan Mạch dường như đã xoa dịu Tổng thống Trump bằng một thỏa thuận, mặc dù thỏa thuận đó có vẻ tương tự như hiện trạng.

"Các đồng minh của chúng ta trong các phát ngôn công khai rõ ràng đang rất thận trọng với tổng thống. Rất ít người sẵn lòng công khai chỉ trích ông ấy," Thượng Nghị Sĩ Chris Murphy (Đảng Dân chủ - Connecticut) nói với POLITICO hôm thứ Tư bên lề Liên Hiệp Quốc.

Tuy nhiên, Murphy cảnh báo không nên nhầm lẫn lời khen ngợi với sự tôn trọng. Ông nói: "Hãy xem những gì đang xảy ra ở Nam Mỹ, Á Châu và Phi Châu. Các quốc gia đang tăng cường quan hệ với Trung Quốc, và không có thỏa thuận mới nào đáng kể được ký kết với Hoa Kỳ." Tòa Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Sự kiện quan trọng nhất trong ngày của Tổng thống Trump là việc ký kết một thỏa thuận giữa Mỹ, Greenland và Đan Mạch, theo đó cấm bất kỳ quốc gia nào không thuộc NATO mở căn cứ trên đảo hoặc khai thác khoáng sản quan trọng hay đất hiếm mà không có sự đồng ý của ba bên ký kết.

Chính quyền Trump nhanh chóng tuyên bố rằng Mỹ sẽ xây dựng hai căn cứ mới trên hòn đảo này.

"Tôi biết đây sẽ là một mối quan hệ lâu dài và tuyệt vời," Tổng thống Trump phát biểu tại lễ ký kết sau đó, cùng với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen.

Frederiksen cảm ơn Tổng thống Trump về thỏa thuận này, nói rằng đó là "một thỏa thuận thậm chí còn lớn hơn và tốt hơn" so với thỏa thuận năm 1951.

Nhưng một nhà ngoại giao NATO, người được giấu tên để có thể thẳng thắn nói về một vấn đề vẫn còn gây tranh cãi, đã thở phào nhẹ nhõm – dù không nói là bực bội. "Hiệp ước hiện hành đã là một thỏa thuận tốt cho Washington và liên minh, và những rắc rối vừa rồi là không cần thiết, nhưng đó là cách làm việc hiện nay", nhà ngoại giao này nói. "Chúng tôi đã học được bài học đó rồi."

Một số sáng kiến mới của chính quyền Trump đã nhận được nhiều lời khen ngợi, trong đó có nỗ lực "Lá chắn Mỹ Châu" nhằm chống tội phạm ở Mỹ Latinh.

"Chúng tôi hoan nghênh sự lãnh đạo và sáng kiến của ngài, Tổng thống Trump. Chúng tôi ở đây để ủng hộ nhóm và cũng để tiếp nhận thông tin, sự hỗ trợ từ tất cả các bạn," Tổng thống Peru Keiko Fujimori phát biểu tại một sự kiện dành cho nhóm.

Nozima Davletova, cố vấn cho nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống Uzbekistan, cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng đất nước bà hoan nghênh mối quan hệ gần gũi hơn với Washington. Bà đề cập đến chuyến thăm sắp tới của Ngoại trưởng Marco Rubio tới Uzbekistan, dự kiến vào tháng 10. Mỹ và Uzbekistan cũng đã ký một thỏa thuận thương mại vào tháng 6 sau một hiệp định về khoáng sản quan trọng vào tháng 2. "Đây là giai đoạn duy nhất trong lịch sử Hoa Kỳ mà Mỹ chủ động hơn đối với Uzbekistan," Davletova nói. "Trước đây, Hoa Kỳ thậm chí còn không thể chỉ ra Uzbekistan trên bản đồ."

Tổng thống Trump đến Liên Hiệp Quốc trong bối cảnh hoạt động vận chuyển hàng hóa vẫn bị gián đoạn ở cả eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran. Anh, quốc gia đã thông báo với Washington hồi tháng 7 rằng sẽ không gửi tàu chiến cho đến khi có một thỏa thuận ngừng bắn vững chắc và hiệu quả giữa Mỹ và Iran, đã khẳng định rõ ràng mong muốn được tham gia vào giải pháp.

"Chúng tôi vẫn sẵn sàng đóng vai trò của mình ở Trung Đông để giúp các ông chấm dứt xung đột, mở lại eo biển và rõ ràng, chúng tôi đồng ý với các ông rằng Iran không bao giờ được phép trở thành cường quốc hạt nhân", Thủ tướng Andy Burnham nói trong cuộc gặp với Tổng thống Trump.

Đáp lại, Tổng thống Trump nói rằng ông Burnham "hiểu vấn đề" và "hiểu rõ những gì ông ấy phải làm".

Ông Eide nói với POLITICO rằng Na Uy đã triệu tập một phiên họp về eo biển Hormuz nhưng bày tỏ sự bức xúc.

"Khi những người còn lại trong chúng ta muốn đóng góp, chúng ta không thể làm điều đó với tư cách là các bên tham gia vào một cuộc xung đột mà chúng ta phản đối, không lựa chọn và coi là nằm ngoài luật pháp quốc tế", ông nói. "Cuộc chiến đó đã tạo ra một vấn đề mà trước đây chúng ta chưa từng gặp phải."

[Politico: World shows hints of bucking Trump at the UN]

10. Lãnh đạo ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu gặp gỡ Ngoại trưởng Iran tại Liên Hiệp Quốc.

Bà Kaja Kallas, Đại diện cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu về chính sách đối ngoại và an ninh, đã có cuộc gặp tại Liên Hiệp Quốc với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm thứ Ba, cho biết bà đồng tình với nhiều mối quan ngại nhất quán của phần còn lại của thế giới: bảo đảm tự do đi lại qua eo biển Hormuz và eo biển Bab el-Mandeb và chấm dứt mọi hành động thù địch.

"Chúng tôi đã thảo luận về triển vọng ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh Mỹ-Iran và mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz. Trước chiến tranh không có phí cầu đường hay lệ phí nào cho việc đi lại, và sau chiến tranh cũng không nên có", bà nói trên mạng xã hội, kèm theo bức ảnh chụp hai nhà lãnh đạo. "Việc đi lại phải được tự do và không bị cản trở, cả ở eo biển Hormuz và eo biển Bab al-Mandab."

Các nhà lãnh đạo Iran đã nhiều lần khẳng định tình hình ở eo biển Hormuz sẽ không thể trở lại như trước chiến tranh. Trên thực tế, theo hãng thông tấn Fars News Agency (đồng minh của IRGC), ủy ban an ninh quốc hội Iran hôm thứ Ba đã thông qua các quy định mới, phạt các tàu 20% giá trị hàng hóa nếu đi qua eo biển mà không được phép.

Ngoài vấn đề chiến tranh, Kallas cũng cho biết bà đã nêu lên những lo ngại về nhân quyền của chính phủ Iran, bao gồm "sự gia tăng mạnh mẽ các vụ hành quyết và án tử hình".

Trong khi đó, Araghchi chỉ trích Âu Châu vì đã tuân theo đường lối gây hấn của Mỹ.

Ông Araghchi nói với hãng thông tấn Fars sau cuộc gặp với Kallas: "Việc Mỹ liên tục vi phạm các thỏa thuận là yếu tố duy nhất làm gián đoạn các tiến trình ngoại giao, và đáng tiếc là Liên minh Âu Châu cũng đã chọn con đường nhượng bộ trước sự bắt nạt của Mỹ."

[CBSNews: EU foreign affairs leader meets with Iranian foreign minister at U.N.]

11. 51 quốc gia ủng hộ Ukraine trong tuyên bố chung kêu gọi sáng kiến Hắc Hải khi thế giới tập trung tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

Ngày 23 tháng 9, trong bối cảnh Đại hội đồng Liên minh Âu Châu, bà Kaja Kallas, cho biết 51 quốc gia đã ủng hộ Ukraine trong một tuyên bố chung lên án Nga và kêu gọi cho phép Ukraine đi qua Hắc Hải, trong khi Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc đang họp.

Kallas nói: "Trong khi Hội đồng Bảo an nhóm họp để thảo luận về tình hình ở Ukraine, chúng tôi tái khẳng định cam kết chung của mình đối với các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hiệp Quốc và hòa bình. Chúng tôi sát cánh cùng Ukraine khi nước này tiếp tục đối mặt với cuộc chiến tranh xâm lược của Nga."

Việc Nga phong tỏa các cảng Hắc Hải của Ukraine đã cản trở xuất khẩu nông sản của nước này, đe dọa an ninh lương thực. Nga thường xuyên tấn công vào các tàu dân sự đi đến các cảng của Ukraine, bao gồm cả một tàu treo cờ Tanzania trên Hắc Hải vào ngày 17 tháng 9, khiến thuyền trưởng thiệt mạng và ba thành viên thủy thủ đoàn bị thương.

Hầu hết các quốc gia Âu Châu, cùng với Úc, Canada, Costa Rica, Honduras, Israel, Nhật Bản, New Zealand, Panama và Nam Hàn, đều tham gia tuyên bố này.

Kallas cho biết: "Chúng tôi vô cùng lo ngại trước việc Nga leo thang bạo lực nhằm vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự trên khắp Ukraine, gây ra số thương vong cao kỷ lục trong những tháng gần đây".

Cả 51 quốc gia đều kêu gọi Nga tôn trọng luật nhân đạo quốc tế, bảo vệ thường dân và chịu trách nhiệm.

"Chúng tôi đặc biệt lo ngại về các cuộc tấn công ở Hắc Hải. Nga đang cố gắng ngăn chặn xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine, do đó gây nguy hiểm cho an ninh lương thực toàn cầu. Vì vậy, chúng tôi ủng hộ các nỗ lực hướng tới một thỏa thuận ở Hắc Hải để bảo vệ tự do hàng hải và kêu gọi bảo vệ tàu thương mại và cơ sở hạ tầng thiết yếu", bà nói.

Kallas cũng lưu ý rằng Ukraine đã đồng ý ngừng bắn vô điều kiện kể từ tháng 3 năm 2025 và kêu gọi Nga làm điều tương tự.

"Ukraine muốn hòa bình. Chúng tôi muốn hòa bình. Nga phải chấm dứt hành động gây hấn, chấp nhận lệnh ngừng bắn và tham gia một cách có ý nghĩa vào các cuộc đàm phán hướng tới một nền hòa bình toàn diện, công bằng và lâu dài phù hợp với luật pháp quốc tế", bà nói thêm.

[Kyiv Independent: 51 countries back Ukraine in joint statement calling for Black Sea initiative as world gathers for UN General Assembly]

12. Tổng thống Trump gặp gỡ các lãnh đạo vùng Vịnh bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

Tổng thống Trump đã tham dự cuộc họp của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh, gọi tắt là GCC bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, nơi tổng thống cho biết có "rất nhiều động lực" để Iran đạt được thỏa thuận. Các quốc gia tham dự cuộc họp bao gồm Jordan, Ả Rập Xê Út, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ.

"Tôi thích những người này," tổng thống nói về các nhà lãnh đạo xung quanh ông.

Tổng thống nói rằng nền kinh tế Iran đang trong tình trạng tồi tệ và ông hy vọng họ sẽ làm điều gì đó tốt đẹp cho người dân của mình.

"Tôi hoàn toàn không nghĩ đến cuộc bầu cử khi nghĩ về việc chấm dứt mối đe dọa hạt nhân từ Iran. Tôi chỉ nghĩ về việc chấm dứt mối đe dọa hạt nhân từ Iran mà thôi," ông nói.

[CBSNews: Trump meets with Gulf leaders on sidelines of U.N. General Assembly]