Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

Khi ấy, Đức Giê-su nói với các kinh sư và những người Pha-ri-sêu rằng : “Khốn cho các người, hỡi các kinh sư và người Pha-ri-sêu đạo đức giả ! Các người nộp thuế thập phân về bạc hà, thì là, rau húng, mà bỏ những điều quan trọng nhất trong Lề Luật là công lý, lòng nhân và thành tín. Các điều này vẫn cứ phải làm, mà các điều kia thì không được bỏ. Hỡi những kẻ dẫn đường mù quáng ! Các người lọc con muỗi, nhưng lại nuốt con lạc đà.
“Khốn cho các người, hỡi các kinh sư và người Pha-ri-sêu đạo đức giả ! Các người rửa sạch bên ngoài chén đĩa, nhưng bên trong thì đầy những chuyện cướp bóc và ăn chơi vô độ. Hỡi người Pha-ri-sêu mù quáng kia, hãy rửa bên trong chén đĩa cho sạch trước đã, để bên ngoài cũng được sạch.”

Đó là Lời Chúa

 

Anna Kurian, trong mục Vatican Insight của I.Media, ngày 24 tháng 8, 2026, nhận định rằng: Với tư cách là người đứng đầu nhà nước và người đứng đầu Giáo Hội Công Giáo, Đức Leo XIV nắm giữ một trong những vị trí quyền lực độc nhất vô nhị trên thế giới. Là một vị giáo hoàng hiện đại, có tầm ảnh hưởng rộng lớn, ngài chuyển từ cầu nguyện sang giải quyết các vấn đề cấp bách, từ sự tĩnh lặng thân thương đến sự nhiệt thành của đám đông, trung thành với một nền linh đạo coi mọi hoạt động là cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa. Dưới đây là cái nhìn thoáng qua về một ngày điển hình trong cuộc đời của một vị vua không giống bất cứ ai khác.

Ở Rome, khi người đứng đầu Giáo Hội Công Giáo thức dậy, trời vẫn còn rất sớm, những chuyến tàu điện ngầm đầu tiên bắt đầu hoạt động và các quán cà phê chuẩn bị mở cửa. Đức Leo XIV khá kín đáo về thói quen của mình, nhưng theo mọi người kể lại, Robert Prevost nổi tiếng là người dậy sớm một cách dũng cảm. Người bạn lâu năm người Peru của ngài, César Piscoya, mô tả kỷ luật rất nghiêm khắc (xem trang 50) đã khiến vị tu sĩ dòng Augustinô phải ra khỏi giường lúc 4 giờ sáng để cầu nguyện trong nhà nguyện suốt một thời gian dài. “Ngài vẫn thức dậy trước 6 giờ sáng,” anh trai của Đức Giáo Hoàng, John Prevost, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với tờ National Catholic Reporter. Ngày của Đức Giáo Hoàng bắt đầu bằng thời gian dành riêng cho Chúa. Là một linh mục và tu sĩ, ngài bị ràng buộc bởi Giờ kinh Phụng vụ do các tu sĩ đọc, điều này thiết lập nhịp điệu cho ngày của ngài. “Hãy siêng năng cầu nguyện vào những giờ và thời điểm đã định,” Luật Thánh Augustinô yêu cầu. Quy tắc cổ xưa này, được Dòng tu mà Đức Giáo Hoàng Leo từng làm bề trên tổng quản trong mười hai năm (2001-2013) tuân thủ, quy định việc đọc tất cả các kinh nguyện.

Một buổi sáng bận rộn

Bắt đầu ngày mới với Thánh lễ. Trong căn hộ riêng của mình, Đức Giáo Hoàng có một nhà nguyện nơi ngài cử hành Thánh lễ. Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã biến Thánh lễ buổi sáng này thành cơ hội để gặp gỡ vô số khách mời đến tham dự Thánh lễ ngài cử hành và cùng dùng bữa sáng. Đức Giáo Hoàng Phanxicô, người thường xuyên cử hành Thánh lễ mỗi ngày trong nhà nguyện của dinh thự Santa Marta, đã để lại ấn tượng sâu sắc với những bài giảng đầy sức mạnh của ngài, được phát sóng công khai trong nhiều năm, đặc biệt là trong đại dịch COVID-19. Ngài cũng mở cửa đón khách, và họ có thể chào hỏi ngài khi ra về. Ít nhất là hiện tại, vị Giáo hoàng người Mỹ chưa biến điều này thành một phần thường xuyên trong lịch trình của mình. “Ngài không nhất thiết phải cử hành Thánh lễ trong nhà nguyện riêng; ngài cũng tham gia các cộng đồng khác trong Vatican,” một quan chức từ Tòa Thánh cho biết, cho thấy lịch trình của Đức Giáo Hoàng Leo XIV rất linh hoạt và ngài thường di chuyển đến nhiều nơi.

Một buổi sáng dài. Sau Thánh lễ, buổi sáng của Đức Giáo Hoàng dành cho các buổi tiếp kiến chính thức, danh sách được Tòa Thánh công bố hàng ngày vào buổi trưa—trừ thứ Ba, ngày nghỉ của Đức Giáo Hoàng. Các sứ thần Tòa Thánh, nguyên thủ quốc gia, ân nhân, giám mục, tổ chức từ thiện, người đứng đầu các bộ, cộng đồng tôn giáo, đại sứ… Đức Giáo Hoàng đi từ cuộc hẹn này đến cuộc hẹn khác, thường lên đến mười cuộc. Các cuộc gặp gỡ được tổ chức kín, nhưng người đứng đầu nhà nước Vatican cũng có những bài phát biểu trước các phái đoàn quan trọng, trung bình khoảng mười bài mỗi tuần. Vị Giáo hoàng thứ 267 tiếp đón khách tại văn phòng của ngài ở tầng ba của Cung điện Tông đồ đối với các phái đoàn nhỏ, và tại nhiều hội trường khác nhau của Vatican đối với các nhóm lớn hơn (Hội trường Clementine, Hội trường Hoàng gia, hoặc Hội trường Ban Phước).

Một nghi lễ thường niên vào các ngày thứ Tư và Chúa nhật. Lịch trình của Đức Giáo Hoàng cũng bao gồm một số sự kiện cố định hầu như không thay đổi trong gần một thế kỷ. Vào sáng thứ Tư, Đức Giáo Hoàng Leo XIV chủ trì buổi tiếp kiến chung, trong đó ngài giảng giáo lý cho hàng ngàn tín hữu tại Quảng trường Thánh Phêrô hoặc tại Hội trường Phao-lô VI, tùy thuộc vào thời tiết. Sau buổi gặp gỡ kéo dài gần hai giờ này, ngài chào hỏi những người đã có được tấm vé quý giá cho buổi tiếp kiến baccaamano (hôn tay), trao đổi ngắn gọn vài lời với mỗi người, chụp ảnh tự sướng (hiếm khi), và nhận quà từ khắp nơi trên thế giới. Vào các Chúa nhật, giữa trưa, Đức Giáo Hoàng đọc kinh Truyền Tin từ cửa sổ Cung điện Tông đồ nhìn ra Quảng trường Thánh Phêrô. Bài giáo lý của ngài trong dịp này được kèm theo nhiều lời kêu gọi về các cuộc khủng hoảng toàn cầu đang ảnh hưởng đến thế giới (xung đột, thiên tai…).

Tại bàn ăn của Đức Giáo Hoàng. Vẫn giữ tinh thần của một tu sĩ dòng Augustinô, Đức Leo XIV thích cuộc sống cộng đồng. Trên thực tế, ngài thường xuyên dùng bữa trưa cùng các anh em dòng Augustinô – những người thuộc “phòng thánh giáo hoàng” chịu trách nhiệm chuẩn bị các vật dụng thánh cho các nghi lễ của giáo hoàng – tại phòng ăn của một cộng đồng nhỏ gồm ba tu sĩ nằm gần Nhà nguyện Sistine. Những buổi gặp gỡ này diễn ra hàng ngày vào đầu triều đại giáo hoàng của ngài, nhưng theo thời gian, chúng trở nên ít thường xuyên hơn, vì đôi khi Đức Giáo Hoàng không thể tham dự do khối lượng công việc quá lớn, theo lời kể của Cha Alejandro Moral Antón, người kế nhiệm Robert Prevost làm bề trên tổng quyền của dòng Augustinô từ năm 2013 đến năm 2025. Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng thỉnh thoảng tận dụng giờ ăn trưa để rời khỏi Vatican: chẳng hạn, ngài đã tự mời mình ăn trưa với các giám mục Peru đang đến thăm trong chuyến thăm ad limina, hoặc đến trụ sở của dòng Augustinô. trong một vài dịp khác nhau.

Một buổi chiều yên tĩnh hơn (nhưng vẫn bận rộn)

Nửa sau ngày của Đức Giáo Hoàng Leo. Ngày của Đức Giáo Hoàng tiếp tục, chủ yếu trong văn phòng của ngài, với các tập hồ sơ và những vị khách được chọn lọc. Những chồng báo cáo cần xem xét, email cần đọc, những chồng thư cần ký, fogli cần phê duyệt (đó là tên gọi của các bản ghi nhớ do các quan chức bộ soạn thảo về tất cả các vấn đề cần quyết định của Giáo hoàng)… Danh sách rất dài. Buổi chiều cũng là thời gian Đức Giáo Hoàng Leo có thể gọi điện cho gia đình mình ở bên kia Đại Tây Dương. Anh trai của ngài, John, nói rằng ngài nói chuyện với ông mỗi ngày. Khi ngày sắp kết thúc, Đức Giáo Hoàng cũng tiếp khách trong một bối cảnh thân mật hơn. Nhà văn người Đức Andreas Englisch kể lại việc dành một giờ riêng tư với người kế vị Thánh Phêrô trong một bầu không khí “thoải mái” vào cuối buổi chiều, từ 5:23 chiều đến 6:31 chiều — khi ngài báo cáo với độ chính xác như đồng hồ.

Một bữa tối nhanh chóng. Đức Giáo Hoàng dùng bữa tối với thư ký người Peru của mình, Cha Edgard Rimaycuna. Theo lời anh trai John của người đứng đầu quốc gia nhỏ bé Vatican, Đức Leo XIV không cần đầu bếp: “Họ tự chuẩn bị bữa ăn của mình […]. Điều đó phụ thuộc vào lịch trình: nếu không có thời gian nấu nướng vì về nhà muộn, ngài có thể ăn một chiếc bánh mì phết bơ đậu phộng hoặc một bát ngũ cốc.”

Buổi tối, họ làm việc và chơi game trực tuyến. Mọi người đều đồng ý: Đức Leo XIV làm việc muộn. Một số quan chức nhận được tin nhắn của ngài vào tận khuya. “Đôi khi bạn nhận được thông báo WhatsApp lúc 11:30 đêm,” một quan chức từng trao đổi với Đức Giáo Hoàng cho biết. “Ngài mệt mỏi hơn trước – bạn có thể thấy điều đó trên khuôn mặt ngài. Ngài chỉ đang cố gắng giữ bình tĩnh và đi ngủ vào một giờ hợp lý,” anh trai John kể lại. Còn về những khoảnh khắc nghỉ ngơi ngắn ngủi của Đức Giáo Hoàng, ngài “vẫn xem rất nhiều bóng đá” và chơi các trò chơi chữ trực tuyến, người anh em thứ hai của nhà Prevost cho biết. Khi không ngủ được, vị giáo hoàng đầu tiên trong lịch sử am hiểu kỹ thuật thường chơi Words with Friends, và thậm chí còn được bắt gặp đang học tiếng Đức trên Duolingo lúc 3 giờ sáng. Một vị giáo hoàng, nhưng cũng là một người bình thường.

 

Lần giở lại chủ nghĩa giáo sĩ trị từ thời Đức Giáo Hoàng Pi-ô X đến cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục hiện nay, các giám mục Úc được kêu gọi quỳ gối công khai giống như các giám mục Pháp và Peru, cầu xin sự tha thứ và hứa “không bao giờ lặp lại nữa”.

David Timbs, trong mục Global Catholic của hãng tin UCANews, ngày 24 tháng 8 năm 2026, viết rằng: Đức Giáo Hoàng Piô X, trong thông điệp Vehementer Nos năm 1906, từng viết: “Giáo hội về bản chất là một xã hội bất bình đẳng, nghĩa là một xã hội bao gồm hai loại người, các Mục tử và đoàn chiên, những người giữ các vị trí khác nhau trong hệ thống phẩm trật và đại đa số tín hữu. Hai loại người này khác biệt đến mức chỉ có đoàn mục vụ mới có quyền và thẩm quyền cần thiết để thúc đẩy mục đích của xã hội và hướng dẫn tất cả các thành viên của nó hướng tới mục đích đó; nhiệm vụ duy nhất của đại đa số là để cho mình được dẫn dắt, và, giống như một đàn chiên ngoan ngoãn, đi theo các Mục tử.”

Chủ nghĩa giáo sĩ trị

Thông điệp năm 1906 của Đức Giáo Hoàng Piô X được viết cho hàng giám mục và giáo sĩ Công Giáo Pháp để giải quyết, trong số những vấn đề khác, những ảnh hưởng tai hại đang diễn ra của chủ nghĩa thế tục tràn lan ở châu Âu.

Thông điệp pha trộn hình ảnh Giáo hội như một nạn nhân vô tội với sự oán giận âm ỉ trước việc bị Pháp, “người con gái cả của Giáo hội”, bác bỏ. Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh định chế thần thiêng của Giáo hội và cấu trúc phẩm trật của nó là vượt trội hơn các thực thể xã hội do nhà nước tạo ra.

Linh mục người Pháp nay đã được phong thánh là Gioan Vianney (1786 – 1859), thường được biết đến với tên gọi Cha xứ Ars, đã viết trong cuốn Giáo lý nhỏ của mình rằng, “sau Thiên Chúa, linh mục là tất cả”. Mọi người khác, có lẽ, bao gồm cả giáo dân Công Giáo, được kỳ vọng “biết vị trí của mình” và lặng lẽ ở lại đó.

Đức ông George Talbot (1816–1886), một quý tộc có ảnh hưởng trở lại Công Giáo và là một giáo sĩ, đã thể hiện một kiểu chủ nghĩa tinh hoa tương tự trong cuộc trò chuyện với Tổng Giám mục Westminster Henry Edward Manning (1808 – 1892):

“Phạm vi của giáo dân là gì? Săn bắn, bắn súng, giải trí? Những việc này họ hiểu, nhưng can thiệp vào các vấn đề giáo hội thì họ hoàn toàn không có quyền, và vụ việc của Newman là một vấn đề hoàn toàn thuộc về giáo hội…. Tiến sĩ Newman là người nguy hiểm nhất ở Anh, và ngài sẽ thấy rằng ông ấy sẽ lợi dụng giáo dân để chống lại Đức Tổng Giám Mục.”

John Henry Newman (1801 – 1890), giống như Talbot, là người trở lại đạo từ Anh giáo “Cao cấp”. Newman trở thành đối tượng chế giễu của các giáo sĩ như Talbot vì ông khăng khăng cho rằng, để có được sự hiểu biết cân bằng về bản sắc và sứ mệnh của Giáo hội, giáo dân phải được coi là những đối tác thiết yếu với hàng giáo sĩ.

Điều mà Newman phải đối diện là phiên bản giáo hội của hệ thống giai cấp Anh: những người theo chủ nghĩa tinh hoa bị ám ảnh bởi địa vị do Chúa ban cho, những người sử dụng chức tư tế và các phương ngữ mã hóa của nó như những công cụ để chia rẽ, tạo khoảng cách và huyền bí hóa nhằm giữ mọi người ở đúng vị trí của họ. Ngày nay, điều này được gọi là chủ nghĩa giáo sĩ trị. Nó tiếp tục làm cho giáo dân trở nên nhỏ bé, giữ họ trong trạng thái “phụ thuộc vào giáo sĩ” và, trên thực tế, làm giảm phẩm giá khi chịu phép rửa tội của họ.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô mô tả chủ nghĩa giáo sĩ trị là một “tai họa”, một “căn bệnh độc hại”, và “một sự xuyên tạc Giáo hội… (chủ nghĩa giáo sĩ trị) quên rằng tính hữu hình và tính bí tích của Giáo hội thuộc về tất cả dân Chúa chứ không chỉ thuộc về một số ít người được soi sáng và được chọn… đó là một trong những sự bóp méo lớn nhất ảnh hưởng đến Giáo hội”. Chủ nghĩa giáo sĩ trị là dấu hiệu phản tác dụng đối với Tin Mừng và nó bóp nghẹt sứ mệnh phổ quát của Giáo Hội.

Hiện nay, người ta cho rằng chủ nghĩa giáo sĩ trị là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến thảm họa lạm dụng tình dục trẻ em bởi các giáo sĩ (CCSA) và những vụ che đậy sau đó.

Lạm dụng tình dục trẻ em bởi các giáo sĩ

Giám mục Erik Varden của Trondheim, người Na Uy, gần đây đã thuyết giảng trong khóa tĩnh tâm Mùa Chay năm 2026 cho phủ Giáo hoàng của Đức Leo tại Vatican. Trong một bài suy niệm, Giám mục Varden đã chỉ trích việc các giám mục từ chối thừa nhận rằng Giáo Hội Công Giáo đang đối diện với vấn đề thất bại định chế mang tính hệ thống trên quy mô lớn. Đức Cha Varden không nói về “một vài con sâu làm rầu nồi canh!”

“Không có điều gì gây ra cho Giáo Hội tổn hại bi thảm, và làm tổn hại đến chứng ngôn của chúng ta, hơn là sự thối nát nảy sinh trong chính ngôi nhà của chúng ta. Cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất của Giáo Hội không phải do sự phản đối của thế tục, mà là do sự thối nát trong giáo hội gây ra.”

❝Giờ là lúc cần công lý và nước mắt từ các giám mục Công Giáo của Úc. Đã đến lúc họ phải chứng tỏ rằng họ đang quay trở lại với sứ mệnh bằng cách thực hiện một cử chỉ công khai đầy kịch tính thể hiện sự hối hận, than khóc và sự hoán cải”.

Giám mục người Úc Long Văn Nguyễn nhận thức sâu sắc về những tổn hại mà các lãnh đạo Giáo hội đã gây ra cho dân Chúa khi họ không làm tròn bổn phận mục vụ của mình do vụ bê bối lạm dụng tình dục trẻ em bởi các giáo sĩ: “Thay vì thể hiện đạo đức cơ bản về sự quan tâm đến các nạn nhân, Giáo hội lại cho thấy họ chỉ quan tâm đến sự an toàn và lợi ích của chính mình.” Đây là một lời buộc tội đáng hổ thẹn không chỉ đối với những kẻ gây ra tội ác và những kẻ tiếp tay cho chúng, mà còn là sự phản bội có hệ thống tập thể của Giáo hội đối với Tin Mừng.”

Nhiều giám mục liên tục phàn nàn rằng các chính trị gia cấp tiểu bang và quốc gia phần lớn phớt lờ họ. Họ lẽ ra nên rút ra một số kết luận tỉnh táo từ những gì Đức Tổng Giám Mục Mark Coleridge đã nói vào năm 2016: “Tôi nghĩ chúng ta phải chấp nhận sự thật rằng Kitô giáo đã kết thúc — ý tôi là Kitô giáo đại chúng, Kitô giáo dân sự. Nó đã kết thúc. Bây giờ, chúng ta đối phó với sự thật đó như thế nào?… Chúng ta không còn là quyền lực trên đất nước như chúng ta từng là.”

Một thực tế đáng lo ngại hơn nữa đối với các giám mục là, do hậu quả từ các vụ bê bối lạm dụng tình dục trẻ em của giáo sĩ và lịch sử che đậy của các giám mục, ít người Công Giáo còn lý do để coi trọng họ nữa.

Đã đến lúc

Trong bài suy niệm Mùa Chay về lạm dụng trẻ em và những hậu quả thảm khốc sau đó, Giám mục Varden nhấn mạnh: “Những vết thương gây ra sẽ cần thời gian để lành lại. Chúng kêu gọi công lý và nước mắt.”

Về phần mình, các giám mục Pháp đã quỳ xuống, công khai thừa nhận “trách nhiệm định chế” của họ trong hàng trăm nghìn vụ lạm dụng trẻ em do giáo sĩ gây ra và thể hiện sự hối hận tập thể sâu xa. Vào tối ngày 25 tháng 5 năm 2026, các Hồng Y và giám mục của Giáo Hội Công Giáo ở Peru cũng đã quỳ xuống trước một nhóm người dễ bị tổn thương, những người đã phải chịu đựng hàng thập niên bị lạm dụng thể chất và tinh thần dưới tay những người Công Giáo khác.

Các giám mục đã công khai cầu xin sự tha thứ từ các nhóm nông dân vì đã không bảo vệ họ khỏi phong trào giáo hội hiện đã bị đàn áp Sodalitium Christianae Vitae.

Vào ngày thứ 4 của Đại hội đồng lần thứ nhất của Hội đồng toàn thể lần thứ năm của Úc tại Sydney (3-9 tháng 7 năm 2022), các thành viên đã tham gia một nghi thức than khóc, nhưng nó được tổ chức kín và không có phát trực tiếp. Đối với hầu hết người Công Giáo Úc, vẫn còn những việc chưa hoàn thành mà chính các giám mục phải giải quyết.

Giờ là lúc công lý và nước mắt từ các giám mục Công Giáo của Úc. Đã đến lúc họ phải thể hiện rằng các ngài cần quay trở lại với sứ mệnh của mình bằng cách thực hiện một cử chỉ công khai đầy kịch tính thể hiện sự hối hận, than khóc và sám hối. Họ nên noi theo tấm gương của các đồng nghiệp người Pháp và Peru bằng cách quỳ xuống bậc thềm Nhà thờ St Mary ở Sydney, cầu xin sự tha thứ từ các nạn nhân và gia đình của họ và hứa: “Sẽ không bao giờ lặp lại điều đó nữa.”

 

Việc định nghĩa tính đồng nghị là một "thách thức lớn" đối với Giáo hội, Hồng Y Rainer Woelki của Köln cho biết, đồng thời kêu gọi sự bình đẳng giữa Thánh lễ Novus Ordo và Thánh lễ truyền thống.

Đức Hồng Y Woelki đã lãnh đạo Tổng giáo phận Köln quê hương của mình từ tháng 9 năm 2014, sau khi đã được phong Hồng Y vào tháng 2 năm 2012. Trong những năm gần đây, ngài là một trong số ít các vị giám mục người Đức bày tỏ sự hoài nghi về hướng đi của Con đường Thượng Hội đồng của Đức.

Trả lời phỏng vấn báo Die Tagespost nhân dịp sinh nhật lần thứ 70, Đức Hồng Y Woelki cho rằng việc hiểu rõ khái niệm về tính đồng nghị sẽ là một phần quan trọng trong tương lai và bản sắc của Giáo hội. Ngài nói: "Một thách thức lớn nằm ở việc định nghĩa cho Giáo hội toàn cầu về tính đồng nghị là gì."

Ngài đề cập đến việc Đức Giáo Hoàng Lêô XIV thúc đẩy tính đồng nghị như một ưu tiên cho Giáo hội, nhận xét rằng "tính đồng nghị là một mặt của đồng tiền, và mặt kia là việc truyền bá Tin Mừng."

Đức Hồng Y Woelki nói: "Tính đồng nghị là một công cụ để truyền bá Phúc Âm và thực hiện sứ mệnh," theo đánh giá của Đức Giáo Hoàng Lêô. Đó là "một con đường tâm linh tìm kiếm trong Chúa Thánh Thần và phân định các linh hồn."

Những người chỉ trích Thượng Hội Đồng về tính đồng nghị đã cảnh báo rằng sự kiện này và phong cách đi kèm đặt ra mối đe dọa đối với bản chất phẩm trật của Giáo hội, cả về vị thế bình đẳng dành cho cử tri giáo dân và giáo sĩ, cũng như phong cách đặt câu hỏi về mọi thứ, kể cả giáo lý chính thống của Giáo hội.

Được xem như là tiền thân của Thượng Hội Đồng toàn cầu về Tính đồng nghị, Con đường Đồng nghị của Đức nói riêng đã thu hút sự chú ý và chỉ trích đặc biệt từ các giám mục quốc tế và ngay tại Đức. Đức Hồng Y Woelki đã nhiều lần bình luận về những lo ngại của mình đối với Con đường Đồng nghị, gần đây nhất ngài tuyên bố rằng đối với ngài "Con đường Đồng nghị đã kết thúc". Phát biểu vào tháng Giêng, Đức Hồng Y Woelki nói rằng "từ một thời điểm nhất định trở đi, Con đường Đồng nghị ở Đức chủ yếu trở thành việc thực hiện một số lập trường chính trị của Giáo hội."

Ngài nhắc lại quan điểm này với tờ Die Tagespost: "Ở Đức, chúng tôi chủ yếu tập trung vào việc thực hiện một số hình thức tham gia và các hình thức đồng quyết định. Trong quá trình đó, chúng tôi đã bỏ qua thực tế rằng Giáo hội có cấu trúc phẩm trật và mang tính bí tích."

Ngài nói rằng tính đồng nghị luôn luôn và chỉ nên là "nhận ra điều Chúa muốn từ chúng ta".

Đức Hồng Y đã bác bỏ mọi ý kiến lo ngại rằng Đức đang tự tạo ra con đường giáo lý riêng biệt, là điều mà nhiều nhà phê bình khác của Giáo hội Chính thống Đức gọi là dị giáo hoặc ly giáo. Ngài nói: "Sẽ không có ‘con đường riêng của Đức’."

Đối với Đức Hồng Y Woelki, mối quan hệ giữa Hội đồng Giám mục Đức, gọi tắt là DBK và Tòa Thánh là một mối quan hệ tích cực, ngài hoan nghênh việc các đề xuất của DBK "đã được trình lên Đức Giáo Hoàng" và "giờ chúng ta đang chờ xem Đức Thánh Cha và các cộng sự của ngài sẽ đưa ra những điều chỉnh cần thiết như thế nào".

Tòa Thánh đã bắt đầu đáp lại một số đề xuất của DBK, đáng chú ý nhất là yêu cầu cho phép giáo dân giảng trong thánh lễ, là điều mà Vatican đã kiên quyết bác bỏ vào tháng Sáu. Trên thực tế, một số giáo phận ở Đức đã phớt lờ điều này, và việc thực thi phán quyết dường như là vấn đề then chốt để bảo đảm hiệu quả của nó. Mặc dù không đề cập đến điều này hay bất cứ điều gì cụ thể, Đức Hồng Y Woelki đã lưu ý đến sự phụ thuộc cần thiết mà DBK yêu cầu: "Nhiệm vụ của Giáo quyền vẫn là xác định đức tin và giáo lý của Giáo hội là gì và điều gì cấu thành nên tính tông đồ và tính phổ quát của Giáo hội." Tính đồng nghị trong Thánh lễ truyền thống không phải là chủ đề nổi bật duy nhất trong các cuộc thảo luận của Giáo Hội Công Giáo ngày nay. Thánh lễ truyền thống đang được đặt lên hàng đầu và là trọng tâm trong Giáo hội những tuần gần đây, do các lễ tấn phong giám mục do Huynh Đoàn Thánh Piô X thực hiện vào ngày 1 tháng 7. Khi được hỏi về nghi thức cũ, Đức Hồng Y Woelki đã hạ thấp đề xuất về việc đưa Thánh lễ truyền thống vào kế hoạch truyền giáo của mình một cách mật thiết hơn.

Ngài nói: "Thánh lễ truyền thống không đóng vai trò riêng biệt hay nổi bật đối với chúng tôi. Tôi tự coi mình là người gắn bó chặt chẽ với truyền thống và giáo huấn của Công đồng Vatican II. Cải cách phụng vụ là một trong những cải cách thiết yếu ở đó – chúng ta không nên quên điều đó."

Đức Hồng Y cũng tìm cách tránh bất kỳ sự đối lập nào về mặt phụng vụ, nói rằng "Tôi không muốn đặt cái này chống lại cái kia."

Trong đánh giá của mình, Đức Hồng Y Woelki nói "chúng ta cần một sự kết hợp lành mạnh giữa các truyền thống có thể cùng phát triển", là điều mà ngài cho rằng đã tồn tại trong Tổng giáo phận Köln của mình. Ngài ca ngợi Huynh Đoàn Thánh Phêrô, gọi tắt là FSSP, vì những đóng góp của họ tại Köln, coi đó "như một sự làm giàu thêm, bởi vì từ trước đến nay vẫn luôn có nhiều nghi thức khác nhau trong Giáo hội".

Ngài nhắc lại lời kêu gọi gần đây của Đức Giáo Hoàng về việc chấm dứt các hành vi lạm dụng phụng vụ, nhấn mạnh rằng "những hành vi này không thể dung thứ". Nhưng Đức Hồng Y cũng nói thêm rằng các hành vi lạm dụng phụng vụ "không chỉ giới hạn ở phụng vụ cải cách".

Ngài cũng khẳng định rằng Thánh lễ Novus Ordo có vị thế ngang bằng với Thánh lễ truyền thống, vì nó sở hữu "vẻ đẹp và sự trang nghiêm không hề thua kém so với Thánh lễ theo nghi thức Tridentine".

Lấy cảm hứng từ lời kêu gọi gần đây của Đức Giáo Hoàng Lêô về sự tôn kính và đúng mực trong phụng vụ, Đức Hồng Y Woelki kêu gọi nên tập trung ít hơn vào tuổi đời của nghi thức, và thay vào đó nên chú trọng hơn vào "ars celebrandi" (nghệ thuật cử hành).

"Nếu chúng ta kỳ vọng Thánh lễ Tridentinô sẽ cung cấp câu trả lời cho những câu hỏi về Giáo hội và đức tin, thì chúng ta đã đi sai hướng," ngài nói.

Những năm gần đây, Đức Hồng Y Woelki đã trở thành một nhân vật bị tấn công nhiều trong hàng ngũ giám mục Đức. Có nhiều yếu tố dẫn đến điều này, trong đó không nhỏ là việc ngài là Hồng Y duy nhất ở Đức bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với Tiến Trình Công Nghị.

Hai lần, đơn từ chức của Đức Hồng Y Woelki đã bị Tòa Thánh từ chối sau khi ngài đệ trình liên quan đến cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục. Ngài vẫn là một tiếng nói nổi bật trong hàng giám mục Đức, đồng thời là Hồng Y cử tri thêm mười năm nữa, mặc dù rất khó xảy ra cuộc bầu cử Giáo Hoàng trong thời gian đó.

---

Source:Catholic Herald

Cologne cardinal: Defining synodality a ‘major challenge’ for Church

 

Đức Cha Richard Moth, Tổng Giám Mục Westminster và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Anh và xứ Wales, đã lên tiếng ủng hộ chiến dịch kêu gọi Liên Hiệp Quốc và các chính phủ trên toàn thế giới khẩn trương hành động để bảo đảm quyền của những người bị tấn công vì đức tin của họ. Trong thông điệp ủng hộ chiến dịch do tổ chức Trợ Giúp Các Giáo Hội Đau Khổ, gọi tắt là ACN tổ chức, Đức Tổng Giám Mục Moth kêu gọi các tín hữu Công Giáo và những người thiện chí ký vào bản kiến nghị thúc giục các nhà lãnh đạo thế giới bảo đảm quốc gia của họ thực hiện các yêu cầu về tự do tôn giáo được nêu trong Điều 18 của Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền. Theo báo cáo Tự do Tôn giáo trên Thế giới mới nhất, do ACN công bố, 5,4 tỷ người sống ở các quốc gia nơi sự áp bức và phân biệt đối xử được duy trì bởi các chính phủ hoặc các nhóm cực đoan. "Điều 18 thường bị bỏ qua", Đức Tổng Giám Mục Moth viết. "Đàn ông và phụ nữ bị bỏ tù, những người khác bị đuổi khỏi nhà, hoặc thậm chí bị giết, chỉ vì giữ vững niềm tin tôn giáo của họ một cách hòa bình." Ở một số quốc gia, phụ nữ và trẻ em gái bị bắt cóc, bị ép buộc từ bỏ đức tin và kết hôn với kẻ bắt cóc, trẻ em bị tước đoạt quyền được học về đức tin của mình. "Nhiều người - cả trẻ em và người lớn - là nạn nhân của sự thù hận tôn giáo. Họ phải chịu đựng sự ngược đãi và phân biệt đối xử trên đường phố, ở trường học và nơi làm việc." Trước sự gia tăng đáng báo động về các vi phạm tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng, Đức Tổng Giám Mục Moth nói: "Hôm nay tôi mời các bạn tham gia vào lời kêu gọi quan trọng này để hành động ủng hộ những người trên khắp thế giới bị áp bức vì đức tin của họ… Các cộng đồng đa dạng phong phú mà chúng ta có ở đây trong các Giáo phận Công Giáo của Anh và xứ Wales bao gồm rất nhiều người với câu chuyện riêng về sự bức hại và áp bức, đàn ông, phụ nữ và trẻ em đã tìm kiếm một khởi đầu mới, nhận ra rằng việc vi phạm tự do tôn giáo trái với các giá trị của một xã hội công bằng." Chúng ta cần đứng lên bảo vệ anh chị em của chúng ta trong Chúa Kitô và đứng lên ủng hộ tất cả những ai chịu đau khổ vì niềm tin của mình, công nhận tự do tôn giáo là một quyền con người phổ quát. Chiến dịch Điều 18 của ACN được đưa ra sau khi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nói: "Tự do tôn giáo không chỉ đơn thuần là một quyền pháp lý hay một đặc quyền được chính phủ ban cho chúng ta. Đó là một điều kiện nền tảng giúp cho sự hòa giải đích thực trở nên khả thi."

---

Source:CBCEW

President of Bishops’ Conference issues call for global action to tackle religious hatred

 

Theo Đức Tân Thượng phụ Chanđê, những thách thức lớn nhất mà Giáo hội phải đối mặt ở Iraq là sự mất niềm hy vọng trong giới trẻ và tình trạng người Kitô hữu di cư tìm kiếm hòa bình và ổn định ở những nơi khác.

Tình hình chính trị nội bộ ở Iraq nhìn chung "tốt", và có một số kỳ vọng tích cực rằng chính phủ có thể tạo ra những thay đổi tích cực trong việc xây dựng một "nhà nước mạnh mẽ dựa trên các thể chế vững chắc và chống tham nhũng, vốn là kẻ thù chính của quốc gia". Tuy nhiên, những tác động tiêu cực của cuộc xung đột giữa Hoa Kỳ và Iran là không thể tránh khỏi.

Đó là nhận định của Đức Thượng phụ Phaolô Đệ Tam Nona, người được bầu làm Thượng phụ Chanđê của Baghdad vào tháng Tư năm nay. Sinh ra ở đồng bằng Nineveh, Đức Thượng phụ Phaolô Đệ Tam từng là Tổng Giám Mục Mosul từ năm 2009 đến năm 2015, trước khi trở thành Giám mục của Giáo phận Thánh Thomas Tông đồ Sydney thuộc người Chanđê. Mùa xuân năm nay, ngài được bầu làm người kế nhiệm Đức Hồng Y Raphael Sako làm Thượng phụ Baghdad, do đó một lần nữa trở về quê hương của mình.

Theo đánh giá của Đức Thượng phụ, Iraq vẫn còn một số hy vọng chính trị, nhưng ở cấp độ cơ bản hơn, ngài nhấn mạnh sự thiếu hy vọng lan rộng vào tương lai của đất nước, đặc biệt là trong giới trẻ. "Giới trẻ đã mất hy vọng vào tương lai, vào đất nước, vào quê hương, và theo một nghĩa nào đó, vào hầu hết mọi thứ," ngài nói với Vatican News.

Đức Thượng phụ nhận xét rằng đây là "thách thức nghiêm trọng nhất" mà Iraq phải đối mặt, bởi vì "nó khiến giới trẻ ngần ngại tham gia, xây dựng cuộc sống của chính mình và của người khác, hoặc đóng góp tích cực vào sự phát triển của xã hội."

Sự thiếu tin tưởng vào tương lai của đất nước được thể hiện rất rõ ràng qua việc người Kitô hữu di cư để tìm kiếm một cuộc sống ổn định hơn. Hậu quả là rất rõ rệt. Do số lượng người di cư khỏi Iraq, tỷ lệ kết hôn đã "giảm đáng kể", Đức Thượng phụ than thở. "Nhiều người trẻ không muốn lập gia đình ở đây vì họ có ý định rời khỏi đất nước."

Đối với những người chọn ở lại, sự bất ổn về tương lai và sự ổn định của quốc gia cũng đang tác động trực tiếp đến cuộc sống của họ. Đức Thượng phụ nhấn mạnh vấn đề rằng ngay cả những người Kitô hữu ở lại cũng "không cảm thấy thoải mái khi lập gia đình trong điều kiện đầy bất ổn".

"Việc thiếu hy vọng vào tương lai của đất nước — do tình trạng bất ổn ảnh hưởng đến toàn khu vực — khiến giới trẻ không còn mong muốn tham gia vào đời sống công cộng hay đóng góp cho nó… Thách thức lớn nhất mà chúng ta phải đối mặt là việc tất cả người Kitô hữu không trở về khu vực này: nhiều người đã di cư khỏi Iraq, trong khi những người khác chọn ở lại những khu vực ổn định hơn."

Đức Thượng Phụ Phaolô Đệ Tam cho rằng, việc không tạo ra động lực để thanh niên Iraq đầu tư vào đất nước không chỉ là vấn đề của riêng thế hệ đó mà còn là mối lo ngại cho toàn thể người dân Iraq, bởi vì nếu thiếu sự tham gia của giới trẻ, "tương lai sẽ ngày càng trở nên bấp bênh".

Đã 12 năm kể từ khi lực lượng Nhà nước Hồi giáo Iraq và Syria, gọi tắt là ISIS tấn công vùng đồng bằng Nineveh, vốn là vùng đất lịch sử của người Kitô giáo, tàn sát dã man và chiếm giữ thành phố Mosul để làm trụ sở chính trong khu vực. Vụ giết hại có chủ đích người Kitô giáo và người Yazidi cuối cùng đã được quốc tế công nhận là tội ác diệt chủng. Hàng trăm ngàn người đã phải bỏ chạy để cứu lấy mạng sống, và dân số Kitô giáo đã giảm mạnh từ khoảng 1,5 triệu người vào đầu những năm 2000 xuống còn từ 200.000 đến 300.000 người sau các cuộc tấn công năm 2014.

Kể từ đó, dân số Kitô giáo đã dần ổn định, và chuyến thăm Iraq của Đức Giáo Hoàng Phanxicô vào tháng 3 năm 2021 đã góp phần đưa tình cảnh của những người Kitô hữu bị bức hại trở thành tâm điểm chú ý.

Đức Thượng phụ Phaolô Đệ Tam là Tổng Giám Mục Mosul vào thời điểm các cuộc tấn công diễn ra, và khi phát biểu với tổ chức Trợ Giúp Các Giáo Hội Đau Khổ sau khi thành phố bị tạm chiếm, ngài đã than thở về tình trạng "bi thảm" của khu vực. "Năm 2003 vẫn còn 35.000 tín hữu sống ở Mosul. Ba ngàn người vẫn còn ở đó vào đầu năm 2014. Giờ đây có lẽ không còn một ai ở lại đây nữa, và đó là một bi kịch."

Ngài tuyên bố tuần này: "Hiện nay tình hình đã khác biệt rõ rệt. Không còn nghi ngờ gì nữa, có sự khác biệt rất lớn giữa những ngày đó và tình hình hiện tại. Không còn bầu không khí sợ hãi tột độ nữa." Ngài cho biết thêm, các khu vực có truyền thống Kitô giáo trong nước không còn bị ảnh hưởng nặng nề bởi "các vấn đề an ninh của quá khứ".

Nhưng điều này không có nghĩa là cuộc sống dễ dàng đối với các tín hữu Kitô giáo Iraq. Đức Thượng phụ Phaolô Đệ Tam đã lưu ý rằng cuộc khủng hoảng nhân khẩu học là một vấn đề hiện hữu, cũng như "sự thiếu hụt các dịch vụ thiết yếu". Những tổn thất mà các cộng đồng Kitô giáo phải gánh chịu "không thể bù đắp được", và việc thực hành đức tin vẫn không phải là điều có thể xem nhẹ.

Đức Thượng phụ nhận xét: "Quyền tự do sống theo đức tin không chỉ giới hạn trong những gì diễn ra bên trong nhà thờ mà còn bao gồm khả năng hiện diện và tham gia tự do của các tín hữu Kitô giáo vào mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Những khía cạnh sau này không thể được bảo đảm trọn vẹn nếu không gặp phải những trở ngại về mặt thể chế và xã hội."

Ngài cũng lưu ý đến tác động của cuộc xung đột khu vực xung quanh, nói rằng "có những lo ngại rằng đất nước có thể bị cuốn vào cuộc xung đột hoặc trở thành chiến trường giữa các bên liên quan."

Đức Thượng phụ nhận xét rằng cuộc sống của các tín hữu Kitô giáo Iraq là một cuộc đấu tranh hàng ngày trên nhiều phương diện. Trước cuộc gặp gỡ với các giám mục Công Giáo trong khu vực – cuộc gặp đầu tiên kể từ năm 2021 – ngài kêu gọi Iraq cần "khôi phục niềm tin vào tương lai để mỗi tín hữu Kitô giáo có thể sống tự do, với sự chắc chắn về việc có thể xây dựng một cuộc sống ổn định và có một công việc mà họ không bị phân biệt đối xử hoặc can thiệp không đáng có".

Để thuyết phục người Kitô hữu trở về quê hương, chính phủ phải thực hiện lời hứa của mình. "Việc họ trở về phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm sự ổn định của tình hình chính trị và hy vọng rằng những sự kiện đau thương trong quá khứ sẽ không lặp lại", Đức Thượng phụ tuyên bố.

---

Source:Catholic Herald

Emigration of Iraqi Christians is ‘serious challenge’ says Chaldean Patriarch

 

Jonah McKeown của tạp chí National Catholic Register, ngày 20 tháng 8 năm 2026, cho hay: Giống như nhiều người Công Giáo khác, Eliza Monts rất háo hức đọc hướng dẫn của Đức Giáo Hoàng Leo về trí tuệ nhân tạo (AI) khi thông điệp được mong đợi của ngài, Magnifica Humanitas, được công bố vào tháng Năm.

Là một nhà văn và người sáng tạo nội dung mạng xã hội nổi tiếng sống ở Charleston, Nam Carolina, Monts đã quyết định chắt lọc phân tích của Đức Giáo Hoàng về AI thành một danh sách khách quan về ưu điểm và nhược điểm. Ví dụ, “Tốc độ và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ được tăng lên” được liệt kê là một “ưu điểm”, trong khi những tác động tiêu cực của việc lạm dụng AI đối với giáo dục của giới trẻ được xếp vào mục “nhược điểm”.

Nhưng sau khi đọc kỹ thông điệp dài 42,000 từ của Đức Giáo Hoàng, sự phân tích này không hề sát nhau. Monts chỉ đếm được năm ưu điểm — và 37 nhược điểm.

Thao tác này chỉ càng củng cố thêm niềm tin mà Monts đã có về AI.

“Là con người rất quan trọng và khác biệt, bởi vì chúng ta được tạo ra theo hình ảnh và họa ảnh Thiên Chúa, còn robot thì không”, Monts, 27 tuổi, nói với tờ Register trong một cuộc phỏng vấn. “Tôi tin tưởng mạnh mẽ vào phong trào không muốn thấy con người bị gạt sang một bên để nhường chỗ cho robot.”

“Phong trào” mà Monts nói đến là một số lượng ngày càng tăng những người Công Giáo đã quyết định không sử dụng AI, đặc biệt là loại “phát sinh”: Kỹ thuật được cho là tạo ra văn bản, hình ảnh, âm thanh hoặc mã máy tính mới bằng cách dựa trên các mẫu thống kê trong các cơ sở dữ liệu khổng lồ. Hầu hết mọi người đều đã trải nghiệm trí tuệ nhân tạo phát sinh thông qua các “chatbot” như ChatGPT, Claude, Grok và Gemini.

Việc phản đối trí tuệ nhân tạo phát sinh không chỉ là quan điểm riêng của người Công Giáo, vì người dân trên khắp thế giới đang tổ chức để ngăn chặn sự mở rộng của Kỹ thuật này. Những mối lo ngại lớn khác, chẳng hạn như tác động môi trường của các trung tâm dữ liệu AI, cũng đang thúc đẩy sự phản kháng.

Nhưng giữa phong trào văn hóa rộng lớn này, những người Công Giáo phản đối AI tự coi mình đang bổ sung một quan điểm dựa trên đức tin độc đáo, một quan điểm tập trung vào việc bảo vệ phẩm giá của con người, được tạo ra theo hình ảnh của Chúa, với sự sáng tạo và trí tuệ được ban tặng bởi Chúa Thánh Thần.

Và mặc dù những người Công Giáo này không nhận được sự lên án mạnh mẽ đối với các chatbot AI từ Đức Giáo Hoàng Leo XIV như họ mong đợi, họ vẫn tin rằng lập trường của họ đang được ủng hộ.

“Nó không chỉ xảy ra trong một tòa nhà, hay chỉ xảy ra ở một giáo xứ,” Marc Barnes, biên tập viên của tạp chí Công Giáo New Polity, nói về phong trào này. “Điều này đang xảy ra ở khắp mọi nơi, nơi mọi người cảm thấy thật nhàm chán và buồn tẻ khi bạn bè của họ nói chuyện với những người ảo.”

Một Liên minh Đa dạng

Những người Công Giáo phản đối AI đến từ nhiều tầng lớp khác nhau, và lập luận của họ chống lại Kỹ thuật này vừa mang tính triết học vừa mang tính thực tiễn.

Phong trào này bao gồm các nhà báo và nhà tư tưởng có ảnh hưởng, chẳng hạn như Matthew Walther, người sáng lập tạp chí Công Giáo The Lamp, người đã gọi AI là “một điều ác mà tất cả mọi người nên bác bỏ”. Tương tự, Lily Abadal, giáo sư triết học tại Đại học Nam Florida, St. Petersburg, đã cảnh báo rằng “Chúa Thánh Thần không hướng dẫn các xuất lượng” của chatbot.

Các nghệ sĩ thị giác, bị sốc trước sự lan tràn trực tuyến của “sản phẩm rác” do AI tạo ra, đã đặc biệt lên tiếng. Chris Lewis, người sáng lập xưởng nghệ thuật Công Giáo Baritus, đã gọi nghệ thuật AI là “một sự chế nhạo hoặc bắt chước sự sáng tạo đích thực”, trong khi nghệ sĩ thánh Kate Capato đã cảnh báo trong một bài đăng dài trên blog rằng người Công Giáo “phải cảnh giác trước sự xâm nhập của hình ảnh AI vào không gian thánh của chúng ta, và đặc biệt là trong phụng vụ của chúng ta”.

Trong số những tiếng nói này, New Polity, ấn phẩm do Barnes lãnh đạo, đã nổi lên như một điểm tập hợp cho điều gọi là “liên minh chống chatbot”. Ngoài việc dành toàn bộ một số báo gần đây cho những điều xấu xa được cho là liên quan đến AI, ấn phẩm này sẽ tổ chức một sự kiện vào mùa xuân tới tại Pittsburgh nhằm mục đích hình thành một phong trào phản kháng Công Giáo có tổ chức chống lại việc bình thường hóa AI phát sinh.

Một mối đe dọa đến phẩm giá con người

Một số lập luận chống AI đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi trong văn hóa đại chúng cũng thu hút nhiều người Công Giáo. Ví dụ, các trung tâm dữ liệu tiêu tốn nhiều tài nguyên cần thiết để xử lý AI đang tác động xấu đến môi trường; có nguy cơ sử dụng Kỹ thuật để thay thế chứ không phải tăng cường nhận thức của con người; và có nhiều bằng chứng cho thấy chatbot nguy hiểm đối với trẻ em.

Trong khi tất cả những lập luận đó vẫn đang được tranh luận sôi nổi, mối quan tâm chính đối với người Công Giáo, đặc biệt là việc nói chuyện với một thực thể phi nhân loại theo cách giống con người — ngay cả khi người dùng biết rằng họ không nói chuyện với một người thật — là không tự nhiên, phi lý và không phù hợp với quan điểm Công Giáo về phẩm giá con người.

Barnes, một giáo sư tại trường Cao đẳng Thánh Giuse Thợ ở Steubenville, đã gây xôn xao năm ngoái với một bài luận có tiêu đề ngắn gọn “Chatbot AI là Ác quỷ”, một quan điểm mà ông đã bảo vệ trong nhiều cuộc tranh luận kéo dài nhiều giờ.

Barnes cũng thẳng thừng kêu gọi “xóa bỏ” Magisterium — một sản phẩm AI phổ biến được đào tạo chỉ dựa trên các nguồn Công Giáo và sử dụng giao diện trò chuyện — nhắc lại quan điểm của ông rằng chatbot nói chung là ác quỷ “bởi vì, về mặt thiết kế, chúng liên quan đến con người trong một hành động phi lý”. Ông lập luận rằng chatbot chỉ chọn từ ngữ của chúng thông qua xác suất, và do đó không thể “làm chứng” trực tiếp cho chân lý của đức tin Công Giáo như con người có thể.

Hơn nữa, Barnes cho rằng chatbot làm trầm trọng thêm tình trạng cô đơn và xa lánh vốn đã phổ biến bằng cách khuyến khích kết nối với một thực thể phi nhân bản. Ngược lại, khi một đời sống Công Giáo được sống trọn vẹn trong sự hiệp thông với chính Chúa Kitô và với các tín hữu khác, “Trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở nên kém hấp dẫn như một phương thuốc cho căn bệnh cô đơn đặc trưng của nền văn hóa chúng ta”, ông tiếp tục.

Trong khi một số người Công Giáo phản đối AI khẳng định với tờ Register rằng họ tin Kỹ thuật mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) làm nền tảng cho AI có thể có những ứng dụng hợp pháp, thì vấn đề giao diện dựa trên trò chuyện — ngay cả khi được sử dụng cho AI “Công Giáo” — vẫn là một điểm vướng mắc nghiêm trọng.

Monts coi thông điệp tháng Giêng của Đức Giáo Hoàng Leo nhân Ngày Truyền thông Xã hội Thế giới lần thứ 60 — trong đó vị Giáo hoàng mô tả hành vi của chatbot là “lừa dối, đặc biệt là đối với những người dễ bị tổn thương nhất” — là “điểm tựa” của cô trong việc ủng hộ quan điểm của mình về AI dựa trên trò chuyện, vốn rất phù hợp với quan điểm của Barnes.

Trên Substack của mình, Monts thường xuyên đăng bài với các tiêu đề như “Liệu AI có thực sự đáng để bạn hủy hoại trí tuệ của mình?” và “Làm thế nào để loại bỏ AI khỏi cuộc sống của bạn trong 15 phút”. Trong một bài đăng thẳng thắn vào cuối tháng 7, trong đó cô mô tả sự đấu tranh bản thân khi chứng kiến nội dung do AI tạo ra lan tràn, cô đã cầu xin độc giả hãy quan tâm rằng, theo quan điểm của cô, hàng triệu người đang tự nguyện làm giảm đi những món quà trí tuệ và sáng tạo mà Chúa ban cho bằng cách giao phó các hoạt động trí tuệ cho robot.

“Điều đó làm chúng ta đau lòng rất nhiều… nhưng từ góc độ ích kỷ, bạn phải thuyết phục mọi người rằng những mặt tiêu cực lớn hơn những mặt tích cực,” cô nói.

Sự khác biệt trong cách diễn giải

Những người Công Giáo phản đối AI nói với tờ Register rằng họ tin rằng các tiêu chuẩn phân định mà Đức Giáo Hoàng Leo đã nêu ra trong Magnifica Humanitas ủng hộ mạnh mẽ kết luận rằng người Công Giáo không nên sử dụng AI phát sinh. Nhưng cách diễn giải này không phải là phổ quát.

Một trong những đoạn gây tranh cãi gay gắt nhất trong thông điệp là Đoạn 100, trong đó Đức Giáo Hoàng viết rằng “AI có thể là một công cụ có giá trị” mà “đòi hỏi một cách tiếp cận thận trọng và có chừng mực.”

Những người Công Giáo hoài nghi về trí tuệ nhân tạo (AI) coi lời kêu gọi kiềm chế của Đức Giáo Hoàng là lý do để không dành cho Kỹ thuật này, và những người tạo ra nó, sự khoan dung. Nhưng những người Công Giáo lạc quan hơn về việc sử dụng AI lại đọc đoạn văn này không phải như một lời khiển trách để từ chối Kỹ thuật mà là như một “mệnh lệnh” – một thách thức đối với người Công Giáo trong việc sử dụng và định hướng Kỹ thuật hướng tới những mục đích tốt đẹp và tích cực.

Matthew Harvey Sanders, người sáng lập Magisterium AI, cho biết sau khi thông điệp được ban hành rằng những lời chỉ trích của Đức Giáo Hoàng Leo chỉ ra kết luận rằng người Công Giáo không nên rút lui khỏi lĩnh vực AI mà thay vào đó nên tham gia vào việc xây dựng các hệ thống AI tốt hơn từ đầu.

Tương tự, Taylor Black, một người Công Giáo giữ chức giám đốc hệ sinh thái AI và đầu tư mạo hiểm của Microsoft, nói với tờ Register rằng ông không coi AI khác biệt so với các Kỹ thuật khác mà người Công Giáo đã “thánh hóa” và sử dụng để giúp truyền bá Tin Mừng trong suốt nhiều thế kỷ.

Trong khi đó, một số người Công Giáo chỉ trích mạnh mẽ AI đã bày tỏ lo ngại rằng hướng dẫn của Đức Giáo Hoàng còn thiếu sót so với một lệnh cấm toàn diện. Ví dụ, cựu giám đốc điều hành Thung lũng Silicon Ned Desmond đã viết trên First Things rằng Magnifica Humanitas là một “cơ hội bị bỏ lỡ” để nhấn mạnh những nguy hiểm của chatbot.

Và Walther, trong một bài phê bình thẳng thắn trên tờ The New York Times, đã viết rằng ông thấy cách xử lý AI trong thông điệp này “đáng thất vọng vì quá thận trọng và dè dặt” và thậm chí là “ngây thơ”, nói rằng tầm nhìn tích cực rõ ràng của vị Giáo hoàng về AI như một công cụ có mục đích sử dụng đạo đức có nguy cơ bị hiểu nhầm là giấy phép cho phép AI lan tràn.

Nếu không có bất kỳ lệnh cấm nào của Giáo hoàng về việc sử dụng AI, Walther nói rằng những người Công Giáo bình thường nên thể hiện sự hiện diện cá nhân bằng cách sống đức tin của họ và tham gia vào các bí tích, thay vì hình thành bất cứ mối quan hệ nào với một thực thể phi vật chất, phi nhân bản.

Một Phong Trào Phản Văn Hóa

Mặc dù ý nghĩa của Magnifica Humanitas có thể gây tranh cãi, nhưng thông điệp này không phải là hướng dẫn duy nhất của Vatican về AI. Ví dụ, Đức Giáo Hoàng Leo đã kêu gọi rõ ràng việc loại trừ một số cách sử dụng AI nhất định, cảnh cáo các linh mục không nên sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để viết bài giảng và khuyên giới trẻ không nên để AI làm bài tập về nhà hộ mình. Ngài cũng đã cảnh báo mạnh mẽ về việc mô phỏng giọng nói và khuôn mặt con người, và trong thông điệp của ngài, ngài đã bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc và lo ngại về việc sử dụng AI trong chiến tranh.

Về phần mình, Barnes cho biết ông đánh giá cao việc Đức Giáo Hoàng không cấm hoàn toàn người Công Giáo sử dụng AI, mà thay vào đó, với “tốc độ hoàn hảo”, ngài đang kêu gọi các tín hữu quay trở lại những nguyên tắc cơ bản và thúc giục họ trau dồi khả năng phân định của riêng mình. Nếu một sự lên án của Giáo Hoàng đối với AI phát sinh từng diễn ra, Barnes cho biết ông nghi ngờ điều đó sẽ chỉ xảy ra sau rất nhiều cuộc tranh luận, tương tự như cách Giáo Hội đã mất nhiều năm để nghiên cứu và phân định trước khi khẳng định lệnh cấm truyền thống đối với việc kiểm soát sinh sản nhân tạo vào những năm 1960.

Dù điều gì có thể xảy ra tiếp theo, Monts cho biết cô đang tập trung vào việc đáp lại hiện tượng AI không chỉ bằng luận lý và lập luận, mà còn bằng lời cầu nguyện. Cô cũng suy gẫm rằng trong một tương lai có thể xảy ra khi nội dung do AI tạo ra trở nên phổ biến hơn nữa, việc cung cấp ngôn từ và tác phẩm nghệ thuật do con người tạo ra có thể được coi là một “việc làm bác ái tinh thần thứ tám” một cách không chính thức.

Đối với Monts, những ngày đầu của phong trào phản kháng chống lại AI do phần lớn giáo dân dẫn đầu này không khác gì những gì cô đã đọc về những ngày đầu của phong trào bảo vệ sự sống ở Hoa Kỳ. Nhưng cô cũng cảm thấy an ủi trước số lượng ngày càng tăng của những người Công Giáo không chỉ bày tỏ sự hoài nghi về AI phát sinh mà còn đưa ra quyết định đi ngược lại với văn hóa hiện đại là không sử dụng nó.

“Xu hướng đang thay đổi, về mặt thống kê. Mọi người ghét các trung tâm dữ liệu. Họ ghét AI phát sinh. Trong thế giới thế tục rộng lớn hơn của Hoa Kỳ, [mọi người] đang lên tiếng mạnh mẽ về điều đó,” cô nói. Cô nói thêm rằng cô thường nhận được nhiều tin nhắn trực tiếp từ những người Công Giáo cảm ơn cô vì thông điệp chống AI hơn là bày tỏ sự phản đối.

“Tôi phải tự nhắc nhở mình điều đó rất nhiều,” cô nói. “Rằng tôi thực sự không đơn độc.”

 

Jorge Enrique Mújica, trong bản tin ngày 20 tháng 8, 2026 của hãng tin Zenit, ấn bản Anh ngữ, cho rằng: Lời chỉ trích rõ ràng nhất về thử nghiệm hiệp hành đồng nghị của Giáo Hội Công Giáo có thể không đến từ những người phản đối tính hiệp hành đồng nghị. Nó đến từ các giám mục và Hồng Y chấp nhận tham vấn, đối thoại và chia sẻ sự phân định, nhưng lo ngại rằng một phương pháp nhằm phục vụ Giáo hội có thể dần dần trở thành một phương pháp thay thế cho sứ mệnh của chính Giáo hội.

Mối quan tâm đó đã nổi lên một cách rõ ràng bất thường trong những can thiệp gần đây từ Hà Lan, Đức và Ý, ngay khi Thượng Hội đồng về Tính hiệp hành đồng nghị chuyển từ các cuộc họp chính thức sang một giai đoạn thực hiện dài hơn.

Đức Giám Mục Phụ Tá Rob Mutsaerts của giáo phận Hertogenbosch đã đặt câu hỏi một cách thẳng thắn nhất. Trong một bức thư ngỏ gửi Đức Giáo Hoàng Leo XIV được công bố ngày 13 tháng 8, Người hỏi liệu quá trình kéo dài nhiều năm có thực sự đưa các linh hồn đến gần Chúa Kitô hơn và được ơn cứu độ đời đời hay không.

Đối với ĐC Mutsaerts, đó là bài kiểm tra quan trọng.

Quá trình này, bắt đầu vào năm 2021 và chính thức kéo dài trong giai đoạn 2021-2024, đã thu hút sự tham vấn rộng rãi của các giám mục, linh mục, tu sĩ và giáo dân Công Giáo. Việc thực hiện nó vẫn đang tiếp tục, với các giai đoạn tiếp theo được lên kế hoạch cho đến năm 2028. Nhưng ĐC Mutsaerts lập luận rằng Giáo hội hiện nên đo lường việc thực hiện bằng kết quả hơn là hoạt động.

Đức tin có mạnh mẽ hơn không? Chúa Kitô có được rao giảng rõ ràng hơn không? Có nhiều người tham dự Thánh Lễ Chúa Nhật hơn không? Ơn gọi có gia tăng không? Giáo huấn Công Giáo có được hiểu rõ hơn không? Lòng tôn sùng Thánh Thể có sâu sắc hơn không?

Những câu hỏi này chuyển cuộc thảo luận ra khỏi cơ chế hiệp hành đồng nghị và hướng tới việc truyền giáo.

Và sự khác biệt đó ngày càng trở nên quan trọng.

Đức Hồng Y Rainer Maria Woelki của Cologne, người đã bước sang tuổi 70 vào ngày 18 tháng 8, cũng đã kêu gọi một định nghĩa rõ ràng hơn về tính hiệp hành đồng nghị đối với Giáo hội hoàn vũ. Trong một cuộc phỏng vấn được công bố trong tháng này, Người lập luận rằng Con đường đồng nghị của Đức đã nhấn mạnh quá nhiều vào sự tham gia và các hình thức quản trị chung trong khi thừa nhận chưa đầy đủ rằng Giáo hội có tính bí tích và phẩm trật.

Công thức của Người rất đơn giản: Giáo hội không thuộc về người Công Giáo như thể họ là những cổ đông quyết định định chế nào họ muốn xây dựng. Nó thuộc về Chúa Kitô.

Đối với ĐHY Woelki, tính đồng nghị có giá trị chính xác khi nó vẫn là một công cụ truyền giáo và truyền giảng tin mừng. Mối nguy hiểm bắt đầu khi các cấu trúc được thiết kế để tạo điều kiện cho sự tham gia có được sự tồn tại riêng của chúng.

Câu hỏi đó có những hậu quả thực tế ngay lập tức ở Đức. Hội đồng Đồng nghị được đề xuất, nhằm mục đích mang lại sự liên tục về mặt định chế lâu dài cho tiến trình của Đức, vẫn chịu sự giám sát chặt chẽ của Rome. Các quy chế của nó phải nhận được sự chấp thuận của Tòa thánh, và việc ra mắt vào tháng 11 được đề xuất dự kiến sẽ không được tiến hành như dự kiến ban đầu.

ĐHY Woelki, một trong những giám mục người Đức đã từ chối tham gia vào ủy ban chuẩn bị các cơ cấu mới, hiện đang chờ xem những sửa đổi nào mà Rome cho là cần thiết.

Nhưng sự can thiệp mang sắc thái nhất đến từ Đức Hồng Y Angelo Scola, Tổng Giám mục danh dự của Milan và cựu Thượng Phụ của Venice. Người không kêu gọi từ bỏ tính đồng nghị. Thay vào đó, Người xác định nguy cơ nhầm lẫn giữa một thủ tục với thực tế mà thủ tục đó được cho là phát biểu.

Ngài lập luận: “Nguồn gốc của tính hiệp hành đồng nghị là sự hiệp thông”.

Đó là một sự khác biệt quan trọng. Một Giáo hội có thể tổ chức nhiều cuộc họp hơn mà không trở nên đoàn kết hơn. Nó có thể tham khảo ý kiến của nhiều người hơn mà không nhất thiết phải mang tính truyền giáo nhiều hơn. Nó có thể tạo ra những cơ cấu mới mà không đào sâu đời sống Kitô hữu.

Do đó, ĐHY Scola chấp nhận tính đồng nghị như một phương pháp, nhưng bác bỏ ý niệm cho rằng chính phương pháp này phải trở thành nguyên tắc tổ chức sự hiện hữu Công Giáo.

Quan điểm của ngài cũng đưa ra một giải pháp hữu ích cho cuộc tranh luận ngày càng phân cực. Sự lựa chọn không nhất thiết là giữa một Giáo hội độc tài không bao giờ lắng nghe và một Giáo hội dân chủ trong đó giáo lý được thương lượng tập thể. Truyền thống Công Giáo luôn biết đến các công đồng, thượng hội đồng, hiệp đoàn giám mục, hội đồng mục vụ và các hình thức tham vấn khác.

Điều mà theo truyền thống người ta không hiểu là Giáo hội như một tập hợp chính trị mà các chân lý của nó được thiết lập bằng đa số phiếu.

Đây chính xác là lúc những lời chỉ trích của ĐC Mutsaerts trở nên triệt để hơn. Ngài cảnh báo rằng cuộc thảo luận kéo dài về các vấn đề mà giáo lý Công Giáo đã được xác định có thể tạo ra những kỳ vọng mà Giáo hội cuối cùng không thể thực hiện được.

Nếu các vấn đề liên quan đến việc truyền chức linh mục, chức phó tế cho nữ giới, luân lý tình dục hay bản chất của quyền bính được trình bày nhiều lần như những vấn đề chờ phân định, thì một số người Công Giáo có thể kết luận một cách hợp lý rằng bản thân giáo lý cơ bản đang chờ được biểu quyết.

Ngài lập luận rằng kết quả có thể là sự thất vọng hơn là sự đổi mới. Đằng sau toàn bộ cuộc tranh luận còn có một câu hỏi khó chịu hơn: liệu năng lực định chế của Giáo hội có tương xứng với quy mô của cuộc khủng hoảng tinh thần hay không.

ĐC Mutsaerts chỉ ra những nhà thờ trống rỗng, các tu viện biến mất, các cộng đồng tôn giáo già cỗi, sự suy giảm kiến thức về giáo lý Công Giáo, việc thực hành các bí tích yếu kém và sự thiếu hụt ơn gọi linh mục trên khắp Tây Âu.

Hình ảnh ẩn dụ của ngài mang tính kịch tính một cách có chủ ý: một ngôi nhà đang cháy có những ưu tiên khác hơn là sắp xếp lại đồ đạc.

Điều đó không làm cho các vấn đề về quản trị trở nên không liên quan. Quản trị tốt rất quan trọng. Việc lắng nghe cũng vậy. Việc thu hút giáo dân tham gia vào đời sống của Giáo hội cũng vậy. Nhưng không điều nào trong số này tự nó cấu thành nên việc truyền giáo.

Cách diễn đạt của ĐHY Scola có lẽ cung cấp cách tiếp cận mang tính xây dựng nhất để giải quyết cuộc tranh luận. Tính hiệp hành đồng nghị không nên bị loại bỏ; nó nên được bắt nguồn từ sự hiệp thông. Sự tham gia không nên trở thành sự cạnh tranh nghị viện. Sự đa dạng không nên trở thành sự phân mảnh. Đối thoại nên dẫn đến một điều gì đó.

Hình ảnh Kinh thánh mà Đức cha Mutsaerts sử dụng là con đường đến Emmau

Chúa Kitô lắng nghe các môn đệ thất vọng, nhưng Người không chỉ đơn thuần khẳng định cách giải thích của họ. Người sửa sai cho họ, mở Kinh Thánh ra và dẫn dắt họ đến sự nhận biết về chính Người. Khi cuối cùng họ nhận ra Người trong việc bẻ bánh, họ không ở lại Emmau mãi để thảo luận về kinh nghiệm của mình. Họ trở về Giêrusalem để loan báo những gì họ đã thấy.

Đó có thể là thách thức trọng tâm mà dự án hiệp hành đồng nghị của Giáo Hội Công Giáo phải đối diện khi bước vào giai đoạn tiếp theo.

Câu hỏi không phải là liệu người Công Giáo có nên cùng nhau bước đi hay không. Họ nên làm vậy. Câu hỏi là liệu họ đang bước đi hướng về Chúa Kitô, hay ngày càng dành năng lực để thảo luận về cách thức tổ chức chính việc bước đi đó.

Đối với Đức Leo XIV, cuộc tranh luận này có thể trở thành một trong những vấn đề giáo hội mang tính quyết định trong triều đại giáo hoàng của ngài. Thách thức của ngài không chỉ đơn giản là lựa chọn giữa các phe phái đối lập trong cuộc tranh luận hiệp hành đồng nghị, mà là thiết lập một sự tổng hợp Công Giáo trong đó việc lắng nghe phục vụ chân lý, sự tham gia phục vụ sự hiệp thông, và các cấu trúc phục vụ sứ mệnh. Nếu tính đồng nghị thực sự là một phương tiện truyền giáo, thì thành công của nó cuối cùng phải được thể hiện rõ ràng vượt ra ngoài chính tiến trình đồng nghị: trong đức tin mạnh mẽ hơn, đời sống bí tích sâu sắc hơn, ơn gọi được đổi mới, các gia đình truyền bá Kitô giáo cho con cái và những người Công Giáo đủ tự tin để rao giảng Chúa Kitô trong một nền văn hóa thế tục.

Đó là một tiêu chuẩn khó hơn nhiều so với việc đếm số cuộc họp hoặc đo lường sự tham gia.

Đó cũng là tiêu chuẩn mà các phong trào cải cách của Giáo hội trong lịch sử đã được đánh giá.

Những cuộc đổi mới vĩ đại trong đời sống Công Giáo cuối cùng không được tạo ra bởi các sơ đồ tổ chức. Chúng được thúc đẩy bởi các vị thánh.

Do đó, câu hỏi hiện đang đối diện với Giáo hội hiệp hành đồng nghị là một câu hỏi tưởng chừng đơn giản: sau tất cả những lắng nghe, tham vấn và phân định, liệu Giáo hội có điều gì thuyết phục để rao giảng hay không?

Và nếu câu trả lời là Chúa Kitô, thì bước tiếp theo không nên là một cuộc họp khác về hành trình.

Mà chính là hành trình đó.

 

1. CHIẾN DỊCH KHÔNG KÍCH MẠC TƯ KHOA: Chiến dịch "M&M" táo bạo của Ukraine nhằm làm tê liệt các phi trường Mạc Tư Khoa bằng một đàn 1.000 máy bay điều khiển từ xa trong một đêm để buộc Putin phải nhượng bộ.

Một chiến dịch của Ukraine nhằm phóng một đàn 1.000 máy bay điều khiển từ xa để làm tê liệt các phi trường của Mạc Tư Khoa chỉ trong một đêm đã được tiết lộ.

Kế hoạch, mang mật danh "M&Ms", nhằm mục đích bao vây thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga để buộc giới tinh hoa Nga và Điện Cẩm Linh phải đàm phán.

Bốn phi trường lớn của Mạc Tư Khoa – Domodedovo, Sheremetyevo, Vnukovo và Zhukovsky – là những mục tiêu chính của chiến dịch, hai nguồn tin quen thuộc với chiến dịch này nói với tờ The Atlantic.

Tình trạng gián đoạn kéo dài sẽ buộc các hãng hàng không quốc tế phải chặn các chuyến bay đến Mạc Tư Khoa, cắt đứt một liên kết quan trọng giữa giới tinh hoa chính trị Nga và thế giới bên ngoài.

Nếu thành công, kế hoạch tinh vi này sẽ đánh dấu một cột mốc đáng sợ trong lịch sử chiến tranh.

Một đội máy bay điều khiển từ xa giá rẻ, tích hợp trí tuệ nhân tạo, đã được thiết kế đặc biệt cho nhiệm vụ này.

Các UAV có thể theo dõi mục tiêu bằng hệ thống dẫn đường AI, mà không cần người điều khiển chuyển động của chúng.

Máy tính tích hợp trên các loại vũ khí này sẽ cho phép chúng so sánh hình ảnh từ camera trực tiếp với dữ liệu được lưu trữ trong hệ thống của chúng.

Khi mục tiêu được xác định, máy bay điều khiển từ xa sẽ lao xuống và kích nổ mà không cần phi công điều khiển.

Các hệ thống máy bay điều khiển từ xa như thế này đã được nhiều quốc gia thử nghiệm nhưng chưa bao giờ được triển khai trên quy mô lớn.

Kế hoạch gây chấn động này được xây dựng dưới thời cựu bộ trưởng Ukraine Mykhailo Fedorov.

Theo các nguồn tin, một bản kế hoạch chi tiết được tường trình đã được trình lên Tổng thống Volodymyr Zelenskiy vào đầu năm 2026.

Tuy nhiên, theo nguồn tin của tờ The Atlantic, lãnh đạo Ukraine bày tỏ lo ngại về những rủi ro tiềm tàng đối với máy bay dân dụng, hành khách và nhân viên phi trường. Dù vậy, Tổng thống Zelenskiy đã bật đèn xanh cho phép tiếp tục công tác chuẩn bị.

Kế hoạch này sau đó đã bị đình trệ vào tháng 7 sau khi Fedorov từ chức.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Kyiv gần đây đã tăng cường các cuộc tấn công tầm xa vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở năng lượng của Nga.

Các cuộc tấn công gây thiệt hại nặng nề đã buộc Nga - một nước xuất khẩu nhiên liệu trong thời bình - phải nhập khẩu nhiên liệu, chính phủ nước này xác nhận trong tuần này.

Theo các nhà chức trách hàng không Nga, các phi trường trên khắp cả nước đã buộc phải đóng cửa 114 lần từ ngày 28 tháng 6 đến ngày 28 tháng 7 vừa qua.

Việc đóng cửa chủ yếu xuất phát từ mối đe dọa từ máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Mạc Tư Khoa có số lượng phi trường bị đóng cửa cao nhất, ít nhất 17 lần tại bốn phi trường chính của thành phố.

Thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga đã trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công không ngừng nghỉ từ phía Ukraine.

Đêm thứ Ba, giới chức Nga thông báo rằng hơn 600 máy bay điều khiển từ xa đang hướng về Mạc Tư Khoa.

Đến chiều thứ Tư, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã bắn hạ hơn 1.600 máy bay điều khiển từ xa trong vòng 24 giờ.

Phát ngôn nhân của Tổng thống Zelenskiy từ chối bình luận với tờ The Atlantic.

[The Sun: MOSCOW AIR BLITZ Ukraine’s daring ‘M&M’ operation to paralyse Moscow airports with 1,000-drone swarm in one night to force Putin to table]

2. Ukraine tấn công kho chứa dầu của Nga ở vùng Krasnodar Krai

Hôm Chúa Nhật, 23 Tháng Tám, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, cho biết Ukraine đã tấn công các bể chứa nhiên liệu và chất bôi trơn tại khu phức hợp cảng dầu Yeysk ở vùng Krasnodar Krai, miền nam nước Nga.

Theo quân đội, khu phức hợp này là một phần quan trọng của cơ sở hạ tầng tại hải cảng Yeysk, được sử dụng để tiếp nhận, lưu trữ và bốc xếp các sản phẩm dầu mỏ cho vận tải đường biển. Lực lượng Ukraine đã tấn công cơ sở này vào ngày 22 tháng 8, gây ra hỏa hoạn tại hiện trường. Bộ Tổng tham mưu không nêu rõ loại vũ khí nào đã được sử dụng trong cuộc tấn công.

Theo Chuẩn tướng Oleksii Hromov, các bến cảng có khả năng giải quyết khoảng 6,8 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, trong đó có hơn 1 triệu tấn sản phẩm dầu mỏ.

"Cơ sở này được sử dụng để cung cấp thiết bị cho quân đội Nga," quân đội cho biết.

Mức độ thiệt hại tại nhà ga vẫn đang được đánh giá.

Thống đốc vùng Krasnodar, Veniamin Kondratyev, thông báo trên Telegram rằng ba người, trong đó có hai trẻ em, đã thiệt mạng tại quận Yeysk trong vụ tấn công, và một người khác vẫn đang nằm bệnh viện.

Ukraine ngày càng tấn công vào các nhà máy lọc dầu, kho chứa và trung tâm hậu cần nhiên liệu của Nga nhằm phá vỡ nguồn cung cho quân đội Nga và giảm doanh thu từ xuất khẩu năng lượng, nguồn thu giúp tài trợ cho cuộc chiến của Mạc Tư Khoa.

Trong các cuộc tấn công riêng biệt vào ngày 22 tháng 8, lực lượng Ukraine cũng đã tấn công một nhà máy lọc dầu, một phi trường quân sự và một kho hàng bán lẻ của Nga.

[Kyiv Independent: Ukraine hits Russian oil terminal in Krasnodar Krai, General Staff says]

3. Người thổi kèn túi của Putin: Mục sư Trung Quốc khoe khoang về việc tham gia chiến tranh Ukraine và tạo dáng trong trang phục quân đội Nga đã giành chiến thắng trong cuộc thi thổi kèn túi Scotland.

Một "mục sư" người Trung Quốc, người tự xưng đã tham gia cuộc chiến của Vladimir Putin ở Ukraine, đã giành chiến thắng trong một cuộc thi thổi kèn túi ở Tô Cách Lan.

Tuy nhiên, trong khi báo chí Tô Cách Lan không tiếc những lời khen ngợi dành cho mục sư Trình Bác Hàn (Cheng Bohan, 程博瀚) 26 tuổi, vì những kiến thức và kỹ năng của anh ta về văn hóa Tô Cách Lan, cựu Đại Tá tình báo Hamish de Bretton-Gordon nói với tờ The Sun là hãy cẩn thận.

Ông chỉ ra rằng chính Trình Bác Hàn đã chia sẻ một video trực tuyến quay cảnh anh ta mặc đầy đủ quân phục Nga, cầm súng trường tấn công AK-47 và một khẩu súng phóng lựu đạn.

Trong một đoạn video khác, anh ta mặc quân phục và chơi kèn túi trước một biểu ngữ của nhóm Wagner, những lính đánh thuê được nhà nước Nga tài trợ và bị cấm hoạt động vì bị coi là khủng bố.

Đại Tá Bretton-Gordon cũng đưa ra một hình ảnh khác cho thấy Trình Bác Hàn mặc áo giáp in hình cờ Nga được chụp vào tháng 4 năm 2025 và ông xuất hiện trong một đoạn video khác tuyên bố "Vinh quang cho lực lượng nhảy dù" bên ngoài Bộ Quốc phòng Mạc Tư Khoa.

Mới tháng trước, anh ta đã chia sẻ một bài đăng từ Donetsk bị tạm chiếm, trong đó anh ta cầm một khẩu súng với chú thích: "Vì nước Nga."

Anh ta cũng từng đeo phù hiệu của Lữ đoàn Pyatnashka khét tiếng, một phần của Quân đoàn xung kích tình nguyện Nga, nổi tiếng vì tuyển mộ các chiến binh nước ngoài.

Tuy nhiên, Trình Bác Hàn lại tuyên bố với mọi người anh ta vừa mới đến Ukraine để phân phát viện trợ, đã nhiều lần đến Tô Cách Lan trong những năm gần đây và tuần trước đã quay lại để tham gia Đại hội Thể thao Cao nguyên Inverkeithing ở Fife.

Được mô tả là chủ tịch Hiệp hội Kèn túi Trung Quốc trên các trang mạng xã hội của mình, trước đó ông đã giành được hai chiến thắng ở hạng mục nghiệp dư tại Cuộc thi Kèn túi Solo Nghiệp dư Thế giới tại Piping Live! 2026 ở Glasgow.

Đại Tá Bretton-Gordon cho biết ông đã có dịp chạm mặt trực tiếp với Trình Bác Hàn, người đến từ Quảng Châu, tại sự kiện này. Anh ta diện trang phục kẻ sọc Royal Stewart và đội mũ Glengarry truyền thống.

Khi đối mặt với bằng chứng về những bài đăng ủng hộ chiến tranh của mình, anh ta tuyên bố đó chỉ là "cosplay" - một loại hình nghệ thuật trình diễn mà mọi người hóa trang bằng trang phục và phụ kiện.

Anh ta nói: "Ở Trung Quốc, nó rất phổ biến." Anh nói thêm rằng mặc quân phục Nga là một dấu hiệu của "sự tôn trọng".

Trình Bác Hàn, giám đốc điều hành của Hiệp hội Đạo giáo Trung Quốc, đã phủ nhận việc chiến đấu cho Putin và nói rằng anh ta sẽ gặp rắc rối ở quê nhà nếu làm vậy.

Anh ta nói: "Nếu bạn là người Trung Quốc và tham gia, bạn sẽ bị bắt. Điều đó là trái pháp luật, bạn biết đấy. Đó là hoạt động của lính đánh thuê."

Khi được hỏi liệu anh ta có liên hệ với các chiến binh Nga ở Ukraine hay không, anh ta trả lời: "Tôi không biết." Và khi được hỏi liệu anh ta có thể hiểu được những lời chỉ trích về hành động của mình không, anh ta nói: "Tôi hiểu. Anh Quốc đang ủng hộ Ukraine. Vì tôi là người Trung Quốc nên tôi không mang những thứ liên quan đến chiến tranh này đến đây. Đó là lý do tại sao tôi chỉ mặc váy kilt ở Scotland."

Trung tâm Kèn túi Quốc gia Scotland cho biết họ không hề hay biết về các dính líu quân sự của anh ta.

Phát ngôn nhân cho biết thêm: " Trình Bác Hàn là thành viên đóng phí của CLASP (Hiệp hội Thi đấu dành cho Người thổi kèn túi solo nghiệp dư) cho năm 2025–26 và đã tham gia các cuộc thi trên cơ sở đó."

"Trình Bác Hàn không nhận được bất kỳ khoản trợ cấp, hỗ trợ tài chính hay bất kỳ hình thức hỗ trợ nào khác từ Trung tâm Kèn túi Quốc gia. Chúng tôi cũng chưa từng bảo trợ hay hỗ trợ đơn xin thị thực nào cho Trình Bác Hàn."

Đại Tá Bretton-Gordon cảnh giác rằng trong các chế độ độc tài như ở Trung Quốc và Nga, điều đáng quan ngại là một số nhân vật tôn giáo cũng đồng thời là các gián điệp mà phương Tây ít đề phòng nhất vì lòng tôn trọng đối với hàng giáo phẩm các tôn giáo.

[The Sun: PUTIN'S PIPER Chinese priest who bragged of joining Ukraine war & posed in Russian military gear wins Scottish bagpiping contest]

4. Lữ đoàn dù số 25 của Ukraine chuyển robot mặt đất từ giai đoạn thử nghiệm sang chiến đấu.

Trong một cuộc phỏng vấn với Army Inform, Đại tá Illia Petryna, chỉ huy Lữ đoàn dù độc lập Sicheslav số 25, cho biết lữ đoàn đã thành lập một đại đội robot mặt đất như một đơn vị thí điểm và là một trong những lữ đoàn đầu tiên của Ukraine triển khai robot mặt đất theo cách này.

Đại Đội ban đầu được thành lập để thử nghiệm cách các hệ thống này hoạt động trong chiến đấu. Hiện nay, chúng đang được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ khác nhau trên chiến trường, Đại Tá Petryna cho biết. Một số robot vận chuyển thiết bị. Một số khác được sử dụng để di tản hoặc hỗ trợ hỏa lực.

Động thái này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Ukraine nhằm xây dựng các đơn vị chuyên trách về robot mặt đất. Vào tháng 2 năm 2025, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết quân đội đang thành lập các đơn vị tập trung vào hệ thống mặt đất điều khiển từ xa sau các cuộc thử nghiệm bắt đầu từ mùa hè năm 2024. Các hệ thống này đã được sử dụng cho công tác hậu cần, tấn công hỏa lực và di tản binh sĩ bị thương.

Kể từ đó, Ukraine tiếp tục mở rộng việc sử dụng chúng. Đến tháng 3 năm 2026, đã có 167 đơn vị sử dụng robot mặt đất, tăng từ 67 đơn vị vào tháng 11 năm 2025. Theo Bộ Quốc phòng, hơn 9.000 nhiệm vụ chiến đấu và hậu cần đã được thực hiện với các phương tiện mặt đất điều khiển từ xa, gọi tắt là UGV trong tháng đó.

Đại đội robot của Lữ Đoàn Dù 25 cũng cung cấp cho binh lính một cách để kiểm tra hệ thống và báo cáo sự việc trực tiếp cho nhà sản xuất.

"Hợp tác với các nhà sản xuất là nền tảng," Đại Tá Petryna nói. "Họ lấy thông tin từ chúng tôi về những gì cần thiết hiện nay, những gì đang có vai trò quan trọng ở tuyến đầu."

Binh lính sử dụng các thiết bị này trong chiến đấu, xác định những bộ phận không hoạt động và truyền đạt thông tin đó cho nhà sản xuất. Các phiên bản tiếp theo sau đó có thể được điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tế ở tiền tuyến.

Điều đó tạo ra một vòng phản hồi trực tiếp giữa chiến trường và các công ty phát triển công nghệ.

Đại Tá Petryna cho rằng sự thích nghi liên tục là cần thiết bởi vì công nghệ và chiến thuật của chiến tranh không ngừng thay đổi.

"Có lẽ, ngay lúc này, không có đạo luật nào trên thế giới phù hợp với cách thức cuộc chiến này đang diễn ra," ông nói. "Cuộc chiến đã thay đổi về bản chất."

Đối với thế hệ thứ 25, công ty robot là một trong những cách để tiếp tục thích ứng khi chiến trường thay đổi.

[Euromaidan: Ukraine’s 25th Airborne Brigade moves ground robots from testing to combat]

5. Tư lệnh quân đội Iran cảnh báo về phản ứng "tàn khốc" đối với các mối đe dọa thông thường hoặc mới nổi.

Thiếu tướng Abdolrahim Abdollahi, Tham mưu trưởng Quân đội Iran, tuyên bố rằng quân đội nước này đã sẵn sàng đáp trả "mạnh mẽ" bất kỳ mối đe dọa nào từ các đối thủ, dù là thông thường hay mới nổi.

Trong một thông điệp nhân Ngày Công nghiệp Quốc phòng, ông Abdollahi đã đăng tải trên ứng dụng nhắn tin Telegram rằng quân đội Iran duy trì khả năng sẵn sàng toàn diện, hiện đại trên các lĩnh vực đất liền, biển, không trung và mạng, đồng thời cảnh báo rằng bất kỳ "tính toán sai lầm" nào của kẻ thù Iran sẽ bị đáp trả bằng sự "mang tính cách mạng, nghiền nát, gây hối tiếc và tàn khốc".

Truyền thông nhà nước Iran hôm thứ Sáu dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng lâm thời, Chuẩn tướng Seyed Majid Ibn al-Reza, nhấn mạnh mối liên hệ giữa an ninh quốc gia và ổn định kinh tế. Ông cho biết ngành công nghiệp quốc phòng của Iran đã trở thành một trong những trụ cột chính của an ninh quốc gia và khả năng răn đe trước các mối đe dọa.

[CBSNews: Iran military chief warns of "devastating" response to conventional or emerging threats]

6. Iran tuyên bố bất kỳ quốc gia nào tham gia lệnh trừng phạt của Mỹ đều bị coi là "kẻ thù".

Iran cảnh báo các nước không nên tham gia vào "cuộc chiến kinh tế" của Hoa Kỳ chống lại nước cộng hòa Hồi giáo này, nói rằng họ sẽ bị coi là kẻ thù.

"Chúng tôi tuyên bố với tất cả các quốc gia... đừng tham gia vào cuộc chiến kinh tế do Hoa Kỳ phát động. Bất kỳ quốc gia nào tham gia vào việc áp đặt các biện pháp hạn chế kinh tế chống lại chúng tôi đều bị coi là kẻ thù", ông Mohsen Rezai, nhà lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao của Iran, phát biểu trên truyền hình nhà nước.

Ông nói thêm rằng nếu các quốc gia liên quan từ chối "giữ khoảng cách" với Hoa Kỳ, Iran sẽ "gây tổn hại" đến lợi ích của họ.

Ông Rezai cũng khẳng định Iran còn nhiều quân bài để sử dụng trong cuộc chiến, tuyên bố: "Chúng tôi chưa tấn công bất kỳ lợi ích kinh tế nào của Mỹ."

Tổng thống Trump hồi đầu tuần này tuyên bố Mỹ sẽ tiến hành "chiến tranh kinh tế và cô lập trên quy mô chưa từng có". Nhưng ông cũng kêu gọi phần còn lại của thế giới hỗ trợ Mỹ trong việc thực thi các lệnh trừng phạt, mà chi tiết cụ thể vẫn chưa được công bố.

"Đây sẽ là một ngày quyết định về kinh tế, và chúng ta cần tất cả các đồng minh sát cánh cùng Hoa Kỳ để cô lập và đánh bại mối đe dọa từ Iran", Tổng thống Trump viết hôm thứ Tư trên Truth Social. "Những kẻ điên rồ này đang bị dồn vào thế bí, và những biện pháp mang tính lịch sử này sẽ làm tê liệt chúng và khả năng gieo rắc khủng bố trên toàn thế giới của chúng."

Ít nhất một quốc gia lớn đã bác bỏ yêu cầu đó. Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của Iran, cho biết họ phản đối "các biện pháp trừng phạt đơn phương bất hợp pháp không có cơ sở trong luật pháp quốc tế và không được Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cho phép".

[CBSNews: Iran says any country joining U.S. sanctions considered "enemy"]

7. Putin tuyên bố các đề xuất hòa bình với Ukraine quá "lạ lẫm" đối với Nga.

Hôm Thứ Bẩy, 22 Tháng Tám, Putin tuyên bố rằng Mạc Tư Khoa đã nhận được những đề xuất mà ông gọi là "kỳ lạ" và "không thể chấp nhận được" liên quan đến việc chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine.

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình đang bế tắc, khi Ukraine và Hoa Kỳ đang tìm kiếm những đường lối mới để thúc đẩy tiến trình, bao gồm cả các đề xuất về một lệnh ngừng bắn trên không một phần. Kyiv cũng đang thúc đẩy một khuôn khổ ngừng bắn dựa trên đường chiến tuyến hiện tại.

Trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo Pavel Zarubin sau đại hội đảng Nước Nga Thống nhất, Putin nói: "Tôi cho rằng những đề xuất được đưa ra đôi khi, rất kỳ lạ và không thể chấp nhận được."

"Chúng tôi luôn sẵn sàng đối thoại về hòa bình, nhưng chỉ trên cơ sở những thực tế đã diễn ra trên thực địa," ông nói thêm.

Khi được hỏi ông muốn nói gì khi dùng cụm từ "đề xuất lạ lẫm", Putin từ chối giải thích.

"Tôi không muốn nói về điều đó lúc này hoặc đi vào chi tiết, bởi vì đây là một dạng ‘thăm dò’ theo nhiều hướng khác nhau liên quan đến các thỏa thuận khả thi," ông nói, thêm rằng những ý tưởng tương tự đã được nêu ra trước đây nhưng giờ đang được trình bày theo cách khác.

Các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa đã không có tiến triển trong những tháng gần đây, với việc Nga tiếp tục yêu cầu lực lượng Ukraine rút hoàn toàn khỏi Donbas như một điều kiện để đạt được thỏa thuận. Ukraine đã bác bỏ những yêu cầu đó, lập luận rằng việc đóng băng chiến tuyến hiện tại sẽ tạo cơ sở thực tế nhất cho một lệnh ngừng bắn.

Ngày 12 tháng 8, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Kyiv và các đồng minh có một kế hoạch chung nhằm gây áp lực buộc Putin chấm dứt chiến tranh, mặc dù chi tiết của kế hoạch chưa được tiết lộ. Trước đó, các quan chức đã nói với tờ Kyiv Independent rằng Mỹ và Ukraine đang phối hợp các đề xuất ngừng bắn mới, bao gồm cả khả năng ngừng các cuộc tấn công trên không, vốn đã gia tăng đáng kể ở cả hai phía trong những tháng gần đây.

Điện Cẩm Linh hồi tháng 7 cho biết còn quá sớm để bình luận về những thông tin đó. Một quan chức Mỹ nói với tờ Kyiv Independent hồi tháng 8 rằng Washington vẫn chưa biết chi tiết về kế hoạch hòa bình mới nhất của Tổng thống Zelenskiy.

Trong khi Putin bác bỏ các cuộc đàm phán ngừng bắn, Nga tiếp tục oanh tạc các thành phố của Ukraine bằng các cuộc tấn công hỏa tiễn đạn đạo chết người. Trong tuyên bố ngày 22 tháng 8, Putin cho rằng chiến dịch không kích leo thang là phản ứng trước các cuộc tấn công của Kyiv vào gã khổng lồ thương mại điện tử Wildberries — mặc dù Ukraine chỉ mới bắt đầu tấn công vào các cơ sở này vào tháng 7.

Những phát biểu của Putin được đưa ra vài tuần trước cuộc bầu cử quốc hội Nga, dự kiến diễn ra từ ngày 18 đến 20 tháng 9. Các quan chức Ukraine đã cảnh báo rằng Putin có thể chờ đến sau cuộc bầu cử mới ra lệnh cho một đợt huy động quân sự quy mô lớn mới - một động thái vô cùng không được lòng dân, nhưng có thể là hy vọng cuối cùng của Putin để hoàn toàn chinh phục Donbas.

Trong khi đó, các quan chức Nga đã công khai hạ thấp ý tưởng về việc tổng động viên.

[Kyiv Independent: Putin claims Ukraine peace proposals too 'exotic' for Russia]

8. Putin đã hết chiêu trò.

Đa số các chuyên gia theo dõi tình hình Nga đều đồng ý rằng nước này đang phải đối mặt với một thời kỳ lạm phát đình trệ kéo dài. Mikhail Khodorkovsky, một nhà hoạt động đối lập người Nga cho biết như trên hôm Chúa Nhật, 23 Tháng Tám.

Theo ông, tăng trưởng năm nay khó có thể vượt quá 1%, và lạm phát vẫn ở mức 6% (hoặc cao hơn). Hơn nữa, phương án khả thi nhất để vực dậy nền kinh tế lại là phương án ít có khả năng được thực hiện nhất, bởi vì nó đòi hỏi nhà độc tài Vladimir Putin phải sẵn lòng chấm dứt chiến tranh ở Ukraine.

Những rủi ro tiềm tàng là vô số. Quân đội Nga hầu như không tiến quân được bao nhiêu ở Ukraine trong năm nay, và Nga không thể chi thêm tiền cho quân đội mà không gây ra bất ổn tài chính.

Trong khi đó, Ukraine đã mang chiến tranh đến Nga, với máy bay điều khiển từ xa tàn phá các cơ sở dầu khí và thậm chí cả kho hàng thương mại điện tử, khiến người Nga ngày càng bất mãn với cuộc chiến của Putin. Một người bạn Nga sống lưu vong gần đây đã ví tình thế khó khăn của Putin như Zugzwang, một thuật ngữ cờ vua chỉ tình huống mà một người chơi bị bắt buộc phải di chuyển quân cờ, nhưng mọi nước đi hợp lệ có sẵn đều khiến thế trận của họ trở nên tồi tệ hơn hoặc dẫn đến thua cuộc.

Điểm yếu rõ ràng nhất là chi tiêu công. Ngân sách năm 2026 đã gây bất ngờ cho các nhà phân tích khi phân bổ 183 tỷ đô la cho an ninh và quốc phòng quốc gia, gần bằng con số năm 2025.

Điều đó ngụ ý rằng Putin đã chấp nhận một cuộc chiến tranh tiêu hao, thay vì cố gắng tăng chi tiêu và giành chiến thắng quyết định. Nhưng liệu ông ta có thực sự chấp nhận sự hạn chế như vậy?

Trên thực tế, mặc dù ông duy trì mức thâm hụt ngân sách khoảng 2% GDP trong ba năm đầu chiến tranh, tỷ lệ này đã tăng lên 2,6% vào năm 2025, và trong bảy tháng đầu năm 2026, ông đã để mức thâm hụt tăng vọt lên 2,8% GDP—gần gấp đôi so với kế hoạch ban đầu.

Sự mất cân bằng như vậy là không thể duy trì về mặt tài chính. Nga không có nguồn tài chính nào khác ngoài thuế và các khoản vay trong nước. Ngay cả Trung Quốc cũng không cung cấp tín dụng cho Nga, và doanh thu liên bang của nước này vẫn chỉ ở mức khoảng 18% GDP bất chấp việc tăng liên tục thuế doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.

Ở thời điểm này, việc tăng thuế thêm nữa sẽ chỉ gây bất lợi. Phương án cuối cùng của Putin dường như là sử dụng phần tiền mặt ít ỏi từ Quỹ Phúc lợi Quốc gia.

Kết quả là, chính phủ đã phát hành trái phiếu chính phủ cho các ngân hàng nhà nước. Như Craig Kennedy thuộc Trung tâm Nghiên cứu Nga và Á Âu Davis của Đại học Harvard đã chỉ ra, các ngân hàng nhà nước cũng đang cho các nhà sản xuất vũ khí của Nga vay những khoản tiền lớn, đồng thời nhận các khoản vay repo từ ngân hàng trung ương. Phương pháp phát hành tiền gián tiếp này có thể giải thích sự khác biệt giữa tỷ lệ lạm phát hàng năm được báo cáo chính thức (6% trong tháng 6) và kỳ vọng lạm phát của người dân (14,7%).

Nga từ lâu đã tự hào rằng nợ công của nước này chỉ ở mức khoảng 15% GDP. Nhưng mức nợ thấp như vậy chỉ vì chính phủ hầu như không thể vay tiền từ bất kỳ nguồn nào bên ngoài nước Nga.

Hơn nữa, do ngân hàng trung ương duy trì lãi suất ở mức 14%, chi phí trả lãi nợ công của Nga rất cao, khiến cho việc chi tiêu quân sự một cách phung phí trở nên không khả thi. Vì vậy, nếu Điện Cẩm Linh duy trì chính sách tài khóa hiện tại, rất có thể họ sẽ phải đối mặt với lạm phát cao hơn nhiều, khủng hoảng tài chính, hoặc cả hai.

Tuy nhiên, Putin dường như đang chơi trò "được ăn cả, ngã về không". Nga dự kiến tổ chức bầu cử Duma Quốc gia vào ngày 18-20 tháng 9, và với việc không có phe đối lập nào có khả năng xảy ra, đã có nhiều đồn đoán rằng Putin sẽ ra lệnh tổng động viên quân sự ngay sau đó.

Lần cuối cùng ông ta thử cách đó, vào tháng 9 năm 2022, những thanh niên có trình độ học vấn cao đã ồ ạt di cư. Một đợt huy động khác có thể sẽ gây ra một cuộc chen chúc tương tự để rời bỏ đất nước. Với tình trạng thiếu hụt lao động hiện nay, điều này sẽ là một cú sốc kinh tế lớn.

Nhưng Putin đang ở thế khó xử vì lựa chọn thay thế là tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn, điều này thậm chí có thể gây nguy hiểm hơn cho chế độ của ông.

Mặc dù chỉ có 15.000 binh sĩ Liên Xô thiệt mạng trong cuộc chiến thất bại của Điện Cẩm Linh ở Ukraine vào những năm 1980, con số đó vẫn đủ để gây ra phản ứng dữ dội ở Nga, dẫn đến việc quốc gia này bị tàn phá bởi các băng đảng tội phạm do các cựu chiến binh lãnh đạo.

Lần này, ước tính gần 500.000 binh sĩ Nga đã thiệt mạng ở Ukraine, và số lượng cựu chiến binh mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương chắc chắn còn lớn hơn nhiều. Nhóm người này được tường trình một trong những mối lo ngại lớn nhất của Putin, và nguy cơ mà nó gây ra khiến tên bạo chúa khó có khả năng cầu hòa.

Tuy nhiên, hắn ta không thể thắng cuộc chiến do chính mình gây ra, bởi vì Nga không thể cạnh tranh về mặt công nghệ. Với nền kinh tế tự do hơn, Ukraine đã đạt được những bước tiến vượt bậc trong việc triển khai máy bay điều khiển từ xa và các công nghệ mới khác, trong khi ngành công nghiệp vũ khí của Nga vẫn tập trung vào công ty nhà nước trì trệ Rostec, do Sergei Chemezov điều hành, người mà bằng cấp duy nhất là từng phục vụ cùng Putin trong KGB ở Dresden nhiều thập niên trước.

Mặc dù phần lớn người Nga thuộc tầng lớp trung lưu chưa bị buộc phải tham chiến, nhưng cơ hội nghề nghiệp và kinh tế của họ đang dần cạn kiệt do giá cả leo thang, và các cuộc oanh tạc không ngừng nghỉ của Ukraine đã dẫn đến tình trạng thiếu nhiên liệu và các nhu yếu phẩm khác. Không có gì lạ khi Putin đang hoảng sợ, liên tục di chuyển (bằng tàu hỏa bọc thép) giữa các hầm trú ẩn khác nhau của mình.

Nỗi sợ hãi của Putin lan rộng đến cả những người thân cận nhất của ông.

Tháng 5 năm 2024, ông đã sa thải Bộ trưởng Quốc phòng từng rất được lòng dân, Sergei Shoigu, và một số cấp phó của Shoigu đã bị bắt vì tội tham nhũng và bị kết án tù dài hạn. Cùng tháng đó, ông cũng cách chức đồng minh lâu năm Nikolai Patrushev khỏi vị trí thư ký Hội đồng An ninh Nga.

Sau đó, vào tháng 7 năm 2025, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Roman Starovoit được tường trình đã tự tử sau khi bị cách chức. Và vào tháng 9 năm 2025, Dmitri Kozak, một phó chánh văn phòng tổng thống và là cộng sự lâu năm của Putin, người được biết đến là đã phản đối chiến tranh, đột ngột từ chức.

Tháng 6 năm nay, một người thân cận khác, Sergei Ivanov, đã qua đời ở tuổi 73. Konstantin Makhov, cánh tay phải của Arkady Rotenberg, một trong những người bạn lâu năm nhất của Putin, đã bị bắt vì tội tham nhũng, và một đồng minh khác, Ilya Traber, cựu thủ lĩnh của băng đảng từng kiểm soát hoạt động vận chuyển dầu mỏ ở St. Petersburg, đã bị bắt vì tội giết người.

Bất chấp tình trạng bất ổn này, Putin dường như cũng sẵn sàng đánh cược với sự bất ổn tài chính. Tình hình của ông chưa đến mức tuyệt vọng, nhưng ông không có lựa chọn nào tốt cả.

[Kyiv Independent: Putin has run out of moves]

9. Một chính trị gia Iran đe dọa các đồng minh vùng Vịnh của Mỹ, nói rằng họ "không nên phàn nàn" nếu trở thành mục tiêu tấn công.

Các mối đe dọa tấn công nhằm vào các đồng minh của Mỹ ở khu vực Vịnh Ba Tư tiếp tục diễn ra vào thứ Bảy, với một chính trị gia nổi tiếng đưa ra lập luận rằng họ là những mục tiêu hợp pháp.

"Đã có thông tin cho rằng máy bay và tàu chở nhiên liệu của Mỹ đang hiện diện tại các phi trường ở Qatar, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và nhiều nơi khác", Ebrahim Rezaei, phát ngôn nhân của Ủy ban Chính sách Đối ngoại và An ninh Quốc gia Iran, cho biết trên kênh X. "Họ đã biến nhà của mình thành hầm trú ẩn của kẻ thù."

"Họ không nên phàn nàn sau này," ông nói thêm.

Iran đã nhiều lần khẳng định bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ Mỹ trong các cuộc tấn công sẽ bị trả đũa. Đặc biệt, Kuwait đã nhiều lần trở thành mục tiêu tấn công, bao gồm cả một vụ tấn công vào những ngày đầu chiến tranh khiến sáu binh sĩ Mỹ thiệt mạng tại một trung tâm điều hành.

Tháng trước, ba binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Iran vào căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan.

[CBSNews: Iranian politician threatens Gulf allies of U.S., "shouldn't complain" if they become targets]

10. Pháp đẩy nhanh việc cung cấp hỏa tiễn cho Ukraine trong bối cảnh thiếu hụt nghiêm trọng hệ thống phòng không.

Pháp sẽ đẩy nhanh việc giao hỏa tiễn và các thiết bị quân sự khác sau cuộc điện đàm kéo dài gần hai tiếng giữa Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vào ngày 22 tháng 8.

Lời cam kết của Macron được đưa ra sau một tuần Nga tấn công gây chết người nhằm vào thường dân Ukraine.

"Điều tối quan trọng là phải cung cấp cho Ukraine tất cả các phương tiện cần thiết để bảo vệ bầu trời của mình và ngăn chặn hành động gây hấn này. Tôi đã thông báo với Tổng thống Zelenskiy về việc tăng cường hỗ trợ của chúng tôi, bằng việc cung cấp các hỏa tiễn đánh chặn", Tổng thống Macron nói.

Theo Tổng thống Zelenskiy, Tổng thống Macron cũng đã đồng ý giúp Kyiv trong việc liên lạc với các đối tác quốc tế sở hữu hệ thống phòng không Patriot. Tổng thống đã nhiều lần khẳng định rằng hệ thống Patriot rất quan trọng để bảo vệ thường dân Ukraine khỏi hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

Tổng thống Zelenskiy cũng cảm ơn Tổng thống Macron vì đã khẳng định sự sẵn lòng của Pháp trong việc cấp phép cho phép Ukraine sản xuất hỏa tiễn. Tháng trước, Paris đã cấp phép cho Ukraine sản xuất hỏa tiễn ASTER cho hệ thống phòng không SAMP/T và hỏa tiễn hành trình SCALP.

Ngoài cuộc điện đàm với Tổng thống Macron, ngày 22 tháng 8, Tổng thống Zelenskiy cũng đã thảo luận về nhu cầu phòng không cấp thiết của Kyiv trong các cuộc gặp với Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul và cựu đặc phái viên Mỹ tại Ukraine, Tướng Keith Kellogg, cả hai người hiện đang có chuyến thăm Ukraine.

"Tôi đã thông báo với vị tướng này về công việc của chúng tôi với các nước Âu Châu nhằm tạo ra một hệ thống chống hỏa tiễn đạn đạo, nhưng để vượt qua mùa đông này, việc cung cấp hỏa tiễn đánh chặn cho hệ thống Patriot là điều thiết yếu", Tổng thống Zelenskiy cho biết sau cuộc gặp với Kellogg, người hiện đang làm việc tại Viện Chính sách America First, một tổ chức tư vấn ở Washington.

"Ukraine sẵn sàng mua chúng, và mọi nỗ lực theo hướng này đều rất quan trọng."

Sau cuộc gặp với Wadephul, Tổng thống Zelenskiy cho biết cả Đức và Ukraine đều sẵn sàng chính thức ký kết thỏa thuận về máy bay điều khiển từ xa. Tháng trước, cả hai nước đã đồng ý cùng sản xuất máy bay điều khiển từ xa tốc độ cao BARS sử dụng động cơ phản lực, trong đó Đức sẽ tài trợ sản xuất trong giai đoạn đầu của dự án.

Nga đã lợi dụng điểm yếu về khả năng phòng thủ trước hỏa tiễn đạn đạo của Ukraine, liên tục dội bom dữ dội vào các thành phố. Các cuộc tấn công gần đây trong vài ngày qua đã khiến 16 người thiệt mạng tại một trung tâm mua sắm ở Kryvyi Rih vào ngày 21 tháng 8 và 15 người ở Kyiv vào ngày 20 tháng 8.

[Kyiv Independent: France to speed up missile deliveries to Ukraine amid critical air defense shortage]

11. Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine lần đầu tiên tấn công kho hàng thuộc sở hữu của nhà bán lẻ trực tuyến Ozon của Nga.

Theo nhà sản xuất Fire Point, máy bay điều khiển từ xa FP-1 của Ukraine đã tấn công một kho hàng của Ozon ở Chapayevsk, tỉnh Samara của Nga, vào đêm 22 tháng 8 năm 2026.

Vụ tấn công vào cơ sở Chapayevsk mở rộng chiến dịch tấn công kho hàng của Ukraine từ Wildberries, sàn thương mại điện tử lớn nhất của Nga, sang đối thủ lớn thứ hai của họ, Ozon. Ukraine đã nhiều lần tấn công vào các trung tâm phân phối thương mại điện tử lớn của Nga để làm gián đoạn hoạt động hậu cần thương mại mà Kyiv cho rằng giúp duy trì cuộc chiến của Mạc Tư Khoa.

Công ty Ozon cho biết vụ tấn công đã gây thương tích cho một số người và buộc hơn 500 nhân viên phải di tản.

Theo Reuters, vụ tấn công này là vụ tấn công đầu tiên được xác nhận của Ukraine nhằm gây thiệt hại và đốt cháy một kho hàng của Ozon. Một cảnh báo từ máy bay điều khiển từ xa đã buộc Ozon phải di tản một cơ sở ở Tatarstan vào ngày 31 tháng 7, nhưng tòa nhà không bị hư hại và sau đó đã được mở cửa trở lại.

Công ty Fire Point cho biết cơ sở này là một trong những kho hàng lớn nhất của Ozon tại tỉnh Volga, lưu trữ hàng hóa và giải quyết hơn 215.000 đơn đặt hàng giao mỗi ngày.

Theo Reuters đưa tin hồi tháng 7, Ozon và Wildberries - hai sàn thương mại điện tử lớn nhất của Nga - cùng các đối thủ nhỏ hơn của họ, bán các mặt hàng và dịch vụ có giá trị tương đương 8,5% GDP của Nga và tạo ra việc làm cho 4 triệu người.

Ozon cho biết họ đã tạm ngừng hoạt động vô thời hạn và ngừng nhận hàng từ người bán. Do đó, các lô hàng đang được chuyển hướng đến các cơ sở khác, trong khi các đơn đặt hàng bị ảnh hưởng sẽ được thực hiện ở nơi khác hoặc bị hủy và hoàn tiền.

Thống đốc tỉnh Samara, Vyacheslav Fedorishchev, cho biết một số người đang được điều trị y tế. Cả ông và Ozon đều không nêu rõ có bao nhiêu người bị thương, và mức độ thiệt hại vẫn chưa rõ ràng.

Trước đó, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tập trung tấn công Wildberries, nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất của Nga. Theo Reuters, kể từ ngày 18 tháng 7, Ukraine đã tấn công ít nhất hai chục kho hàng của Wildberries.

Các quan chức Ukraine cáo buộc rằng các kho hàng của Wildberries vận chuyển hàng hóa liên quan đến quân sự, bao gồm cả phụ tùng máy bay điều khiển từ xa. Điện Cẩm Linh đã phủ nhận việc công ty này cung cấp cho lực lượng Nga. Fire Point không đưa ra cáo buộc tương tự nào về kho hàng của Ozon.

Quân đội Ukraine cho biết đợt sóng thần tương tự xảy ra đêm qua cũng đã tấn công nhà máy lọc dầu Novokuibyshevsk ở tỉnh Samara và gây ra hỏa hoạn.

Các quan chức Nga và chính quyền xâm lược tuyên bố rằng làn sóng tấn công quy mô lớn đã gây ra thương vong cho dân thường ở Yeysk, Belgorod, Bryansk và Luhansk bị Nga tạm chiếm.

[Euromaidan: Ukrainian drones hit warehouse belonging to Russian online retailer Ozon for the first time]

12. Tổng thống Pháp và thái tử Ả Rập Xê Út sẽ gặp nhau để thảo luận về eo biển Hormuz.

Theo các quan chức phủ tổng thống giấu tên, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman dự kiến sẽ thảo luận về những ảnh hưởng của việc đóng cửa eo biển Hormuz và các kế hoạch phát triển các tuyến đường vòng qua eo biển này trong chuyến thăm hai ngày của nhà lãnh đạo Ả Rập Xê Út tới Paris bắt đầu từ Chúa Nhật.

Các đề xuất đang được xem xét bao gồm tăng cường thương mại thông qua các cảng của Oman bên ngoài Vịnh Ba Tư, mở rộng hoặc tăng gấp đôi đường ống dẫn dầu ở Ả Rập Xê Út và các nơi khác, và phát triển các tuyến hỏa xa mới, các quan chức cho biết.

Pháp và Ả Rập Xê Út đã thành lập một nhóm công tác về kết nối năng lượng và hậu cần giữa Trung Đông và Âu Châu, dự kiến sẽ họp cấp bộ trưởng vào thứ Hai.

Các quan chức cho biết công việc đã tiến triển tốt và sẽ tập trung vào việc xác định các dự án chiến lược nhất, bảo đảm nguồn tài chính và thiết lập vai trò cho các công ty Pháp. Theo các quan chức, chuyến thăm này sẽ là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của thái tử kể từ chuyến thăm Washington vào tháng 11 năm 2025.

[CBSNews: French president and Saudi crown prince will meet to discuss Strait of Hormuz]

13. Ukraine tấn công đối thủ của Wildberries, một nhà máy lọc dầu và một căn cứ không quân trong các cuộc tấn công đêm qua.

Ngày 22 tháng 8, quân đội Ukraine đã phát động các cuộc tấn công vào Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm, đốt cháy trung tâm hậu cần Ozon và nhà máy lọc dầu Novokuibyshevskyi ở tỉnh Samara, đồng thời gây hư hại cho máy bay tại căn cứ không quân Saky ở Crimea. phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, cho biết như trên hôm Chúa Nhật, 23 Tháng Tám.

Ozon, sàn thương mại điện tử lớn thứ hai của Nga, cho biết vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đã gây ra hỏa hoạn tại kho hàng của họ và buộc hơn 500 nhân viên phải di tản chỉ trong vài phút. Công ty cho biết thêm, một số người đã bị thương.

Đây là lần đầu tiên Ukraine tấn công các kho hàng của Ozon, mặc dù Kyiv đã nhiều lần tấn công các trung tâm hậu cần do Wildberries, sàn thương mại điện tử lớn nhất của Nga, điều hành. Các quan chức Ukraine cho biết công ty này bán hàng cho quân đội Nga.

Bộ Quốc phòng đã xác nhận cuộc tấn công vào Ozon trong một bài đăng vào ngày hôm sau.

"Lực lượng quốc phòng Ukraine đã giáng đòn đầu tiên vào các trung tâm hậu cần thuộc sở hữu của công ty Ozon của Nga", Bộ này cho biết.

"Các cuộc tấn công có hệ thống vào các trung tâm kho chứa hàng hóa lưỡng dụng đang khiến hoạt động của kẻ thù trở nên khó khăn hơn và gây ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ nền kinh tế của Nga. Sau khi các đơn vị Ukraine tấn công vào 15 trung tâm hậu cần lớn nhất thuộc về Wildberries, đến lượt Ozon."

Cũng trong đêm đó, Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Novokuibyshevskyi ở tỉnh Samara, nơi sản xuất nhiên liệu và chất bôi trơn được quân đội Nga sử dụng, theo báo cáo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine.

Trong khi mức độ thiệt hại vẫn đang được đánh giá, đây là một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga, có khả năng sản xuất 8,8 triệu tấn dầu mỗi năm. Hình ảnh và video do người dân địa phương đăng tải trên mạng xã hội cho thấy khói đen dày đặc bốc lên từ nhà máy sau vụ tấn công.

Tại Crimea, lực lượng Ukraine đã phá hủy một máy bay Su-24M và bốn thiết bị phi trường tại căn cứ không quân Saky, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết. Ukraine cũng đã phá hủy các trạm tiếp sóng ở tỉnh Bryansk, miền tây nước Nga, được sử dụng để điều khiển máy bay điều khiển từ xa.

Nhà máy và cơ sở lọc dầu Ozon nằm cách tiền tuyến ở Ukraine khoảng 900 km.

Ukraine ngày càng tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga như một phần trong chiến dịch làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu của Mạc Tư Khoa. Các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu đã buộc một số cơ sở phải giảm hoặc ngừng sản xuất, góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nhiên liệu ở Nga.

Các cuộc tấn công mới nhất diễn ra một ngày sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận rằng lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Perm của Nga vào đêm 21 tháng 8. Cơ sở này nằm cách Ukraine khoảng 1.500 km.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes Wildberries rival, oil refinery, and airbase in overnight attacks]

 

1. Đức Hồng Y Tổng Giám Mục Köln: Việc định nghĩa tính đồng nghị là một ‘thách thức lớn’ đối với Giáo hội

Việc định nghĩa tính đồng nghị là một "thách thức lớn" đối với Giáo hội, Hồng Y Rainer Woelki của Köln cho biết, đồng thời kêu gọi sự bình đẳng giữa Thánh lễ Novus Ordo và Thánh lễ truyền thống.

Đức Hồng Y Woelki đã lãnh đạo Tổng giáo phận Köln quê hương của mình từ tháng 9 năm 2014, sau khi đã được phong Hồng Y vào tháng 2 năm 2012. Trong những năm gần đây, ngài là một trong số ít các vị giám mục người Đức bày tỏ sự hoài nghi về hướng đi của Con đường Thượng Hội đồng của Đức.

Trả lời phỏng vấn báo Die Tagespost nhân dịp sinh nhật lần thứ 70, Đức Hồng Y Woelki cho rằng việc hiểu rõ khái niệm về tính đồng nghị sẽ là một phần quan trọng trong tương lai và bản sắc của Giáo hội. Ngài nói: "Một thách thức lớn nằm ở việc định nghĩa cho Giáo hội toàn cầu về tính đồng nghị là gì."

Ngài đề cập đến việc Đức Giáo Hoàng Lêô XIV thúc đẩy tính đồng nghị như một ưu tiên cho Giáo hội, nhận xét rằng "tính đồng nghị là một mặt của đồng tiền, và mặt kia là việc truyền bá Tin Mừng."

Đức Hồng Y Woelki nói: "Tính đồng nghị là một công cụ để truyền bá Phúc Âm và thực hiện sứ mệnh," theo đánh giá của Đức Giáo Hoàng Lêô. Đó là "một con đường tâm linh tìm kiếm trong Chúa Thánh Thần và phân định các linh hồn."

Những người chỉ trích Thượng Hội Đồng về tính đồng nghị đã cảnh báo rằng sự kiện này và phong cách đi kèm đặt ra mối đe dọa đối với bản chất phẩm trật của Giáo hội, cả về vị thế bình đẳng dành cho cử tri giáo dân và giáo sĩ, cũng như phong cách đặt câu hỏi về mọi thứ, kể cả giáo lý chính thống của Giáo hội.

Được xem như là tiền thân của Thượng Hội Đồng toàn cầu về Tính đồng nghị, Con đường Đồng nghị của Đức nói riêng đã thu hút sự chú ý và chỉ trích đặc biệt từ các giám mục quốc tế và ngay tại Đức. Đức Hồng Y Woelki đã nhiều lần bình luận về những lo ngại của mình đối với Con đường Đồng nghị, gần đây nhất ngài tuyên bố rằng đối với ngài "Con đường Đồng nghị đã kết thúc". Phát biểu vào tháng Giêng, Đức Hồng Y Woelki nói rằng "từ một thời điểm nhất định trở đi, Con đường Đồng nghị ở Đức chủ yếu trở thành việc thực hiện một số lập trường chính trị của Giáo hội."

Ngài nhắc lại quan điểm này với tờ Die Tagespost: "Ở Đức, chúng tôi chủ yếu tập trung vào việc thực hiện một số hình thức tham gia và các hình thức đồng quyết định. Trong quá trình đó, chúng tôi đã bỏ qua thực tế rằng Giáo hội có cấu trúc phẩm trật và mang tính bí tích."

Ngài nói rằng tính đồng nghị luôn luôn và chỉ nên là "nhận ra điều Chúa muốn từ chúng ta".

Đức Hồng Y đã bác bỏ mọi ý kiến lo ngại rằng Đức đang tự tạo ra con đường giáo lý riêng biệt, là điều mà nhiều nhà phê bình khác của Giáo hội Chính thống Đức gọi là dị giáo hoặc ly giáo. Ngài nói: "Sẽ không có ‘con đường riêng của Đức’."

Đối với Đức Hồng Y Woelki, mối quan hệ giữa Hội đồng Giám mục Đức, gọi tắt là DBK và Tòa Thánh là một mối quan hệ tích cực, ngài hoan nghênh việc các đề xuất của DBK "đã được trình lên Đức Giáo Hoàng" và "giờ chúng ta đang chờ xem Đức Thánh Cha và các cộng sự của ngài sẽ đưa ra những điều chỉnh cần thiết như thế nào".

Tòa Thánh đã bắt đầu đáp lại một số đề xuất của DBK, đáng chú ý nhất là yêu cầu cho phép giáo dân giảng trong thánh lễ, là điều mà Vatican đã kiên quyết bác bỏ vào tháng Sáu. Trên thực tế, một số giáo phận ở Đức đã phớt lờ điều này, và việc thực thi phán quyết dường như là vấn đề then chốt để bảo đảm hiệu quả của nó. Mặc dù không đề cập đến điều này hay bất cứ điều gì cụ thể, Đức Hồng Y Woelki đã lưu ý đến sự phụ thuộc cần thiết mà DBK yêu cầu: "Nhiệm vụ của Giáo quyền vẫn là xác định đức tin và giáo lý của Giáo hội là gì và điều gì cấu thành nên tính tông đồ và tính phổ quát của Giáo hội." Tính đồng nghị trong Thánh lễ truyền thống không phải là chủ đề nổi bật duy nhất trong các cuộc thảo luận của Giáo Hội Công Giáo ngày nay. Thánh lễ truyền thống đang được đặt lên hàng đầu và là trọng tâm trong Giáo hội những tuần gần đây, do các lễ tấn phong giám mục do Huynh Đoàn Thánh Piô X thực hiện vào ngày 1 tháng 7. Khi được hỏi về nghi thức cũ, Đức Hồng Y Woelki đã hạ thấp đề xuất về việc đưa Thánh lễ truyền thống vào kế hoạch truyền giáo của mình một cách mật thiết hơn.

Ngài nói: "Thánh lễ truyền thống không đóng vai trò riêng biệt hay nổi bật đối với chúng tôi. Tôi tự coi mình là người gắn bó chặt chẽ với truyền thống và giáo huấn của Công đồng Vatican II. Cải cách phụng vụ là một trong những cải cách thiết yếu ở đó – chúng ta không nên quên điều đó."

Đức Hồng Y cũng tìm cách tránh bất kỳ sự đối lập nào về mặt phụng vụ, nói rằng "Tôi không muốn đặt cái này chống lại cái kia."

Trong đánh giá của mình, Đức Hồng Y Woelki nói "chúng ta cần một sự kết hợp lành mạnh giữa các truyền thống có thể cùng phát triển", là điều mà ngài cho rằng đã tồn tại trong Tổng giáo phận Köln của mình. Ngài ca ngợi Huynh Đoàn Thánh Phêrô, gọi tắt là FSSP, vì những đóng góp của họ tại Köln, coi đó "như một sự làm giàu thêm, bởi vì từ trước đến nay vẫn luôn có nhiều nghi thức khác nhau trong Giáo hội".

Ngài nhắc lại lời kêu gọi gần đây của Đức Giáo Hoàng về việc chấm dứt các hành vi lạm dụng phụng vụ, nhấn mạnh rằng "những hành vi này không thể dung thứ". Nhưng Đức Hồng Y cũng nói thêm rằng các hành vi lạm dụng phụng vụ "không chỉ giới hạn ở phụng vụ cải cách".

Ngài cũng khẳng định rằng Thánh lễ Novus Ordo có vị thế ngang bằng với Thánh lễ truyền thống, vì nó sở hữu "vẻ đẹp và sự trang nghiêm không hề thua kém so với Thánh lễ theo nghi thức Tridentine".

Lấy cảm hứng từ lời kêu gọi gần đây của Đức Giáo Hoàng Lêô về sự tôn kính và đúng mực trong phụng vụ, Đức Hồng Y Woelki kêu gọi nên tập trung ít hơn vào tuổi đời của nghi thức, và thay vào đó nên chú trọng hơn vào "ars celebrandi" (nghệ thuật cử hành).

"Nếu chúng ta kỳ vọng Thánh lễ Tridentinô sẽ cung cấp câu trả lời cho những câu hỏi về Giáo hội và đức tin, thì chúng ta đã đi sai hướng," ngài nói.

Những năm gần đây, Đức Hồng Y Woelki đã trở thành một nhân vật bị tấn công nhiều trong hàng ngũ giám mục Đức. Có nhiều yếu tố dẫn đến điều này, trong đó không nhỏ là việc ngài là Hồng Y duy nhất ở Đức bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với Tiến Trình Công Nghị.

Hai lần, đơn từ chức của Đức Hồng Y Woelki đã bị Tòa Thánh từ chối sau khi ngài đệ trình liên quan đến cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục. Ngài vẫn là một tiếng nói nổi bật trong hàng giám mục Đức, đồng thời là Hồng Y cử tri thêm mười năm nữa, mặc dù rất khó xảy ra cuộc bầu cử Giáo Hoàng trong thời gian đó.

---

Source:Catholic Herald

Cologne cardinal: Defining synodality a ‘major challenge’ for Church

2. Chủ tịch Hội đồng Giám mục Vương Quốc Anh kêu gọi hành động toàn cầu để giải quyết vấn nạn thù hận tôn giáo.

Đức Cha Richard Moth, Tổng Giám Mục Westminster và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Anh và xứ Wales, đã lên tiếng ủng hộ chiến dịch kêu gọi Liên Hiệp Quốc và các chính phủ trên toàn thế giới khẩn trương hành động để bảo đảm quyền của những người bị tấn công vì đức tin của họ. Trong thông điệp ủng hộ chiến dịch do tổ chức Trợ Giúp Các Giáo Hội Đau Khổ, gọi tắt là ACN tổ chức, Đức Tổng Giám Mục Moth kêu gọi các tín hữu Công Giáo và những người thiện chí ký vào bản kiến nghị thúc giục các nhà lãnh đạo thế giới bảo đảm quốc gia của họ thực hiện các yêu cầu về tự do tôn giáo được nêu trong Điều 18 của Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền. Theo báo cáo Tự do Tôn giáo trên Thế giới mới nhất, do ACN công bố, 5,4 tỷ người sống ở các quốc gia nơi sự áp bức và phân biệt đối xử được duy trì bởi các chính phủ hoặc các nhóm cực đoan. "Điều 18 thường bị bỏ qua", Đức Tổng Giám Mục Moth viết. "Đàn ông và phụ nữ bị bỏ tù, những người khác bị đuổi khỏi nhà, hoặc thậm chí bị giết, chỉ vì giữ vững niềm tin tôn giáo của họ một cách hòa bình." Ở một số quốc gia, phụ nữ và trẻ em gái bị bắt cóc, bị ép buộc từ bỏ đức tin và kết hôn với kẻ bắt cóc, trẻ em bị tước đoạt quyền được học về đức tin của mình. "Nhiều người - cả trẻ em và người lớn - là nạn nhân của sự thù hận tôn giáo. Họ phải chịu đựng sự ngược đãi và phân biệt đối xử trên đường phố, ở trường học và nơi làm việc." Trước sự gia tăng đáng báo động về các vi phạm tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng, Đức Tổng Giám Mục Moth nói: "Hôm nay tôi mời các bạn tham gia vào lời kêu gọi quan trọng này để hành động ủng hộ những người trên khắp thế giới bị áp bức vì đức tin của họ… Các cộng đồng đa dạng phong phú mà chúng ta có ở đây trong các Giáo phận Công Giáo của Anh và xứ Wales bao gồm rất nhiều người với câu chuyện riêng về sự bức hại và áp bức, đàn ông, phụ nữ và trẻ em đã tìm kiếm một khởi đầu mới, nhận ra rằng việc vi phạm tự do tôn giáo trái với các giá trị của một xã hội công bằng." Chúng ta cần đứng lên bảo vệ anh chị em của chúng ta trong Chúa Kitô và đứng lên ủng hộ tất cả những ai chịu đau khổ vì niềm tin của mình, công nhận tự do tôn giáo là một quyền con người phổ quát. Chiến dịch Điều 18 của ACN được đưa ra sau khi Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nói: "Tự do tôn giáo không chỉ đơn thuần là một quyền pháp lý hay một đặc quyền được chính phủ ban cho chúng ta. Đó là một điều kiện nền tảng giúp cho sự hòa giải đích thực trở nên khả thi."

---

Source:CBCEW

President of Bishops’ Conference issues call for global action to tackle religious hatred

3. Đức Thượng phụ Chanđê cho rằng việc người Kitô hữu Iraq di cư là một ‘thách thức nghiêm trọng’.

Theo Đức Tân Thượng phụ Chanđê, những thách thức lớn nhất mà Giáo hội phải đối mặt ở Iraq là sự mất niềm hy vọng trong giới trẻ và tình trạng người Kitô hữu di cư tìm kiếm hòa bình và ổn định ở những nơi khác.

Tình hình chính trị nội bộ ở Iraq nhìn chung "tốt", và có một số kỳ vọng tích cực rằng chính phủ có thể tạo ra những thay đổi tích cực trong việc xây dựng một "nhà nước mạnh mẽ dựa trên các thể chế vững chắc và chống tham nhũng, vốn là kẻ thù chính của quốc gia". Tuy nhiên, những tác động tiêu cực của cuộc xung đột giữa Hoa Kỳ và Iran là không thể tránh khỏi.

Đó là nhận định của Đức Thượng phụ Phaolô Đệ Tam Nona, người được bầu làm Thượng phụ Chanđê của Baghdad vào tháng Tư năm nay. Sinh ra ở đồng bằng Nineveh, Đức Thượng phụ Phaolô Đệ Tam từng là Tổng Giám Mục Mosul từ năm 2009 đến năm 2015, trước khi trở thành Giám mục của Giáo phận Thánh Thomas Tông đồ Sydney thuộc người Chanđê. Mùa xuân năm nay, ngài được bầu làm người kế nhiệm Đức Hồng Y Raphael Sako làm Thượng phụ Baghdad, do đó một lần nữa trở về quê hương của mình.

Theo đánh giá của Đức Thượng phụ, Iraq vẫn còn một số hy vọng chính trị, nhưng ở cấp độ cơ bản hơn, ngài nhấn mạnh sự thiếu hy vọng lan rộng vào tương lai của đất nước, đặc biệt là trong giới trẻ. "Giới trẻ đã mất hy vọng vào tương lai, vào đất nước, vào quê hương, và theo một nghĩa nào đó, vào hầu hết mọi thứ," ngài nói với Vatican News.

Đức Thượng phụ nhận xét rằng đây là "thách thức nghiêm trọng nhất" mà Iraq phải đối mặt, bởi vì "nó khiến giới trẻ ngần ngại tham gia, xây dựng cuộc sống của chính mình và của người khác, hoặc đóng góp tích cực vào sự phát triển của xã hội."

Sự thiếu tin tưởng vào tương lai của đất nước được thể hiện rất rõ ràng qua việc người Kitô hữu di cư để tìm kiếm một cuộc sống ổn định hơn. Hậu quả là rất rõ rệt. Do số lượng người di cư khỏi Iraq, tỷ lệ kết hôn đã "giảm đáng kể", Đức Thượng phụ than thở. "Nhiều người trẻ không muốn lập gia đình ở đây vì họ có ý định rời khỏi đất nước."

Đối với những người chọn ở lại, sự bất ổn về tương lai và sự ổn định của quốc gia cũng đang tác động trực tiếp đến cuộc sống của họ. Đức Thượng phụ nhấn mạnh vấn đề rằng ngay cả những người Kitô hữu ở lại cũng "không cảm thấy thoải mái khi lập gia đình trong điều kiện đầy bất ổn".

"Việc thiếu hy vọng vào tương lai của đất nước — do tình trạng bất ổn ảnh hưởng đến toàn khu vực — khiến giới trẻ không còn mong muốn tham gia vào đời sống công cộng hay đóng góp cho nó… Thách thức lớn nhất mà chúng ta phải đối mặt là việc tất cả người Kitô hữu không trở về khu vực này: nhiều người đã di cư khỏi Iraq, trong khi những người khác chọn ở lại những khu vực ổn định hơn."

Đức Thượng Phụ Phaolô Đệ Tam cho rằng, việc không tạo ra động lực để thanh niên Iraq đầu tư vào đất nước không chỉ là vấn đề của riêng thế hệ đó mà còn là mối lo ngại cho toàn thể người dân Iraq, bởi vì nếu thiếu sự tham gia của giới trẻ, "tương lai sẽ ngày càng trở nên bấp bênh".

Đã 12 năm kể từ khi lực lượng Nhà nước Hồi giáo Iraq và Syria, gọi tắt là ISIS tấn công vùng đồng bằng Nineveh, vốn là vùng đất lịch sử của người Kitô giáo, tàn sát dã man và chiếm giữ thành phố Mosul để làm trụ sở chính trong khu vực. Vụ giết hại có chủ đích người Kitô giáo và người Yazidi cuối cùng đã được quốc tế công nhận là tội ác diệt chủng. Hàng trăm ngàn người đã phải bỏ chạy để cứu lấy mạng sống, và dân số Kitô giáo đã giảm mạnh từ khoảng 1,5 triệu người vào đầu những năm 2000 xuống còn từ 200.000 đến 300.000 người sau các cuộc tấn công năm 2014.

Kể từ đó, dân số Kitô giáo đã dần ổn định, và chuyến thăm Iraq của Đức Giáo Hoàng Phanxicô vào tháng 3 năm 2021 đã góp phần đưa tình cảnh của những người Kitô hữu bị bức hại trở thành tâm điểm chú ý.

Đức Thượng phụ Phaolô Đệ Tam là Tổng Giám Mục Mosul vào thời điểm các cuộc tấn công diễn ra, và khi phát biểu với tổ chức Trợ Giúp Các Giáo Hội Đau Khổ sau khi thành phố bị tạm chiếm, ngài đã than thở về tình trạng "bi thảm" của khu vực. "Năm 2003 vẫn còn 35.000 tín hữu sống ở Mosul. Ba ngàn người vẫn còn ở đó vào đầu năm 2014. Giờ đây có lẽ không còn một ai ở lại đây nữa, và đó là một bi kịch."

Ngài tuyên bố tuần này: "Hiện nay tình hình đã khác biệt rõ rệt. Không còn nghi ngờ gì nữa, có sự khác biệt rất lớn giữa những ngày đó và tình hình hiện tại. Không còn bầu không khí sợ hãi tột độ nữa." Ngài cho biết thêm, các khu vực có truyền thống Kitô giáo trong nước không còn bị ảnh hưởng nặng nề bởi "các vấn đề an ninh của quá khứ".

Nhưng điều này không có nghĩa là cuộc sống dễ dàng đối với các tín hữu Kitô giáo Iraq. Đức Thượng phụ Phaolô Đệ Tam đã lưu ý rằng cuộc khủng hoảng nhân khẩu học là một vấn đề hiện hữu, cũng như "sự thiếu hụt các dịch vụ thiết yếu". Những tổn thất mà các cộng đồng Kitô giáo phải gánh chịu "không thể bù đắp được", và việc thực hành đức tin vẫn không phải là điều có thể xem nhẹ.

Đức Thượng phụ nhận xét: "Quyền tự do sống theo đức tin không chỉ giới hạn trong những gì diễn ra bên trong nhà thờ mà còn bao gồm khả năng hiện diện và tham gia tự do của các tín hữu Kitô giáo vào mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Những khía cạnh sau này không thể được bảo đảm trọn vẹn nếu không gặp phải những trở ngại về mặt thể chế và xã hội."

Ngài cũng lưu ý đến tác động của cuộc xung đột khu vực xung quanh, nói rằng "có những lo ngại rằng đất nước có thể bị cuốn vào cuộc xung đột hoặc trở thành chiến trường giữa các bên liên quan."

Đức Thượng phụ nhận xét rằng cuộc sống của các tín hữu Kitô giáo Iraq là một cuộc đấu tranh hàng ngày trên nhiều phương diện. Trước cuộc gặp gỡ với các giám mục Công Giáo trong khu vực – cuộc gặp đầu tiên kể từ năm 2021 – ngài kêu gọi Iraq cần "khôi phục niềm tin vào tương lai để mỗi tín hữu Kitô giáo có thể sống tự do, với sự chắc chắn về việc có thể xây dựng một cuộc sống ổn định và có một công việc mà họ không bị phân biệt đối xử hoặc can thiệp không đáng có".

Để thuyết phục người Kitô hữu trở về quê hương, chính phủ phải thực hiện lời hứa của mình. "Việc họ trở về phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm sự ổn định của tình hình chính trị và hy vọng rằng những sự kiện đau thương trong quá khứ sẽ không lặp lại", Đức Thượng phụ tuyên bố.

---

Source:Catholic Herald

Emigration of Iraqi Christians is ‘serious challenge’ says Chaldean Patriarch

 

1. Putin ra lệnh cho Điện Cẩm Linh ‘phá hủy NATO và Liên Hiệp Âu Châu từ bên trong’

Theo tờ New York Times, Putin được tường trình đã ra lệnh cho các cơ quan tình báo và quân đội của mình nỗ lực "phá hủy NATO và Liên Hiệp Âu Châu từ bên trong" vào năm 2026, trong đó Moldova nổi lên như một mục tiêu trọng điểm trong chiến lược của Điện Cẩm Linh.

Bản báo cáo của Tờ New York Times, dựa trên thông tin từ các quan chức của hai quốc gia quen thuộc với cuộc họp bí mật tháng 12 năm 2025, cho biết Mạc Tư Khoa đang theo đuổi chiến lược này trên ít nhất hai mặt trận: thử thách thiện chí của NATO trong việc bảo vệ các thành viên và gây bất ổn cho Moldova.

Cơ quan tình báo Mỹ đánh giá rằng Nga có thể tìm cách thử thách quyết tâm của NATO ngay trong mùa thu này bằng một cuộc tấn công hạn chế vào một thành viên của liên minh.

Các kịch bản có thể xảy ra bao gồm từ các cuộc tấn công mạng và phá hoại đến các hoạt động liên quan đến các nhóm vũ trang không xác định hoặc một cuộc xâm nhập hạn chế vào một quốc gia thành viên NATO ở sườn phía đông của liên minh.

Nhưng Moldova có thể mang đến cho Mạc Tư Khoa một con đường khác để gây bất ổn cho Âu Châu.

Vì sao Moldova lại quan trọng

Các quan chức tình báo phương Tây nói với tờ Tờ New York Times rằng việc chinh phục Ukraine vẫn là ưu tiên hàng đầu của Putin, trong khi việc thiết lập quyền kiểm soát Moldova được tường trình ưu tiên thứ hai.

Theo các quan chức, mục tiêu chiến lược của Mạc Tư Khoa không chỉ dừng lại ở việc gây ảnh hưởng chính trị ở Chisinau. Người ta tin rằng Putin vẫn muốn chiếm miền nam Ukraine và tạo ra một hành lang trên bộ nối liền Nga với Moldova.

Điều đó sẽ đặt Moldova – một quốc gia nhỏ với khoảng 2,4 triệu dân nằm giữa Ukraine và lãnh thổ NATO cũng như Liên Hiệp Âu Châu – vào một vị thế vô cùng dễ bị tổn thương.

Trên lãnh thổ của Moldova cũng đã có vùng ly khai Transnistria do Nga hậu thuẫn, nơi quân đội Nga đã đóng quân hàng chục năm. Điều đó mang lại cho Mạc Tư Khoa một chỗ đứng quân sự hiện hữu ngay bên kia biên giới với Ukraine và nằm trong tầm tấn công thủ đô Chisinau của Moldova.

Do đó, việc kiểm soát Moldova có thể tạo cho Nga thêm một nền tảng để gây áp lực lên Ukraine, đồng thời gây thêm căng thẳng cho sườn phía đông của Liên Hiệp Âu Châu và NATO.

Vào tháng 3, một cuộc tấn công của Nga vào một nhà máy thủy điện của Ukraine đã gây ra sự việc tràn dầu làm ô nhiễm sông Dniester và làm gián đoạn nguồn cung cấp nước ở Moldova, bao gồm cả thành phố lớn thứ ba của nước này.

Sau đó, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một đường dây điện cao thế ở miền tây Ukraine, nơi cung cấp phần lớn điện năng cho Moldova, cho thấy cơ sở hạ tầng của nước này gắn bó chặt chẽ với cuộc chiến ở nước láng giềng như thế nào.

Áp lực này cũng mang tính chính trị. Moldova đang tiến bước mạnh mẽ hướng tới Liên Hiệp Âu Châu, trong khi Mạc Tư Khoa liên tục tìm cách lợi dụng sự chia rẽ chính trị, thông tin sai lệch và những điểm yếu về kinh tế để làm suy yếu quá trình chuyển đổi đó.

"Các cuộc tấn công kết hợp diễn ra mỗi ngày"

Tổng tư lệnh quốc phòng Đức, Tướng Carsten Breuer, đã cảnh báo rằng Nga đang tiến hành các hoạt động hỗn hợp trên khắp NATO, đặc biệt là ở sườn phía đông.

Ba Lan và các nước Baltic hiện đang tăng cường an ninh xung quanh các đập nước, nhà máy điện, cơ sở khí đốt và các cơ sở hạ tầng quan trọng khác trong bối cảnh lo ngại Nga có thể tiến hành một cuộc tấn công giả mạo bằng máy bay điều khiển từ xa do Ukraine sản xuất.

Một quan chức tình báo vùng Baltic nói với Reuters rằng chiến dịch như vậy có thể được thiết kế không phải để gây thiệt hại vật chất mà là để tạo ra hỗn loạn chính trị bên trong NATO – buộc Washington và các thủ đô Âu Châu phải tranh luận xem liệu Nga có phải chịu trách nhiệm hay không và liệu liên minh có nên đáp trả hay không.

[Kyiv Post: Putin Ordered Kremlin to ‘Destroy NATO and EU From Within’ – NYT]

2. Ukraine phá hủy 2 máy bay chiến đấu và hệ thống phòng không của Nga tại vùng Krasnodar Krai

Hôm Thứ Hai, 24 Tháng Tám, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa Robert "Magyar" Brovdi cho biết, chiều Chúa Nhật, 23 Tháng Tám, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công và phá hủy hai máy bay chiến đấu của Nga, một máy bay điều khiển từ xa mang hỏa tiễn cỡ lớn, các hệ thống radar quan trọng và các mục tiêu phòng không khác.

Thiếu Tá Brovdi cho biết, hai máy bay phản lực, một chiếc Su-33 và một chiếc Mig-29, cùng với một máy bay điều khiển từ xa tấn công cỡ lớn Orion, đã bị phá hủy tại phi trường Vityazevo ở vùng Krasnodar Krai phía nam nước Nga.

Orion là một loại máy bay điều khiển từ xa cỡ lớn của Nga, được phát triển trước cuộc xâm lược toàn diện và tương tự về chủng loại với Bayraktar TB-2 do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất và Ukraine đang sử dụng.

Trên chiến trường dày đặc các hệ thống phòng không và máy bay điều khiển từ xa đánh chặn của đối phương, các máy bay điều khiển từ xa Orion và TB-2 hầu như trở nên vô dụng.

Trong năm 2026, Nga đã điều chỉnh hỏa tiễn Orion cho một vai trò mới: phóng hỏa tiễn hành trình Banderol giá rẻ, hiện đang được sử dụng thường xuyên để tấn công cơ sở hạ tầng cảng Hắc Hải của Ukraine.

Cả ba cuộc tấn công, mà video đã được chia sẻ trên kênh Telegram của Brovdi, đều do Trung tâm số 1 của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa thực hiện, chuyên về các cuộc tấn công tầm xa.

Các mục tiêu khác bao gồm các hệ thống phòng không S-400, Pantsir và Tor, cũng như tám radar có giá trị cao ở vùng Krasnodar Krai, tỉnh Rostov và Crimea bị Nga tạm chiếm.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes 2 Russian fighters, air defense assets in Krasnodar Krai, drone commander says]

3. Cảnh sát Iran cho biết một nhóm vũ trang đã bị bắt khi đang cố gắng vượt qua biên giới phía đông nam của nước này.

Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, cho biết lực lượng biên phòng đã ngăn chặn một âm mưu của một nhóm vũ trang mạnh nhằm xâm nhập nước này qua tỉnh Sistan và Baluchestan ở phía đông nam. Cảnh sát cho biết trong tuyên bố của mình rằng một phần tử khủng bố bị cáo buộc đã thiệt mạng trong chiến dịch này.

IRIB cho biết lực lượng biên phòng ở Saravan, nằm gần biên giới với Pakistan, đã phát hiện các hoạt động của nhóm này trong đêm sau khi nhận được thông tin tình báo rằng chúng có ý định vượt biên sang Iran và thực hiện các hoạt động phá hoại.

Cảnh sát không xác định được bất kỳ tổ chức nào bị nghi ngờ đứng sau vụ xâm nhập bất thành này.

Một đoạn video do cảnh sát công bố cho thấy một thi thể nằm trên mặt đất, và những gì lực lượng này cho là súng trường và các loại vũ khí khác, cùng với thiết bị liên lạc, đã bị thu giữ trong quá trình khám xét khu vực sau chiến dịch.

Cảnh sát cho biết tất cả các thành viên khác của nhóm xâm nhập đã bỏ trốn trở lại bên kia biên giới.

[CBSNews: Iranian police say armed group caught trying to cross country's southeast border]

4. Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Kyslytsya cho biết Putin dự đoán Ukraine sẽ tan rã vào mùa đông này.

Theo Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Serhii Kyslytsya, Putin tin rằng Ukraine có thể không vượt qua được mùa đông sắp tới, và do đó khó có khả năng Putin sẽ quay lại bàn đàm phán trước giữa tháng 3.

Ông Kyslytsya đưa ra nhận xét này trong một cuộc phỏng vấn với Ukrinform hôm Chúa Nhật, 23 Tháng Tám, nói với hãng tin này rằng Mạc Tư Khoa hiện thiếu động lực để tham gia đàm phán và có thể coi mùa đông là cơ hội để làm suy yếu xã hội Ukraine.

"Putin hiện không có ý định ngồi vào bàn đàm phán," Kyslytsya nói, và thêm rằng "ít nhất cho đến giữa tháng 3, hắn ta sẽ càng ít động lực hơn, bởi vì hắn ta sẽ tin rằng người Ukraine không đủ mạnh mẽ để vượt qua mùa đông này."

Những phát biểu của Ông Kyslytsya được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang tăng cường chuẩn bị trên mọi lĩnh vực, đặc biệt là hệ thống phòng không, cơ sở hạ tầng năng lượng và nước thiết yếu, cũng như chuẩn bị cho người dân trước mùa đông sắp tới.

Với các cuộc tấn công đã được lên kế hoạch, Kyiv đã đẩy Mạc Tư Khoa vào một cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng hơn, đặc biệt là bằng cách làm gia tăng tình trạng thiếu nhiên liệu, gây áp lực trực tiếp lên thủ đô của Nga.

Với doanh thu từ dầu khí giảm 30%, chi phí vay tăng mạnh và thâm hụt ngân sách leo thang, Mạc Tư Khoa ngày càng dựa vào nợ để duy trì các hoạt động quân sự.

Tuy nhiên, Nga vẫn tiếp tục cuộc chiến mà không có dấu hiệu kết thúc, và cuộc chiến hiện đã bước sang năm thứ năm.

Vụ tấn công hỏa tiễn của Nga vào nhà máy ArcelorMittal Kryvyi Rih đêm qua đã khiến hai công nhân thiệt mạng, 13 người bị thương và gây hư hại các cơ sở quan trọng, buộc nhà máy phải ngừng hoạt động một phần.

Theo Kyslytsya, chiến lược của Nga cho mùa đông sắp tới – bắt đầu từ đầu mùa thu – dựa trên việc chia rẽ xã hội Ukraine.

"Điều này nghe có vẻ rất thảm hại," ông nói, "nhưng yếu tố quan trọng nhất có thể tác động đến Putin chính là sự đoàn kết của người dân Ukraine."

Ông nói rằng chiến lược này được thiết kế để khiến người Ukraine mất niềm tin, có thể quay lưng lại với nhau và nghi ngờ khả năng tồn tại của đất nước. Ông lập luận rằng Nga đang lặp lại các chiến thuật đã thấy trong thế kỷ 20, bao gồm cả những nỗ lực phá hủy bản sắc dân tộc và khai thác những rạn nứt nội bộ.

"Tất cả những gì đang xảy ra, đặc biệt là ở khu vực địa lý của chúng ta, chỉ là sự lặp lại những gì đã xảy ra ở Ukraine và Âu Châu, đơn giản là ở trình độ kỹ thuật và công nghệ cao hơn nhiều", Kyslytsya nói.

Kyslytsya, một trong những nhà đàm phán chủ chốt trong tiến trình hòa bình, cho biết Kyiv không nên đình chỉ công tác ngoại giao, ngay cả khi các đánh giá tình báo cho rằng Nga không có kế hoạch ngừng các hành động thù địch trong năm nay.

Ông nói rằng việc từ bỏ đàm phán sẽ cho phép Mạc Tư Khoa củng cố luận điệu của mình ở nước ngoài rằng Ukraine - chứ không phải Nga - đang cản trở việc chấm dứt chiến tranh.

Ukraine vẫn sẵn sàng hợp tác với Washington và liên lạc trực tiếp với Nga, đồng thời gây áp lực lên Mạc Tư Khoa để quay trở lại bàn đàm phán bằng cách tiến hành các chiến dịch tấn công tầm xa nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu khí, năng lượng, kho chứa và cảng quan trọng của Nga.

Kyslytsya nhấn mạnh tầm quan trọng của các cuộc gặp trực tiếp với các nhà đàm phán Mỹ, cho rằng chúng vẫn đặc biệt quan trọng vì các vấn đề quân sự, chính trị, kinh tế và các vấn đề nhạy cảm khác không phải lúc nào cũng có thể giải quyết từ xa.

Đồng thời, Ukraine cũng đang theo đuổi các biện pháp tăng cường khả năng phòng thủ trước hỏa tiễn đạn đạo của Nga, với ước tính rằng Kyiv cần ít nhất 300 hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 để hệ thống Patriot có thể hoạt động tốt trong mùa đông.

Ông Kyslytsya mô tả hệ thống hỏa tiễn Patriot do Mỹ sản xuất là khả năng đã được chứng minh hiệu quả nhất trong việc chống lại các mối đe dọa từ hỏa tiễn đạn đạo – và điều này hoàn toàn đúng, vì đây là vũ khí duy nhất mà Ukraine dựa vào để đánh chặn hỏa tiễn Iskander-M của Nga và các loại hỏa tiễn đạn đạo khác – nhưng ông cũng xác nhận rằng sản lượng toàn cầu vẫn còn thấp hơn nhiều so với nhu cầu hiện tại.

Vì lý do này, theo Kyslytsya, Ukraine cũng đã đề xuất cung cấp các hệ thống chi phí thấp hơn để chống lại máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed và các loại máy bay điều khiển từ xa khác.

Ngày 6 tháng 8, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã trực tiếp kêu gọi Mỹ cung cấp thêm hỏa tiễn, nói rằng chỉ cần một phần nhỏ kho vũ khí của Mỹ cũng có thể giúp Ukraine vượt qua mùa đông.

"Năm nay, tôi yêu cầu các đối tác Mỹ bán cho tôi 5% kho hỏa tiễn của họ," Tổng thống Zelenskiy nói với CNN. "Nếu họ bán cho chúng tôi 10%, chúng tôi sẽ phá hủy tất cả hỏa tiễn đạn đạo của Nga."

Đầu tháng 6, Lockheed Martin thông báo rằng họ không thể bảo đảm tiến độ giao hàng cho các hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 rất cần thiết, ngay cả khi họ đang mở rộng sản lượng hàng năm từ khoảng 650 hỏa tiễn lên 2.000 hỏa tiễn vào năm 2033 theo hợp đồng trị giá 4,7 tỷ đô la với Ngũ Giác Đài.

Trước nhu cầu toàn cầu tăng cao, vào ngày 20 tháng 7, công ty đã giới thiệu PAC-3 ACE, một hỏa tiễn đánh chặn Patriot được thiết kế để ngăn chặn các mối đe dọa từ trên không và hỏa tiễn với chi phí chưa bằng một nửa so với PAC-3 MSE, vốn có giá khoảng 4 triệu đô la mỗi hỏa tiễn.

Trong hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, diễn ra vào ngày 7-8 tháng 7, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ cấp cho Ukraine giấy phép sản xuất hệ thống phòng thủ Patriot của riêng mình, mặc dù sau đó ông đã nới lỏng lập trường về cam kết này.

[Kyiv Post: Putin Expects Ukraine to Break This Winter, First Deputy Head of Presidential Office Kyslytsya Says]

5. "Truy tìm các địa điểm phóng của chúng" — Tổng thống Zelenskiy tiết lộ chi tiết mới về hệ thống phòng thủ hỏa tiễn đạn đạo của Ukraine.

Hôm Thứ Hai, 24 Tháng Tám, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết nước này đã phát động một chiến dịch mới nhằm vào các bệ phóng hỏa tiễn đạn đạo của Nga gần biên giới, trong bối cảnh Kyiv đang đối mặt với tình trạng thiếu hỏa tiễn có khả năng đánh chặn vũ khí đạn đạo.

Tổng thống Zelenskiy cho biết quân đội Ukraine đã tấn công một bệ phóng hỏa tiễn đạn đạo Iskander gần biên giới Ukraine vào ngày 22 tháng 8, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Cuộc tấn công là một phần của chiến dịch riêng biệt nhằm truy lùng các hệ thống hỏa tiễn của Nga đặt gần Ukraine, mà Tổng thống Zelenskiy mô tả là một chiến thuật thay thế trong bối cảnh thiếu hụt trầm trọng các hỏa tiễn đánh chặn chống hỏa tiễn đạn đạo.

Iskander là hệ thống hỏa tiễn đạn đạo chiến thuật đất đối đất chủ lực của Nga, với tầm bắn được công bố khoảng 500 km.

Được trang bị thêm hỏa tiễn đạn đạo KN-23 của Bắc Hàn và hỏa tiễn hành trình Zircon tiên tiến, Hàng Không Mẫu Hạm Iskander đã trở thành mũi nhọn trong các cuộc tấn công phối hợp quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu của Ukraine trong những tháng gần đây.

Khi tấn công Kyiv và các mục tiêu khác bên trong Ukraine, hỏa tiễn Iskander được phóng từ các hệ thống bệ phóng di động bên trong lãnh thổ Nga, thường là ở các vùng biên giới như tỉnh Bryansk hoặc Kursk.

Do kho dự trữ hỏa tiễn đánh chặn Patriot của Ukraine gần như cạn kiệt, các cuộc tấn công vào các bệ phóng Iskander từ lâu đã được đề xuất như một phương pháp thay thế để đối phó với mối đe dọa từ Iskander, nhưng Ukraine lại thiếu các phương án để nhanh chóng phát hiện và tấn công các địa điểm phóng.

"Đã có lúc người Nga lên kế hoạch tấn công, nhưng họ đã không thực hiện. Đây không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên," Tổng thống Zelenskiy nói với các nhà báo.

"Nói cách khác, chúng tôi đang nỗ lực ngăn chặn chúng thực hiện các cuộc tấn công hỏa tiễn quy mô lớn. Đây là những chiến dịch riêng lẻ, phức tạp, và giờ chúng ta đang bắt đầu thấy những kết quả đầu tiên."

Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga có khả năng sản xuất tới 1.300 hỏa tiễn đạn đạo mỗi năm và hiện đang dự trữ khoảng 600-630 hỏa tiễn. Ông nói thêm rằng Mạc Tư Khoa cuối cùng có thể đặt mục tiêu sản xuất khoảng 100 hỏa tiễn đạn đạo mỗi tháng, mặc dù hiện tại vẫn chưa đạt được tốc độ đó.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine cũng đang tìm kiếm thêm hỏa tiễn đánh chặn Patriot trước mùa đông, đồng thời tiết lộ rằng tính đến thời điểm này trong năm, Ukraine mới chỉ nhận được 264 hỏa tiễn cho hệ thống phòng không tiên tiến này.

Không quân Ukraine đã yêu cầu 360 hỏa tiễn, tăng so với mục tiêu ban đầu là 300. Theo tổng thống, Kyiv hy vọng sẽ giành được 5-10% lượng hỏa tiễn dự trữ của Mỹ, và Ukraine sẵn sàng thanh toán cho số hỏa tiễn này.

Tổng thống Zelenskiy cũng cho biết Đức đã đồng ý cung cấp 600 hỏa tiễn PAC-2 cho hệ thống Patriot trong giai đoạn 2027-2028, trong khi các cuộc đàm phán với Washington về nguồn cung bổ sung vẫn đang tiếp diễn.

Tổng thống cho biết, các phương án thay thế dài hạn hơn cho hệ thống Patriot cũng đang được tiến hành, đặc biệt đề cập đến dự án Freyja, một nỗ lực chung giữa các công ty quốc phòng Âu Châu và Ukraine nhằm sản xuất một hệ thống phòng thủ hỏa tiễn đạn đạo mới.

Tổng thống Zelenskiy cho biết dự án đã chuyển từ giai đoạn thảo luận chính trị sang giai đoạn kỹ thuật, và các công ty hiện đang bắt đầu công việc thực tế.

[Kyiv Independent: 'Hunting their launch sites' — Zelensky reveals new details about Ukraine's ballistic missile defense]

6. Tổng thống Zelenskiy nói rằng tổ chức bầu cử ngay bây giờ sẽ "phá hủy Ukraine", đồng thời tiết lộ thêm chi tiết về những bất đồng với ông Fedorov.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã bác bỏ lời kêu gọi của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov về việc tổ chức bầu cử trong bối cảnh cuộc chiến bảo vệ tổ quốc, cảnh báo rằng một cuộc bỏ phiếu trong điều kiện hiện tại sẽ có nguy cơ chia cắt đất nước, ông nói với các phóng viên vào ngày 23 tháng 8.

"Nếu chúng ta muốn phá hủy đất nước, thì trong một cuộc chiến như thế này, chúng ta có thể tiến tới bầu cử," Tổng thống Zelenskiy nói tại một cuộc gặp với các nhà báo.

"Cuộc bầu cử hiện tại là một cơn sóng thần sẽ chia cắt Ukraine," ông nói. "Chiến lược của tôi là đưa đất nước đến hồi kết của chiến tranh và bảo toàn một quốc gia độc lập và có chủ quyền."

Ông Fedorov, người bị cách chức bộ trưởng quốc phòng hồi tháng 7, đã kêu gọi tổ chức bầu cử trong thời chiến trong một bài phát biểu qua video vào ngày 18 tháng 8, trình bày đề xuất này như một biện pháp cần thiết để khôi phục sự cạnh tranh chính trị dân chủ.

Theo hiến pháp Ukraine, các cuộc bầu cử bị đình chỉ trong thời kỳ thiết quân luật, vốn vẫn còn hiệu lực kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022.

Đề xuất của Fedorov cũng vấp phải sự chỉ trích từ một số binh lính và người biểu tình, những người đã dành nhiều tuần để yêu cầu ông được phục chức bộ trưởng quốc phòng.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine trước đây đã phải đối mặt với áp lực từ nhiều phía để tổ chức bầu cử trong thời chiến, nhưng nói rằng không đối tác nào đưa ra các điều kiện cụ thể để cuộc bỏ phiếu có thể được tiến hành một cách an toàn, hợp pháp và dân chủ.

Ông nói thêm rằng bất kỳ cuộc bầu cử nào cũng phải cho phép quân nhân, cư dân các khu vực tiền tuyến và hàng triệu người Ukraine sống ở nước ngoài tham gia, đồng thời bảo đảm cử tri được bảo vệ khỏi các cuộc tấn công của Nga.

"Nhưng chưa ai đưa ra bất kỳ đề xuất cụ thể nào", Tổng thống Zelenskiy nói, lập luận rằng những điều kiện như vậy hiện không thể thực hiện được chừng nào Nga còn từ chối đồng ý ngừng bắn.

Tổng thống Zelenskiy cũng đã trình bày chi tiết về hoàn cảnh xung quanh việc cách chức ông Fedorov, cho biết một cuộc xung đột nghiêm trọng đã phát sinh giữa cựu bộ trưởng quốc phòng và Tổng tư lệnh lúc bấy giờ là Oleksandr Syrskyi về ranh giới giữa Bộ Quốc phòng và Bộ Tổng Tham Mưu Ukraine.

" Không thể có xung đột ở cấp độ này giữa các nhà lãnh đạo," Tổng thống Zelenskiy nói. "Tổng tư lệnh không thể làm việc nếu thiếu Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Quốc phòng, ngược lại Bộ trưởng Quốc phòng cũng không thể làm việc nếu thiếu tổng tư lệnh. Đó đơn giản là một thảm họa trong một đất nước đang trong chiến tranh."

Theo Tổng thống Zelenskiy, trước đó ông đã yêu cầu Fedorov từ bỏ đề xuất về cái mà tổng thống gọi là "Bộ Chiến tranh", theo đó cơ cấu chỉ huy quân sự sẽ được tổ chức lại.

"Tôi đã gọi cho ông ấy ngay từ đầu và nói: ‘Bộ Chiến tranh, nơi không có tổng tư lệnh và Tổng Tham Mưu Trưởng thực chất thuộc quyền của ông - hãy quên bài thuyết trình này đi’", Tổng thống Zelenskiy nói.

Tổng thống Zelenskiy cho biết ban đầu ông Fedorov chấp nhận quan điểm của ông nhưng sau đó tìm cách khác để theo đuổi những thay đổi tương tự, trong khi Tướng Syrskyi đáp trả bằng "bộ máy quan liêu của riêng mình".

Theo Tổng thống Zelenskiy, tranh chấp cuối cùng đã leo thang đến mức hai người không còn liên lạc trực tiếp với nhau nữa.

"Hai tuần trước khi đưa ra quyết định, tôi đã nói với họ rằng tôi đang cho họ một cơ hội: hãy tự gặp nhau và giải quyết vấn đề. Họ đã không gặp nhau," Tổng thống Zelenskiy nói. "Không thể cứ như vậy được."

Việc cách chức Fedorov đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tuần ở Kyiv và các thành phố khác của Ukraine, với những người biểu tình yêu cầu ông được phục chức, chỉ trích giới lãnh đạo quân đội cao cấp và kêu gọi chính phủ chịu trách nhiệm và minh bạch hơn.

Tổng thống Zelenskiy cho biết ông coi các cuộc biểu tình là bình thường nhưng chỉ trích những người biểu tình sử dụng khẩu hiệu xúc phạm các chỉ huy Ukraine, cho rằng những lời lẽ như vậy thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với các quân nhân đã bảo vệ đất nước.

"Mọi người đã xuống đường, và đó là điều bình thường," Tổng thống Zelenskiy nói. "Nhưng điều không bình thường là khi những từ ngữ như ‘quỷ dữ’ được dùng để chỉ trích những người đang phục vụ trong quân đội."

Tổng thống Zelenskiy cho biết ông vẫn biết ơn cả ông Fedorov và ông Syrskyi vì những đóng góp của họ bất chấp mâu thuẫn giữa hai người. Ông nói thêm rằng ông đã đề nghị ông Fedorov bốn vị trí khác nhau trong chính phủ sau khi ông này bị cách chức, nhưng ông Fedorov đều từ chối.

Trước đó, Fedorov từng tuyên bố ông chỉ quay lại chính phủ với tư cách là bộ trưởng quốc phòng.

[Kyiv Independent: Elections now would 'destroy Ukraine,' Zelensky says, revealing new details on disagreements with Fedorov]

7. Cuộc chiến kinh tế của Ông Donald Trump đẩy Iran đến giới hạn nguy hiểm.

Trong bối cảnh Tổng thống Trump đe dọa áp dụng các biện pháp "ngày D-day kinh tế" với hy vọng đè bẹp Iran một lần và mãi mãi, Cộng hòa Hồi giáo vẫn nắm giữ một số lợi thế quan trọng để vượt qua cơn bão sắp tới. Michael Clarke, Giáo sư thỉnh giảng về Nghiên cứu Quốc phòng tại King's College Luân Đôn nói với Newsweek hôm Chúa Nhật, 23 Tháng Tám.

"Đây sẽ là cuộc chiến tranh kinh tế và sự cô lập trên quy mô chưa từng có," Tổng thống Trump đăng tải hôm thứ Tư trên Truth Social. "BẤT KỲ quốc gia nào cho phép các tổ chức tài chính, doanh nghiệp, phi trường hoặc các thực thể chính phủ của mình cung cấp bất kỳ loại hỗ trợ nào cho Iran sẽ phải đối mặt với những hậu quả kinh tế KHỔNG LỒ."

"Đây sẽ là một ngày quyết định về kinh tế, và chúng ta cần tất cả các đồng minh sát cánh cùng Hoa Kỳ để cô lập và đánh bại mối đe dọa từ Iran."

Nhưng Tehran cũng có những giới hạn của mình. Và nếu những khó khăn kinh tế kéo dài tạo ra một tình huống không thể chấp nhận được, phản ứng có nhiều khả năng xảy ra sẽ đến từ chiến trường hơn là bàn đàm phán.

Không giống như năm 2015, khi đại diện của Mỹ và Iran cùng nhau ký kết thỏa thuận hạt nhân Kế hoạch Hành động Toàn diện chung, gọi tắt là JCPOA, giới lãnh đạo Iran hiện nay hầu như không có động lực nào cho ngoại giao. Họ đã hai lần bị tấn công trong quá trình đàm phán dưới thời chính quyền Trump nhiệm kỳ thứ hai và cho biết họ thấy rất ít dấu hiệu cam kết nghiêm chỉnh sau thất bại của bản ghi nhớ được ký kết hồi tháng Sáu.

Giáo sư Clarke cho rằng "tình hình hiện nay rất khác, và cái giá chính trị phải trả cho việc nhượng bộ Mỹ trong các cuộc đàm phán là cực kỳ cao."

Giáo sư Clarke cho biết: "Theo đánh giá của tôi, Iran hiện sẽ cố gắng chống lại áp lực kinh tế càng lâu càng tốt nhằm ngăn cản Mỹ tiếp tục con đường này và thuyết phục Washington quay lại đàm phán với một đường lối khác. Iran có thể sẽ tìm kiếm những nhượng bộ như dỡ bỏ lệnh trừng phạt, giải phóng các tài sản bị đóng băng và nới lỏng các hạn chế."

"Tuy nhiên, nếu tình hình kinh tế trở nên thực sự nghiêm trọng—ví dụ, nếu lạm phát hàng năm tăng trên 100%, đồng rial sụp đổ, hoặc hàng hóa thiết yếu trở nên khan hiếm trong các cửa hàng—thì, xét đến hoàn cảnh chính trị hiện tại của Iran, tôi cho rằng việc Iran leo thang căng thẳng quân sự quy mô lớn có khả năng xảy ra cao hơn nhiều so với các cuộc đàm phán nghiêm chỉnh hoặc những nhượng bộ đáng kể đối với Mỹ."

Ông lập luận rằng mục tiêu của Iran là "phá vỡ các tính toán chiến trường hiện tại và thay đổi các giả định chiến lược của Mỹ và các đồng minh."

"Nhưng kết quả của một vòng chiến tranh khác sẽ ra sao thì thực sự không thể dự đoán được," ông nói.

Trong khi nền kinh tế Iran đang bị đẩy đến bờ vực sụp đổ, Giáo sư Clarke đã chỉ ra bốn yếu tố góp phần vào khả năng phục hồi của đất nước trước những nỗ lực trong quá khứ và hiện tại của Mỹ nhằm cắt đứt thương mại và kìm hãm tăng trưởng.

Thứ nhất, ông nói, "Iran có một nền tảng công nghiệp, sản xuất và nông nghiệp rộng lớn và tương đối đa dạng." Một loạt các mặt hàng thiết yếu, từ xe hơi, thiết bị gia dụng và quần áo đến thực phẩm, thép và hóa dầu, được sản xuất trong nước và, mặc dù phẩm chất có thể không nhất thiết cạnh tranh với hàng nhập khẩu, ông lập luận rằng, "trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay, sản xuất trong nước vẫn có thể đáp ứng nhiều nhu cầu thiết yếu."

Thứ hai, Iran tiếp tục duy trì quan hệ thương mại mạnh mẽ với Trung Quốc, quốc gia mà Giáo sư Clarke mô tả là "một khách hàng lớn mua dầu của Iran và là nhà cung cấp quan trọng các hàng hóa trung gian, máy móc và phụ tùng cần thiết cho cơ sở công nghiệp mà tôi đã đề cập."

Và không chỉ Trung Quốc đóng vai trò là huyết mạch cho nền kinh tế Iran. Một "nguồn lực quan trọng thứ ba giúp nền kinh tế Iran phục hồi" được Giáo sư Clarke xác định là "quan hệ thương mại rộng rãi với các nước láng giềng", được củng cố bởi "vị trí địa lý thuận lợi và đường biên giới trên bộ và trên biển rộng lớn", đặc biệt là với các quốc gia ít bị ảnh hưởng bởi lệnh trừng phạt của Mỹ.

Nhưng có lẽ công cụ quan trọng nhất trong kho vũ khí của Iran là công cụ mà nước này tiếp tục phát triển trong bối cảnh cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất từ trước đến nay.

"Cuối cùng, Iran có nhiều năm kinh nghiệm đối phó với các lệnh trừng phạt và tìm cách vượt qua chúng," Giáo sư Clarke nói. "Theo thời gian, kinh nghiệm này đã cho phép chính phủ và các doanh nghiệp phát triển và thực hiện các cơ chế giúp nền kinh tế hoạt động ngay cả trong điều kiện rất khó khăn."

Iran đang chịu tổn thất nặng nề nhất ở đâu?

Trong khi Iran tiếp tục đặt cược vào sự kết hợp của các yếu tố này để chống lại yêu cầu đầu hàng của Mỹ, nền kinh tế nước này đã chịu những tổn thất đáng kể ở một số lĩnh vực.

Ngay cả trước khi chiến tranh nổ ra, những khó khăn kinh tế của Iran đã làm dấy lên sự bất mãn trong nước, tạo cơ sở cho các cuộc biểu tình của các thương nhân tại Chợ Lớn Tehran, sau đó leo thang thành một loạt các cuộc biểu tình trên toàn quốc và cuộc đàn áp đẫm máu của lực lượng an ninh vào tháng Giêng. Cuộc tàn sát, mà Iran phần lớn đổ lỗi cho sự xâm nhập của nước ngoài, đã trở thành cái cớ ban đầu cho những lời đe dọa can thiệp của Tổng thống Trump, cuối cùng được thực hiện cùng với Israel bắt đầu từ ngày 28 tháng 2.

Hiện nay, như Newsweek đã đưa tin, Chỉ số Quản lý Mua hàng, gọi tắt là PMI toàn nền kinh tế của Phòng Thương mại Iran, sau khi giảm mạnh từ mức 46,4 trước chiến tranh xuống mức thấp nhất là 24,9 trong thời kỳ đỉnh điểm của cuộc xung đột, vẫn đang ở mức khoảng 45,9, dưới ngưỡng 50, ranh giới giữa suy giảm và mở rộng. Chỉ số Giá tiêu dùng, gọi tắt là CPI tăng 32%, thử thách giới hạn nỗ lực của chính phủ Iran trong việc kiểm soát lạm phát tăng cao.

Trong khi đó, sản lượng dầu thô của Iran giảm gần 30%, hạn chế một trong những nguồn thu nhập sinh lợi nhất của quốc gia này.

Giáo sư Clarke chỉ ra rằng Iran cho đến nay đã tránh được tình trạng khan hiếm hàng hóa nghiêm trọng do giá cả tăng mạnh dẫn đến nhu cầu tiêu dùng giảm mạnh. Tuy nhiên, sự sụt giảm doanh thu dầu mỏ, kết hợp với sự sụt giảm thu thuế do hiệu quả hoạt động yếu kém của các công ty, tạo thành "thách thức kinh tế lớn nhất của chính phủ", góp phần "làm tăng tốc độ tăng trưởng thanh khoản và gây ra lạm phát cao hơn".

Đối với người dân Iran bình thường, sự chênh lệch ngày càng lớn giữa thu nhập và giá cả leo thang là "vấn đề chính", ông nói, vấn đề này cũng đã làm giảm mức sống và kìm hãm doanh thu của các doanh nghiệp khi người dân chủ yếu tập trung chi tiêu cho những nhu yếu phẩm thiết yếu.

Thị trường lao động cũng chịu ảnh hưởng đáng kể. Chiến tranh và hậu quả kinh tế của nó đã dẫn đến tình trạng mà theo Giáo sư Clarke, "tình trạng sa thải đã tăng lên đáng kể, việc tìm kiếm việc làm trở nên khó khăn hơn nhiều, và tình trạng chậm trả lương, mức lương thấp và tăng lương không theo kịp lạm phát ngày càng trở nên phổ biến."

"Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là nhiều người Iran cũng dựa vào thu nhập từ tài sản, điều này cho phép một số gia cư đối phó với tình hình ở một mức độ nhất định," ông nói. "Những người chủ yếu dựa vào tiền lương để trang trải chi phí sinh hoạt, đặc biệt là người thuê nhà, đang chịu áp lực lớn hơn nhiều. "

Xét đến lịch sử Iran chống chọi với các biện pháp kinh tế khắc nghiệt mà Mỹ áp đặt dưới nhiều hình thức khác nhau trong gần nửa thế kỷ kể từ Cách mạng Hồi giáo, Giáo sư Clarke chỉ ra rằng "về mặt trừng phạt, Mỹ đã sử dụng hầu hết mọi công cụ chính mà họ có, vì vậy tôi nghi ngờ rằng họ còn có thể làm gì hơn nữa trên phương diện đó."

Nhưng Tổng thống Trump đã tuyên bố sẽ còn đi xa hơn nữa với việc nối lại lệnh phong tỏa hàng hải được triển khai lần đầu tiên vào tháng 4 để cắt đứt hoạt động thương mại của Iran tại vùng Vịnh Ba Tư, nhằm đáp trả chiến lược của Tehran trong việc phá vỡ thương mại năng lượng toàn cầu thông qua việc siết chặt eo biển Hormuz. Giờ đây, Tổng thống Trump cũng đang đe dọa sẽ gây ra "hậu quả kinh tế to lớn" đối với bất kỳ quốc gia nào giao dịch với Iran.

Giáo sư Clarke nhận định rằng "việc phong tỏa đường biển hiện đang được áp đặt rõ ràng sẽ làm gia tăng áp lực kinh tế, bởi vì nó sẽ làm gián đoạn nghiêm trọng việc xuất khẩu dầu mỏ, các sản phẩm dầu mỏ và hóa dầu của Iran, đồng thời cũng ảnh hưởng lớn đến nhập khẩu." Ông nói thêm rằng ngay cả khi Iran dựa nhiều hơn vào các tuyến đường bộ, "khả năng vận chuyển đường bộ đơn giản là không thể so sánh với khối lượng hàng hóa có thể vận chuyển bằng đường biển qua Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman."

Ít nhất một quốc gia trong khu vực dường như đang hướng tới mục tiêu của Washington sau khi phải hứng chịu các cuộc tấn công của Iran trong suốt cuộc chiến.

Trước lời đe dọa của Tổng thống Trump đưa ra hôm thứ Tư, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là UAE đã tuyên bố ngừng mọi quan hệ thương mại và tài chính với Iran sau khi cáo buộc Tehran phóng hai hỏa tiễn đạn đạo mà các quan chức Iran cho rằng đó là một "chiến dịch giả mạo" của Mỹ và Israel.

Giáo sư Clarke cho rằng "quyết định của UAE về việc ngừng quan hệ tài chính và thương mại có thể làm gia tăng đáng kể áp lực", đặc biệt là khi quốc gia này đóng vai trò là tuyến đường vận chuyển khoảng 30% hàng hóa của Iran.

Và mặc dù sự đầu hàng có thể chưa sắp xảy ra, nhưng một cuộc khủng hoảng kéo dài cũng khó có thể bền vững.

Giáo sư Clarke nói: "Mục tiêu của Mỹ trong cuộc chiến kinh tế này là buộc Iran đầu hàng, mở lại eo biển Hormuz và từ bỏ chương trình hạt nhân. Nhưng tôi có những nghi ngờ nghiêm trọng rằng chỉ riêng áp lực kinh tế có thể buộc Iran đầu hàng trong vòng vài tháng."

"Đồng thời, việc quản lý nền kinh tế dưới sự phong tỏa hàng hải trong hơn vài tháng sẽ vô cùng khó khăn, nếu không muốn nói là gần như bất khả thi."

Nhưng tin xấu không chỉ dừng lại ở Iran. Khi các quan chức Iran ngày càng coi leo thang căng thẳng thay vì thỏa hiệp là giải pháp, Mỹ đang phải đối mặt với những thách thức kinh tế có thể trở nên nghiêm trọng hơn.

Chỉ số niềm tin người tiêu dùng Mỹ, vốn ở mức 71,7 khi Tổng thống Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai vào Tháng Giêng năm 2025, đã giảm xuống còn 51. Theo số liệu do Newsweek công bố, kể từ khi chiến tranh bắt đầu, giá xăng, chi phí tiêu dùng và nợ quốc gia đã tăng lên, hiện vượt quá 40 ngàn tỷ đô la.

Tòa Bạch Ốc cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt kho dự trữ đạn dược và sự ủng hộ của công chúng đối với cuộc chiến khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần vào tháng 11.

Đây là những con số mà các nhà hoạch định chính sách của Iran chú ý đến khi Tổng thống Trump tuyên bố một giai đoạn mới của cuộc xung đột, dù là thông qua ném bom hay phong tỏa.

"Iran đã chứng minh khả năng đáp trả các hành động quân sự bằng những cuộc tấn công hiệu quả của riêng mình," ông nói.

"Liệu Iran có những công cụ để đáp trả áp lực kinh tế gia tăng, bao gồm cả những lời đe dọa của Tổng thống Trump và tuyên bố cắt đứt mọi hoạt động thương mại của UAE? Ngay từ giai đoạn đầu của cuộc chiến, người Iran đã xoay chuyển được cuộc xung đột quân sự với Mỹ và Israel, trong đó họ yếu thế hơn về vũ khí, thành một cuộc xung đột kinh tế. Việc đóng cửa eo biển Hormuz và các cuộc tấn công ở Biển Đỏ nhằm vào các tàu hướng đến Ả Rập Xê Út của lực lượng Houthi là một phần của cuộc chiến tranh kinh tế này."

Việc lực lượng Houthi của Yemen, tên chính thức là Ansar Allah, tham gia vào cuộc xung đột tháng trước cho thấy Iran vẫn còn những quân bài để sử dụng nhằm gây bất lợi cho Ả Rập Xê Út và các đối tác khác của Mỹ trong khu vực, những người đang mệt mỏi vì chiến tranh và đặt câu hỏi về mức độ bảo đảm an ninh của Mỹ.

Những gì sắp diễn ra sẽ là một cuộc đấu sức bền giữa phiên bản mới nhất của chiến lược "áp lực tối đa" của Mỹ với "nền kinh tế kháng chiến" của Iran.

Ông cho biết: "Giả định ở Tehran là Iran có khả năng chịu đựng tổn thất kinh tế cao hơn Washington và các đồng minh khu vực của họ. Xét đến việc Iran đã phải chịu lệnh trừng phạt trong nhiều năm và nền kinh tế Iran hoạt động dưới mức tiềm năng, giả định đó có thể không sai."

"Chỉ thời gian mới có câu trả lời cho câu hỏi giả định nào đúng, của Tehran hay của Washington."

[Newsweek: Donald Trump’s Economic War Pushes Iran Toward a Dangerous Limit]

8. Nam Hàn sẽ đưa tàu container đầu tiên đi qua tuyến đường Bắc Cực.

Nam Hàn dự kiến sẽ gửi container thử nghiệm đầu tiên qua Bắc Cực, trong bối cảnh cuộc chiến ở Trung Đông đang gây chấn động ngành vận tải biển toàn cầu, đồng thời các nhóm bảo vệ môi trường cảnh báo tuyến đường này có thể đẩy nhanh quá trình tan chảy băng ở vùng cực.

Khởi hành từ Cảng Mới Busan, tàu container "PanStar Acro" sẽ đi đến Âu Châu qua Bắc Cực, nhằm thử nghiệm xem liệu tuyến đường được mở ra nhờ băng biển tan chảy có khả thi về mặt thương mại hay không.

Theo Bộ Giao thông vận tải, con tàu sẽ khởi hành đến Felixstowe ở Anh, Rotterdam ở Hòa Lan và Gdansk ở Ba Lan trước khi quay trở lại. Chuyến đi dự kiến kéo dài khoảng 45 ngày.

Hành trình này diễn ra sau chuyến đi của tàu container Trung Quốc "Dubai Tower", vốn đã rời cảng Ninh Ba ở phía đông để đến Âu Châu trong tháng này, đi về phía bắc qua eo biển Bering trước khi rẽ về phía tây dọc theo bờ biển Bắc Cực của Nga.

Tuyến đường hàng hải thông thường giữa Á Châu và Âu Châu đi qua kênh đào Suez, nhưng theo Viện Chính sách Kinh tế Quốc tế Nam Hàn, đi qua Bắc Cực có thể rút ngắn hành trình khoảng 7.000 km và khoảng 10 ngày.

[CBSNews: South Korea to send first container ship through Arctic route]

9. Đức cam kết viện trợ thêm 50 triệu euro cho Ukraine nhân đạo trước mùa đông.

Trong bối cảnh Nga tăng cường chiến dịch chống lại thường dân Ukraine, Đức cam kết viện trợ thêm 50 triệu euro (58 triệu đô la) để hỗ trợ người dân ở các khu vực tiền tuyến và chuẩn bị cho mùa đông sắp tới, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul nói với các phóng viên tại Kyiv ngày 22 tháng 8.

Phát biểu tại cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha trước Ngày Độc lập của Ukraine, Wadephul nhấn mạnh sự hỗ trợ liên tục của Đức dành cho Ukraine, đặc biệt sau khi tháng 7 được ghi nhận là tháng chết chóc nhất đối với thường dân trong hơn bốn năm chiến tranh toàn diện.

Nguồn kinh phí sẽ được chuyển đến các tổ chức của Liên Hiệp Quốc và các tổ chức phi chính phủ cung cấp hỗ trợ khẩn cấp cho người dân bị ảnh hưởng, bao gồm các cơ sở vệ sinh di động, sửa chữa nhà ở và thiết bị sưởi ấm. Ông Wadephul nhấn mạnh rằng việc sưởi ấm đặc biệt quan trọng trước mùa đông sắp tới, khi Nga tiến hành các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng.

"Nga tiếp tục tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng và đang làm mọi cách để một lần nữa sử dụng mùa đông như một vũ khí", ông nói.

"Việc cung cấp năng lượng phi tập trung đóng vai trò quan trọng — bao gồm cả ở Bộ Ngoại giao, nơi chúng tôi sẽ cung cấp thêm máy phát điện."

Đồng thời, Đức cũng sẽ cung cấp thêm 10 triệu euro (11,6 triệu đô la) cho Gói hỗ trợ toàn diện của NATO để cung cấp năng lượng phân tán cho quân đội, thiết bị cho các bệnh viện quân sự và thiết bị phòng không cần thiết khẩn cấp.

Ông Wadephul nhấn mạnh rằng trang thiết bị phòng không vô cùng quan trọng và nhắc nhở các phóng viên rằng Berlin đã đồng ý hỗ trợ sáng kiến Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL của NATO và Thỏa thuận Khởi động nhanh với mỗi bên 200 triệu đô la vào tháng Sáu. Số tiền này sẽ được sử dụng để mua các loại vũ khí thiết yếu từ Mỹ cho Ukraine.

Trong khi Berlin hỗ trợ Ukraine ở cấp chính phủ, ông Wadephul cũng chỉ ra các liên doanh giữa các công ty quốc phòng của Đức và Ukraine, bao gồm việc phát triển hệ thống máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn đạn đạo.

Trong năm qua, Đức đã trở thành một trong những nhà đầu tư và đối tác hàng đầu trong ngành công nghệ quốc phòng đang phát triển của Ukraine.

Vào tháng 5, Berlin và Kyiv đã khởi động "Nước Đức Dũng cảm" (Brave Germany), một sáng kiến chung nhằm thúc đẩy công nghệ quốc phòng và hỗ trợ các công ty khởi nghiệp đổi mới. Được hỗ trợ bởi nền tảng công nghệ quốc phòng Brave1 của Ukraine, dự án sẽ cung cấp các khoản tài trợ cho các công ty Ukraine và Đức hoạt động trong lĩnh vực quốc phòng.

[Kyiv Independent: Germany pledges additional 50 million euros in humanitarian aid to Ukraine ahead of winter]

10. Bộ trưởng năng lượng Mỹ cho biết nước này đã hỗ trợ vận chuyển hơn 15 triệu thùng dầu qua eo biển Hormuz trong một ngày.

Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết quân đội Mỹ đã hỗ trợ vận chuyển "hơn 15 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ" qua eo biển Hormuz đang tranh chấp hôm thứ Ba.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội tối thứ Sáu, Wright viết rằng tổng cộng khoảng 20 triệu thùng dầu đã rời khỏi khu vực này vào thứ Ba, tính cả lượng dầu được xuất khẩu qua đường ống.

Wright cho biết trong bảy ngày qua, trung bình mỗi ngày có 8 triệu thùng dầu rời khỏi eo biển này.

Các nguồn tin từ Hải quân Mỹ và Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, đơn vị giám sát các hoạt động quân sự của Mỹ ở Trung Đông, đã nói với phóng viên an ninh quốc gia cao cấp của CBS News, Charlie D’Agata, hôm thứ Năm rằng Mỹ đang sử dụng sức mạnh quân sự và việc phong tỏa hải quân các cảng của Iran để cố gắng bảo đảm an toàn cho các tàu thuyền đi qua eo biển.

Các nguồn tin cho biết Mỹ cũng đã đánh chặn các máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Iran nhằm mục tiêu vào những con tàu đó.

Ngày 29 tháng 7, CENTCOM cho biết quân đội Mỹ đã hỗ trợ vận chuyển khoảng 500 triệu thùng dầu qua eo biển này kể từ tháng 5.

"Đừng nhầm lẫn, chính nhờ Hải quân Mỹ mà dầu đang tràn qua eo biển Hormuz," Wright nói.

[CBSNews: U.S. assisted in getting more than 15 million barrels of oil through Strait of Hormuz in one day, energy chief says]