Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Thầy bảo cho anh em biết, nếu anh em không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pha-ri-sêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời.
21 “Anh em đã nghe Luật dạy người xưa rằng : Chớ giết người; ai giết người, thì đáng bị đưa ra toà. 22 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết : Ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà. Ai mắng anh em mình là đồ ngốc, thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng. Còn ai chửi anh em mình là quân phản đạo, thì đáng bị lửa hoả ngục thiêu đốt. 23 Vậy, nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, 24 thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình. 25 Anh hãy mau mau dàn xếp với đối phương, khi còn đang trên đường đi với người ấy tới cửa công, kẻo người ấy nộp anh cho quan toà, quan toà lại giao anh cho thuộc hạ, và anh sẽ bị tống ngục. 26 Thầy bảo thật cho anh biết : anh sẽ không ra khỏi đó, trước khi trả hết đồng xu cuối cùng.”
Đó là Lời Chúa
Nhịp sống hôm nay quá nhanh. Mỗi sáng, chúng ta bật dậy với hàng loạt thông báo, tin nhắn, việc phải làm. Nhiều khi chính người Kitô hữu cũng cảm thấy đức tin của mình chỉ là… một phần nhỏ trong thời khóa biểu đã kín đặc.
Thế nhưng ngay trong cái nhịp sống gấp gáp ấy, Phụng vụ lại đưa chúng ta về một khung cảnh lạ lùng: đỉnh núi Ta-bor, nơi Chúa Giêsu Hiển Dung. Ánh sáng chói lòa trên núi năm xưa có liên quan gì đến những buổi sáng kẹt xe, những bữa cơm chật vật, những mối quan hệ đầy va chạm của chúng ta hôm nay? Bài suy niệm “Sống mầu nhiệm Hiển Dung giữa đời thường” gợi cho chúng ta một con đường rất cụ thể: Biến đổi chính mình, từng chút một, giữa đời sống thường ngày.
1. Trên đỉnh Ta-bor: Vinh quang không phải để “ở mãi trên núi”
Tin Mừng Matthêu kể: Sáu ngày sau khi loan báo cuộc thương khó, Chúa Giêsu đưa Phêrô, Giacôbê và Gioan lên một ngọn núi cao. Ở đó, Người biến đổi hình dạng, dung nhan chói lọi như mặt trời, áo Người trắng tinh như ánh sáng. Môsê và Êlia hiện ra đàm đạo với Người. Phêrô choáng ngợp đến nỗi… mất hết bình tĩnh: “Lạy Thầy, chúng con ở đây thật là hay! Nếu Thầy muốn, con xin dựng tại đây ba cái lều…” Nói cách bình dân: Phêrô không muốn xuống núi nữa.
Nhưng Hiển Dung không phải là một màn ảo thuật để Chúa “biến” từ người thường thành “thần linh”, mà là một khoảnh khắc hé mở thiên tính vốn đã có sẵn trong Người, nhưng thường bị che khuất bởi lớp áo nhân tính mong manh. Trong ánh sáng ấy, Môsê (Lề Luật) và Êlia (các Ngôn Sứ) cùng hiện diện, như muốn nói rằng: cả Cựu Ước quy tụ về Đức Kitô. Thế nhưng điều họ bàn với Người lại không phải là vinh quang thiên quốc “lấp lánh” trên núi, mà là “cuộc xuất hành mới”: Khổ nạn, cái chết và phục sinh tại Giêrusalem. Hiển Dung, vì thế, không tách rời Thập Giá. Để bước vào vinh quang, con đường duy nhất phải đi ngang qua Thập Giá. Tiếng Chúa Cha vang lên từ đám mây như một đỉnh điểm: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người.
Các ngươi hãy vâng nghe lời Người.” Chính câu “hãy vâng nghe lời Người” là chiếc cầu nối đưa chúng ta từ đỉnh núi trở về đời thường.
2. “Biến hình” không phải là thành siêu nhân, mà là trở về bản chất đẹp nhất của mình
Từ “Hiển Dung” thường khiến ta nghĩ đến một điều gì đó rất “siêu nhiên”, xa vời. Ta dễ tưởng tượng mình phải trở thành một “phiên bản mới” lạ lẫm, hoành tráng. Nhưng các suy niệm thần học nhắc rất rõ: Biến hình không phải là cố gắng trở thành một cái gì đó hoàn toàn khác với bản chất mình. Biến hình là trở về với căn tính sâu xa nhất: Một người con yêu dấu của Thiên Chúa.
Ngay ngày chịu Phép Rửa, chúng ta được khoác áo trắng, cầm nến sáng. Từ đó, hạt giống của cuộc “hiển dung” đã được gieo vào lòng chúng ta. Vấn đề là năm tháng trôi qua, bụi đời, ích kỷ, ganh tị, nóng giận bám đầy, làm khuôn mặt người con ấy mờ nhạt. Lm. Antôn Nguyễn Cao Siêu đã viết một lời cầu nguyện rất đẹp: Xin Chúa biến đổi ánh mắt con mỗi khi nhìn thấy Chúa,
Biến đổi miệng lưỡi con mỗi khi rước Chúa, biến đổi đôi tai con mỗi khi nghe Lời Chúa… Và ngài nói một câu rất… “đau mà thật”: “Một khuôn mặt ‘biến hình’ trong đời thực không phải là mặt tỏa hào quang, mà là một khuôn mặt tươi tắn, dịu dàng, chứ không phải một bộ mặt nhăn nhó, chán nản, cau có.” Thế giới hôm nay không cần những Kitô hữu mang bộ mặt đạo đức nhưng u ám, đi lễ rất ngoan mà lúc nào cũng thất vọng, bực bội.
Một người mẹ đi lễ về, vẫn có thể thánh thiện hơn bằng cách bớt một tiếng la mắng con chỉ vì mệt. Một người cha trở về từ Thánh Lễ Chúa Nhật, “biến hình” không phải vì mặt ông phát sáng, mà vì ông chịu khó lắng nghe vợ con hơn. Sự thánh thiện rất thật, rất “Hiển Dung”, đôi khi chỉ là nở một nụ cười khi ta đang kiệt sức, giữ một lời nói nhẹ khi trong lòng đang bão tố.
Đó là chỗ mầu nhiệm Hiển Dung chạm vào da thịt cuộc sống.
3. “Vâng nghe” không chỉ bằng tai, mà bằng chân tay: Dụ ngôn hai người con
Tiếng phán “hãy vâng nghe lời Người” không dừng lại ở thái độ gật gù trong nhà thờ. Tin Mừng Matthêu chương 21 có một dụ ngôn rất sắc: dụ ngôn hai người con. Người cha bảo cả hai đi làm vườn nho. Người con thứ nhất nói “không” rất thẳng: “Con không đi”. Nhưng sau đó, anh hối hận, lặng lẽ… đi làm. Người con thứ hai nói “vâng” rất ngọt: “Thưa cha, con đi.” Nhưng rồi chẳng nhúc nhích.
Chúa Giêsu dùng dụ ngôn ấy để đập thẳng vào thói đạo mạo bề ngoài của nhiều vị lãnh đạo tôn giáo Do Thái thời đó, nói “vâng” rất hay, nhưng trái tim khép kín trước ý Chúa. Ngược lại, những người thu thuế, gái điếm, những người cả đời như đã nói “không” với Thiên Chúa, lại biết rơi nước mắt, hoán cải, và làm thật.
Giá trị của đời Kitô hữu không nằm ở nhãn mác “ngoan đạo”, không nằm ở số năm đi lễ, số kinh ta đọc…Nó nằm ở mình có bước chân vào vườn nho không? Vườn nho ấy không nằm ở một miền truyền giáo xa xôi, vườn nho của Chúa nằm ngay trong lớp học ồn ào ta đang đứng, trong văn phòng đầy cạnh tranh, trong xưởng làm việc nóng bức, và rất cụ thể, ngay trong gian bếp, phòng khách nhà mình. Mỗi lần ta chịu khó giải thích mềm mỏng cho một người khó tính, ta nhường nhịn người bạn đời trong một chuyện nhỏ, ta kiên nhẫn với một đứa con “rất khó thương”, là ta đang đi làm vườn nho, dù miệng mình có thể đã từng lỡ nói “không” với Chúa rất nhiều lần.
4. Muốn “biến hình” thế giới? Hãy bắt đầu bằng một khuôn mặt… trong gương
Câu chuyện rất ám ảnh về một nhà giáo dục người Pháp, khi còn trẻ, ông cầu nguyện xin Chúa cho mình sức mạnh để thay đổi cả thế giới. Về trung niên, ông nhận ra thế giới quá lớn, lời cầu nguyện thu hẹp lại, xin ơn thay đổi gia đình, vợ con mình. Đến lúc về già, nhìn lại đời, ông bật khóc. “Người duy nhất trên đời mà tôi thực sự có thể thay đổi, đáng lẽ phải là chính tôi.”
Câu chuyện ấy rất hợp với mầu nhiệm Hiển Dung. Ánh sáng của Chúa không bắt đầu bằng việc biến đổi hệ thống, cơ chế, xã hội, mà bắt đầu từ một trái tim cụ thể biết hoán cải thật sự.
Các bài suy niệm đặt những câu hỏi rất “đời” mà ai nghe cũng thấy… nhói: Làm sao để yêu một người hàng xóm suốt ngày soi mói, xấu tính? Làm sao để một người vợ vẫn giữ dịu dàng trước một ông chồng hay cáu gắt, vô cớ trút bực bội lên cả nhà? Làm sao để một người kinh doanh đối xử công bằng với khách hàng tham lam, gian dối? Đó là những câu hỏi không có bài giải nhanh. Nhưng chính ở đó, mầu nhiệm Hiển Dung được “dịch” sang đời sống thường ngày: Không phải là “phán xét người khác phải thay đổi”, Nhưng là xin Chúa bắt đầu biến đổi con trước: Con bớt nóng, bớt dị nghị, bớt khắt khe, biết nhẫn nhịn thêm một chút.
5. Sức mạnh để biến đổi: Không đến từ “cố gắng” của tôi, mà từ Thánh Thể
Ở đây xuất hiện một câu hỏi rất thật: “Làm sao chịu nổi? Làm sao cứ mãi nhẫn nhịn, yêu người khó thương, sống tử tế khi xung quanh đầy bất công mà không kiệt sức?” Câu trả lời của truyền thống Hội Thánh thật rõ: Sức mạnh ấy không đến từ “cơ bắp” hay ý chí của ta, mà đến từ Bí tích Thánh Thể. Các tác giả nhắc lại một trực giác tuyệt đẹp của thánh Augustinô: Với thức ăn thường, ta ăn vào, nó bị tiêu hóa và trở thành một phần thân thể ta. Với Thánh Thể thì ngược lại, không phải ta biến Chúa thành một phần của ta, mà Chúa “tiêu hóa” ta, Chúa hấp thụ yếu đuối của ta, để đồng hóa ta với chính Người. Mỗi lần rước lễ, không phải ta “ăn Chúa cho khỏe”,
mà là: Chúa kéo ta vào đời sống của Ngài, để nghĩ như Ngài, nhìn như Ngài, yêu như Ngài.
Thánh Lễ không kết thúc nơi câu “Lễ xong, chúc anh chị em đi bình an”. Thánh Lễ chỉ bắt đầu bước sang “hiệp lễ” giữa đời: Khi ta chờ đèn đỏ, khi họp công ty, khi nấu bữa tối, khi dọn dẹp nhà cửa, khi mệt mỏi đối diện những người thân… Tất cả những giây phút đó là sự kéo dài của Bí tích Thánh Thể.
Hiệp thông có hai chiều: Chiều dọc: ta được kết hợp với Ba Ngôi Thiên Chúa. Chiều ngang: ta được thúc đẩy kết hợp với anh em mình. Chúng ta đưa tay đón lấy tấm Bánh bị bẻ ra là Đức Kitô, là để rồi Chính chúng ta cũng chấp nhận bị “bẻ ra” cho gia đình, cho cộng đoàn, cho những người Chúa gửi đến. Không thể có chuyện rước lễ rất sốt sắng, nước mắt rưng rưng, rồi về nhà la mắng, sỉ nhục vợ con, đến chỗ làm thì đâm thọt, ganh tị, chèn ép đồng nghiệp, ra đường thì dửng dưng trước người nghèo, người yếu thế. Nếu Thánh Thể không làm ta dịu hơn, biết cho đi hơn, bớt ích kỷ hơn, thì đó mới là điều đáng sợ. Ngay lúc Linh mục giơ Mình Thánh Chúa và ta thưa “Amen”, không phải chỉ là “vâng, con tin đây là mình Chúa”, mà còn là “Con đồng ý để Chúa chiếm trọn con, biến đổi con, và sai con đi yêu thương bằng đôi tay lấm lem, bằng trái tim dễ tổn thương của con trong tuần lễ sắp tới.”
6. Lên núi – nhưng nhất định phải xuống núi
Một chi tiết nhỏ nhưng rất gợi suy tư trong Mt 17:9. Khi từ trên núi xuống, Chúa Giêsu cấm các môn đệ kể cho ai nghe thị kiến Hiển Dung, cho đến khi Người từ cõi chết sống lại.
Tại sao phải giấu? Tại sao không dùng ngay “phép lạ hoành tráng” ấy để kéo người ta tin đông hơn? Có lẽ vì Chúa biết rất rõ chúng ta dễ thích một đức tin chỉ có ánh sáng, không có Thập Giá.
Một Đức Giêsu chỉ để ban phép lạ, giải quyết khó khăn, cho ta chút bình an “dịu dịu,” mà không đụng đến sự trưởng thành, hy sinh, chấp nhận trái ý. Sống mầu nhiệm Hiển Dung giữa đời thường, vì thế là chấp nhận lên núi, dành thời gian cầu nguyện, chầu Thánh Thể, tĩnh tâm, đọc Lời Chúa, để được an ủi, được “sạc lại pin”. Nhưng cũng chấp nhận xuống núi, trở về với giờ làm việc, bữa cơm, nỗi lo tiền nhà, xung đột gia đình, người khó ưa… Biến hình không phải là hóa thành “người đạo đức xa lạ”, mà là bớt nóng nảy một chút, bớt phán xét một chút, bớt than vãn một chút, thêm một nụ cười, thêm một lời xin lỗi, thêm một hành động tử tế nhỏ.
Giữa thế giới đầy mệt mỏi này, mỗi người Kitô hữu mang trong mình một chút ánh sáng của Tabor. Ánh sáng ấy có thể rất nhỏ, nhưng đủ để sưởi ấm một bữa cơm gia đình, làm dịu đi một cuộc họp căng thẳng, hay làm mềm lòng một người tưởng như không thể thay đổi.
Ước gì, mỗi lần chúng ta tham dự Thánh Lễ và rước Chúa, chúng ta ra về với lời nguyện rất đơn sơ: “Lạy Chúa, xin cho con biết biến hình từng chút một, để ánh sáng từ đỉnh núi Hiển Dung
len vào cả những góc tối nhất của cuộc đời con, và qua con, chiếu đến những người con gặp gỡ mỗi ngày.” Đó là cách mầu nhiệm Hiển Dung không chỉ ở lại trên những trang Tin Mừng, mà đi vào chính cuộc sống bình thường nhưng đầy ơn của mỗi người Kitô hữu chúng ta.
Vọng Sinh.
Nguổn tham khảo:
- https://giaophanvinhlong.net/bien-hinh-voi-chua.html
- https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/bi-tich-thanh-the-suoi-nguon-hiep-thong-52682
- https://www.tonggiaophanhanoi.org/bai-hoc-tin-mung-theo-thanh-mat-theu-so-26/
- https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/con-yeu-dau-cua-ta-08-3-2020-chua-nhat-2-mc-nam-a--39262
- https://www.catholiccrossreference.online/catechism/#!/search/554-556,%20568
- https://ngoiloivn.net/kinh-thanh/nghien-cuu/cgtmcn2mc-a/
- https://www.tonggiaophanhanoi.org/cac-bai-suy-niem-chua-nhat-xxvi-thuong-nien-nam-a/
- https://blog.cph.org/study/digging-deeper-into-scripture-matthew-17-1-9
- https://katolsk.fo/2023/02/18/lenten-message-of-pope-francis/?lang=en
- https://catholicpreaching.com/wp/listening-with-faith-like-abraham-and-the-apostles-second-sunday-of-lent-march-16-2014/
- https://thewordthisweek.net/papal-homilies-2nd-sunday-of-lent-b/
- https://www.popefrancishomilies.com/transfiguration
Leo lên núi cao tốn hơi sức. Vì phải cố gắng bước đi theo con đường ghồ ghề dốc ngược lên phía đàng trước. Kinh nghiệm này ai đã từng leo núi đều đã trài qua.
Nhưng khi đi lên tới nơi cao của núi, ta có tầm nhìn được toàn cảnh chung quanh và phía bên dưới chân núi, cùng thưởng thức hít thở được không khí trong lành, vẻ trong sáng thiên nhiên trên bầu trời có mây bay lượn cùng ánh sánh mặt trời chiếu gần hơn.
Chúa Giêsu lên núi cao mang theo ba Môn Đệ (Mt 17, 1-9). Vặy Ngài lên núi cao để làm gì?
Núi là công trình sáng tạo trong thiên nhiên. Núi có độ cao hơn mặt đất liền từ vài chục tới hàng ngàn thước, tùy theo từng ngọn núi. Núi thành hình do những khối tảng đá chồng chất lên nhau. Nơi núi có hang động sâu vào bên trong và có cây cối mọc trên đó nữa. Núi có ở khắp nơi trên trái đất, và cả dưới lòng đại dương nữa.
Về phương diện hình thể địa lý thì như thế. Nhưng về khía cạnh tâm linh, núi cao ẩn chứa một ý nghĩa khác nữa.
Núi là hình ảnh của sự lên cao không chỉ mặt hình thức bên ngoài, nhưng cả về mặt tinh thần tâm linh nữa.
Nơi cao trên núi con người cảm thấy được thanh thoát nhẹ nhàng, tâm hồn cảm thấy như gần gũi thiên nhiên cùng Đấng Tạo Hóa hơn.
Trên núi cao Chúa Giêsu biến hình như phúc âm thuật lại: mặt Người chiếu sáng như mặt trời, áo Người trở nên trắng như tuyết. Và Tiên tri Maisen và Êlia hiện ra nói chuyện với Người.
Quang này làm liên tưởng nhớ tới cảnh Tiên Tri Maisen ngày xưa cũng ở trên núi Chúa mạc khải: Trong khi Ông Maisen từ trên núi đi xuống, mặt ông chiếu sáng, vì Ông đã đàm đạo nói chuyện với Thiên Chúa (XH 34,29)
Được diện kiến nói chuyện với Thiên Chúa, ánh sáng của Thiên Chúa chiếu tỏa trên Ông Maisen. Ông nhận được ánh sáng từ nơi Thiên Chúa, và do đó ánh sáng sáng chiếu tỏa ra nơi gương mặt của Ông.
Nơi Chúa Giêsu trái lại, áng sáng chiếu tỏa ra từ nơi Ngài. Ngài không tiếp nhận ánh sáng, nhưng Ngài là ánh sáng.
Còn áo của Chúa Giesu trở nên trắng như tuyết nói về tương lai của chúng ta. Trong sách Khải huyền của Thánh Gioan áo mầu trắng là mầu của bản chất trên trời, và cũng là mầu của các Thiên Thần. Thánh Gioan nơi sách Khải huyền còn diễn tả áo mầu trắng của các người được cứu chuộc. Đó cũng là mầu áo của những người được tuyển chọn. Vì họ được tắm gội trong máu con chiên (Kh 7,14.)
Qua phép rửa tội họ được liên kết với cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu Kito, và cuộc khổ nạn của Người thanh tẩy họ trở nên trắng trong tinh tuyền. Qua bí tích rửa tội chúng ta được mặc khoác ánh sáng với Chúa Giêsu Kito und trở nên sáng trong tinh tuyền.
Trong nghi lễ Rửa tội, linh mục nói với em bé vừa nhận lãnh làn nươuc rửa tội: Chiếc áo trắng con đang trong mình là tước hiệu nhân vị ChúaKito chođời con. Con hãy mang nó tinh tuyền luôn mãi trong đời sống cho đến cõi trường sinh.
Mầu trắng là hình ảnh biểu tượng chỉ về sự thanh sạch, sự vô tội, trong sáng, bình an, khởi đều mới và toàn vộn,. Mầu trắng cũng trong liuên kết với sự sạch sẽ, hào nhoàng, sự nhẹ nhàng, nhưng cũng diễn tả sự lạnh lùng và khoảng cách, tùy theo ý nghĩa của mỗi nền văn hóa. Như bên văn hóa Tấy phương mầu trắng là mầu của hôn nhân, chỉ về sự trong trắng nguyên tuyền, đang khi đó một số nơi bên vùng trời Á Châu mầu trắng là mầu của buồn sầu tang tóc.
Trong văn hóa niềm tin của Kitô giáo mầu trắng là mầu diễn tả về ánh sáng, về sự vô tội, sự toàn vện tinh ttuyền. Nên mầu trắng là mầu của Chúa Giêsu Kitô sống lại từ cõi người chết.
Lúc Chúa Giêsu Kitô bị đóng đinh vào thập gía, những người lính Lamã đã rút thăm chia nhau tấm áo dài mầu trắng của Chúa Giêsu.
Trong nghi lễ phụng vụ, phẩm phục mầu trắng được dùng vào mùa mừng lễ Chúa Giêsu Kitô phục sinh, mùa Chúa giáng sinh, các ngày lễ kính Đức mẹ Maria.
Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long
1. Bộ trưởng Quốc phòng Đức chỉ trích Tổng thống Trump vì “trải thảm đỏ” đón tiếp Putin.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius đã chỉ trích gay gắt Ông Donald Trump, cáo buộc tổng thống Mỹ gửi tín hiệu sai lầm tới Vladimir Putin và làm suy yếu vị thế của Ukraine trong cuộc chiến.
Phát biểu trên đài phát thanh Deutschlandfunk nhân kỷ niệm 4 năm cuộc xâm lược toàn diện của Nga, chính trị gia thuộc đảng Dân chủ Xã hội - người được yêu thích nhất nước Đức trong các cuộc thăm dò gần đây - cho biết Tổng thống Trump đã củng cố lòng tự tin của nhà lãnh đạo Điện Cẩm Linh thông qua sự tương tác quá nồng ấm.
“Thật không may, tổng thống Mỹ đã tác động đến diễn biến cuộc chiến và sự tự tin của Putin khi ông ấy trải thảm đỏ và đón tiếp Putin như một người bạn ở Alaska, trong khi cùng lúc đó hoàn toàn rút khỏi việc hỗ trợ quân sự cho Ukraine”, Pistorius nói.
Tổng thống Trump đã gặp Putin ở Alaska vào tháng 8 năm 2025 mà không có sự tham gia của bất kỳ bên nào từ Âu Châu, làm dấy lên lo ngại trên lục địa rằng Washington đang cố gắng chấm dứt chiến tranh mà không có sự đóng góp ý kiến từ Ukraine hay Âu Châu. Tổng thống Trump đã nhiều lần thay đổi giọng điệu về cuộc xung đột và không đưa ra tuyên bố công khai nào ủng hộ Ukraine vào dịp kỷ niệm 4 năm cuộc xâm lược toàn diện của Nga.
Pistorius cũng chỉ trích Tòa Bạch Ốc vì đã loại bỏ tư cách thành viên NATO của Ukraine khỏi bàn đàm phán quá sớm.
“Tổng thống Mỹ đã không may và không cần thiết loại bỏ vấn đề tư cách thành viên NATO khỏi bàn đàm phán quá sớm. Đó lẽ ra là một vấn đề có thể được sử dụng để thương lượng về những vấn đề khác”, ông nói.
Đây không phải lần đầu tiên Pistorius chỉ trích cách giải quyết cuộc chiến ở Ukraine của Tổng thống Trump. Phát biểu trên đài phát thanh Deutschlandfunk năm ngoái, anh nói rằng tổng thống đã “đánh giá sai” tầm ảnh hưởng của mình đối với Putin trong các cuộc đàm phán ngừng bắn.
Những bình luận mới nhất của ông được đưa ra vài ngày trước khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz đến Washington, nơi ông cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng ông dự định trình bày một “lập trường chung của Âu Châu” về thương mại sau khi Tổng thống Trump quyết định nâng thuế quan toàn cầu lên 15%.
[Politico: German defense minister slams Trump for ‘rolling out the red carpet’ for Putin]
2. Lực lượng bảo vệ bờ biển Cuba tấn công dữ dội tàu cao tốc của Mỹ: Những điều cần biết
Theo Bộ Nội vụ Cuba, lực lượng bảo vệ bờ biển nước này đã giết chết bốn người và làm bị thương sáu người khác trong một cuộc đấu súng với một tàu cao tốc ghi danh tại Florida ngoài khơi bờ biển đảo quốc này.
Các quan chức Cuba cho biết một tàu tuần tra đã tiếp cận chiếc thuyền vào sáng thứ Tư để xác định danh tính những người trên tàu thì bị bắn từ chiếc thuyền cao tốc, làm bị thương thuyền trưởng của chiếc thuyền Cuba.
Bộ Nội vụ cho biết lực lượng Cuba đã bắn trả, khiến 4 người trên tàu thiệt mạng và 6 người khác bị thương. Những người này sau đó đã được di tản và điều trị y tế. Giới chức chưa công bố ngay thông tin chi tiết về danh tính hoặc quốc tịch của những người liên quan, cũng như chưa xác định chính xác địa điểm xảy ra vụ đụng độ.
Quan hệ ngoại giao giữa Hoa Kỳ và Cuba vẫn căng thẳng, với việc Tổng thống Trump nhiều lần ám chỉ rằng ông muốn thấy sự thay đổi lãnh đạo, đồng thời tìm cách đạt được thỏa thuận với Havana về nhập khẩu dầu mỏ. Trong nhiều thập niên, Hoa Kỳ luôn công khai phản đối chính phủ Cuba, mặc dù quan hệ ngoại giao đã được khôi phục phần nào dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama với việc mở lại đại sứ quán ở cả hai nước.
Đại sứ quán Cuba tại Mỹ cho biết chiếc “thuyền máy vi phạm” mang biển số Florida FL7726SH đã bị phát hiện trong vùng biển Cuba vào sáng thứ Tư. Đại sứ quán cho biết chiếc thuyền đã tiến đến cách kênh El Pino ở Cayo Falcones khoảng 1 hải lý.
Khi lực lượng Biên phòng tiếp cận con tàu để yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân, thủy thủ đoàn được tường trình đã nổ súng vào các nhân viên người Cuba. Chỉ huy tàu của Bộ Nội vụ đã bị thương.
Tính đến thời điểm đưa tin, bốn người trên chiếc thuyền ghi danh tại Mỹ đã thiệt mạng và sáu người khác bị thương. Đại sứ quán cho biết những người bị thương đã được hỗ trợ y tế.
[Newsweek: Cuban Coast Guard Conducts Deadly Strike on US Speedboat: What to Know]
3. Ông Donald Trump giành chiến thắng khu vực sau khi trùm băng đảng bị bắn.
Việc tiêu diệt một trong những trùm buôn ma túy khét tiếng nhất khu vực đã mang lại cho Ông Donald Trump một chiến thắng xuyên biên giới mà ông đã mong muốn trong nhiều tháng qua.
Nemesio “El Mencho” Oseguera Cervantes — thủ lĩnh 59 tuổi của băng đảng Jalisco New Generation Cartel — đã bị trọng thương trong một chiến dịch quân sự của Mexico tại bang Jalisco hôm Chúa Nhật và sau đó qua đời trên đường vận chuyển đến Thành phố Mexico, theo Bộ trưởng Quốc phòng Ricardo Trevilla. Tám thành viên băng đảng đã thiệt mạng trong cuộc đụng độ.
Oseguera là một trong những kẻ đào tẩu bị truy nã gắt gao nhất ở Hoa Kỳ. Bộ Ngoại giao đã treo thưởng 15 triệu đô la cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ hắn. Chính quyền Tổng thống Trump đã xếp băng đảng của hắn vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài năm ngoái.
“El Mencho là mục tiêu hàng đầu của chính phủ Mexico và Hoa Kỳ vì là một trong những kẻ buôn lậu fentanyl lớn nhất vào nước ta”, Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết trên X hôm Chúa Nhật. Trong cùng bài đăng, bà xác nhận Hoa Kỳ đã đóng một vai trò trong chiến dịch này.
Cái chết của thủ lĩnh băng đảng đánh dấu đòn giáng mạnh nhất vào một tổ chức tội phạm Mexico kể từ khi Joaquín “El Chapo” Guzmán bị bắt lại và dẫn độ gần một thập niên trước - nhưng không giống như vụ bắt giữ Guzmán, Oseguera chết trong một cuộc đối đầu quân sự gây chấn động cả nước ngay lập tức.
Động thái này cũng diễn ra vào thời điểm then chốt đối với Tổng thống Trump, người đã dành nhiều tháng gây áp lực lên Mexico và tổng thống nước này, Claudia Sheinbaum, để tăng cường chiến dịch chống lại các băng đảng ma túy mà ông cho là nguyên nhân gây ra cuộc khủng hoảng fentanyl ở Mỹ.
Trong tuyên bố của mình, Leavitt nhấn mạnh lập trường của chính quyền. Bà viết: “Tổng thống Trump đã rất rõ ràng - Hoa Kỳ sẽ bảo đảm những kẻ khủng bố ma túy vận chuyển ma túy chết người đến đất nước chúng ta phải đối mặt với sự trừng phạt thích đáng mà chúng đã đáng phải nhận từ lâu”.
Chiến dịch này đã châm ngòi cho một làn sóng trả đũa phối hợp trên nhiều bang, bao gồm phong tỏa xa lộ, các vụ đốt phá và các cuộc đụng độ chết người với lực lượng an ninh khiến hàng chục người thiệt mạng. Tuy nhiên, về mặt chính trị, cuộc tấn công này mang trọng lượng khác nhau ở cả hai bên biên giới.
Tại Mexico, chiến dịch này thể hiện sự khẳng định quyền lực nhà nước của Tổng thống Claudia Sheinbaum. Tại Washington, nó đánh dấu áp lực từ Tổng thống Trump đang chuyển hóa thành những kết quả rõ rệt.
Trong nhiều tháng, Tòa Bạch Ốc đã cảnh báo rằng Mexico cần phải hành động quyết liệt hơn chống lại các băng đảng buôn lậu fentanyl vào Hoa Kỳ. Tổng thống Trump đã công khai đề xuất áp thuế và thậm chí cả hành động quân sự đơn phương. Chính quyền của ông đã chỉ định các băng đảng lớn là Tổ chức Khủng bố Nước ngoài vào tháng 8 và triển khai thêm nhân sự Mỹ đến vùng biển gần Mexico, coi các nhóm này là “mối đe dọa trực tiếp” đối với an ninh quốc gia.
“Các băng đảng ma túy này đã gây ra bạo lực và khủng bố lịch sử trên khắp bán cầu của chúng ta — và trên toàn cầu — làm bất ổn nền kinh tế và an ninh nội bộ của các quốc gia, đồng thời tràn ngập Hoa Kỳ bằng ma túy chết người, tội phạm bạo lực và các băng nhóm tàn bạo”, Sean Parnell, phát ngôn nhân của Ngũ Giác Đài, nói với Newsweek.
Các mối đe dọa không dừng lại sau khi bị chỉ định. Đầu năm nay, chỉ vài giờ sau khi Mỹ lật đổ Nicolás Maduro, người mà Washington gọi là “khủng bố ma túy”, Tổng thống Trump nói rằng ông có thể mở rộng chiến dịch sang tấn công vào các nhóm buôn bán ma túy của Mexico.
“Chúng ta phải làm gì đó” với nước láng giềng phía nam của Mỹ, Tổng thống Trump nói với chương trình truyền hình Fox and Friends, lưu ý rằng chính phủ Mexico đã nhiều lần bác bỏ đề nghị của ông về việc “tiêu diệt các băng đảng ma túy”.
Một tuần sau, Washington thành lập một đơn vị tình báo mới – Lực lượng Đặc nhiệm Liên ngành Chống Tội phạm Ma túy (JIATF-CC) – trực thuộc Bộ Tư lệnh miền Bắc của Mỹ. Theo các quan chức Mỹ được Reuters dẫn lời, lực lượng đặc nhiệm này đã thu thập thông tin tình báo chi tiết về Oseguera và chuyển giao cho chính quyền Mexico trước cuộc đột kích hôm Chúa Nhật.
David Mora, nhà phân tích cao cấp về Mexico tại International Crisis Group và là nhà nghiên cứu về tội phạm có tổ chức, nói với Newsweek rằng vụ ám sát đánh dấu “một thành tựu đối với Sheinbaum và Tổng thống Trump trên hai phương diện.”
“Thứ nhất, vì điều đó cho thấy lực lượng Mexico và chiến lược an ninh của họ có thể thực hiện các chiến dịch lớn để chiếm giữ các mục tiêu có giá trị cao,” Mora nói. “Đây cũng là một thành tựu với Hoa Kỳ… chiến lược mà tôi đề xuất với các bạn đang phát huy hiệu quả.”
Thay vì quân đội Mỹ vượt biên, bộ máy tình báo đã cung cấp thông tin cho lực lượng đặc nhiệm Mexico, những người đã tiến hành tấn công mục tiêu. Kết quả là Washington đã đạt được yêu cầu đó — bắt giữ một thủ lĩnh băng đảng ma túy cao cấp — mà không vi phạm chủ quyền của Mexico.
Sheinbaum nhấn mạnh rằng chiến dịch này được lên kế hoạch và thực hiện bởi lực lượng Mexico, đồng thời khẳng định rằng mặc dù có sự chia sẻ thông tin tình báo, nhưng “không có sự tham gia của nước ngoài trên thực địa”.
Sau khi giành chiến thắng áp đảo và duy trì tỷ lệ ủng hộ cao, bà Sheinbaum khẳng định Mexico sẽ không quay trở lại chiến lược “cuộc chiến chống ma túy” toàn diện của các chính quyền trước đây. Thay vào đó, bà ủng hộ mô hình tập trung vào phối hợp tình báo và kiểm soát lãnh thổ.
Tuy nhiên, thách thức đối với Sheinbaum hiện nay là duy trì đà tiến mà không gây ra một vòng xoáy trả đũa kéo dài, đồng thời phải đối phó với áp lực ngày càng tăng từ Tổng thống Trump. Ngay cả sau cái chết của Oseguera, áp lực đó vẫn không hề giảm bớt.
Trên trang Truth Social vào ngày 23 tháng 2, Tổng thống Trump viết: “Cuộc phỏng vấn tuyệt vời với nhà yêu nước Mỹ Derek Maltz, do người dẫn chương trình tuyệt vời của Fox & Friends, Lawrence Jones, chủ trì, anh ta thật xuất sắc! Mexico phải tăng cường nỗ lực chống lại các băng đảng ma túy!”
Lịch sử gần đây của Mexico đưa ra một tiền lệ phức tạp hơn. Việc triệt phá một mạng lưới tội phạm trải rộng trên hơn 20 tiểu bang của Mexico và phần lớn Hoa Kỳ sẽ đòi hỏi nhiều hơn một chiến dịch duy nhất.
Nghiên cứu của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế cho thấy việc loại bỏ các thủ lĩnh tội phạm trong mười lăm năm qua thường trùng hợp với sự phân mảnh của các nhóm tội phạm. Từ năm 2009 đến năm 2020, ít nhất 543 nhóm vũ trang đã hoạt động trên khắp Mexico. Theo dữ liệu của nhóm này, các đô thị bị ảnh hưởng bởi việc bắt giữ một thủ lĩnh tội phạm thường chứng kiến sự xuất hiện thêm ít nhất một nhóm vũ trang mới sau đó.
[Newsweek: Donald Trump Scores a Regional Win After Cartel Boss Falls]
4. Tổng thống Trump hết lời ca ngợi Rubio khi ông này tuyên bố về những thành tựu ở nước ngoài.
Tổng thống Trump đã dành những lời lẽ hết sức tốt đẹp cho Ngoại trưởng Marco Rubio khi liệt kê những gì ông cho là thành tựu trong chính sách đối ngoại của Rubio. Nhiều quan sát viên cho rằng điều này có thể là dấu hiệu cho thấy Tổng thống Trump đang nghiêng về phía Marco Rubio hơn là Phó tổng thống Mỹ James David Vance trong việc lựa chọn ứng cử viên Tổng thống cho Đảng Cộng Hòa.
Tổng thống Trump nói rằng ông ấy có thể được ghi nhận là người “giỏi nhất” trong công việc của mình — có thể thúc đẩy vị thế của ứng cử viên Cộng hòa bang Florida này nếu ông quyết định tranh cử tổng thống vào năm 2028. Rubio đã ám chỉ rằng ông không quan tâm đến việc tranh cử, đặc biệt nếu Phó Tổng thống JD Vance ra tranh cử, nhưng vẫn còn nhiều thời gian để ông thay đổi ý định.
Trong phần phát biểu về chính sách đối ngoại, Tổng thống Trump nhắc lại rằng ông muốn giải quyết những khác biệt giữa Mỹ và Iran thông qua ngoại giao, nhưng ám chỉ rằng hành động quân sự vẫn là một lựa chọn. Ông nói rằng Iran sẽ không từ bỏ bất kỳ mong muốn nào về việc sở hữu vũ khí hạt nhân. Trên thực tế, Tehran đã tuyên bố trong nhiều năm rằng họ không có ý định chế tạo loại vũ khí như vậy, nhưng các nhà lãnh đạo Mỹ từ lâu đã hoài nghi về những lời hứa đó.
Tổng thống Trump cũng nhắc lại tuyên bố đã chấm dứt tám cuộc chiến tranh — một số trong đó không phải là chiến tranh và một số vẫn đang tiếp diễn. Ông ám chỉ đến cuộc chiến của Nga ở Ukraine, chỉ nói rằng ông sẽ tiếp tục nỗ lực để chấm dứt nó.
Ông cũng ca ngợi chiến dịch của Mỹ đã lật đổ nhà độc tài Venezuela Nicolas Maduro nhưng vẫn giữ lại phần lớn chế độ của ông ta, mà các nhà lãnh đạo hiện tại đang phối hợp một số động thái với Mỹ.
Diễn biến đầy kịch tính tối thứ Ba liên quan đến sự hiện diện trong phòng của Enrique Marquez, một tù nhân chính trị người Venezuela được trả tự do, người đã đoàn tụ với gia đình mình tại Mỹ.
[Politico: Trump lavishes praise on Rubio as he claims foreign achievements]
5. Thủ tướng Đức Merz thúc giục Trung Quốc về cạnh tranh thương mại “công bằng” trong chuyến thăm.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã đến Bắc Kinh hôm thứ Tư, chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông trên cương vị lãnh đạo đất nước, là nhà lãnh đạo phương Tây mới nhất tìm cách cân bằng mối quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới ngày càng gia tăng.
Chuyến thăm diễn ra gần 10 tháng sau khi ông nhậm chức và vào thời điểm Trung Quốc giành lại vị trí đối tác thương mại hàng đầu của Đức, vượt qua Hoa Kỳ năm ngoái sau khi Washington nắm giữ vị trí này trong thời gian ngắn vào năm 2024. Sự thay đổi này nhấn mạnh tầm quan trọng kinh tế của chuyến đi, ngay cả khi những căng thẳng chính trị và thương mại vẫn tiếp diễn.
Trước chuyến thăm, ông Merz đã nêu vấn đề thương mại là mối quan tâm chính mà ông sẽ thảo luận với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Các chính phủ Đức liên tiếp, cùng với giới lãnh đạo Liên minh Âu Châu, đã cáo buộc Trung Quốc có những hành vi thương mại không công bằng, đặc biệt là tình trạng dư cung các sản phẩm được trợ giá như xe điện - một lĩnh vực mà các nhà sản xuất Trung Quốc đang ngày càng cạnh tranh gay gắt với ngành công nghiệp xe hơi hàng đầu của Đức.
Thâm hụt thương mại của Đức với Trung Quốc đã đạt mức kỷ lục 102,5 tỷ Mỹ Kim vào năm ngoái, tăng gần 30% so với năm trước.
Liên minh Âu Châu đã áp thuế đối với xe điện từ các nhà sản xuất xe hơi hàng đầu của Trung Quốc để đối phó với tình trạng dư cung mà họ mô tả. Mặc dù vậy, các thương hiệu Trung Quốc vẫn chiếm từ 11 đến 16% thị trường xe điện Âu Châu năm ngoái.
Bắc Kinh đã phủ nhận việc tham gia vào các hoạt động thương mại không công bằng và cáo buộc Âu Châu can thiệp vào thương mại tự do.
Cạnh tranh công bằng là một trong năm nguyên tắc chính mà ông Merz đã nêu ra trước khi rời nhiệm. Các doanh nghiệp Đức từ lâu đã phàn nàn về việc tiếp cận không bình đẳng với thị trường nội địa rộng lớn của Trung Quốc và sự cạnh tranh được nhà nước hậu thuẫn làm méo mó giá cả và nguồn cung.
Tuy nhiên, chuyến đi này cũng diễn ra trong bối cảnh bất ổn thương mại mới với Hoa Kỳ - điều mà ông Merz mô tả là “mối nguy hại cho nền kinh tế Âu Châu”. Xuất khẩu của Đức sang Mỹ đã giảm hơn 9% từ Tháng Giêng đến tháng 11 năm ngoái, một phần do thuế quan. Hiện nay, Hoa Kỳ không chỉ xếp sau Trung Quốc mà còn cả Ba Lan và Ý về điểm đến xuất khẩu của Đức.
Trong khi ông Merz hoan nghênh phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ tuần này bác bỏ một số loại thuế quan sâu rộng do Tổng thống Trump ban hành thông qua sắc lệnh hành pháp, thì thuế quan theo Điều 232 đối với xe hơi và phụ tùng xe hơi của Đức vẫn được giữ nguyên. Tổng thống Trump cũng đã tuyên bố áp thuế quan 15% chung cho một số quốc gia nhất định, động thái này đã làm trì hoãn cuộc bỏ phiếu dự kiến của Liên minh Âu Châu về một thỏa thuận thương mại với Washington.
Tuy nhiên, chuyến đi này cũng diễn ra trong bối cảnh bất ổn thương mại mới với Hoa Kỳ - điều mà ông Merz mô tả là “mối nguy hại cho nền kinh tế Âu Châu”. Xuất khẩu của Đức sang Mỹ đã giảm hơn 9% từ Tháng Giêng đến tháng 11 năm ngoái, một phần do thuế quan. Hiện nay, Hoa Kỳ không chỉ xếp sau Trung Quốc mà còn cả Ba Lan và Ý về điểm đến xuất khẩu của Đức.
Trong khi ông Merz hoan nghênh phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ tuần này bác bỏ một số loại thuế quan sâu rộng do Tổng thống Trump ban hành thông qua sắc lệnh hành pháp, thì thuế quan theo Điều 232 đối với xe hơi và phụ tùng xe hơi của Đức vẫn được giữ nguyên. Tổng thống Trump cũng đã tuyên bố áp thuế quan 15% chung cho một số quốc gia nhất định, động thái này đã làm trì hoãn cuộc bỏ phiếu dự kiến của Liên minh Âu Châu về một thỏa thuận thương mại với Washington.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết trong một cuộc họp báo hôm thứ Ba rằng Trung Quốc luôn kêu gọi chấm dứt xung đột thông qua đàm phán và Ukraine không nên trở thành vấn đề tranh chấp giữa Bắc Kinh và Âu Châu.
Trong cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo của hai nền kinh tế lớn thứ hai và thứ ba thế giới, ông Tập Cận Bình cho biết thế giới đang trải qua những thay đổi nhanh chóng ở quy mô chưa từng thấy trong một thế kỷ, và các quốc gia nên hợp tác cùng nhau để giải quyết những thách thức chung nhằm hướng tới một tương lai chung, theo một tuyên bố từ ông Mao Trạch Đông.
Ông Tập Cận Bình bày tỏ sự ủng hộ việc Đức tiếp tục đóng vai trò lãnh đạo tại Liên Hiệp Quốc và các thể chế đa phương khác. Ông cũng cho biết Bắc Kinh ủng hộ quyền tự chủ và sức mạnh lớn hơn cho Âu Châu và hy vọng Liên Hiệp Âu Châu sẽ hợp tác với Trung Quốc theo hướng tương tự, nhấn mạnh “hợp tác cùng có lợi”.
Chuyến đi của ông Merz diễn ra sau các chuyến thăm Trung Quốc của lãnh đạo một số đối tác kinh tế và an ninh thân cận của Mỹ:
Thủ tướng Ái Nhĩ Lan Simon Harris (ngày 4 tháng Giêng)
Thủ tướng Canada Mark Carney (ngày 14 tháng Giêng)
Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo (25/1)
Thủ tướng Anh Keir Starmer (29 tháng Giêng)
Tổng thống Trump cho biết ông dự định chấp nhận lời mời của ông Tập Cận Bình đến thăm Trung Quốc vào tháng Tư. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ tiếp tục thảo luận về thỏa thuận ngừng chiến thương mại mà họ đã đạt được tại Nam Hàn hồi tháng Mười.
[Newsweek: Germany’s Merz Presses China on ‘Fair’ Trade Competition in Visit]
6. Điều gì đã xảy ra sau khi Elon Musk vô hiệu hóa quân đội Nga?
“Giờ chúng ta chỉ còn lại máy bộ đàm, dây cáp và chim bồ câu thôi,” người lính Nga nói.
Quyết định hồi đầu tháng này của SpaceX về việc ngừng truy cập vào các thiết bị đầu cuối internet vệ tinh Starlink đã gây ra sự hỗn loạn ngay lập tức trong lực lượng Nga, những người ngày càng phụ thuộc vào công nghệ của công ty thuộc sở hữu của Elon Musk để duy trì sự xâm lược Ukraine, theo các đoạn ghi âm vô tuyến bị một đơn vị trinh sát Ukraine chặn được và chia sẻ với Mạng lưới Phóng viên Toàn cầu Axel Springer, trong đó có POLITICO.
Việc gián đoạn liên lạc đã hạn chế đáng kể khả năng quân sự của Nga, tạo ra những cơ hội mới cho lực lượng Ukraine. Trong những ngày sau khi ngừng liên lạc, Ukraine đã tái chiếm khoảng 77 dặm vuông lãnh thổ ở phía đông nam nước này, theo tính toán của hãng thông tấn Agence France-Presse dựa trên dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh có trụ sở tại Washington.
Vào ngày 4 tháng 2, SpaceX bắt đầu yêu cầu xác minh các thiết bị đầu cuối Starlink, ngăn chặn các thiết bị của Nga chưa được xác minh truy cập vào dịch vụ của họ. Gần như ngay lập tức, những người nghe lén Ukraine đã nghe thấy binh lính Nga phàn nàn về sự việc của “Kosmos” và “Sinka” - dường như là tên mã của dịch vụ internet vệ tinh Starlink và dịch vụ nhắn tin Telegram.
“Chết tiệt! Hình như họ đã tắt hết các đường truyền Starlink rồi,” một binh sĩ Nga kêu lên. “Kết nối bị mất, hoàn toàn mất. Hình ảnh không được truyền đi nữa,” một người khác hét lên.
Hàng chục đoạn ghi âm đã được phát cho các phóng viên của Axel Springer Global Reporter Network tại một trạm nghe lén ngầm do Lữ đoàn Bureviy duy trì ở đông bắc Ukraine. Cả SpaceX và Bộ Ngoại giao Nga đều không trả lời yêu cầu bình luận.
“Về phía Nga, chúng tôi nhận thấy ngay trong ngày hệ thống Starlink bị ngừng hoạt động, hỏa lực pháo binh và súng cối đã giảm mạnh. Các cuộc thả bom bằng máy bay điều khiển từ xa và các cuộc tấn công bằng camera góc nhìn thứ nhất cũng đột ngột giảm,” một người điều khiển máy bay trinh sát trên không của Lữ đoàn Bureviy thuộc Ukraine, người chỉ đồng ý được tiết lộ danh tính bằng biệt danh Mustang, cho biết. “Việc phối hợp giữa các đơn vị của họ cũng trở nên khó khăn hơn kể từ đó.”
Mạng internet vệ tinh đã trở thành một công cụ quan trọng trên chiến trường, duy trì các hoạt động của máy bay điều khiển từ xa công nghệ cao và thay thế bộ đàm trong các cuộc giao tranh công nghệ thấp. Kể từ cuộc xâm lược của Nga vào tháng 2 năm 2022, phá hủy phần lớn cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc truyền thống của Ukraine, các chính phủ phương Tây đã cung cấp hàng ngàn thiết bị Starlink cho Kyiv.
Với các thiết bị đầu cuối di động, không cần phải kéo hàng kilomet dây cáp có thể bị hư hại do pháo kích hoặc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Hình ảnh từ máy bay điều khiển từ xa có thể được truyền tải theo thời gian thực đến sở chỉ huy, hỏa lực pháo binh và súng cối có thể được hiệu chỉnh chính xác, và thông tin tác chiến có thể được chia sẻ ngay lập tức thông qua các ứng dụng nhắn tin mã hóa như Signal hoặc Telegram.
Ngay từ đầu cuộc xâm lược của Nga, việc truy cập Starlink đã mang lại cho lực lượng phòng thủ Ukraine một lợi thế tác chiến quyết định. Những người ở Mariupol bị bao vây đã gửi tín hiệu liên lạc vào mùa xuân năm 2022 thông qua các thiết bị thu phát tín hiệu vệ tinh màu trắng kích thước bằng ba lô, và các đơn vị quân đội đã sử dụng chúng để phối hợp trong các cuộc giao tranh ác liệt từng nhà một ở Bakhmut vào năm 2023.
Theo nhà phân tích quân sự Franz-Stefan Gady, cố vấn cho các chính phủ và cơ quan an ninh Âu Châu, người thường xuyên đến thăm các đơn vị Ukraine, internet vệ tinh đã trở thành “một trong những, nếu không muốn nói là quan trọng nhất” trong phương thức chiến tranh của Ukraine. “Starlink tạo thành xương sống của kết nối, cho phép đẩy nhanh các chuỗi tiêu diệt bằng cách giúp tạo ra một chiến trường bán minh bạch.”
Những ưu điểm về mặt vận hành của Starlink không hề bị lực lượng Nga bỏ qua. Đến năm thứ ba của cuộc chiến, các thiết bị đầu cuối Starlink ngày càng xuất hiện nhiều hơn ở các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm. Một trong những trường hợp được ghi nhận đầu tiên xuất hiện vào Tháng Giêng năm 2024 tại khu rừng Serebryansky. Hàng tháng, máy bay điều khiển từ xa trinh sát của Ukraine phát hiện thêm nhiều thiết bị này.
Sau đó, chính phủ Ukraine đã liên hệ với công ty của Musk, thúc giục họ chặn quyền truy cập của Nga vào mạng lưới này. Mykhailo Fedorov, khi đó là bộ trưởng kỹ thuật số và hiện là bộ trưởng quốc phòng, cáo buộc lực lượng Nga đang mua các thiết bị này thông qua các nước thứ ba. “Ukraine sẽ tiếp tục sử dụng Starlink, và việc Nga sử dụng sẽ bị hạn chế ở mức tối đa có thể”, Fedorov cam kết vào mùa xuân năm 2024.
Tuy nhiên, việc Nga sử dụng các thiết bị đầu cuối này tiếp tục tăng trưởng trong suốt năm 2025, và việc sử dụng chúng không chỉ giới hạn ở các đơn vị pháo binh hoặc máy bay điều khiển từ xa. Ngay cả binh lính bộ binh Nga cũng mang theo các thiết bị đầu cuối Starlink mini trong ba lô của họ.
“Chúng tôi tìm thấy các thiết bị đầu cuối Starlink ở hầu hết mọi vị trí của Nga dọc theo giới tuyến,” Mustang nói. “Có lúc, chúng tôi cảm thấy như người Nga có nhiều thiết bị hơn chúng tôi.”
Trong chuyến thăm trạm nghe lén tháng này, ông đã xem qua hơn chục hình ảnh từ cuối năm 2025 cho thấy các trạm đầu cuối Starlink của Nga được đặt giữa những tán cây hoặc bên cạnh lối vào các vị trí của chúng.
“Chúng tôi đã tấn công vào các vị trí của họ một cách có chủ đích,” Mustang tiếp tục. “Nhưng ngay cả khi chúng tôi phá hủy một thiết bị đầu cuối vào buổi sáng hoặc buổi tối, một thiết bị mới đã được lắp đặt vào sáng hôm sau.”
Tại thành phố Kreminna, miền đông Ukraine bị Nga tạm chiếm, thậm chí còn có một cửa hàng nơi binh lính có thể mua các thiết bị đầu cuối Starlink bắt đầu từ năm 2024. Theo các quan chức Ukraine, những thiết bị này không được ghi danh tại Nga.
Động thái của SpaceX hồi đầu tháng Hai nhằm thực thi hệ thống xác minh nghiêm ngặt hơn đã loại bỏ hiệu quả các thiết bị đầu cuối Starlink chưa ghi danh hoạt động tại các khu vực bị Nga tạm chiếm. Chỉ những thiết bị được phê duyệt và đưa vào “danh sách trắng” của Bộ Quốc phòng Ukraine mới được phép hoạt động, trong khi các thiết bị đầu cuối do lực lượng Nga sử dụng đã bị vô hiệu hóa từ xa.
“Thế thôi, về cơ bản là không ai có internet cả,” một binh sĩ Nga nói trong một trong những đoạn tin nhắn được phát cho các phóng viên của Axel Springer nghe. “Mọi thứ đều tắt, mọi thứ đều tắt.”
Việc tạm thời ngừng hoạt động mạng Starlink đã cho phép Ukraine làm chậm đà tiến công của lực lượng Vladimir Putin, mặc dù các cuộc phản công cục bộ không đại diện cho một sự thay đổi cơ bản dọc theo chiến tuyến. Binh lính từ các đơn vị khác của Ukraine, bao gồm cả tiểu đoàn Mũi tên Đen, đã xác nhận những hậu quả quân sự của việc gián đoạn mạng Starlink đối với lực lượng Nga trong khu vực của họ trong các cuộc phỏng vấn với Mạng lưới Phóng viên Toàn cầu Axel Springer.
Đến giữa tháng Hai, các cuộc pháo kích của Nga lại gia tăng, mặc dù chủ yếu nhắm vào các vị trí tiền tuyến đã được xác định và lập bản đồ chính xác từ lâu - điều này cho thấy Nga vẫn chưa khôi phục hoàn toàn tất cả các khả năng đã mất.
Hiện nay, các nhà phân tích từ Lữ đoàn Bureviy cho biết lực lượng Nga đang gấp rút tìm kiếm các phương án thay thế. Theo Mustang, họ buộc phải dựa nhiều hơn vào liên lạc vô tuyến, điều này tạo ra thêm nhiều cơ hội bị chặn bắt thông tin.
Các đơn vị Nga có thể sẽ cố gắng chuyển sang sử dụng các thiết bị đầu cuối vệ tinh riêng của họ. Nhưng tốc độ và phẩm chất kết nối của chúng thấp hơn đáng kể, Mustang cho biết. Và do kích thước lớn, các thiết bị này rất khó che giấu. “Việc ngừng hoạt động Starlink, dù chỉ có tác động hạn chế vào lúc này, cho thấy khả năng hạn chế của quân đội Nga trong việc nhanh chóng triển khai các chu kỳ đổi mới liên tục”, Đại tá Markus Reisner thuộc Quân đội Áo cho biết. “Điều này có thể là một điểm đòn bẩy tiềm năng để các nước phương Tây hỗ trợ nhanh chóng và bền vững cho Ukraine ở giai đoạn này.”
[Politico: What happened after Elon Musk took the Russian army offline]
7. Viktor Orbán điều động quân đội bảo vệ các địa điểm năng lượng do lo ngại về mối đe dọa từ Ukraine.
Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán hôm thứ Tư đã cáo buộc Ukraine âm mưu phá hoại cơ sở hạ tầng năng lượng của Hung Gia Lợi và ra lệnh điều quân bảo vệ các địa điểm trọng yếu.
“Tôi đã nghe các báo cáo của các cơ quan an ninh quốc gia và thấy rằng Ukraine đang chuẩn bị các hành động tiếp theo nhằm phá vỡ hoạt động của hệ thống năng lượng Hung Gia Lợi”, ông Orbán nói trong một video được đăng tải trên X.
Lời cáo buộc này càng làm trầm trọng thêm cuộc xung đột mà ông Orbán đã khơi mào với nước láng giềng Ukraine cũng như Brussels trước thềm cuộc bầu cử quốc hội ngày 12 tháng 4, trong đó ông phải đối mặt với nguy cơ thất bại.
Cùng với Thủ tướng Slovakia thân Nga Robert Fico, người hôm thứ Hai đã cắt nguồn cung cấp điện khẩn cấp cho Ukraine, ông Orbán đã cáo buộc Kyiv trì hoãn việc sửa chữa đường ống dẫn dầu Druzhba, đường ống cung cấp dầu cho Hung Gia Lợi. Chính quyền Ukraine cho biết đường ống này bị hư hại trong một cuộc không kích của Nga vào cuối tháng Giêng và vẫn đang được sửa chữa.
Đầu tuần này, nhà lãnh đạo Hung Gia Lợi cũng đã chặn khoản viện trợ tài chính trị giá 90 tỷ euro từ Liên Hiệp Âu Châu cho Ukraine, vốn đã được đồng ý tại cuộc họp Hội đồng Âu Châu hồi tháng 12 - điều này đã gây ra phản ứng gay gắt từ các Ngoại trưởng Liên Hiệp Âu Châu hôm thứ Hai.
“Tôi vô cùng kinh ngạc trước lập trường của Hung Gia Lợi,” Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul nói với các phóng viên khi ông tiến vào cuộc họp của Hội đồng Ngoại giao. “Tôi không nghĩ rằng việc Hung Gia Lợi lợi dụng cuộc đấu tranh giành tự do của mình để phản bội chủ quyền Âu Châu là đúng đắn.”
Nhưng trước nguy cơ thất bại trước đối thủ chính trị Péter Magyar — khoảng cách là tám điểm phần trăm, theo cuộc thăm dò dư luận của POLITICO — Orbán đang cố gắng khắc họa Magyar là người ủng hộ Ukraine và Brussels, đồng thời chỉ trích ông ta vì sự im lặng về vấn đề nguồn cung dầu và mối đe dọa từ Kyiv.
“Tôi đã ra lệnh tăng cường bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu,” ông nói hôm thứ Tư. “Điều này có nghĩa là binh lính và các thiết bị cần thiết để đẩy lùi các cuộc tấn công tiềm tàng sẽ được triển khai gần các cơ sở năng lượng quan trọng.”
Ông Orbán cho biết thêm, lực lượng cảnh sát sẽ tăng cường tuần tra các nhà máy điện, trạm phân phối và trung tâm điều khiển được chỉ định. Lệnh cấm bay cũng đã được áp đặt tại hạt Szabolcs-Szatmár-Bereg ở phía đông bắc Hung Gia Lợi, giáp biên giới với Ukraine.
Về phần mình, ông Magyar cáo buộc ông Orbán tham nhũng và lạm dụng quyền lực, đồng thời cho rằng sau 16 năm làm thủ tướng, ông Orbán phải chịu trách nhiệm về những khó khăn kinh tế của Hung Gia Lợi, dẫn đến giá cả tăng cao, đặc biệt là giá nhiên liệu.
“Thay vì giải quyết những khó khăn mà người dân Hung Gia Lợi và các doanh nghiệp đang phải đối mặt, Viktor Orbán lại chọn cách đánh lừa, khiêu khích và gây gánh nặng cho đất nước bằng những mức thuế cao nhất Âu Châu”, Magyar viết trên mạng xã hội hôm thứ Ba, đồng thời cho biết thêm rằng giá xăng ở Ba Lan, Cộng hòa Tiệp và Bulgaria rẻ hơn đáng kể.
Bộ Ngoại giao Ukraine chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được POLITICO yêu cầu bình luận.
[Kyiv Independent: Orbán deploys troops to guard energy sites over alleged Ukraine threat]
8. Canada triệu tập đại diện của OpenAI liên quan đến tài khoản ChatGPT của nghi phạm vụ xả súng trường học.
Bộ trưởng Trí tuệ Nhân tạo Canada, Evan Solomon, hôm thứ Hai cho biết ông đã triệu tập các nhân viên cao cấp tại OpenAI để thảo luận về “các giao thức an toàn” sau khi công ty công nghệ này quyết định không báo cáo về một người dùng ChatGPT người Canada mà cảnh sát cho rằng đã gây ra vụ xả súng giết chết tám người tại trường học.
Ông Solomon cho biết ông sẽ gặp gỡ đội ngũ an toàn cao cấp của OpenAI vào thứ Ba tại Ottawa sau khi đã nói chuyện với họ qua điện thoại vào Chúa Nhật.
“Chúng tôi sẽ có một cuộc họp trực tiếp để được giải thích về các quy trình an toàn của họ, khi nào họ leo thang tình hình và ngưỡng leo thang để báo cáo cho cảnh sát, để chúng tôi hiểu rõ hơn về những gì đang xảy ra và những gì họ làm”, Solomon nói với các phóng viên.
OpenAI đã cấm tài khoản của Jesse Van Rootselaar bảy tháng trước khi cảnh sát cho biết thiếu niên 18 tuổi này đã giết chết tám người, trong đó có năm trẻ em, tại Tumbler Ridge, British Columbia vào ngày 10 tháng 2. Tờ Wall Street Journal là tờ báo đầu tiên đưa tin rằng tài khoản ChatGPT của Van Rootselaar đã bị gắn cờ nội bộ sau khi một số nhân viên hiểu những bài viết của cô là “dấu hiệu của bạo lực tiềm tàng trong thế giới thực”, và kêu gọi các lãnh đạo công ty thông báo cho cảnh sát Canada.
Một phát ngôn viên của OpenAI nói với tờ Wall Street Journal rằng vào thời điểm bị cấm, hoạt động tài khoản của Van Rootselaar không đáp ứng các tiêu chuẩn của công ty để báo cáo cho cơ quan chức năng. Bà cho biết công ty đã liên hệ với cảnh sát sau khi biết về vụ nổ súng.
“Những báo cáo đó vô cùng đáng lo ngại, những báo cáo cho rằng OpenAI đã không liên hệ với cơ quan thực thi pháp luật một cách kịp thời”, Solomon nói.
Trong một tuyên bố gửi cho POLITICO hôm thứ Hai, phát ngôn nhân của OpenAI gọi tình hình là “một thảm kịch kinh hoàng” và cho biết công ty đang “làm tất cả những gì có thể để hỗ trợ cuộc điều tra đang diễn ra”.
“Chúng tôi đã liên hệ ngay với cơ quan thực thi pháp luật sau khi danh tính của kẻ xả súng được công bố và đang phối hợp với RCMP để hỗ trợ công việc đang diễn ra của họ”, phát ngôn nhân cho biết. “Ngoài ra, các lãnh đạo cao cấp trong nhóm của chúng tôi đang đến Ottawa để gặp gỡ trực tiếp các quan chức chính phủ nhằm thảo luận về đường lối tổng thể của chúng tôi đối với vấn đề an toàn, các biện pháp bảo vệ mà chúng tôi đã thiết lập và cách chúng tôi liên tục nỗ lực để tăng cường chúng.”
Bộ trưởng Tư pháp Canada Sean Fraser, Bộ trưởng An toàn Công cộng Gary Anandasangaree và Bộ trưởng Văn hóa Marc Miller cũng tham gia vào cuộc điều tra.
Ông Solomon không cho biết chính phủ Canada sẵn sàng điều chỉnh chatbot AI đến mức nào hoặc liệu vụ việc này có định hình lại chiến lược chống tội phạm trực tuyến của họ hay không.
“Tôi sẽ không đưa ra phán xét trước. Rõ ràng là tôi không thể đi sâu vào chi tiết của vụ việc này, nhưng tôi sẽ nói thế này… chúng tôi đang bảo đảm rằng tất cả các phương án đều được xem xét để bảo đảm an toàn cho người dân Canada,” Solomon nói.
Chính phủ Tự do của Canada đã hứa hẹn sẽ thông qua dự luật về các tác hại trực tuyến trong suốt 5 năm qua, nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc tìm ra sự cân bằng phù hợp giữa việc bảo vệ trẻ em trên mạng và bảo toàn quyền tự do ngôn luận trực tuyến. Hai phiên bản dự luật này đã thất bại tại Quốc hội dưới thời Thủ tướng Justin Trudeau.
[Politico: Canada summons OpenAI reps over school shooting suspect’s ChatGPT account]
9. Ukraine tận dụng khoảng thời gian giữa cuộc bầu cử ở Hung Gia Lợi và Pháp để bảo đảm tư cách thành viên Liên Hiệp Âu Châu.
Theo các quan chức ở Brussels và Kyiv, Ukraine chỉ còn một khoảng thời gian ngắn để bảo đảm tương lai của mình trong Liên Hiệp Âu Châu: từ cuộc bầu cử Hung Gia Lợi vào tháng 4 năm nay đến cuộc bầu cử tổng thống Pháp vào tháng 4 năm 2027.
Kyiv muốn đưa điều khoản về tư cách thành viên Liên Hiệp Âu Châu vào năm 2027 vào thỏa thuận hòa bình đang được Tổng thống Donald Trump đàm phán, và họ coi khoảng thời gian giữa hai cuộc bầu cử quan trọng ở Âu Châu là thời điểm tốt nhất để gia nhập khối. Liên Hiệp Âu Châu đang xây dựng một kế hoạch có thể cho phép Ukraine trở thành thành viên một phần vào năm tới. Điều này sẽ giúp Ukraine có được quy chế quan sát viên tại các hội nghị thượng đỉnh của Hội đồng Âu Châu và các ủy ban của Nghị viện Âu Châu, trong khi hoàn tất các cải cách cần thiết để được hưởng đầy đủ các đặc quyền của thành viên.
“Đúng là chúng tôi muốn có một con đường nhanh chóng để trở thành thành viên,” Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy nói trong một cuộc họp báo ở Kyiv hôm thứ Ba, kỷ niệm bốn năm ngày Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện.
“ Năm 2027 rất quan trọng đối với chúng tôi và tôi hy vọng nó sẽ khả thi để Putin không thể ngăn cản việc chúng tôi gia nhập NATO trong nhiều thập niên”, Tổng thống Zelenskiy nói. Ông nói thêm rằng Kyiv đang cố gắng tránh số phận của nỗ lực gia nhập NATO, điều mà hiện tại đã фактически không thể thực hiện được do sự phản đối của Washington.
Nhiều ý kiến cho rằng Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán sẽ không cho phép nỗ lực của Kyiv tiến triển trước cuộc bầu cử tháng Tư vì ông đã coi việc phản đối Ukraine là một yếu tố then chốt trong chiến dịch tái tranh cử của mình. Tuy nhiên, theo một nhà ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu và một quan chức Ukraine, ông Orbán có thể sẽ giảm bớt sự phản đối nếu ông giành được nhiệm kỳ thứ hai, đặc biệt là nếu bị Tổng thống Trump gây áp lực. Cả hai đều được giấu tên để có thể phát biểu tự do.
Nếu ông Orbán thua trong cuộc bầu cử ở Hung Gia Lợi, cả Brussels và Kyiv đều nhận thấy một cơ hội dưới sự lãnh đạo của Péter Magyar, người đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận.
Nhà ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu cho biết, mặc dù ông Magyar đã đưa ra những tuyên bố chỉ trích Ukraine, nhưng ông ấy dường như vẫn muốn hợp tác “mang tính xây dựng” hơn với Brussels và có thể được thúc đẩy bởi mong muốn giải phóng các khoản tiền Liên Hiệp Âu Châu bị đóng băng dành cho Hung Gia Lợi. Điều đó có thể đủ động lực để ông ấy dỡ bỏ sự phản đối của Hung Gia Lợi đối với nỗ lực gia nhập Liên Hiệp Âu Châu của Ukraine. Nếu không, chính quyền Mỹ có thể sẽ phải gây áp lực - nếu Tổng thống Trump vẫn muốn đóng vai trò người trung gian hòa giải.
“Ngài có thể tin tưởng vào Liên minh Âu Châu — chúng tôi sẽ sát cánh cùng ngài cho đến khi nào cần thiết,” Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa nói với Tổng thống Zelenskiy tại cuộc họp báo hôm thứ Ba. “Chúng tôi cam kết xây dựng một Ukraine tự do, có chủ quyền và thịnh vượng trong khuôn khổ Liên minh Âu Châu.”
Vấn đề với cụm từ “cho đến khi nào cần thiết”
Điều đáng lo ngại ở Kyiv là nếu các cuộc đàm phán kéo dài và Tổng thống Trump mất hứng thú với một thỏa thuận hòa bình, thì cụm từ “bao lâu cũng được” có thể đồng nghĩa với việc Ukraine bị loại khỏi khối cho đến sau cuộc bầu cử Liên Hiệp Âu Châu tiếp theo vào năm 2029, hoặc thậm chí muộn hơn, theo một quan chức Ukraine.
Brussels và Kyiv cũng đang hướng tới cuộc bầu cử tổng thống Pháp tháng 4 năm 2027, trong đó đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia, vốn thân thiện với Điện Cẩm Linh trong quá khứ, đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò. Nỗi lo ngại là nếu đảng của Marine Le Pen giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống trước khi Ukraine được mời gia nhập Liên Hiệp Âu Châu, điều đó có thể ngăn cản Kyiv gia nhập khối.
Tuy nhiên, việc Ukraine trở thành thành viên đầy đủ của Liên Hiệp Âu Châu trước năm 2027 là điều không thể, một quan chức cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu cho biết.
Phát biểu hôm thứ Ba cùng với Tổng thống Zelenskiy và Costa, Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen cho biết, mặc dù bà hiểu rằng “một thời hạn cụ thể” là “quan trọng” đối với Tổng thống Zelenskiy, nhưng đối với Liên Hiệp Âu Châu, “chỉ riêng các mốc thời gian là không thể”.
Trong khi Ukraine tiếp tục nỗ lực thuyết phục các nước thành viên rằng nước này sẽ sớm đáp ứng các tiêu chuẩn để gia nhập Liên Hiệp Âu Châu, thì cũng đang có những cuộc thảo luận về cách thức Brussels cập nhật quy trình này cho phù hợp với bối cảnh địa chính trị hiện tại.
“Tôi đã có nhiều cuộc họp để thảo luận về cách đẩy nhanh tiến trình gia nhập Liên minh Âu Châu của Ukraine”, Ủy viên phụ trách mở rộng Liên Hiệp Âu Châu, bà Marta Kos, nói với POLITICO, trước khi cảnh báo: “Nếu không thực hiện các cải cách, sẽ chẳng có gì khả thi”.
Tuy nhiên, Kos nói thêm: “Chúng ta cần có một cuộc thảo luận rộng hơn với Liên minh Âu Châu giữa các quốc gia thành viên về phương pháp luận của tiến trình gia nhập, vốn không còn phù hợp với thời đại chúng ta đang sống. Các bạn biết đấy, phương pháp luận này tốt cho hòa bình, tốt khi chúng ta có thời gian.”
Bà cho rằng nếu Liên Hiệp Âu Châu không thích ứng, họ sẽ có nguy cơ đẩy các thành viên tiềm năng của Liên Hiệp Âu Châu về phía Điện Cẩm Linh và các đồng minh của nó.
Ông Kos nói: “Nếu chúng ta không thể sớm đưa các ứng cử viên của mình vào Liên Hiệp Âu Châu, thì có nguy cơ là sẽ có người khác có ảnh hưởng lớn hơn ở những quốc gia đó và lợi dụng họ để chống lại chúng ta, biến họ thành vũ khí”.
[Politico: Ukraine eyes gap between Hungarian and French elections to secure EU membership]
Đức Hồng Y Camillo Ruini sinh ngày 19 tháng 2 năm 1931, là một vị Hồng Y nổi tiếng của Giáo Hội tại Ý. Ngài được phong Hồng Y năm 1991. Ngài từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ý từ năm 1991 đến năm 2007 và là Giám Quản Giáo phận Roma từ năm 1991 đến năm 2008.
Hôm 19 Tháng Hai vừa qua, nhân sinh nhật thứ 95, ngài đã dành cho ký giả Aldo Cazzullo của tờ Corriere della Sera, nghĩa là “Tin Chiều” một cuộc phỏng vấn, được công bố dưới nhan đề “Ruini: «Mi sono innamorato tre volte ma grazie a Dio ho resistito. Ratzinger sbagliò a lasciare, Bergoglio ignorò la tradizione»“, nghĩa là “Đức Hồng Y Ruini nói «Tôi đã yêu ba lần, nhưng tạ ơn Chúa là tôi đã cưỡng lại được. Đức Ratzinger đã sai lầm khi thoái vị, Đức Bergoglio đã phớt lờ truyền thống»“.
Nguyên bản tiếng Ý có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.
“Tôi không biết. Có lẽ, theo thứ tự tầm quan trọng tăng dần thì như thế này: một cuộc sống ngăn nắp; ADN của một người; mức độ ân huệ của Chúa.”
Thưa Đức Hồng Y, Ngài ăn uống những gì? Ngài có tập thể dục không?
“Tôi ăn theo chế độ ăn Địa Trung Hải: mì ống, rau, thịt, trái cây; không có gì đặc biệt. Tôi uống nhiều nước. Và tôi đã tập vật lý trị liệu nhiều năm nay.”
Thưa Đức Hồng Y, niềm tin tôn giáo quan trọng đến mức nào đối với ngài? Sự tò mò về thế giới quan trọng đến mức nào?
“Tôi thiết nghĩ, niềm tin và tuổi thọ là hai yếu tố độc lập: hãy xem xét trường hợp tử vong sớm của Carlo Acutis. Tuy nhiên, dẫu sao thì sự tò mò trí tuệ có thể giúp giữ cho bộ não hoạt động tốt, và do đó có thể kéo dài tuổi thọ.”
Thưa Đức Hồng Y, ký ức đầu tiên của ngài là gì?
“Một đồng cỏ trên sườn đồi, và quả bóng của tôi lăn vào hàng rào dây thép gai rồi thủng một lỗ. Đó là mùa hè năm 1934, lúc đó tôi ba tuổi.”
Thưa Đức Hồng Y, nước Ý phát xít như thế nào?
“Đó là Một nước Ý mà tôi không thích. Quá tự tin và không nhận thức được những điểm yếu của chính mình.”
Thưa Đức Hồng Y, có đúng là ngài đã tranh cãi với cha mình về chiến tranh không?
“Tôi thường xuyên gặp phải những tình huống như vậy. Cha tôi tin chắc rằng chúng ta sẽ thắng cuộc chiến. Còn tôi thì ngược lại, tôi tin chắc rằng chúng ta sẽ thua.”
Tại sao, thưa Đức Hồng Y?
“Vì tôi đã học được từ sách địa lý hồi trung học rằng đối thủ của chúng ta giàu hơn chúng ta rất nhiều.”
Thưa Đức Hồng Y, ngài nhớ gì về cuộc chiến tranh?
“Những vụ đánh bom, không chừa một ai ở quê hương tôi, Sassuolo. Cái chết của một số người bạn. Khoảng thời gian dài phải sống lưu lạc tại nhà của cha tôi ở vùng quê. Khoảng thời gian cuối cùng đó rất tích cực.”
Tại sao, thưa Đức Hồng Y?
“Tôi yêu cuộc sống ở đồng ruộng; tôi giúp đỡ những người nông dân làm việc. Rồi tôi nhớ ngày 8 tháng 9, khi những người lính đến xin thức ăn và trên hết là quần áo, để họ có thể cởi bỏ quân phục của mình.”
Thưa Đức Hồng Y, nếu lúc đó ngài lớn hơn vài tuổi, liệu ngài sẽ chọn Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa hay phe du kích?
“Không bên nào cả.”
Thưa Đức Hồng Y, vì sao ngài quyết định trở thành linh mục?
“Tôi luôn là một người Công Giáo có đức tin và thực hành đạo. Khi sắp tốt nghiệp trung học, cha linh hướng của tôi đã nhẹ nhàng hỏi tôi liệu tôi có cân nhắc đến khả năng trở thành linh mục hay không. Tôi thích ý tưởng đó và gần như theo bản năng đã đồng ý. Việc hiến dâng bản thân cho Chúa dường như rất thú vị đối với tôi.”
Nhưng, thưa Đức Hồng Y gia đình ngài không đồng ý, phải không?
“Cha mẹ tôi kịch liệt phản đối. Chị gái tôi, Donata, khi đó mới mười hai tuổi, lại ủng hộ và đã chu cấp cho tôi, thậm chí cả về mặt tài chính, suốt cuộc đời mình.”
Trước đây, Đức Hồng Y từng tâm sự với tờ Corriere rằng mình đã yêu. Ngài có thể chia sẻ thêm chi tiết được không? Việc từ bỏ tình yêu đó có khiến ngài day dứt không?
“Thành thật mà nói, tôi đã yêu, hay nói đúng hơn là cảm thấy thu hút bởi một người phụ nữ nhiều hơn một lần. Nhưng với sự giúp đỡ của Chúa, tôi luôn luôn cưỡng lại được. Đương nhiên, những hy sinh đó đã đè nặng lên tôi. Nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc lựa chọn khác. Tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc rời bỏ chức tư tế.”
Ngài còn nhớ những người phụ nữ đó không, thưa Đức Hồng Y?
“Dĩ nhiên rồi. Ít nhất ba hoặc bốn lần, vào những thời điểm khác nhau. Cuộc sống còn dài…”
Có đúng là khi còn trẻ, ngài là một linh mục tiến bộ, ủng hộ Công đồng Vatican II không?
“Tôi chắc chắn rất nhiệt tình với Công đồng; và tôi vẫn vậy. Tuy nhiên, khi cuộc khủng hoảng nảy sinh sau Công đồng, đặt ra nghi vấn về các tín điều của đức tin Công Giáo, tôi đã phản ứng ngay lập tức, mạnh mẽ phản đối điều đó.”
Những giáo điều nào, thưa Đức Hồng Y?
“Ngay cả thần tính của Chúa Kitô cũng bị đặt thành vấn đề. Chưa kể đến đạo đức tình dục. Đó là một thời kỳ rất kỳ lạ.”
Ngài có nghĩ rằng Công đồng đã vượt quá ý định của Thánh Gioan XXIII và Phaolô Đệ Lục không?
“Hoàn toàn không. Như tôi đã nói nhiều lần, chúng ta không được nhầm lẫn giữa thời kỳ Công đồng và thời kỳ hậu Công đồng.”
Ngài nhớ thế nào về lần đầu tiên gặp Đức Giáo Hoàng Wojtyla?
“Đó là mùa thu năm 1984, và tôi là Giám Mục Phụ Tá của Reggio Emilia. Nhưng tôi cũng là một trong ba phó chủ tịch của ủy ban chuẩn bị cho hội nghị giáo hội tại Loreto. Một buổi chiều nọ, tôi nhận được một cuộc điện thoại từ Đức ông Giovanni Battista Re, lúc đó là cố vấn của Phủ Quốc vụ khanh, thông báo rằng tôi được mời dùng bữa tối với Đức Giáo Hoàng. Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II lập tức đề cập đến vấn đề này, yêu cầu thông tin và đánh giá về công tác chuẩn bị cho hội nghị. Tôi đã trả lời một cách hoàn toàn thẳng thắn, và tôi nhận ra rằng Đức Giáo Hoàng đánh giá cao sự thẳng thắn và những đánh giá của tôi. Từ đó trở đi, ngài thường xuyên gọi điện cho tôi, và tôi được ngài tin tưởng.”
Thưa Đức Hồng Y, ngài đã nói gì với Giáo hoàng?
“Tôi đã chỉ trích đường lối của Hội đồng Giám mục Ái Nhĩ Lan, gọi tắt là CEI. Hội đồng Giám mục cho rằng thế giới đã bị thế tục hóa rồi, vô phương cứu vãn. Ngược lại, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II tin chắc rằng quá trình thế tục hóa đang bị vượt qua, và cần một cuộc truyền giáo mới, hướng đến những người đã là Kitô hữu nhưng đang có nguy cơ đánh mất đức tin của mình. Tôi nghĩ, cùng với Đức Giáo Hoàng, chúng ta có thể giữ vững lập trường và thực hiện công tác truyền giáo.”
Còn chủ nghĩa cộng sản thì sao, thưa Đức Hồng Y?
“Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II phản đối thỏa hiệp lịch sử. Đối với ngài, những người Kitô hữu không suy nghĩ về chủ nghĩa cộng sản theo quan điểm 'chúng ta' và 'họ' thì không hiểu.”
Mối quan hệ của ngài với Thủ tướng Romano Prodi thực sự như thế nào?
“Tôi rất thân thiết với Prodi và gia đình đông đúc của anh ta. Đến mức tôi đã tham dự đám cưới của anh ta với Flavia Franzoni. Con đường của chúng tôi rẽ nhánh vào khoảng năm 1990 khi tôi vẫn giữ lập trường trung dung, trong khi anh ta nghiêng về cánh tả. Nhìn lại, tôi nghĩ cả Prodi và tôi đều hiểu sai quan điểm của nhau, tin rằng chúng trùng khớp với quan điểm của mỗi người. Thực tế không phải vậy. Ngày nay, mối quan hệ của chúng tôi rất tốt, dù chúng tôi không thường xuyên nói chuyện với nhau.”
Còn mối quan hệ của ngài với Thủ tướng Silvio Berlusconi thì sao?
“Tôi gặp ông ấy khi ông ấy ‘bước vào đấu trường chính trị’, theo cách nói của chính ông ấy. Tôi ngay lập tức nhận ra rằng lối sống của ông ấy có những khía cạnh đáng lo ngại. Nhưng hành động chính trị của ông ấy dường như mang tính quyết định đối với tôi trong việc ngăn chặn chủ nghĩa cộng sản, trong việc thiết lập chế độ lưỡng cực ở Ý, và trong việc chống lại làn sóng thế tục hóa đang đe dọa các giá trị bất khả xâm phạm của Giáo hội.”
Đến năm 1994, lực lượng cộng sản gần như đã biến mất hoàn toàn.
“Hãy gọi họ là những người hậu cộng sản nếu anh thích. Sự thật vẫn là, nếu Berlusconi không ở đây, Occhetto đã nắm quyền.”
Còn lối sống của Silvio Berlusconi thì sao, thưa Đức Hồng Y?
“Tôi nhớ rằng chúng tôi, những người Công Giáo, đã rất hâm mộ John Kennedy; và hóa ra ông ấy cũng không phải là người hoàn hảo.”
Thưa Đức Hồng Y, ngài có hối tiếc vì đã vô tình ủng hộ kỷ nguyên Berlusconi bằng quyền lực của mình không? Hay ngài sẽ lựa chọn lại nếu có cơ hội?
“Tôi không hối hận. Tình hình hiện nay đã khác. Tôi chỉ có thể nói rằng định hướng cơ bản của tôi vẫn không thay đổi.”
Ai là vị Giáo hoàng vĩ đại nhất mà Giáo hội đã có trong 95 năm qua, thưa Đức Hồng Y?
“Đó là một câu hỏi khó. Đây là một thời kỳ may mắn cho Giáo hội, với nhiều vị Giáo hoàng vĩ đại kế vị nhau. Tôi đang nghĩ đến Piô XII, Gioan XXIII, Phaolô Đệ Lục, Gioan Phaolô Đệ Nhị và Bênêđíctô XVI.”
Nếu ngài phải lựa chọn thì sao, thưa Đức Hồng Y?
“Đối với tôi, người vĩ đại nhất là Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.”
Tại sao, thưa Đức Hồng Y?
“Vì Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II là một nhà lãnh đạo thế giới thực thụ.”
Đức Bênêđíctô XVI có phải là một nhà thần học vĩ đại hơn là một vị giáo hoàng? Đức Bênêđíctô có biết cách cai trị không?
“Trên hết, ngài là một nhà thần học vĩ đại. Khả năng quản trị là điểm yếu của ngài.”
Thưa Đức Hồng Y, ngài là một trong những nhân vật chính của Cơ Mật Viện bầu tân Giáo Hoàng năm 2005: liệu có thực sự xuất hiện một lựa chọn thay thế nào khác cho Đức Ratzinger hay không?
“Các Cơ Mật Viện bầu tân Giáo Hoàng luôn được giữ bí mật. Tôi chỉ muốn nói rằng, theo ý kiến của tôi, không có lựa chọn thay thế thực sự nào được đưa ra.”
Thưa Đức Hồng Y, ngài có những kỷ niệm cá nhân nào về Cơ Mật Viện đó không?
“Một bầu không khí tích cực, tự tin. Chúng tôi vừa trở về từ lễ tang của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, sự kiện đỉnh cao của uy tín Giáo hội. Và rồi tôi nhớ lại lời tuyên thệ trong Nhà nguyện Sistina: 'Tôi thề trước Chúa Kitô, Đấng sẽ phán xét tôi...' Việc nói những lời đầy sức thuyết phục đó dưới ánh nhìn của bức tượng Chúa Kitô phán xét của Michelangelo là một cảm giác hồi hộp mà tôi vẫn còn nhớ đến tận ngày nay.”
Thưa Đức Hồng Y, ngài đã phản ứng như thế nào trước việc Đức Ratzinger từ chức?
“ Điều đó khiến tôi hoàn toàn bất ngờ và rất buồn.”
Đó có phải là một sai lầm không, thưa Đức Hồng Y?
“Tôi sẽ nói thật với anh: đó là một quyết định tồi tệ, ít nhất là tôi cảm thấy như vậy. Tất nhiên, Đức Ratzinger hiểu rõ tình trạng sức khỏe của mình hơn tôi, nên tôi không muốn phán xét. Tôi không bị thuyết phục bởi việc ngài từ chức.”
Trên chiếc tủ trước mặt con, con thấy ảnh của Đức Wojtyla, Đức Ratzinger và Đức đương kim Giáo Hoàng Prevost; nhưng không thấy ảnh của Đức Bergoglio, tại sao thưa Đức Hồng Y.
“Quay người lại đi. Nó ở đằng kia, phía sau anh.”
Đức Giáo Hoàng Phanxicô có làm ngài thất vọng không?
“Tôi thấy mình gặp khó khăn với Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Sự thay đổi quá lớn và đột ngột. Hơn cả thất vọng, tôi ngạc nhiên.”
Ngài đánh giá triều Giáo Hoàng của Đức Giáo Hoàng Phanxicô như thế nào? Triều đại đó đã mang lại nhiều lợi ích hay tác hại hơn cho Giáo hội?
“Theo tôi, đây là một đánh giá phức tạp, với một số khía cạnh rất tích cực và một số khía cạnh khác thì kém tích cực hơn nhiều. Còn quá sớm để đánh giá khía cạnh nào chiếm ưu thế.”
Thưa Đức Hồng Y, ngài Hãy cho con biết một điều tích cực về Đức Phanxicô.
“Lòng dũng cảm tuyệt vời của ngài ấy.”
Và đó là một điều tồi tệ phải không thưa Đức Hồng Y?
“Ngài đã rất ít chú ý đến truyền thống. Không phải ngẫu nhiên mà ngài được yêu mến bởi những người không theo đạo hơn những người theo đạo.”
Còn ấn tượng của ngài về Đức Lêô thì sao? Ngài đã gặp Đức Tân Giáo Hoàng chưa?
“Ngài đã tiếp kiến tôi ngay trong những ngày đầu tiên nhậm chức giáo hoàng. Ấn tượng của tôi về ngài rất tuyệt vời. Tôi rất hạnh phúc khi có vị Giáo hoàng này.”
Ngày nay, nhà lãnh đạo Hội đồng Giám mục Ý, cơ quan mà ngài đã lãnh đạo trong mười sáu năm, là một Hồng Y được coi là cấp tiến. Phải chăng các giám mục Ý quá “thiên tả”?
“Tôi không nghĩ toàn bộ hàng giám mục Ý có thể được coi là thiên tả. Quan điểm rất đa dạng, điều này vẫn luôn đúng và là lẽ tự nhiên. Thời của tôi cũng vậy.”
Thưa Đức Hồng Y, ngài từng nói với tờ Corriere della Sera rằng: văn hóa nằm ở bên trái, nhưng đất nước lại nằm ở bên phải. Theo ngài, tại sao lại có sự đối lập này?
“Đây là một sự đối lập tồn tại ở nhiều quốc gia, không chỉ riêng Ý. Có lẽ nó bắt nguồn từ thực tế là người dân bình thường coi trọng các khía cạnh thực tiễn hơn, trong khi giới trí thức tập trung vào các vấn đề mà họ cho là mang tính nguyên tắc.”
Quan điểm chính trị và cá nhân của ngài về Giorgia Meloni như thế nào?
“Chắc chắn là tích cực cả về mặt chính trị lẫn cá nhân.”
Ngài có quen cô ấy không? Ngài có thường nói chuyện với cô ấy không?
“ Tôi quen biết cô ấy nhiều năm rồi, và chúng tôi rất thích trò chuyện mỗi khi cô ấy có thời gian. Cô ấy là người rất thẳng thắn, rất cởi mở. Cô ấy cũng rất quý mến tôi. Chúng tôi có một tình bạn chân thành, luôn gửi lời chào hỏi cho nhau.”
Cụ thể như thế nào, thưa Đức Hồng Y?
“Cô y tá đến điều trị cho tôi cũng đến thăm cô ấy.”
Ngài nghĩ gì về Tổng thống Trump, thưa Đức Hồng Y?
“Tôi không có cái nhìn tích cực về Tổng thống Trump. Ông ta đã làm xáo trộn nền chính trị Mỹ và thế giới, đi theo một hướng rất đáng ngờ. Và tôi không thích sự thiếu đạo đức của ông ta.”
Ngài có muốn quay lại với Thánh lễ Latinh không?
“Chắc chắn là không. Điều rất quan trọng là mọi người hiểu được ngôn ngữ mà người ta dùng để tôn vinh Chúa trong thánh lễ.”
Nhưng nhiều người coi Thánh lễ Latinh là truyền thống.
“Truyền thống không có nghĩa là quay ngược lại. Trái với truyền thống là ‘sự đứt đoạn’, có nghĩa là chuyển từ cái này sang cái khác. Truyền thống là sự tiếp nối của Giáo hội.”
Phải chăng Giáo hội đã từ bỏ việc thảo luận về những giá trị từng được coi là bất khả xâm phạm? Sự thiêng liêng của sự sống, tính bất khả phân ly của hôn nhân, đạo đức tình dục, thưa Đức Hồng Y?
“Chúng ta không thể từ bỏ việc thảo luận về những giá trị này. Chúng là một phần nội dung của đức tin chúng ta, của đạo đức Kitô giáo. Ngày nay chúng ta ít nói về chúng hơn trước; nhưng đây là một khoảng trống mà chúng ta phải khắc phục.”
Trong Phúc Âm Luca, Chúa Giêsu hỏi: “Khi Con Người đến, Ngài có tìm thấy đức tin ở trên đất không?” Ngài sẽ trả lời câu hỏi này như thế nào, thưa Đức Hồng Y?
Tôi sẽ đáp lại, 'Lạy Chúa, Ngài biết điều đó; con hy vọng điều đó là sự thật từ tận đáy lòng.'“
Nhưng ngài nghĩ khi nào Chúa Kitô sẽ trở lại, thưa Đức Hồng Y?
“Chỉ có Chúa mới biết điều đó.”
Vậy không chắc chắn rằng Chúa sẽ còn tìm thấy đức tin trên trần gian nữa?
“Rất tiếc là không.”
Liệu Kitô giáo đang gặp khủng hoảng? Ngài nhìn nhận tương lai Kitô Giáo như thế nào, thưa Đức Hồng Y?
“Ít nhất ở phương Tây, cuộc khủng hoảng đức tin là điều không thể phủ nhận. Và phản ứng đầu tiên của chúng ta phải là cầu nguyện. Cầu nguyện thật nhiều, để ánh sáng đức tin không lụi tàn mà lại càng thêm mạnh mẽ. Tôi lạc quan về tương lai lâu dài của Kitô giáo.”
Tại sao Thưa Đức Hồng Y?
“Bởi vì nguồn gốc của Kitô Giáo không chỉ có con người. Mà còn có Chúa.”
Trên thế giới có tồn tại tâm lý chống Kitô giáo không, Thưa Đức Hồng Y?
“ Chắc chắn là nó tồn tại, và đã tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau kể từ buổi bình minh của Kitô giáo. Chúng ta hãy nhớ lời Chúa Giêsu: 'Nếu họ bắt bớ Ta, họ cũng sẽ bắt bớ các con.' Sự thiếu đoàn kết mà chúng ta, những người tin Chúa, thể hiện đối với anh chị em bị bách hại thật đáng quan ngại.”
Các nhà thờ ngày càng vắng vẻ, nhưng người dân lại vô cùng cần hy vọng và niềm tin. Làm thế nào để giải thích sự mâu thuẫn này, thưa Đức Hồng Y?
“Đó là một mâu thuẫn bề ngoài hơn là thực chất. Những người đã mất niềm tin không nhất thiết không còn cần hy vọng, hay đức tin nữa. Đó là một khoảng trống không thể lấp đầy, và nó chứng tỏ rằng chúng ta được tạo ra cho Chúa. Rồi còn những thiếu sót của chúng ta, những người tin Chúa, trong công việc truyền bá Phúc Âm nữa.”
Ngay cả các chủng viện cũng trống rỗng. Chẳng phải thật tàn nhẫn khi ép buộc các linh mục không được lập gia đình sao, thưa Đức Hồng Y?
“Đây không phải là sự áp đặt, mà là một điều kiện được chấp nhận tự nguyện. Việc tu sĩ sống độc thân có những vấn đề, nhưng cũng có những lợi ích. Theo tôi, lợi ích lớn hơn nhiều.”
Tại sao phụ nữ không thể làm linh mục, thưa Đức Hồng Y?
“Giáo hội không thể phong chức linh mục cho phụ nữ, bởi vì chức linh mục được tạo dựng theo hình mẫu Chúa Kitô, là nam giới.”
Ngài có sợ chết không, thưa Đức Hồng Y?
“Sợ chứ. Đặc biệt là vì cái chết kéo theo sự phán xét của Chúa đối với cuộc đời chúng ta. Nhưng nỗi sợ hãi được xoa dịu bởi niềm tin vào lòng thương xót vô hạn của Chúa.”
Nếu chúng ta tin vào Lòng Chúa Thương Xót, vậy địa ngục có thể trống rỗng được không, thưa Đức Hồng Y?
“Tôi không nghĩ vậy. Tôi e rằng địa ngục không hề trống rỗng.”
Ngài đã bao giờ nghi ngờ sự tồn tại của Chúa, hay sự phục sinh của xác thịt chưa, thưa Đức Hồng Y?
“Nghi ngờ theo nghĩa hẹp thì không. Cám dỗ lại là chuyện khác. Tôi đã từng gặp nhiều cám dỗ liên quan đến đức tin, thậm chí là những cám dỗ rất mạnh.”
Nhưng điều gì sẽ xảy ra với thân thể chúng ta giữa lúc chết và lúc phục sinh trong Ngày Phán Xét Cuối Cùng, thưa Đức Hồng Y?
“Thân xác chúng ta nằm trong mộ, chờ đợi sự phục sinh để được cứu rỗi đời đời hoặc bị kết án. Tuy nhiên, linh hồn bất tử của chúng ta đã ở trên thiên đường, địa ngục hoặc luyện ngục. Sự phán xét riêng đối với mỗi người chúng ta diễn ra ngay vào thời điểm chết.”
Ngài đã viết một cuốn sách tuyệt vời về thế giới bên kia, nhưng nó không đưa ra bất kỳ sự chắc chắn nào. Ví dụ, có một chương mà ngài kể lại những trải nghiệm cận tử—ánh sáng cuối đường hầm, cảm giác hạnh phúc—nhưng rồi ngài kết luận: những người này thực sự chưa chết, vì vậy câu chuyện của họ không mang tính kết luận. Vậy chúng ta nên mong đợi điều gì, thưa Đức Hồng Y?
“Tôi muốn làm rõ: trong cuốn sách của mình, tôi thừa nhận rằng chỉ riêng lý trí không mang lại cho chúng ta sự chắc chắn về thế giới bên kia; nhưng tôi khẳng định rõ ràng rằng chúng ta có thể đạt được sự chắc chắn này thông qua đức tin.”
Nhưng cá nhân ngài hình dung về thế giới bên kia như thế nào, thưa Đức Hồng Y?
“Đối với những người được cứu rỗi, cuộc sống sau khi chết là sự hiện diện của Thiên Chúa, sự hiệp nhất trực tiếp với Ngài. Cũng như sự hiệp nhất với anh chị em đã khuất của chúng ta. Các sách Phúc Âm sử dụng những hình ảnh rất đẹp về điều này; ví dụ, hình ảnh về bữa tiệc. Một bữa tiệc long trọng, nơi chúng ta cùng nhau ăn uống và vui vẻ. Vẫn giữ được cá tính riêng của mỗi người. “
Ngài từng là chủ tịch Ủy ban Medjugorje. Ngài có ý kiến gì về vấn đề này, thưa Đức Hồng Y?
“Đối với Ủy ban của chúng tôi, bảy lần hiện ra đầu tiên là có thật. Đó thực sự là Đức Mẹ. Sau đó, mọi việc trở nên khó hiểu, và chúng tôi chưa đưa ra được phán quyết rõ ràng. Tôi không biết liệu đó là hiện tượng hiện ra hay chỉ là ám thị.”
Người thông minh nhất mà ngài từng gặp là ai, thưa Đức Hồng Y?
“Tôi không cảm thấy mình đủ tư cách để phán xét. Tôi chỉ có thể nói rằng tôi đã gặp khá nhiều người cực kỳ thông minh. Ví dụ, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, hoặc, một người khác, là giáo sư thần học của tôi tại Đại học Grêgôriô, Bernard Lonergan.”
Đức Wojtyla thông minh đến vậy sao, thưa Đức Hồng Y?
“Hãy tưởng tượng, ngài đọc hai cuốn sách cùng một lúc: cuốn khó hơn thì tự đọc, trong khi cuốn dễ hơn thì được người khác đọc to cho nghe. Còn Thánh Thomas Aquinô thì đọc chính tả hai cuốn sách cùng một lúc.”
Và người tốt lành nhất là ai, thưa Đức Hồng Y?
“Đó càng là lý do khiến tôi không muốn phán xét. Tôi cũng quen biết nhiều người tốt. Tôi chỉ muốn nhắc đến hai người thực sự là thánh: Mẹ Teresa thành Calcutta và Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II.”
Ngài không hề nghi ngờ gì cả.
“Không, chưa bao giờ. Một niềm tin vững chắc như đá. Khi cầu nguyện, Đức Gioan Phaolô II thực sự đang trò chuyện với Chúa.”
Source:Corriere della Sera